Jaafari: /* مقدمه */

2023-12-14T04:22:49Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۵۲
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	باطنیه (اسماعیلیه) که بعد از [[امام صادق]]{{ع}} به [[امامت اسماعیل]] فرزند آن حضرت [[عقیده]] دارند، آنقدر در اندیشه‌های [[اسلامی]] بر اساس [[باطنی‌گری]] دخل و [[تصرف]] کرده‌اند که می‌توان گفت [[اسلام]] را [[قلب]] کرده‌اند. به همین دلیل [[مسلمانان]] [[جهان]] حاضر نیستند آنها را جزء [[فرق اسلامی]] به شمار آورند.		باطنیه (اسماعیلیه) که بعد از [[امام صادق]]{{ع}} به [[امامت اسماعیل]] فرزند آن حضرت [[عقیده]] دارند، آنقدر در اندیشه‌های [[اسلامی]] بر اساس [[باطنی‌گری]] دخل و [[تصرف]] کرده‌اند که می‌توان گفت [[اسلام]] را [[قلب]] کرده‌اند. به همین دلیل [[مسلمانان]] [[جهان]] حاضر نیستند آنها را جزء [[فرق اسلامی]] به شمار آورند.
	[[اسماعیلیه]] از [[مکتب]] و [[نظام فکری]] خاصی برخوردار است و در مواردی شخصیت‌های با اهمیتی در میان آنها ظهور کرده است که از جمله آنها [[ناصر خسرو]] (۴۸۱ق)، [[ابوحاتم رازی]] (۳۳۲ق)، ~~ابویعقوب~~ [[سجستانی]] (نیمه دوم [[قرن]] ۴) و ~~حمیدالدین~~ [[کرمانی]] را می‌توان ذکر کرد<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۳، ص۶۵ و ۶۶.</ref>.		[[اسماعیلیه]] از [[مکتب]] و [[نظام فکری]] خاصی برخوردار است و در مواردی شخصیت‌های با اهمیتی در میان آنها ظهور کرده است که از جمله آنها [[ناصر خسرو]] (۴۸۱ق)، [[ابوحاتم رازی]] (۳۳۲ق)، [[ابویعقوب سجستانی]] (نیمه دوم [[قرن]] ۴) و [[حمیدالدین کرمانی]] را می‌توان ذکر کرد<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۳، ص۶۵ و ۶۶.</ref>.
	ممکن است خواننده ارجمند با [[تأسف]] و [[اندوه]] بپرسد چرا مسلمانان در مسائل [[کلامی]] و [[فقهی]] این اندازه فرقه‌فرقه شدند و [[وحدت]] کلامی و فقهی خود را از دست دادند؟ [[اختلاف]] در مسائل کلامی سبب می‌شود که [[مسلمین]] در [[بینش]] اسلامی وحدت نداشته باشند، چنان‌که اختلاف در مسائل فقهی موجب می‌شود که عمل مسلمین نیز یکنواختی خود را از دست بدهد.		ممکن است خواننده ارجمند با [[تأسف]] و [[اندوه]] بپرسد چرا مسلمانان در مسائل [[کلامی]] و [[فقهی]] این اندازه فرقه‌فرقه شدند و [[وحدت]] کلامی و فقهی خود را از دست دادند؟ [[اختلاف]] در مسائل کلامی سبب می‌شود که [[مسلمین]] در [[بینش]] اسلامی وحدت نداشته باشند، چنان‌که اختلاف در مسائل فقهی موجب می‌شود که عمل مسلمین نیز یکنواختی خود را از دست بدهد.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اسلام | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== مسلمانان هم از نظر فقهی و مسائل عملی و فروع دین، مذاهب روش‌های مختلفی پیدا کردند و به فرقه‌های مختلفی همچون جعفریجعفری یا شیعه دوازده امامی.<...» ایجاد کرد

