مراحل معاد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* رجعت */

2024-12-17T08:35:10Z

رجعت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۲۰۶:		خط ۲۰۶:
	=== رجعت ===		=== رجعت ===
	{{اصلی\|رجعت}}		{{اصلی\|رجعت}}
	~~رَجعت~~ یا [[یوم]] ~~الکرّه~~<ref>بحار الأنوار؛ ج ۷، ص۶۱.</ref> به معنای بازگشت است<ref>الصحاح، ج ۳، ص۱۲۱۶؛ المصباح، ج ۱، ص۲۲۰؛ مجمع البحرين، ج ۲، ص۱۵۰، «رجع».</ref>. رجعت در اصطلاح عبارت است از: بازگشت دو گروه از [[مردگان]] مؤمنین خالص همچون: [[انبیاء]]<ref>حق الیقین؛ ص۳۳۷ - ۳۳۸.</ref>، [[امامان معصوم]]<ref>حق الیقین؛ ص۳۴۰. </ref> و [[شهدا]]<ref> تفسیر موضوعی قرآن مجید؛ ج ۴، ص۲۶۳ </ref> و کافرین [[خالص]] پس از [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} با همان بدن‌هایی که از [[دنیا]] رفته‌اند، تا [[مؤمنان]] از برپایی حکومت جهانی [[عدل]] شاد شده، به [[فیض]] همراه [[حضرت مهدی]]{{ع}} برسند و [[کافران]] از [[پستی]] و [[حقارت]] [[ستمگران]] دردمند شده و به برخی مکافات‌های [[دنیوی]] کارهای خود برسند<ref>رسائل الشریف المرتضی: ج۱ ص۱۲۵، علم الیقین فی أصول الدین: ج۲ ص۸۲۳، مجموعة ثلاث رسائل (مخطوطة)، مفید: ص۳۴، مجمع البحرین: ج۴ ص۳۳۳.</ref>. البته معنای اصطلاحی عام رجعت که همه عالمان شیعه و برخی از [[عالمان]] [[سنی]] بر آن اتفاق دارند، رجوع به دنیا بعد از [[موت]] تا قبل از [[قیامت]] است<ref>اوائل المقالات؛ ص۴۶.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۴ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۴]]، ص۱۸۶ ـ ۱۸۸؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۰۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۲۷۰.</ref>		«رَجعت» یا «[[یوم الکرّه]]»<ref>بحار الأنوار؛ ج ۷، ص۶۱.</ref> به معنای بازگشت است<ref>الصحاح، ج ۳، ص۱۲۱۶؛ المصباح، ج ۱، ص۲۲۰؛ مجمع البحرين، ج ۲، ص۱۵۰، «رجع».</ref>. رجعت در اصطلاح عبارت است از: بازگشت دو گروه از [[مردگان]] مؤمنین خالص همچون: [[انبیاء]]<ref>حق الیقین؛ ص۳۳۷ - ۳۳۸.</ref>، [[امامان معصوم]]<ref>حق الیقین؛ ص۳۴۰. </ref> و [[شهدا]]<ref> تفسیر موضوعی قرآن مجید؛ ج ۴، ص۲۶۳ </ref> و کافرین [[خالص]] پس از [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} با همان بدن‌هایی که از [[دنیا]] رفته‌اند، تا [[مؤمنان]] از برپایی حکومت جهانی [[عدل]] شاد شده، به [[فیض]] همراه [[حضرت مهدی]]{{ع}} برسند و [[کافران]] از [[پستی]] و [[حقارت]] [[ستمگران]] دردمند شده و به برخی مکافات‌های [[دنیوی]] کارهای خود برسند<ref>رسائل الشریف المرتضی: ج۱ ص۱۲۵، علم الیقین فی أصول الدین: ج۲ ص۸۲۳، مجموعة ثلاث رسائل (مخطوطة)، مفید: ص۳۴، مجمع البحرین: ج۴ ص۳۳۳.</ref>. البته معنای اصطلاحی عام رجعت که همه عالمان شیعه و برخی از [[عالمان]] [[سنی]] بر آن اتفاق دارند، رجوع به دنیا بعد از [[موت]] تا قبل از [[قیامت]] است<ref>اوائل المقالات؛ ص۴۶.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۴ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۴]]، ص۱۸۶ ـ ۱۸۸؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۰۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۲۷۰.</ref>

