مردم‌دوستی در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2026-01-28T05:46:29Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۶
خط ۳۹۴:		خط ۳۹۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[مدیریت]]		[[رده:مدیریت]]
	[[رده:امام علی]]		[[رده:امام علی]]

Bahmani: /* منابع */

2026-01-28T05:44:04Z

منابع

نمایش تغییرات

Bahmani: /* توجه به مردم */

2026-01-28T05:42:48Z

توجه به مردم

نمایش تغییرات

Bahmani: /* همگونی با مردم در زندگی شخصی */

2026-01-28T05:41:57Z

همگونی با مردم در زندگی شخصی

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2026-01-28T05:40:14Z

منابع

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2026-01-28T05:39:28Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	مدیری که [[اندیشه]] و عمل خود را فروتر از آن می‌داند که در معرض نقد دیگران قرار نگیرد خود را به رای و نظر [[نخبگان]] و [[مردم]] [[جامعه]] نیازمند می‌بیند. هرگز کسانی را که [[رفتار]] و گفتار وی را می‌ستایند تمجید نمی‌کند؛ چراکه بیشتر علاقمند است تا نقاط [[ضعف]] خویش را بداند و آنها را [[اصلاح]] کند؛ تا شنونده [[مدح]] و ثنای دیگران باشد. ازاین‌رو پیش از آن‌که از [[حقوق]] همفکران و [[دوستان]] [[سیاسی]] خود [[دفاع]] می‌کند مدافع منتقدان و دگراندیشانی است که به نقد عملکردهای وی می‌پردازند و اشتباهات و [[مشکلات]] را یادآوری می‌کنند<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۰۲.</ref>.		مدیری که [[اندیشه]] و عمل خود را فروتر از آن می‌داند که در معرض نقد دیگران قرار نگیرد خود را به رای و نظر [[نخبگان]] و [[مردم]] [[جامعه]] نیازمند می‌بیند. هرگز کسانی را که [[رفتار]] و گفتار وی را می‌ستایند تمجید نمی‌کند؛ چراکه بیشتر علاقمند است تا نقاط [[ضعف]] خویش را بداند و آنها را [[اصلاح]] کند؛ تا شنونده [[مدح]] و ثنای دیگران باشد. ازاین‌رو پیش از آن‌که از [[حقوق]] همفکران و [[دوستان]] [[سیاسی]] خود [[دفاع]] می‌کند مدافع منتقدان و دگراندیشانی است که به نقد عملکردهای وی می‌پردازند و اشتباهات و [[مشکلات]] را یادآوری می‌کنند<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۰۲.</ref>.

			=== پرهیز از تشریفات ===
			از شاخصه‌های برجسته [[فروتنی]] [[مدیر]]، پرهیز از تشریفات است، چنان‌که در [[سیره علی]]{{ع}} بر آن تأکید شده است. قوت و عظمت و [[عزت]] [[زمامداران]] [[مسلمان]] در جلال و [[شکوه]] ظاهری و تشریفات چشم پُرکن نیست بلکه، هیبت آنها از قدرت معنوی آنها سرچشمه می‌گیرد که توام با سادگی و بی‌پیرایگی است. در [[اندیشه سیاسی]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} این [[اجازه]] برای کسی وجود ندارد که از مردم برای جلال و [[شکوه]] دربار خویش بهره‌گیری کند. داستان دویدن مردم [[شهر]] «[[انبار]]» پیشاپیش و در پی آن حضرت و سخنان امام{{ع}} به ایشان گویاترین نمونه است. [[شریف رضی]] آورده است: «و چون دهقانان انبار شهری در ده فرسخی غرب [[بغداد]] و از شهرهای آباد عصر ساسانی<ref>الحموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، داراحیاء التراث العربی، بیروت، ج۱، ص۲۵۷-۲۵۸.</ref> هنگام رفتن [[امام]] به [[شام]] او را دیدند برای وی پیاده شدند و پیشاپیش دویدند. فرمودند: این چه کار بود که کردید؟ گفتند: عادتی است که به آن [[امیران]] خود را بزرگ می‌شماریم. فرمود: به [[خدا]] که امیران شما از این کار سودی نبردند، و شما در دنیایتان خود را بدان به [[رنج]] می‌افکنید و در آخرتتان [[بدبخت]] می‌شوید و چه زیان‌بار است رنجی که [[کیفر]] در پی آن است و چه سودمند است آسایشی که با آن از [[آتش]] در [[امان]] است»<ref>نهج‌البلاغه، حکمت ۳۷؛ ابن شهرآشوب، المناقب آل ابی‌طالب، ج۲، ص۱۰۴.</ref>.