2023-12-13T09:24:44Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اسلام | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== مسلمانان هم از نظر فقهی و مسائل عملی و فروع دین، مذاهب روش‌های مختلفی پیدا کردند و به فرقه‌های مختلفی همچون جعفری<ref>جعفری یا شیعه دوازده امامی.<...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = اسلام
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
[[مسلمانان]] هم از نظر [[فقهی]] و مسائل عملی و [[فروع دین]]، [[مذاهب]] روش‌های مختلفی پیدا کردند و به فرقه‌های مختلفی همچون [[جعفری]]<ref>جعفری یا شیعه دوازده امامی.</ref>، [[زیدی]]<ref>زیدیه، فرقه‌ای که بعد از امام حسین{{ع}} به امامت زید پسر امام سجاد{{ع}} عقیده دارند و آن حضرت را تنها پیشوای علم و معرفت می‌شمارند نه امام به معنای رهبر سیاسی و زمامدار اسلامی. اینان در فقه و کلام با شیعه دوازده امامی مشترکات بسیار دارند و جزء فرق شیعی به شمار می‌روند. هرچند از جهت فقهی به حنفی‌ها و از جهت عقیدتی - کلامی به معتزله نزدیکند. (ر.ک: علی ربانی گلپایگانی، فرق و مذاهب کلامی، صص ۹۹ و ۱۲۴).</ref>، [[حنفی]]، [[شافعی]]، [[مالکی]] و [[حنبلی]] تقسیم شدند. هر یک از اینها [[فقه]] خاص خود را دارند. از نظر مسائل [[عقیدتی]] - [[فکری]] نیز چند [[فرقه]] شدند که هر یک از آنها مبانی و [[اصول اعتقادی]] خاص خود را دارد. از مهم‌ترین [[مذاهب کلامی]]<ref>البته باید از مذاهب «ماتریدیه» نیز که توسط ابونصر ماتریدی (۳۳۱ق) در سمرقند و بخارا تأسیس شد و اکنون در پاکستان، افغانستان و ترکیه پیروان زیادی دارد هم نام برد (ر.ک: علی ربانی گلپایگانی، فرق و مذاهب کلامی، صص ۲۱۵ – ۲۵۰).</ref> می‌توان [[شیعه]]، [[معتزله]]، [[اشاعره]]، [[خوارج]] و [[باطنیه]] ([[اسماعیلیه]]) را نام برد<ref>جهت آشنایی با مذاهب فقهی و کلامی نامبرده، ر.ک: چلچراغ حکمت دفتر نوزدهم عقاید تشیع، فصل اول: مذاهب و فرق اسلامی.</ref>.
خوارج که در [[تاریخ اسلام]] نقش داشته‌اند، هرچند [[عقاید]] خاصی - و البته [[انحرافی]] - در مسائل عقیدتی ابراز کردند اما نتوانستند یک [[مکتب فکری]] و استدلالی به وجود بیاورند؛ ضمن اینکه غیر از گروه «[[اباضیه]]» هیچ اثری از آنها باقی نمانده است. اینان که در [[کشور عمان]] [[مذهب]] رسمی و [[اکثریت]] [[جمعیت]] و [[حکومت]] را در دست دارند تنها به جهت [[اعتدال]] در [[اندیشه]] و [[کردار]] نسبت به دیگر فرق خوارج تاکنون باقی مانده‌اند.

