مرجعیت علمی امام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'

2025-10-23T20:31:44Z

جایگزینی متن - 'فروعات' به 'فروع'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۱۰۸:		خط ۱۰۸:
	# دوم: سیره پیامبران و [[امامان]] {{عم}} بیانگر آن است که ایشان موارد نادری از [[علوم]] غیردینی را بیان کرده‌اند. به دیگر سخن، تعداد [[علوم]] غیردینی از [[علوم دینی]] بسیار بیشتر است. این در حالی است که سخنان [[امامان]] {{عم}} درباره [[علوم]] غیردینی درصد ناچیزی از مجموع سخنان ایشان را دربرمی‌گیرد. این امر نشان می‌دهد که یا [[علوم]] غیردینی که در [[سعادت انسان]] تأثیرگذار است، بسیار اندک‌اند، یا آنکه اساساً طرح این مسائل [[وظیفه]] آنها نبوده است.		# دوم: سیره پیامبران و [[امامان]] {{عم}} بیانگر آن است که ایشان موارد نادری از [[علوم]] غیردینی را بیان کرده‌اند. به دیگر سخن، تعداد [[علوم]] غیردینی از [[علوم دینی]] بسیار بیشتر است. این در حالی است که سخنان [[امامان]] {{عم}} درباره [[علوم]] غیردینی درصد ناچیزی از مجموع سخنان ایشان را دربرمی‌گیرد. این امر نشان می‌دهد که یا [[علوم]] غیردینی که در [[سعادت انسان]] تأثیرگذار است، بسیار اندک‌اند، یا آنکه اساساً طرح این مسائل [[وظیفه]] آنها نبوده است.

	در پاسخ به این دیدگاه نیز می‌توان گفت [[علوم]] مطرح شده در سخنان [[امامان]] {{عم}} نشان از سودمندی این [[علوم]] دارد، اما طرح نکردن دیگر [[علوم]] را نمی‌توان به منزلۀ سودمند نبودن آنها دانست یا آنکه [[معتقد]] شد طرح دیگر [[علوم]] [[وظیفه]] ایشان نبوده است. افزون بر آن، [[سیره]] [[امامان]] {{عم}} بیانگر آن است که ایشان همه [[علوم دینی]] را نیز به همگان [[آموزش]] نمی‌دادند و گاه یک [[پرسش]] را برای دو نفر، دو گونه پاسخ می‌دادند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج 4، ص 549.</ref>. این واقعیتِ [[تاریخی]] نشان می‌دهد بیان [[علوم]] غیردینی که گاه [[نیازمند]] هوش و ذکاوتی ویژه در مخاطب است، به [[دلیل]] نبود مقتضی، [[آموزش]] داده نمی‌شود. با وجود این، به نظر می‌رسد این دیدگاه که بیان [[علوم]] غیردینیِ سودمند بر [[امام]] لازم است، خالی از [[تأمل]] نیست؛ چراکه اولاً [[علوم]] غیردینی سودمند گستره‌ای بسیار دارد، هرکدام از این [[علوم]] نیز خود دارای ~~فروعاتی~~ فراوان و هرکدام از آنها نیز دارای مسائل بسیاری‌اند. [[اثبات]] اینکه تمام آنها در سعادت دنیا و [[آخرت]] [[انسان]] تأثیرگذارند، بسیار دشوار است؛ ثانیاً گفتن بسیاری از [[علوم]] غیردینی [[نیازمند]] وجود شرایط لازم نیست و فهم آنها برای [[عامه]] [[مردم]] نیز آسان است. دست‌کم فهم بسیاری از آنها از فهم معارف عمیق ماورایی دشوارتر نیست، اما معارف و [[علوم]] غیردینی در سخنان [[امامان]] {{عم}} بسیار کمتر از معارف دینی است. در نتیجه نمی‌توان مرجعیت امام در [[علوم]] غیردینی را از راه [[هدف]] [[نصب امام]] ثابت کرد<ref>ر.ک: [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]]، ص ۳۰۶ ـ ۳۰۹.</ref>.		در پاسخ به این دیدگاه نیز می‌توان گفت [[علوم]] مطرح شده در سخنان [[امامان]] {{عم}} نشان از سودمندی این [[علوم]] دارد، اما طرح نکردن دیگر [[علوم]] را نمی‌توان به منزلۀ سودمند نبودن آنها دانست یا آنکه [[معتقد]] شد طرح دیگر [[علوم]] [[وظیفه]] ایشان نبوده است. افزون بر آن، [[سیره]] [[امامان]] {{عم}} بیانگر آن است که ایشان همه [[علوم دینی]] را نیز به همگان [[آموزش]] نمی‌دادند و گاه یک [[پرسش]] را برای دو نفر، دو گونه پاسخ می‌دادند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج 4، ص 549.</ref>. این واقعیتِ [[تاریخی]] نشان می‌دهد بیان [[علوم]] غیردینی که گاه [[نیازمند]] هوش و ذکاوتی ویژه در مخاطب است، به [[دلیل]] نبود مقتضی، [[آموزش]] داده نمی‌شود. با وجود این، به نظر می‌رسد این دیدگاه که بیان [[علوم]] غیردینیِ سودمند بر [[امام]] لازم است، خالی از [[تأمل]] نیست؛ چراکه اولاً [[علوم]] غیردینی سودمند گستره‌ای بسیار دارد، هرکدام از این [[علوم]] نیز خود دارای فروعی فراوان و هرکدام از آنها نیز دارای مسائل بسیاری‌اند. [[اثبات]] اینکه تمام آنها در سعادت دنیا و [[آخرت]] [[انسان]] تأثیرگذارند، بسیار دشوار است؛ ثانیاً گفتن بسیاری از [[علوم]] غیردینی [[نیازمند]] وجود شرایط لازم نیست و فهم آنها برای [[عامه]] [[مردم]] نیز آسان است. دست‌کم فهم بسیاری از آنها از فهم معارف عمیق ماورایی دشوارتر نیست، اما معارف و [[علوم]] غیردینی در سخنان [[امامان]] {{عم}} بسیار کمتر از معارف دینی است. در نتیجه نمی‌توان مرجعیت امام در [[علوم]] غیردینی را از راه [[هدف]] [[نصب امام]] ثابت کرد<ref>ر.ک: [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]]، ص ۳۰۶ ـ ۳۰۹.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* شواهد قرآنی و روایی */