	== مرحله سوم: قیامت ==		== مرحله سوم: قیامت ==

Wasity: /* مرحله اول: مرگ */

2024-12-17T07:38:57Z

مرحله اول: مرگ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۸
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	[[فرشته مرگ]] با صورتی [[نیکو]] سراغ [[نیکان]] می‌آید و با نرمی و [[مهربانی]] با آنان سخن می‌گوید و جانشان را باز می‌گیرد<ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص۴۰۹.</ref>، اما برای کافران و بدکاران، ملک‌الموت با سیمایی ترسناک سراغشان می‌آید و با [[سختی]] و تندی و درد و [[رنج]] جانشان را می‌گیرد<ref>سوره سجده، آیه ۱۱؛ سوره نحل، آیه ۳۲؛ سوره نحل، آیه ۲۸؛ سوره انفال، آیه ۵۰.</ref>.<ref>بحارالانوار، ۶/ ۱۴۱.</ref>. <ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص۴۰۹ ـ ۴۱۰.</ref>.		[[فرشته مرگ]] با صورتی [[نیکو]] سراغ [[نیکان]] می‌آید و با نرمی و [[مهربانی]] با آنان سخن می‌گوید و جانشان را باز می‌گیرد<ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص۴۰۹.</ref>، اما برای کافران و بدکاران، ملک‌الموت با سیمایی ترسناک سراغشان می‌آید و با [[سختی]] و تندی و درد و [[رنج]] جانشان را می‌گیرد<ref>سوره سجده، آیه ۱۱؛ سوره نحل، آیه ۳۲؛ سوره نحل، آیه ۲۸؛ سوره انفال، آیه ۵۰.</ref>.<ref>بحارالانوار، ۶/ ۱۴۱.</ref>. <ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص۴۰۹ ـ ۴۱۰.</ref>.

	=== تغسیل~~(جنبه‌های معرفتی)~~ ===		=== [[تغسیل میت\|تغسیل]] ===

	=== تشییع~~(جنبه‌های معرفتی)~~ ===		=== تشییع ===
	{{همچنین\|تشییع}}		{{همچنین\|تشییع}}
	[[تشییع جنازه]]، [[مستحب]] مؤکّد و دارای [[اجر]] و [[ثواب]] فراوانی است. برخی [[فقها]] گفته‏‌اند: [[استحباب]] تشییع در موردی است که [[دفن]] جنازه نیاز به نقل دارد<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۳ ـ ۲۶۴.</ref>. برخی برای تشییع جنازه از جهت مقدار فضل و کمال سه مرتبه برشمرده‏‌اند: کمترین مرتبه آن، تشییع تا مصلّی و اقامه نماز بر میّت. مرتبه متوسط، تشییع تا کنار [[قبر]] و توقّف تا پس از دفن و کامل‏ترین و با فضیلت‏ترین مرتبه آن توقّف بعد از دفن، [[استغفار]] و طلب [[ثبات قدم]] میّت بر [[اعتقاد]] [[حق]]، هنگام سؤال دو [[فرشته]] از او است<ref>منتهی المطلب (ق)، ج۱، ص۴۴۵.</ref>. برخی در اینکه مرتبه اوّل، کمترین حدّ تشییع باشد ـ به‏ گونه‌‏ای که به کمتر از آن تشییع تحقّق نیابد ـ اشکال کرده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲]]، ص۴۹۶-۴۹۷.</ref>		[[تشییع جنازه]]، [[مستحب]] مؤکّد و دارای [[اجر]] و [[ثواب]] فراوانی است. برخی [[فقها]] گفته‏‌اند: [[استحباب]] تشییع در موردی است که [[دفن]] جنازه نیاز به نقل دارد<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۳ ـ ۲۶۴.</ref>. برخی برای تشییع جنازه از جهت مقدار فضل و کمال سه مرتبه برشمرده‏‌اند: کمترین مرتبه آن، تشییع تا مصلّی و اقامه نماز بر میّت. مرتبه متوسط، تشییع تا کنار [[قبر]] و توقّف تا پس از دفن و کامل‏ترین و با فضیلت‏ترین مرتبه آن توقّف بعد از دفن، [[استغفار]] و طلب [[ثبات قدم]] میّت بر [[اعتقاد]] [[حق]]، هنگام سؤال دو [[فرشته]] از او است<ref>منتهی المطلب (ق)، ج۱، ص۴۴۵.</ref>. برخی در اینکه مرتبه اوّل، کمترین حدّ تشییع باشد ـ به‏ گونه‌‏ای که به کمتر از آن تشییع تحقّق نیابد ـ اشکال کرده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲]]، ص۴۹۶-۴۹۷.</ref>