			[[امام علی]]{{ع}} این‌گونه روابط را محکوم می‌کرد و اجازه نمی‌داد مردمی بودن زمامداران به این عادات و تشریفات [[آلوده]] شود؛ و این‌گونه مناسبات را مایه [[بدبختی]] [[مردمان]] می‌دانست و نتیجه آن را عقاب و [[آتش]] معرفی می‌کرد: {{متن حدیث\|خَرَجَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}} عَلَى أَصْحَابِهِ وَ هُوَ رَاكِبٌ، فَمَشَوْا خَلْفَهُ فَالْتَفَتَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ: لَكُمْ حَاجَةٌ؟ فَقَالُوا: لَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ! وَ لَكِنَّا نُحِبُّ أَنْ نَمْشِيَ مَعَكَ، فَقَالَ لَهُمُ: انْصَرِفُوا! فَإِنَّ مَشْيَ الْمَاشِي مَعَ الرَّاكِبِ مَفْسَدَةٌ لِلرَّاكِبِ، وَ مَذَلَّةٌ لِلْمَاشِي... وَ رَكِبَ مَرَّةً أُخْرَى فَمَشَوْا خَلْفَهُ فَقَالَ: انْصَرِفُوا! فَإِنَّ خَفْقَ النِّعَالِ خَلْفَ أَعْقَابِ الرِّجَالِ مَفْسَدَةٌ لِقُلُوبِ النَّوْكَى}}<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۴۱، ص۵۵.</ref>؛ «[[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} برای رفتن نزد [[اصحاب]] خود سواره به راه افتاد، و کسانی که در پی او پیاده به راه افتادند، پس متوجه ایشان شد و گفت: حاجتی دارید؟ گفتند: نه ای [[امیرمؤمنان]]، بلکه [[دوست]] داریم که همراه تو باشیم. به ایشان گفت: پی کار خود بروید که اگر پیاده‌ای همراه سواره‌ای رود اسباب [[تباهی]] سواره است و [[خواری]] پیاده... و بار دیگر سوار شد و کسانی در پی وی به راه افتادند پس گفت: در پی کار خود روید و دور شوید، که صدای کفش‌ها به دنبال مردان، اسباب تباهی دل‌های احمقان است».

			علی{{ع}} همه را در مکتب پیامبر{{صل}} آموخته بود؛ چراکه [[پیامبر]] در مسند مدیریت جامعه اسلامی هرگز از کسی توقع [[احترام]] و تشریفات اضافی را نداشت. [[انس بن مالک]] می‌گوید: {{متن حدیث\|لَمْ يَكُنْ شَخْصٌ أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ وَ كَانُوا إِذَا رَأَوْهُ لَمْ يَقُومُوا إِلَيْهِ لِمَا يَعْرِفُونَ مِنْ كَرَاهِيَتِهِ}}<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۱۶، ص۲۲۹.</ref>: «... (در نزد اصحاب) هیچ کس از [[رسول خدا]]{{صل}} محبوب‌تر نبود، (در عین حال) هرگاه او را می‌دیدند به احترامش بلند نمی‌شدند؛ چراکه می‌دانستند پیامبر{{صل}} از این کار بدشان می‌آید». {{متن حدیث\|وَ رُوِيَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} لَا يَدَعُ أَحَداً يَمْشِي مَعَهُ إِذَا كَانَ رَاكِباً حَتَّى يَحْمِلَهُ مَعَهُ، فَإِنْ أَبَى قَالَ: تَقَدَّمْ أَمَامِي وَ أَدْرِكْنِي فِي الْمَكَانِ الَّذِي تُرِيدُ}}<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۱۶، ص۲۳۶.</ref>.

			[[روایت]] شده است که رسول خدا{{صل}} هنگامی که سواره بود [[اجازه]] نمی‌داد کسی همراه او پیاده راه برود، مگر اینکه او را سوار می‌کرد پس اگر آن شخص ابا می‌کرد، می‌فرمود: «جلوتر راه برود و در هر جایی که می‌خواهی با من قرار بگذار (تا من به تو ملحق شوم)». البته در مورد تشریفات زائد می‌بایستی شرایط [[زمان]] و مکان را در نظر گرفت. چه بسا در صورتی که شرایط بین‌المللی اقتضا کند به منظور نشان دادن عظمت و [[اقتدار]] [[نظام اسلامی]] برخی تشریفات مورد نیاز باشد هم چنان که در جریان [[حضرت سلیمان]]{{ع}} به منظور نشان دادن [[قدرت]] نظام دینی، قصر بسیار با شکوهی برای حضرت سلیمان{{ع}} ساخته شده بود، به گونه‌ای که ملکه سبا در همان بدو ورود تحت تاثیر قرار گرفت. آنچه اهمیت دارد آن است که تشریفات در برابر مردمی که صاحب [[حق]] حکومتند وجود نداشته باشد. اما با آنچه که وجهه بین‌الملل نظام اسلامی اقتضا می‌کند نباید به نام کاستن تشریفات [[مخالفت]] کرد<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۰۴.</ref>.