2025-05-05T08:52:58Z

شواهد قرآنی و روایی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۲
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	این معنای از [[مرجعیت]] در [[احادیث]] متعددی نیز مورد تأکید قرار گرفته و [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، [[تمسک به اهل بیت]]{{عم}} را واجب شمرده<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد{{صل}}، ج۱، ص۴۱۳.</ref>، برخی [[روایات]] آنان را به [[کشتی حضرت نوح]] تشبیه کرده و [[پیروی]] از غیر [[اهل بیت]]{{عم}} را [[نفی]] کرده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، الخصال، ج٢، ص۲۷.</ref>؛ همچنین به صورت صریح [[حکم]] ب ه انحصاری بودن [[نجات]] در تمسک به اهل بیت{{عم}} داده و در روایتی که [[انس بن مالک]]، خادم مخصوص پیامبر اکرم{{صل}} نقل می‌‌کند آن حضرت، [[امیر مؤمنان]]{{ع}} را تبیین کننده و حل کننده [[اختلافات]] معرفی کرده و می‌‌فرماید: {{متن حدیث\|أَنْتَ تُبَيِّنُ لِأُمَّتِي مَا اخْتَلَفُوا فِيهِ‏ بَعْدِي‏}}<ref>مکارم شیرازی، ناصر، آیات ولایت در قرآن، ص١۴۵۹؛ ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیة، ج۴، ص١٧٩.</ref>. از این جهت است که [[امیر مؤمنان علی]]{{ع}} در [[خطبه]] ١۴۴ [[نهج البلاغه]] به تأکید می‌‌فرماید: {{متن حدیث\|أَيْنَ الَّذِينَ زَعَمُوا أَنَّهُمُ الرَّاسِخُونَ فِي‏ الْعِلْمِ‏ دُونَنَا كَذِباً وَ بَغْياً عَلَيْنَا أَنْ رَفَعَنَا اللَّهُ وَ وَضَعَهُمْ وَ أَعْطَانَا وَ حَرَمَهُمْ وَ أَدْخَلَنَا وَ أَخْرَجَهُمْ بِنَا يُسْتَعْطَى الْهُدَى وَ يُسْتَجْلَى الْعَمَى إِنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ قُرَيْشٍ غُرِسُوا فِي هَذَا الْبَطْنِ مِنْ هَاشِمٍ لَا تَصْلُحُ عَلَى سِوَاهُمْ وَ لَا تَصْلُحُ الْوُلَاةُ مِنْ غَيْرِهِمْ}}<ref>شریف رضی، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص۲۰۱.</ref>؛ «کجایند آنان که [[گمان]] دارند [[راسخون]] در دانشند و ما نیستیم؟ این گمان را با [[کذب]] و [[ستم]] بر ما، بر خود داشتند، از آن رو که [[خداوند]] ما را رفعت داد و آنان را [[پست]] کرد، [[دانش]] را به ما بخشید و از آنان منع کرد و ما را در حریم عنایت وارد و آنان را خارج کرد. به وجود ما [[هدایت]] خواسته می‌شود و به [[برکت]] ما کوردلی برطرف می‌‌گردد. بی‌شک [[امامان]] از [[قریش]] هستند که درخت وجودشان در این تیره از [[خاندان هاشم]] غرس شده است. این [[منزلت]] شایسته دیگران نیست و والیان دیگر صلاحیت این [[مقام]] را ندارند».		