	=== تدفین~~(جنبه‌های معرفتی)~~ ===		=== تدفین ===
	{{همچنین\|دفن}}		{{همچنین\|دفن}}
	دفن عبارت است از، در خاک نهادن مرده؛ بدین گونه که گودالی در [[زمین]]، حفر کرده و مرده را در آن قرار می‌دهند و روی آن را می‌پوشانند. دفن کردن میّت [[مسلمان]] با کیفیّت خاص، واجب کفایی است. اجزای جدا شده از بدن میّت حتّی ناخن و دندان‌های او نیز مشمول [[حکم]] یاد شده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۸۹ ـ ۲۹۰؛ العروة الوثقی، ج۲، ص۱۱۲ و ۱۱۷.</ref>. سزاوار است [[مؤمن]] در حال [[حیات]] مکانی را برای قبر خود تهیّه کند و در آن [[قرآن]] بخواند. اهدای [[زمین]] برای دفن [[مؤمنان]] [[مستحب]] است؛ چنان که مباشرت در کندن قبر مؤمن [[استحباب]] دارد<ref>العروة الوثقی، ج۲، ص۱۴۱.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳]]، ص ۶۳۹ - ۶۴۳.</ref>		دفن عبارت است از، در خاک نهادن مرده؛ بدین گونه که گودالی در [[زمین]]، حفر کرده و مرده را در آن قرار می‌دهند و روی آن را می‌پوشانند. دفن کردن میّت [[مسلمان]] با کیفیّت خاص، واجب کفایی است. اجزای جدا شده از بدن میّت حتّی ناخن و دندان‌های او نیز مشمول [[حکم]] یاد شده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۸۹ ـ ۲۹۰؛ العروة الوثقی، ج۲، ص۱۱۲ و ۱۱۷.</ref>. سزاوار است [[مؤمن]] در حال [[حیات]] مکانی را برای قبر خود تهیّه کند و در آن [[قرآن]] بخواند. اهدای [[زمین]] برای دفن [[مؤمنان]] [[مستحب]] است؛ چنان که مباشرت در کندن قبر مؤمن [[استحباب]] دارد<ref>العروة الوثقی، ج۲، ص۱۴۱.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳]]، ص ۶۳۹ - ۶۴۳.</ref>

	=== [[تلقین~~]](جنبه‌های معرفتی)~~ ===		=== تلقین ===
	{{همچنین\|تلقین میت}}		{{همچنین\|تلقین میت}}
	[[تلقین]] میّت به [[توحید]]، [[نبوّت]] و [[امامت]] و [[ولایت]] [[ائمّه]]{{عم}} با ذکر نام مبارکشان، پس از گذاشتن وی در [[قبر]] و پیش از چیدن لحد و نیز بعد از [[دفن]] و پراکنده شدن [[تشییع]] کنندگان، بر [[ولیّ]] یا [[نایب]] او [[مستحب]] است<ref>غنیة النزوع/ صص ۱۰۳ و ۱۰۶؛ جواهر الکلام ج۴، ص۳۰۵ و ۳۲۴.</ref>. پس از گذاشتن میّت در قبر، ولیّ یا نایب او داخل قبر شده با دست راست شانه راست میّت و با دست چپ بازوی چپ او را گرفته و به شدّت تکان می‌دهد، سپس دهان خود را به گوش میّت نزدیک کرده او را تلقین می‌دهد. مستحب است تلقین را سه بار تکرار کند<ref>منهاج الفقاهة ج۵، ص۱۸۱.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲]]، ص۶۲۶.</ref>		[[تلقین]] میّت به [[توحید]]، [[نبوّت]] و [[امامت]] و [[ولایت]] [[ائمّه]]{{عم}} با ذکر نام مبارکشان، پس از گذاشتن وی در [[قبر]] و پیش از چیدن لحد و نیز بعد از [[دفن]] و پراکنده شدن [[تشییع]] کنندگان، بر [[ولیّ]] یا [[نایب]] او [[مستحب]] است<ref>غنیة النزوع/ صص ۱۰۳ و ۱۰۶؛ جواهر الکلام ج۴، ص۳۰۵ و ۳۲۴.</ref>. پس از گذاشتن میّت در قبر، ولیّ یا نایب او داخل قبر شده با دست راست شانه راست میّت و با دست چپ بازوی چپ او را گرفته و به شدّت تکان می‌دهد، سپس دهان خود را به گوش میّت نزدیک کرده او را تلقین می‌دهد. مستحب است تلقین را سه بار تکرار کند<ref>منهاج الفقاهة ج۵، ص۱۸۱.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲]]، ص۶۲۶.</ref>