			== ارتباط مستقیم با مردم ==
			یکی دیگر از شاخصه‌های مردمی بودن در نظام اسلامی ارتباط مستقیم با مردم است. [[مدیر]] باید از نزدیک با [[مردم]] در ارتباط بوده و مستقیماً به بررسی [[مشکلات]] آنها بپردازد. این کار سبب می‌شود تا هم مدیر اطلاع [[درستی]] از امور داشته باشد و هم مردم با دیدن [[مدیران]] در [[جامعه]] [[احساس]] [[همدلی]] و [[قرب]] با مدیران داشته باشند. علی{{ع}} به [[زیبایی]] آثار ارتباط مستقیم با مردم را چنین بیان می‌فرمایند: «مباد که دوری تو از چشم مردم طولانی شود؛ زیرا پنهان بودن [[زمامداران]] از نگاه مردم سرچشمه تنگدلی مردم و کم‌آگاهی زمامداران از جریان‌ها می‌شود. [[غیبت]] و دوری از مردم پیوندشان را از [[علم]] به آنچه در پس پرده است می‌گسلد و در نتیجه مسایل بزرگ در چشمشان کوچک جلوه می‌کند؛ زیبایی‌ها [[زشت]] و [[زشتی‌ها]] [[زیبا]] جلوه می‌کند و [[حق و باطل]] درهم می‌آمیزد»<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>.

			[[امام]] در نامه‌های خود به زمامداران کراراً بر ارتباط مستقیم آنها با مردم تأکید ورزیده‌اند. «در نامه‌ای به [[قیس بن سعد بن عباده]] هنگامی که [[فرماندار آذربایجان]] بوده، نوشت: {{متن حدیث\|فَأَلِنْ حِجَابَكَ، وَ افْتَحْ بَابَكَ، وَ اعْمِدْ إِلَى الْحَقِّ، فَإِنْ وَافَقَ الْحَقَّ مَا يَحْبُوا أَسْرَهُ، وَ لَا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ. إِنَّ الَّذِينَ يُضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ}}<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۰۲.</ref>؛ «پس از [[مردم]] روی پنهان مدار و [[حجاب]] از پیش خود بردار و در خانه‌ات را بر روی همگان باز نگه دار و تکیه‌گاهت [[حق]] و [[حقیقت]] باشد زیرا آن کس که با حق همراه باشد از [[عدالت]] [[منحرف]] نمی‌شود و [[نزدیکان]] و [[خواص]] را بر سایرین مقدم نمی‌دارد. و از [[هوای نفس]] و [[خواهش‌های نفسانی]] [[پیروی]] مکن که [[پیروی هوای نفس]] تو را [[گمراه]] می‌کند و از [[راه خدا]] بازمی‌دارد. همانا آنان که از راه خدا منحرف می‌شوند برای ایشان [[عذاب]] و شکنجه‌ای سخت است زیرا [[روز حساب]] را فراموش کرده و از یاد برده‌اند».

			قطع ارتباط با مردم موجب عذاب و [[آتش]] [[دنیا]] و [[آخرت]] است و هیچ آتشی چون جدایی [[زمامداران]] و مردم، نظام‌سوز نیست<ref>دلشاد تهرانی، مصطفی، دولت آفتاب انتشارات دریا، تهران، ۱۳۷۹، ص۱۸۵.</ref>.

			هم‌چنان‌که در بحث تشریفات زائد گفتیم در این مورد نیز نباید [[زیاده‌روی]] کرد؛ چراکه در صورتی که بخش عمده‌ای از وقت [[مدیران]] به رتق فتق امور روزمره و [[ملاقات]] با آنها بگذرد بسیاری از امور مهم [[سرزمین]] می‌ماند و در عمل خود مردم [[زیان]] خواهند دید. ضمن آنکه سطح توقعات مردم نیز افزایش می‌یابد و چه بسا به دلیل فراوانی مراجعات ارتباط با برخی و بی‌توجهی به دیگران خود [[بی‌عدالتی]] در تقسیم وقت [[مدیر]] باشد.