این معنای از [[مرجعیت]] در [[احادیث]] متعددی نیز مورد تأکید قرار گرفته و [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، [[تمسک به اهل بیت]]{{عم}} را واجب شمرده<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد{{صل}}، ج۱، ص۴۱۳.</ref>، برخی [[روایات]] آنان را به [[کشتی حضرت نوح]] تشبیه کرده و [[پیروی]] از غیر [[اهل بیت]]{{عم}} را [[نفی]] کرده است<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، الخصال، ج٢، ص۲۷.</ref>؛ همچنین به صورت صریح [[حکم]] ب ه انحصاری بودن [[نجات]] در تمسک به اهل بیت{{عم}} داده و در روایتی که [[انس بن مالک]]، خادم مخصوص پیامبر اکرم{{صل}} نقل می‌‌کند آن حضرت، [[امیر مؤمنان]]{{ع}} را تبیین کننده و حل کننده [[اختلافات]] معرفی کرده و می‌‌فرماید: {{متن حدیث\|أَنْتَ تُبَيِّنُ لِأُمَّتِي مَا اخْتَلَفُوا فِيهِ‏ بَعْدِي‏}}<ref>مکارم شیرازی، ناصر، آیات ولایت در قرآن، ص١۴۵۹؛ ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیة، ج۴، ص١٧٩.</ref>. از این جهت است که [[امیر مؤمنان علی]]{{ع}} در [[خطبه]] ١۴۴ [[نهج البلاغه]] به تأکید می‌‌فرماید: {{متن حدیث\|أَيْنَ الَّذِينَ زَعَمُوا أَنَّهُمُ الرَّاسِخُونَ فِي‏ الْعِلْمِ‏ دُونَنَا كَذِباً وَ بَغْياً عَلَيْنَا أَنْ رَفَعَنَا اللَّهُ وَ وَضَعَهُمْ وَ أَعْطَانَا وَ حَرَمَهُمْ وَ أَدْخَلَنَا وَ أَخْرَجَهُمْ بِنَا يُسْتَعْطَى الْهُدَى وَ يُسْتَجْلَى الْعَمَى إِنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ قُرَيْشٍ غُرِسُوا فِي هَذَا الْبَطْنِ مِنْ هَاشِمٍ لَا تَصْلُحُ عَلَى سِوَاهُمْ وَ لَا تَصْلُحُ الْوُلَاةُ مِنْ غَيْرِهِمْ}}<ref>شریف رضی، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص۲۰۱.</ref>؛ «کجایند آنان که [[گمان]] دارند [[راسخون]] در دانشند و ما نیستیم؟ این گمان را با [[کذب]] و [[ستم]] بر ما، بر خود داشتند، از آن رو که [[خداوند]] ما را رفعت داد و آنان را [[پست]] کرد، [[دانش]] را به ما بخشید و از آنان منع کرد و ما را در حریم عنایت وارد و آنان را خارج کرد. به وجود ما [[هدایت]] خواسته می‌شود و به [[برکت]] ما کوردلی برطرف می‌‌گردد. بی‌شک [[امامان]] از [[قریش]] هستند که درخت وجودشان در این تیره از [[خاندان هاشم]] غرس شده است. این [[منزلت]] شایسته دیگران نیست و والیان دیگر صلاحیت این [[مقام]] را ندارند».

