Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مرج البحرین | عنوان مدخل = مرج البحرین | مداخل مرتبط = مرج البحرین در قرآن - مرج البحرین در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== #{{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ...» ایجاد کرد

2022-10-11T07:00:27Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مرج البحرین | عنوان مدخل = مرج البحرین | مداخل مرتبط = مرج البحرین در قرآن - مرج البحرین در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== #{{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نبوت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = مرج البحرین
| عنوان مدخل = [[مرج البحرین]]
| مداخل مرتبط = [[مرج البحرین در قرآن]] - [[مرج البحرین در حدیث]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
#{{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا...}}<ref>«و اوست که دو دریا را در هم آمیخت، این خوش و گواراست و آن شور و تلخ و میان آن دو حائلی و پرده‌ای جداساز نهاد» سوره فرقان، آیه ۵۳.</ref>.
#{{متن قرآن|مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ * بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ}}<ref>«دو دریای به هم رسیده را در هم آمیخت * میان آنها برزخی است تا به هم تجاوز نکنند» سوره الرحمن، آیه ۱۹-۲۰.</ref>.
در [[آیه]] نوزدهم [[سوره رحمن]] و پنجاه و سوم [[سوره فرقان]] به نقطه‌ای جغرافیایی در روی [[زمین]] اشاره شده است. برخی بزرگان می‌نویسند: [[مرج]] در اینجا به معنای ارسال است. وقتی [[عرب]] اسبی یا گاوی را به مرتع می‌برد و در چراگاه رهایش می‌کند می‌گوید {{عربی|ارسله یا مرجه}}؛ یعنی آن [[حیوان]] را رها کرده است و اینها با اینکه به یک دیگر می‌رسند و تماس پیدا می‌کنند مخلوط نمی‌شوند و گویا یک مرزی بین آن دو وجود دارد»<ref>آیت‌الله العظمی موسوی اردبیلی، پرتو وحی، ج۲، ص۳۲۲.</ref>.
برخی از [[علما]] می‌نویسند: ماده «مرج» (بر وزن فلج) به معنی مخلوط کردن و یا فرستادن و رها نمودن است<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۳، ص۱۳۵.</ref>.
برخی از علما و بزرگان آورده‌اند: کلمه (مرج) با سکون راء که مصدر فعل ماضی (مرج) با سه فتحه است به معنای مخلوط کردن و نیز به معنای رها و روانه کردن است، هم موقعی که می‌خواهی به طرف بفهمانی فلان چیز را رها و یا روانه کرد، می‌گویی (مرجه). ولی در آیه مورد بحث معنای اول روشن‌تر به [[ذهن]] می‌رسد<ref>علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۱۹۸.</ref>.
همین نویسنده در [[تفسیر آیه]] ۵۳ سوره فرقان هم آورده است: کلمه (مرج) به معنای مخلوط کردن است و {{متن قرآن|أَمْرٍ مَرِيجٍ}}<ref>«بلکه، حقّ را چون نزدشان آمد دروغ انگاشتند پس، در کاری پیچ در پیچ افتادند» سوره ق، آیه ۵.</ref> که در [[قرآن]] آمده به معنای امری مختلط است<ref>تفسیر المیزان، ج۱۵، ص۳۲۸.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۴۱.</ref>