Bahmani در ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۲۰

2024-12-17T06:20:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[آذر]]\|روز=[[25]]\|سال=[[۱۴۰۳]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = معاد		\| موضوع مرتبط = معاد

Bahmani: /* منابع */

2024-12-17T06:20:26Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۰
خط ۲۰۸:		خط ۲۰۸:
	{{اصلی\|رجعت}}		{{اصلی\|رجعت}}
	رَجعت یا [[یوم]] الکرّه<ref>بحار الأنوار؛ ج ۷، ص۶۱.</ref> به معنای بازگشت است<ref>الصحاح، ج ۳، ص۱۲۱۶؛ المصباح، ج ۱، ص۲۲۰؛ مجمع البحرين، ج ۲، ص۱۵۰، «رجع».</ref>. رجعت در اصطلاح عبارت است از: بازگشت دو گروه از [[مردگان]] مؤمنین خالص همچون: [[انبیاء]]<ref>حق الیقین؛ ص۳۳۷ - ۳۳۸.</ref>، [[امامان معصوم]]<ref>حق الیقین؛ ص۳۴۰. </ref> و [[شهدا]]<ref> تفسیر موضوعی قرآن مجید؛ ج ۴، ص۲۶۳ </ref> و کافرین [[خالص]] پس از [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} با همان بدن‌هایی که از [[دنیا]] رفته‌اند، تا [[مؤمنان]] از برپایی حکومت جهانی [[عدل]] شاد شده، به [[فیض]] همراه [[حضرت مهدی]]{{ع}} برسند و [[کافران]] از [[پستی]] و [[حقارت]] [[ستمگران]] دردمند شده و به برخی مکافات‌های [[دنیوی]] کارهای خود برسند<ref>رسائل الشریف المرتضی: ج۱ ص۱۲۵، علم الیقین فی أصول الدین: ج۲ ص۸۲۳، مجموعة ثلاث رسائل (مخطوطة)، مفید: ص۳۴، مجمع البحرین: ج۴ ص۳۳۳.</ref>. البته معنای اصطلاحی عام رجعت که همه عالمان شیعه و برخی از [[عالمان]] [[سنی]] بر آن اتفاق دارند، رجوع به دنیا بعد از [[موت]] تا قبل از [[قیامت]] است<ref>اوائل المقالات؛ ص۴۶.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۴ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۴]]، ص۱۸۶ ـ ۱۸۸؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۰۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۲۷۰.</ref>		رَجعت یا [[یوم]] الکرّه<ref>بحار الأنوار؛ ج ۷، ص۶۱.</ref> به معنای بازگشت است<ref>الصحاح، ج ۳، ص۱۲۱۶؛ المصباح، ج ۱، ص۲۲۰؛ مجمع البحرين، ج ۲، ص۱۵۰، «رجع».</ref>. رجعت در اصطلاح عبارت است از: بازگشت دو گروه از [[مردگان]] مؤمنین خالص همچون: [[انبیاء]]<ref>حق الیقین؛ ص۳۳۷ - ۳۳۸.</ref>، [[امامان معصوم]]<ref>حق الیقین؛ ص۳۴۰. </ref> و [[شهدا]]<ref> تفسیر موضوعی قرآن مجید؛ ج ۴، ص۲۶۳ </ref> و کافرین [[خالص]] پس از [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}} با همان بدن‌هایی که از [[دنیا]] رفته‌اند، تا [[مؤمنان]] از برپایی حکومت جهانی [[عدل]] شاد شده، به [[فیض]] همراه [[حضرت مهدی]]{{ع}} برسند و [[کافران]] از [[پستی]] و [[حقارت]] [[ستمگران]] دردمند شده و به برخی مکافات‌های [[دنیوی]] کارهای خود برسند<ref>رسائل الشریف المرتضی: ج۱ ص۱۲۵، علم الیقین فی أصول الدین: ج۲ ص۸۲۳، مجموعة ثلاث رسائل (مخطوطة)، مفید: ص۳۴، مجمع البحرین: ج۴ ص۳۳۳.</ref>. البته معنای اصطلاحی عام رجعت که همه عالمان شیعه و برخی از [[عالمان]] [[سنی]] بر آن اتفاق دارند، رجوع به دنیا بعد از [[موت]] تا قبل از [[قیامت]] است<ref>اوائل المقالات؛ ص۴۶.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۴ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۴]]، ص۱۸۶ ـ ۱۸۸؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۰۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص۲۷۰.</ref>