	در این نوع از [[روایات]] که بخش عمده‌ای از [[کتاب الحجة]] [[الکافی]] را به خود اختصاص داده‌اند، امامان{{عم}} محل رجوع در به دست آوردن دانش و معارف، همچنین [[فصل الخطاب]] به هنگام [[اختلاف]] و [[واجب]] الاتباع معرفی می‌شوند و دلیل روایی یا شاهدی [[تاریخی]] جز مصلحت‌سنجی‌های مقطعی بر تفکیک بین دو معنای یادشده به چشم نمی‌خورد<ref>[[رسول رضوی\|رضوی، رسول]] و [[هاشم رضوی\|رضوی، هاشم]]، [[مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)\|مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم]]، ص ۱۲.</ref>.		در این نوع از [[روایات]] که بخش عمده‌ای از کتاب الحجة [[الکافی]] را به خود اختصاص داده‌اند، امامان{{عم}} محل رجوع در به دست آوردن دانش و معارف، همچنین [[فصل الخطاب]] به هنگام [[اختلاف]] و [[واجب]] الاتباع معرفی می‌شوند و دلیل روایی یا شاهدی [[تاریخی]] جز مصلحت‌سنجی‌های مقطعی بر تفکیک بین دو معنای یادشده به چشم نمی‌خورد<ref>[[رسول رضوی\|رضوی، رسول]] و [[هاشم رضوی\|رضوی، هاشم]]، [[مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)\|مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم]]، ص ۱۲.</ref>.

	=== شواهد تاریخی ===		=== شواهد تاریخی ===

Bahmani: /* واژه‌شناسی مرجعیت */

2025-05-05T08:52:32Z

واژه‌شناسی مرجعیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۲
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	اسم مکان کلمه «رجع» نیز بر خلاف معمول به کسر عین الفعل است و صیغه «المَرجِع» جای برگشتن، معنا می‌دهد و مثلاً گفته می‌شود: {{عربی\|مَرَاجِعُ البَحْثِ أَوِ الكِتَابِ}}. مصادر و منابع بحث و یا کتاب؛ {{عربی\|كَانَ مَرْجِعُ هَذَا الشَّيْءِ إِلَى...}}: بازگشت آن چیز به... بود<ref>سایت معجم المعانی: (https://www.almaany.com).</ref>.		اسم مکان کلمه «رجع» نیز بر خلاف معمول به کسر عین الفعل است و صیغه «المَرجِع» جای برگشتن، معنا می‌دهد و مثلاً گفته می‌شود: {{عربی\|مَرَاجِعُ البَحْثِ أَوِ الكِتَابِ}}. مصادر و منابع بحث و یا کتاب؛ {{عربی\|كَانَ مَرْجِعُ هَذَا الشَّيْءِ إِلَى...}}: بازگشت آن چیز به... بود<ref>سایت معجم المعانی: (https://www.almaany.com).</ref>.

	اما «مرجَع» به فتح عین الفعل یعنی جیم، در [[قرآن]] به کار نرفته و با این شکل بیشتر در [[زبان فارسی]] کاربرد دارد، چنان که در [[فرهنگ]] معین برای این واژه معانی محل بازگشت، شخص یا مقامی که می‌‌توان برای درخواستی به نزدش رفت و نوشته‌ای که برای به دست آوردن اطلاعاتی می‌‌توان به آن مراجعه کرد، ذکر شده است<ref>معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، ج۳، ص۲۷۲۷.</ref>. نکته مشترک همه معانی یاد شده این است که همگی به نوعی معنای اسم مکان داشته و به کسر عین الفعل باید خوانده شود، نه فتح آن.		اما «مرجَع» به فتح عین الفعل یعنی جیم، در [[قرآن]] به کار نرفته و با این شکل بیشتر در زبان فارسی کاربرد دارد، چنان که در [[فرهنگ]] معین برای این واژه معانی محل بازگشت، شخص یا مقامی که می‌‌توان برای درخواستی به نزدش رفت و نوشته‌ای که برای به دست آوردن اطلاعاتی می‌‌توان به آن مراجعه کرد، ذکر شده است<ref>معین، محمد، فرهنگ فارسی معین، ج۳، ص۲۷۲۷.</ref>. نکته مشترک همه معانی یاد شده این است که همگی به نوعی معنای اسم مکان داشته و به کسر عین الفعل باید خوانده شود، نه فتح آن.