باطنیه (اسماعیلیه) که بعد از [[امام صادق]]{{ع}} به [[امامت اسماعیل]] فرزند آن حضرت [[عقیده]] دارند، آنقدر در اندیشه‌های [[اسلامی]] بر اساس [[باطنی‌گری]] دخل و [[تصرف]] کرده‌اند که می‌توان گفت [[اسلام]] را [[قلب]] کرده‌اند. به همین دلیل [[مسلمانان]] [[جهان]] حاضر نیستند آنها را جزء [[فرق اسلامی]] به شمار آورند.
[[اسماعیلیه]] از [[مکتب]] و [[نظام فکری]] خاصی برخوردار است و در مواردی شخصیت‌های با اهمیتی در میان آنها ظهور کرده است که از جمله آنها [[ناصر خسرو]] (۴۸۱ق)، [[ابوحاتم رازی]] (۳۳۲ق)، ابویعقوب [[سجستانی]] (نیمه دوم [[قرن]] ۴) و حمیدالدین [[کرمانی]] را می‌توان ذکر کرد<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۳، ص۶۵ و ۶۶.</ref>.
ممکن است خواننده ارجمند با [[تأسف]] و [[اندوه]] بپرسد چرا مسلمانان در مسائل [[کلامی]] و [[فقهی]] این اندازه فرقه‌فرقه شدند و [[وحدت]] کلامی و فقهی خود را از دست دادند؟ [[اختلاف]] در مسائل کلامی سبب می‌شود که [[مسلمین]] در [[بینش]] اسلامی وحدت نداشته باشند، چنان‌که اختلاف در مسائل فقهی موجب می‌شود که عمل مسلمین نیز یکنواختی خود را از دست بدهد.

ضمن [[اذعان]] به این تأسف و [[پرسش]] [[تذکر]] چند نکته لازم به نظر می‌رسد:
#اختلاف‌های مسلمین در مسائل کلامی و فقهی به اندازه‌ای نیست که پایه وحدت بینش [[اعتقادی]] و روش عملی آنها را به کلی [[متزلزل]] کند؛ بلکه [[مشترکات]] اعتقادی و عملی آنها آن اندازه زیاد است که مفترقات و اختلاف‌های آنها کمتر می‌تواند ضربه اساسی وارد کند.
#اختلاف‌های [[فکری]] و نظری در جامعه‌ها - با همه وحدت‌ها و اتفاق‌ها در اصول فکری - امری اجتناب‌ناپذیر است و تا آنجا که مبنا و ریشه [[اختلاف‌ها]] طرز [[استنباط]] باشد نه غرض‌ورزی، مفید هم هست؛ چراکه موجب تحرک، [[تجسس]]، بحث، [[کاوش]] و [[پیشرفت]] است. اما اگر اختلاف‌ها با [[تعصبات]]، جانبداری‌ها و گرایش‌های بی‌منطق و احساسی توأم شود و مساعی و تلاش افراد به‌جای اینکه صرف [[اصلاح]] روش خود بشود صرف [[تحقیر]]، [[تهمت]] و [[افترا]] به رقیب باشد موجب [[بدبختی]] است<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۳، ص۶۳.</ref>.
#[[پیروان ادیان]] دیگر نیز به فرقه‌های متعددی تقسیم شده‌اند، چنان‌که سه [[فرقه]] عمده [[مسیحیان]] عبارت‌اند از [[کاتولیک]]، [[پروتستان]] و ارتدکس که برخی از آنها خود به فرقه‌های جزئی‌تر نیز تقسیم شده‌اند<ref>ر.ک: درآمدی بر تاریخ و کلام مسیحیت، صص ۸۶ - ۹۴.</ref>.
ضمن اینکه تأسیس، [[ترویج]] و حتی رسمیت یافتن فرق و [[مذاهب اسلامی]] معلول عوامل [[تاریخی]]، جغرافیایی و [[فرهنگی]] خاص خود است<ref>ر.ک: حسینی صابری، تاریخ فرق اسلامی، ج۱، صص ۲۲ – ۳۳؛ محمد ابوزهره، تاریخ مذاهب اسلامی، صص ۱۷ – ۳۵.</ref>.<ref>[[محمد صفر جبرئیلی|جبرئیلی، محمد صفر]]، [[اسلام‌شناسی (کتاب)|اسلام‌شناسی]] ص ۱۸.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100621.jpg|22px]] [[محمد صفر جبرئیلی|جبرئیلی، محمد صفر]]، [[اسلام‌شناسی (کتاب)|'''اسلام‌شناسی''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اسلام]]

مذاهب اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: /* مقدمه */