			== مرحله سوم: قیامت ==
			{{اصلی\|آخرت}}

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* تلقین(جنبه‌های معرفتی) */

2024-12-17T06:17:24Z

تلقین(جنبه‌های معرفتی)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۷
خط ۱۲۱:		خط ۱۲۱:

	=== [[تلقین]](جنبه‌های معرفتی) ===		=== [[تلقین]](جنبه‌های معرفتی) ===
			{{همچنین\|تلقین میت}}
			[[تلقین]] میّت به [[توحید]]، [[نبوّت]] و [[امامت]] و [[ولایت]] [[ائمّه]]{{عم}} با ذکر نام مبارکشان، پس از گذاشتن وی در [[قبر]] و پیش از چیدن لحد و نیز بعد از [[دفن]] و پراکنده شدن [[تشییع]] کنندگان، بر [[ولیّ]] یا [[نایب]] او [[مستحب]] است<ref>غنیة النزوع/ صص ۱۰۳ و ۱۰۶؛ جواهر الکلام ج۴، ص۳۰۵ و ۳۲۴.</ref>. پس از گذاشتن میّت در قبر، ولیّ یا نایب او داخل قبر شده با دست راست شانه راست میّت و با دست چپ بازوی چپ او را گرفته و به شدّت تکان می‌دهد، سپس دهان خود را به گوش میّت نزدیک کرده او را تلقین می‌دهد. مستحب است تلقین را سه بار تکرار کند<ref>منهاج الفقاهة ج۵، ص۱۸۱.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲]]، ص۶۲۶.</ref>

	=== انتقال روح ===		=== انتقال روح ===

Bahmani: /* مرحله اول: مرگ */

2024-12-17T06:14:09Z

مرحله اول: مرگ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۴
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	برای معاد با توجه به معانی که صورت گرفته سه مرحله بیان شده است که عبارت است از: [[مرگ]]، [[برزخ]] و [[قیامت]]. در ذیل به بررسی هر کدام از این مراحل پرداخته می‌شود.		برای معاد با توجه به معانی که صورت گرفته سه مرحله بیان شده است که عبارت است از: [[مرگ]]، [[برزخ]] و [[قیامت]]. در ذیل به بررسی هر کدام از این مراحل پرداخته می‌شود.

	== مرحله اول: [[مرگ]] ==		== مرحله اول: مرگ ==
			{{اصلی\|مرگ}}
	[[مرگ]] یکی از پیچیده‌ترین معماهای [[زندگی بشری]] است که در طول [[تاریخ]] مورد توجه متفکران بوده است. در برخی [[ادیان]] غیر آسمانی مسئله مرگ پایان [[حیات]]، شمرده نمی‌شود و [[دفن]] اجساد [[مردگان]] همراه با خوراک و تزئینات و مومیایی کردن مرده‌ها برای سالم ماندن بدن، [[گواه]] [[اعتقاد]] [[انسان‌ها]] به ادامه [[زندگی]] پس از مرگ است. در [[اسلام]] بحث مرگ از مباحث مهم [[معاد]] است و در [[آیات]] بسیاری از [[قرآن کریم]] به آن توجه شده است<ref>[[باقر صاحبی\|صاحبی، باقر]]، [[مرگ (مقاله)\|مقاله «مرگ»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۹ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۹]]، ص۲۶۰–۲۶۴.</ref>.		[[مرگ]] یکی از پیچیده‌ترین معماهای [[زندگی بشری]] است که در طول [[تاریخ]] مورد توجه متفکران بوده است. در برخی [[ادیان]] غیر آسمانی مسئله مرگ پایان [[حیات]]، شمرده نمی‌شود و [[دفن]] اجساد [[مردگان]] همراه با خوراک و تزئینات و مومیایی کردن مرده‌ها برای سالم ماندن بدن، [[گواه]] [[اعتقاد]] [[انسان‌ها]] به ادامه [[زندگی]] پس از مرگ است. در [[اسلام]] بحث مرگ از مباحث مهم [[معاد]] است و در [[آیات]] بسیاری از [[قرآن کریم]] به آن توجه شده است<ref>[[باقر صاحبی\|صاحبی، باقر]]، [[مرگ (مقاله)\|مقاله «مرگ»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۹ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۹]]، ص۲۶۰–۲۶۴.</ref>.