			با وجود این مدیر باید بخشی از اوقات خود را به مردم اختصاص دهد و برای چنین امری از در صورت [[لزوم]] امکانات نوین ارتباطی نیز بهره گیرد تا [[هزینه]] ارتباط با مردم به حداقل ممکن کاهش یابد، همچنین سازوکار ویژه‌ای برای ارتباط با مردم لازم است تا سبب بی‌عدالتی نگردد و همه مردم در شرایط برابر در صورتی که نیاز به ارتباط با مدیر داشته باشند امکان آن را بیابند. اما در این صورت نیز این حضور سرزده در میان مردم مزایای خاص خودش را دارد؛ چراکه مدیران را از نزدیک با دردهای آنها آشنا می‌کند و از لحاظ [[روحی]] نیز موجب [[فروتنی]] می‌گردد. همچنین اعتماد مردم را که بالاترین سرمایه [[نظام]] است از آن مدیران خواهد کرد<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۰۷.</ref>.

			== همگونی با مردم ==
			یکی از ویژگی‌های مهم در مدیریت علوی [[مساوات]] [[کارگزار]] [[نظام اسلامی]] و همگونی وی با مردم است. بر این اساس [[مدیر]] از آن جهت که مدیر است نباید از موقعیت و [[مقام]] خود سوء استفاده کند و از شرایط ویژه‌ای در برابر مردم برخوردار باشد.

			مدیر در برابر [[قانون]] یکی از مردم است و به دلیل موقعیت خویش از هیچگونه مصونیت قضایی برخوردار نیست. در برابر [[بیت‌المال]] [[مسلمین]] هم [[امانتداری]] بیش نیست و [[حق]] ندارد بیش از سهمی که برای همه در نظر گرفته شده است چیزی برای خود در نظر بگیرد.

			در مدیریت علوی مدیر همچون یکی از مردم است مانند آنها [[زندگی]] می‌کند، از دردهای آنها باخبر است و با آنها [[همدردی]] می‌کند. این همگونی سبب می‌شود تا اولاً مدیر [[مشکلات]] مردم را شخصاً لمس کند و در رفع آنها بکوشد و ثانیاً دچار [[غرور]]، نخوت و [[تکبر]] که از آفات اساسی [[مدیریت]] است نشود سرمایه اعتماد مردم که با چنین رویکردی به دست می‌آید بالاترین سرمایه و مهم‌ترین پشتیبان برای مدیر محسوب می‌شود. اکنون به جلوه‌های همگونی مدیر با مردم در مدیریت علوی خواهیم پرداخت<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۰۹.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* فروتنی مدیران */

2026-01-28T05:38:44Z

فروتنی مدیران

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۸
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	فروتنی مدیر نشان از [[شخصیت]] کمال‌یافته‌اش دارد؛ چراکه [[انسان کامل]] موقعیت‌های ظاهری و زودگذر [[دنیایی]] را اسباب [[شرافت]] و [[برتری]] خویش نمی‌داند. چنین [[انسانی]] به خوبی می‌داند که ملاک برتری [[انسان‌ها]] [[تقوا]]ست، نه برتری‌های زودگذر دنیایی. از سوی دیگر از آنجا که مدیر [[وظیفه]] خویش را سنگین‌تر از سایر مردم می‌داند همواره نگران است تا با [[سوء]] [[مدیریت]] خویش مورد بازخواست [[الهی]] قرار نگیرد. چنین نگرشی به [[آدمی]] [[اجازه]] نمی‌دهد تا خود را [[برتر]] از دیگران بداند و در برابر آنها [[کبر]] ورزد. مدیر [[علوی]] مدیریت خویش را [[آزمایش الهی]] می‌داند که فروتنی یکی از راه‌های [[موفقیت]] در این [[آزمایش]] بزرگ است<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۹۹.</ref>.		فروتنی مدیر نشان از [[شخصیت]] کمال‌یافته‌اش دارد؛ چراکه [[انسان کامل]] موقعیت‌های ظاهری و زودگذر [[دنیایی]] را اسباب [[شرافت]] و [[برتری]] خویش نمی‌داند. چنین [[انسانی]] به خوبی می‌داند که ملاک برتری [[انسان‌ها]] [[تقوا]]ست، نه برتری‌های زودگذر دنیایی. از سوی دیگر از آنجا که مدیر [[وظیفه]] خویش را سنگین‌تر از سایر مردم می‌داند همواره نگران است تا با [[سوء]] [[مدیریت]] خویش مورد بازخواست [[الهی]] قرار نگیرد. چنین نگرشی به [[آدمی]] [[اجازه]] نمی‌دهد تا خود را [[برتر]] از دیگران بداند و در برابر آنها [[کبر]] ورزد. مدیر [[علوی]] مدیریت خویش را [[آزمایش الهی]] می‌داند که فروتنی یکی از راه‌های [[موفقیت]] در این [[آزمایش]] بزرگ است<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۲۹۹.</ref>.