	به هر صورت با توجه به مطالب یاد شده، [[مرجع]] را چه به فتح عین الفعل بخوانیم و چه به کسر، در همه موارد یاد شده معنای اصلی، همان «بازگشت» است که در کنار خود معنای پذیرش [[حاکمیت]] و حَکَمیت یک شخص یا یک شیء و به تعبیر دیگر برگشت برای [[حکمیت]]، [[داوری]] و تحکیم را دارد و از واژه «[[مرجعیت]]» که به عنوان مصدر جعلی به معنی مرجع بودن از آن اخذ شده، در فارسی معاصر به معنای مرجع بودن، مورد رجوع بودن و محل مراجعه دیگران بودن<ref>دهخدا، علی اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ماده رجع.</ref> به کار می‌رود و چون مصدر جعلی از اسم فاعل، اسم مفعول، مصدر میمی و برخی صیغه‌های دیگر ساخته می‌شود<ref>در مورد حاضر فقط می‌‌توان از مصدر میمی به کسر عین الفعل اخذ کرد.</ref>؛ بنابراین [[قرائت]]«[[مرجعیت]]» به فتح عین الفعل صحیح به نظر نمی‌رسد؛ با وجود این و به هر روی، در واژه مرجعیت نیز معنای حکم‌خواهی و بازگشت برای تحکیم مورد نظر است و در عربی معاصر هم وقتی گفته می‌شود {{عربی\|اَلْمَرْجَعِيَّةُ الدِّينِيَّةُ}} یعنی {{عربی\|السُّلْطَةُ العَالِيَةُ فِي الْمَبَاحِثِ الدِّينِيَّةِ}} و هنگامی که از [[مرجعیت امام]] سخن گفته می‌‌شود، بدین معنا است که گفتار، [[کردار]] و تقریر او حجیت داشته و برای [[فهم]] و [[حل اختلاف]] و [[داوری]] باید به ایشان رجوع شود؛ به تعبیر دیگر، قول، فعل و تقریر امام، [[مرجع]] است و در تبیین و تحکیم مطالب، سخن امام دلیل و [[برهان]] بوده و به دلیل دیگر نیازی نیست<ref>خطیبی کوشکک، محمد، فرهنگ شیعه (کلام)، ص۴۶۲.</ref>.		به هر صورت با توجه به مطالب یاد شده، [[مرجع]] را چه به فتح عین الفعل بخوانیم و چه به کسر، در همه موارد یاد شده معنای اصلی، همان «بازگشت» است که در کنار خود معنای پذیرش [[حاکمیت]] و حَکَمیت یک شخص یا یک شیء و به تعبیر دیگر برگشت برای [[حکمیت]]، [[داوری]] و تحکیم را دارد و از واژه «[[مرجعیت]]» که به عنوان مصدر جعلی به معنی مرجع بودن از آن اخذ شده، در فارسی معاصر به معنای مرجع بودن، مورد رجوع بودن و محل مراجعه دیگران بودن<ref>دهخدا، علی اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ماده رجع.</ref> به کار می‌رود و چون مصدر جعلی از اسم فاعل، اسم مفعول، مصدر میمی و برخی صیغه‌های دیگر ساخته می‌شود<ref>در مورد حاضر فقط می‌‌توان از مصدر میمی به کسر عین الفعل اخذ کرد.</ref>؛ بنابراین [[قرائت]]«[[مرجعیت]]» به فتح عین الفعل صحیح به نظر نمی‌رسد؛ با وجود این و به هر روی، در واژه مرجعیت نیز معنای حکم‌خواهی و بازگشت برای تحکیم مورد نظر است و در عربی معاصر هم وقتی گفته می‌شود {{عربی\|اَلْمَرْجَعِيَّةُ الدِّينِيَّةُ}} یعنی {{عربی\|السُّلْطَةُ العَالِيَةُ فِي الْمَبَاحِثِ الدِّينِيَّةِ}} و هنگامی که از مرجعیت امام سخن گفته می‌‌شود، بدین معنا است که گفتار، [[کردار]] و تقریر او حجیت داشته و برای فهم و [[حل اختلاف]] و [[داوری]] باید به ایشان رجوع شود؛ به تعبیر دیگر، قول، فعل و تقریر امام، [[مرجع]] است و در تبیین و تحکیم مطالب، سخن امام دلیل و [[برهان]] بوده و به دلیل دیگر نیازی نیست<ref>خطیبی کوشکک، محمد، فرهنگ شیعه (کلام)، ص۴۶۲.</ref>.