Bahmani: /* تشییع(جنبه‌های معرفتی) */

2024-12-17T06:13:33Z

تشییع(جنبه‌های معرفتی)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۳
خط ۱۱۱:		خط ۱۱۱:
	=== تغسیل(جنبه‌های معرفتی) ===		=== تغسیل(جنبه‌های معرفتی) ===

	=== [[تشییع]](جنبه‌های معرفتی) ===		=== تشییع(جنبه‌های معرفتی) ===
			{{همچنین\|تشییع}}
	[[تشییع جنازه]]، [[مستحب]] مؤکّد و دارای [[اجر]] و [[ثواب]] فراوانی است. برخی [[فقها]] گفته‏‌اند: [[استحباب]] تشییع در موردی است که [[دفن]] جنازه نیاز به نقل دارد<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۳ ـ ۲۶۴.</ref>. برخی برای تشییع جنازه از جهت مقدار فضل و کمال سه مرتبه برشمرده‏‌اند: کمترین مرتبه آن، تشییع تا مصلّی و اقامه نماز بر میّت. مرتبه متوسط، تشییع تا کنار [[قبر]] و توقّف تا پس از دفن و کامل‏ترین و با فضیلت‏ترین مرتبه آن توقّف بعد از دفن، [[استغفار]] و طلب [[ثبات قدم]] میّت بر [[اعتقاد]] [[حق]]، هنگام سؤال دو [[فرشته]] از او است<ref>منتهی المطلب (ق)، ج۱، ص۴۴۵.</ref>. برخی در اینکه مرتبه اوّل، کمترین حدّ تشییع باشد ـ به‏ گونه‌‏ای که به کمتر از آن تشییع تحقّق نیابد ـ اشکال کرده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲]]، ص۴۹۶-۴۹۷.</ref>		[[تشییع جنازه]]، [[مستحب]] مؤکّد و دارای [[اجر]] و [[ثواب]] فراوانی است. برخی [[فقها]] گفته‏‌اند: [[استحباب]] تشییع در موردی است که [[دفن]] جنازه نیاز به نقل دارد<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۳ ـ ۲۶۴.</ref>. برخی برای تشییع جنازه از جهت مقدار فضل و کمال سه مرتبه برشمرده‏‌اند: کمترین مرتبه آن، تشییع تا مصلّی و اقامه نماز بر میّت. مرتبه متوسط، تشییع تا کنار [[قبر]] و توقّف تا پس از دفن و کامل‏ترین و با فضیلت‏ترین مرتبه آن توقّف بعد از دفن، [[استغفار]] و طلب [[ثبات قدم]] میّت بر [[اعتقاد]] [[حق]]، هنگام سؤال دو [[فرشته]] از او است<ref>منتهی المطلب (ق)، ج۱، ص۴۴۵.</ref>. برخی در اینکه مرتبه اوّل، کمترین حدّ تشییع باشد ـ به‏ گونه‌‏ای که به کمتر از آن تشییع تحقّق نیابد ـ اشکال کرده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲]]، ص۴۹۶-۴۹۷.</ref>