==نظر [[مفسران]]==
مفسران (از جمله [[میبدی]]، ابوالفتوح و [[طبرسی]]) برای [[بحر]] وجوه یعنی مصادیق متعدد یاد کرده‌اند: ۱) [[آسمان]] و [[زمین]] ۲) دریای [[روم]] و [[هند]] ۳) [[دنیا]] و عقبی ۴) [[زندگی]] و [[مرگ]] ۵) دریای [[فارس]] و دریای روم ۶) [[کفر]] و [[ایمان]] ۷) دریای شیرین و دریای [[شور]]<ref>دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ج۲، ص۲۰۲۶.</ref>. در این که این دو دریای شیرین و شور، کجاست که بر یکدیگر [[غلبه]] نمی‌کنند؟ و این برزخی که میان آن دو قرار دارد چیست؟ در میان [[مفسران]] [[گفتگو]] بسیار است... گفته‌اند: منظور از این دو دریا و «دریای فارس» و دریای روم است، در حالی که می‌دانیم این هر دو دریا، آب شور دارد و برزخی میان آن دو نیست، یا این که گفته‌اند: منظور «دریای آسمان» است و «دریای زمین» که اولی «شیرین» و «شور» است، در حالی که می‌دانیم دریایی در آسمان وجود ندارد جز ابرها و بخاراتی که از اقیانوس‌های زمین بر می‌خیزد. یا اینکه گفته‌اند: منظور از دریای شیرین «آب‌های زیر زمینی است که با آب‌های دریاها مخلوط نمی‌شود»<ref>تفسیر نمونه، ج۲۳، ص۱۳۵.</ref>. چنانچه ملاحظه می‌شود احتمالات متعددی درباره [[مرج]] البحرین مطرح است. چنانچه [[آیت‌الله]] موسوی اردبیلی می‌نویسد: بعضی گفته‌اند برای [[تفسیر]] این [[آیه]]، ما باید ببینیم، عرب‌های آن [[زمان]] چه دریاهایی را می‌شناخته‌اند که به یکدیگر متصل باشند و در عین حال آب یکی شیرین و آب دیگری شور باشد. سپس به این نتیجه رسیده‌اند که منظور آب رودخانه [[فرات]] و دریای خلیج فارس است که در [[بصره]] به هم دیگر می‌رسند. در [[زبان عربی]] به رودهای بزرگ و آرام نیز دریا گفته می‌شود و از این جهت اشکالی ندارد که یکی رود است و دیگری دریا. عده‌ای نیز گفته‌اند منظور، [[دریای احمر]] و دریای عمان است و باب المندب نیز [[برزخ]] بین آنها است. عده‌ای نیز بر اساس فرضیه‌های [[علمی]] جدید گفته‌اند که منظور، جریان‌های مختلف آب‌های گرم و سردی است که در اقیانوس‌های [[جهان]] در جریان است. آب‌های گرم از مناطق استوایی به سمت مناطق قطبی حرکت می‌کنند و آب‌های سرد مناطق قطبی را به سمت مناطق استوایی منتقل می‌کنند. یکی از این [[جریان‌ها]] که مانند رودی [[عظیم]] در وسط اقیانوس‌ها در حرکت است به جریان «گلف استریم» موسوم است. آب‌های این رود عظیم دریایی که به سمت [[قطب]] شمال در حرکت است حدود ۱۵ درجه گرم‌تر از آب‌های مجاور است و با آب‌های مجاور مخلوط نمی‌شود<ref>پرتو وحی، ج۲، ص۳۲۳.</ref>.

'''جمع‌بندی'''

در یک جمع‌بندی کلی از مسائل و مطالب مطروحه بالا به دست می‌آید که نشان دادن محل قرار‌گیری دقیق [[مرج]] البحرین مشکل است ولی این [[حدس]] و [[گمان]] به قوت خود باقی است که دو دریایی که در کنار هم باشند و مانعی بین آنها نباشد نزد [[اعراب]] [[صدر اسلام]] قابل [[شناخت]] و [[شناسایی]] بوده و برای شناساندن کنونی آنها باید [[منتظر]] تحقیقات [[دانشمندان]] و محققان ماند. «در این اواخر که هیأت [[علمی]] ([[سرجون]] امری) به اتفاق هیأت اکتشافی [[مصر]] برای تحقیق در اعماق [[بحر احمر]] و اقیانوس [[هند]] به جنوب عدن رهسپار شدند و با وسائل علمی معلوم داشتند که میان [[خلیج عقبه]] و بحر احمر حاجزی وجود دارد که ارتفاعش از هزار متر [[متجاوز]] است و نیز معلوم نمودند که [[خواص]] طبیعی و شیمیایی آب‌های خلیج مزبور با [[دریای احمر]] متفاوت است و نتیجه تحقیقات علمی دو هیأت یادداشت شده و هم اکنون در دو [[دانشگاه]] مصر و کامبریج مضبوط است. [[آیه]] اخیر که فقط اسم کلمه است مشتمل بر دو [[معجزه]] علمی است:
#وجود [[حاجز]]
#عدم آمیزش خواص دو دریا<ref>تفسیر نوین، ص۶۷.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۴۳.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مکان‌ها در قرآن]]

مرج البحرین - تاریخچهٔ نسخه‌ها