	[[شهید مطهری]] از این امر تعبیر به «[[ولاء]] [[امامت]]» می‌کند و می‌‌نویسد: «ولاء امامت و [[پیشوایی]] و به عبارت دیگر [[مقام مرجعیت دینی]] یعنی مقامی که دیگران باید از وی [[پیروی]] کنند، او را الگوی [[اعمال]] و [[رفتار]] خویش قرار دهند و [[دستورات]] [[دینی]] را از او بیاموزند و به عبارت دیگر [[زعامت دینی]]. چنین مقامی مستلزم [[عصمت]] است و چنین کسی قول و عملش سند و [[حجت]] است برای دیگران»<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۳، ص۲۷۷.</ref>.		[[شهید مطهری]] از این امر تعبیر به «[[ولاء]] [[امامت]]» می‌کند و می‌‌نویسد: «ولاء امامت و [[پیشوایی]] و به عبارت دیگر [[مقام مرجعیت دینی]] یعنی مقامی که دیگران باید از وی [[پیروی]] کنند، او را الگوی [[اعمال]] و [[رفتار]] خویش قرار دهند و [[دستورات]] [[دینی]] را از او بیاموزند و به عبارت دیگر [[زعامت دینی]]. چنین مقامی مستلزم [[عصمت]] است و چنین کسی قول و عملش سند و [[حجت]] است برای دیگران»<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج۳، ص۲۷۷.</ref>.

Bahmani در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۴

2025-05-05T08:34:10Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2025-05-05T08:06:44Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۶
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:457575.jpeg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]		# [[پرونده:457575.jpeg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]
	# [[پرونده:Tqk.jpg\|22px]] [[رسول رضوی\|رضوی، رسول]] \| [[هاشم رضوی\|رضوی، هاشم]]، [[مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)\|مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم''']]، [[تحقیقات کلامی (نشریه)\|فصلنامه تحقیقات کلامی]]		# [[پرونده:Tqk.jpg\|22px]] [[رسول رضوی\|رضوی، رسول]] و [[هاشم رضوی\|رضوی، هاشم]]، [[مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)\|مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم''']]، [[تحقیقات کلامی (نشریه)\|فصلنامه تحقیقات کلامی]]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* منابع */

2025-05-05T08:06:17Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۶
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:457575.jpeg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]		# [[پرونده:457575.jpeg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]
	# [[پرونده:Tqk.jpg\|22px]] [[~~بهرام بهرامی~~\|~~بهرامی~~]] و [[~~حسین ناصری مقدم~~\|~~ناصری مقدم~~]]، [[مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)\|مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم''']]		# [[پرونده:Tqk.jpg\|22px]] [[رسول رضوی\|رضوی، رسول]] \| [[هاشم رضوی\|رضوی، هاشم]]، [[مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)\|مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم''']]، [[تحقیقات کلامی (نشریه)\|فصلنامه تحقیقات کلامی]]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* منابع */

2025-05-05T08:04:51Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۴
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:457575.jpeg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]		# [[پرونده:457575.jpeg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]
	# [[پرونده:Tqk.jpg\|22px]] [[بهرام بهرامی\|بهرامی]] و [[حسین ناصری مقدم\|ناصری مقدم]]، [[مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم''']]		# [[پرونده:Tqk.jpg\|22px]] [[بهرام بهرامی\|بهرامی]] و [[حسین ناصری مقدم\|ناصری مقدم]]، [[مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)\|مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: /* منابع */

2025-05-04T06:28:48Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۸
خط ۱۰۴:		خط ۱۰۴:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:457575.jpeg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]		# [[پرونده:457575.jpeg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)\|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]
			# [[پرونده:Tqk.jpg\|22px]] [[بهرام بهرامی\|بهرامی]] و [[حسین ناصری مقدم\|ناصری مقدم]]، [[مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم (مقاله)مفهوم‌شناسی مرجعیت علمی امامان معصوم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: /* جستارهای وابسته */

2025-05-04T06:27:19Z

جستارهای وابسته

نمایش تغییرات

Bahmani: /* جستارهای وابسته */

2024-04-22T05:34:26Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۴
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[مرجعیت اعتقادی]]
	* [[مرجعیت دینی]]
	* [[مرجعیت تربیتی]]
	* [[مرجعیت اخلاقی]]
	* [[مرجعیت علمی]]		* [[مرجعیت علمی]]
	* [[مرجعیت ~~فقهی~~]]		* [[مرجعیت علمی اهل بیت]]
	* [[مرجعیت ~~سیاسی]]~~		* [[مرجعیت علمی پیامبر]]
	* [[مرجعیت فرهنگی]]
	* [[مرجعیت قضایی]]
	* [[مرجعیت نظارتی]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}