Bahmani: /* تدفین(جنبه‌های معرفتی) */

2024-12-17T06:13:12Z

تدفین(جنبه‌های معرفتی)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۳
خط ۱۱۴:		خط ۱۱۴:
	[[تشییع جنازه]]، [[مستحب]] مؤکّد و دارای [[اجر]] و [[ثواب]] فراوانی است. برخی [[فقها]] گفته‏‌اند: [[استحباب]] تشییع در موردی است که [[دفن]] جنازه نیاز به نقل دارد<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۳ ـ ۲۶۴.</ref>. برخی برای تشییع جنازه از جهت مقدار فضل و کمال سه مرتبه برشمرده‏‌اند: کمترین مرتبه آن، تشییع تا مصلّی و اقامه نماز بر میّت. مرتبه متوسط، تشییع تا کنار [[قبر]] و توقّف تا پس از دفن و کامل‏ترین و با فضیلت‏ترین مرتبه آن توقّف بعد از دفن، [[استغفار]] و طلب [[ثبات قدم]] میّت بر [[اعتقاد]] [[حق]]، هنگام سؤال دو [[فرشته]] از او است<ref>منتهی المطلب (ق)، ج۱، ص۴۴۵.</ref>. برخی در اینکه مرتبه اوّل، کمترین حدّ تشییع باشد ـ به‏ گونه‌‏ای که به کمتر از آن تشییع تحقّق نیابد ـ اشکال کرده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲]]، ص۴۹۶-۴۹۷.</ref>		[[تشییع جنازه]]، [[مستحب]] مؤکّد و دارای [[اجر]] و [[ثواب]] فراوانی است. برخی [[فقها]] گفته‏‌اند: [[استحباب]] تشییع در موردی است که [[دفن]] جنازه نیاز به نقل دارد<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۳ ـ ۲۶۴.</ref>. برخی برای تشییع جنازه از جهت مقدار فضل و کمال سه مرتبه برشمرده‏‌اند: کمترین مرتبه آن، تشییع تا مصلّی و اقامه نماز بر میّت. مرتبه متوسط، تشییع تا کنار [[قبر]] و توقّف تا پس از دفن و کامل‏ترین و با فضیلت‏ترین مرتبه آن توقّف بعد از دفن، [[استغفار]] و طلب [[ثبات قدم]] میّت بر [[اعتقاد]] [[حق]]، هنگام سؤال دو [[فرشته]] از او است<ref>منتهی المطلب (ق)، ج۱، ص۴۴۵.</ref>. برخی در اینکه مرتبه اوّل، کمترین حدّ تشییع باشد ـ به‏ گونه‌‏ای که به کمتر از آن تشییع تحقّق نیابد ـ اشکال کرده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۲]]، ص۴۹۶-۴۹۷.</ref>

	=== [[تدفین]](جنبه‌های معرفتی) ===		=== تدفین(جنبه‌های معرفتی) ===
			{{همچنین\|دفن}}
	دفن عبارت است از، در خاک نهادن مرده؛ بدین گونه که گودالی در [[زمین]]، حفر کرده و مرده را در آن قرار می‌دهند و روی آن را می‌پوشانند. دفن کردن میّت [[مسلمان]] با کیفیّت خاص، واجب کفایی است. اجزای جدا شده از بدن میّت حتّی ناخن و دندان‌های او نیز مشمول [[حکم]] یاد شده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۸۹ ـ ۲۹۰؛ العروة الوثقی، ج۲، ص۱۱۲ و ۱۱۷.</ref>. سزاوار است [[مؤمن]] در حال [[حیات]] مکانی را برای قبر خود تهیّه کند و در آن [[قرآن]] بخواند. اهدای [[زمین]] برای دفن [[مؤمنان]] [[مستحب]] است؛ چنان که مباشرت در کندن قبر مؤمن [[استحباب]] دارد<ref>العروة الوثقی، ج۲، ص۱۴۱.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳]]، ص ۶۳۹ - ۶۴۳.</ref>		دفن عبارت است از، در خاک نهادن مرده؛ بدین گونه که گودالی در [[زمین]]، حفر کرده و مرده را در آن قرار می‌دهند و روی آن را می‌پوشانند. دفن کردن میّت [[مسلمان]] با کیفیّت خاص، واجب کفایی است. اجزای جدا شده از بدن میّت حتّی ناخن و دندان‌های او نیز مشمول [[حکم]] یاد شده‏‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۴، ص۲۸۹ ـ ۲۹۰؛ العروة الوثقی، ج۲، ص۱۱۲ و ۱۱۷.</ref>. سزاوار است [[مؤمن]] در حال [[حیات]] مکانی را برای قبر خود تهیّه کند و در آن [[قرآن]] بخواند. اهدای [[زمین]] برای دفن [[مؤمنان]] [[مستحب]] است؛ چنان که مباشرت در کندن قبر مؤمن [[استحباب]] دارد<ref>العروة الوثقی، ج۲، ص۱۴۱.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی\|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳ (کتاب)\|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳]]، ص ۶۳۹ - ۶۴۳.</ref>

Bahmani: /* مرحله دوم: برزخ */

2024-12-17T06:12:44Z

مرحله دوم: برزخ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۲
خط ۱۳۳:		خط ۱۳۳:
	در رد این نظریه گفته شده است، تناسخ اساساً با اصل [[معاد]] ناسازگار است؛ در حالی که معاد از [[اصول عقاید]] [[دینی]] است و [[پیروان]] همه [[ادیان آسمانی]] به آن معتقدند. بنابر آموزه تناسخ، [[روح انسان]] در این [[دنیا]] [[کیفر]] می‌بیند و [[پاک]] می‌شود و آن‌گاه به سرای دیگر می‌رود. اگر چنین باشد، دیگر کیفر اخروی معنا نخواهد یافت؛ حال آنکه بیش از هزار [[آیه]] به گونه مستقیم و نامستقیم به [[اثبات]] و وصف [[قیامت]] و کیفرهای [[اخروی]] پرداخته‌اند<ref>[[علی رضایی بیرجندی\|رضایی بیرجندی، علی]]، [[تناسخ - رضایی بیرجندی (مقاله)\|مقاله «تناسخ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]]، ص ۱۲.</ref>.		در رد این نظریه گفته شده است، تناسخ اساساً با اصل [[معاد]] ناسازگار است؛ در حالی که معاد از [[اصول عقاید]] [[دینی]] است و [[پیروان]] همه [[ادیان آسمانی]] به آن معتقدند. بنابر آموزه تناسخ، [[روح انسان]] در این [[دنیا]] [[کیفر]] می‌بیند و [[پاک]] می‌شود و آن‌گاه به سرای دیگر می‌رود. اگر چنین باشد، دیگر کیفر اخروی معنا نخواهد یافت؛ حال آنکه بیش از هزار [[آیه]] به گونه مستقیم و نامستقیم به [[اثبات]] و وصف [[قیامت]] و کیفرهای [[اخروی]] پرداخته‌اند<ref>[[علی رضایی بیرجندی\|رضایی بیرجندی، علی]]، [[تناسخ - رضایی بیرجندی (مقاله)\|مقاله «تناسخ»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۹]]، ص ۱۲.</ref>.

	== مرحله دوم: [[برزخ]] ==		== مرحله دوم: برزخ ==
			{{اصلی\|برزخ}}
	=== معناشناسی ===		=== معناشناسی ===
	برزخ از ریشه «بَرَزَه» به معنای جداکننده دو چیز<ref>راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۱۸.</ref> و فاصل و حایل میان دو چیز از یکدیگر<ref>فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، ج۴، ص۳۳۸؛ زبیدی، سیدمحمد مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، ج۴، ص۲۶۰.</ref> است. در اصطلاح [[کلامی]] و متون دینی به فاصله میان [[مرگ]] تا [[روز قیامت]] برزخ گفته می‌شود<ref>سجادی، سید جعفر، فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا، ص۳۱۶.</ref>.<ref>[[باقر صاحبی\|صاحبی، باقر]]، [[برزخ - صاحبی (مقاله)\| مقاله «برزخ»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۲]] ص۶۰۹.</ref>		برزخ از ریشه «بَرَزَه» به معنای جداکننده دو چیز<ref>راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۱۸.</ref> و فاصل و حایل میان دو چیز از یکدیگر<ref>فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، ج۴، ص۳۳۸؛ زبیدی، سیدمحمد مرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، ج۴، ص۲۶۰.</ref> است. در اصطلاح [[کلامی]] و متون دینی به فاصله میان [[مرگ]] تا [[روز قیامت]] برزخ گفته می‌شود<ref>سجادی، سید جعفر، فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا، ص۳۱۶.</ref>.<ref>[[باقر صاحبی\|صاحبی، باقر]]، [[برزخ - صاحبی (مقاله)\| مقاله «برزخ»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۲]] ص۶۰۹.</ref>

Bahmani: /* منابع */

2024-12-17T06:12:09Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۲
خط ۲۱۵:		خط ۲۱۵:
	# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]		# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
	# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه''']]		# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه''']]
			# [[پرونده:136866.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۴ (کتاب)\|'''درسنامه مهدویت ج۴''']]
	# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه غدیر''']]		# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه غدیر''']]
	# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۲
خط ۲۱۵:		خط ۲۱۵:
	# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]		# [[پرونده:IM009851.jpg\|22px]] [[مهیا زاهدین لباف\|زاهدین لباف، مهیا]]، [[شهادت - زاهدین لباف (مقاله)\| مقاله «شهادت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۶ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۶''']]
	# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه''']]		# [[پرونده:13681049.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه''']]
			# [[پرونده:136866.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۴ (کتاب)\|'''درسنامه مهدویت ج۴''']]
	# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه غدیر''']]		# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه غدیر''']]
	# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]