			=== عدم تمایز ===
			یکی از نشانه‌های [[تواضع]] که در [[زندگی امام علی]]{{ع}} و مقتدایش [[پیامبر]]{{صل}} دیده می‌شود عدم تمایز است. پیامبر{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} با آن‌که [[حاکم]] [[جامعه اسلامی]] بودند با مردم می‌نشستند، رفت‌وآمد می‌کردند و هرگز برای خود جایگاه ویژه‌ای قائل نبودند: {{متن حدیث\|لَا يُوطِنُ الْأَمَاكِنَ وَ يَنْهَى عَنْ إِيطَانِهَا وَ إِذَا انْتَهَى إِلَى قَوْمٍ جَلَسَ حَيْثُ يَنْتَهِي بِهِ الْمَجْلِسُ وَ يَأْمُرُ بِذَلِكَ وَ يُعْطِي كُلَّ جُلَسَائِهِ نَصِيبَهُ... مَنْ جَالَسَهُ صَابَرَهُ حَتَّى يَكُونَ هُوَ الْمُنْصَرِفَ عَنْهُ... يَضْحَكُ مِمَّا يَضْحَكُونَ مِنْهُ وَ يَتَعَجَّبُ مِمَّا يَتَعَجَّبُونَ مِنْهُ}}<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۱۶، ص۱۵۲.</ref>. [[امام حسین]]{{ع}} از پدرش درباره [[سیره رسول خدا]]{{صل}} پرسیدند. حضرت فرمودند: «... هرگز جایگاه ویژه‌ای را در مکان‌ها (برای شخصیت‌ها) در نظر نمی‌گرفت و از این کار هم [[نهی]] می‌فرمود. همواره در انتهای مجلس و در جایی که خالی بود می‌نشست و به این کار هم امر می‌فرمود. و [[حق]] هر یک از [[اهل]] مجلس را عطا می‌کرد (و همه آنها را بهره‌مند می‌فرمود).... هر کس که با او کاری داشت (یا با او می‌نشست) [[صبر]] می‌کرد تا او (کارش را تمام کند) و منصرف شود..... اگر اهل مجلس از چیزی به [[خنده]] می‌افتادند او می‌هم می‌خندید و از آنچه [[تعجب]] می‌کردند تعجب می‌کرد». {{متن حدیث\|كَانَ يَكْرَهُ أَنْ يَتَشَبَّهَ بِالْمُلُوكِ}}<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۱۶، ص۲۶۲.</ref>؛ [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: «[[رسول خدا]]{{صل}} [[کراهت]] می‌داشت که خود را شبیه [[پادشاهان]] کند». [[ضرار بن حمزه]] که از خاصان علی{{ع}} بود با همراهان به نزد معاویه رفت. معاویه به او گفت: «علی را برای ما وصف کن». ضراره پاسخ داد: «مرا از این کار معاف دار». معاویه گفت: «حتماً باید این کار را انجام دهی». ضراره گفت: «حال که چنین است می‌گویم: {{متن حدیث\|كَانَ... يُعْجِبُهُ مِنَ اللِّبَاسِ مَا قَصُرَ وَ مِنَ الطَّعَامِ مَا جَشَبَ، كَانَ وَ اللَّهِ كَأَحَدِنَا، يُجِيبُنَا إِذَا سَأَلْنَاهُ، وَ يَبْتَدِئُنَا إِذَا أَتَيْنَاهُ، وَ يُلَبِّينَا إِذَا دَعَوْنَاهُ، وَ نَحْنُ وَ اللَّهِ مَعَ تَقْرِيبِهِ لَنَا وَ قُرْبِهِ مِنَّا، لَا نُكَلِّمُهُ هَيْبَةً، وَ لَا نَبْتَدِيهِ لِعَظَمَتِهِ... يُعَظِّمُ أَهْلَ الدِّينِ، وَ يُحِبُّ الْمَسَاكِينَ...}}<ref>کوفی، محمد بن سلیمان، مناقب الامام امیرالمؤمنین{{ع}}، تحقیق محمدباقر المحمودی، مجمع الثقافه الاسلامیه، بی‌جا، ۱۴۱۲ه.ق، ج۲، ص۵۱.</ref>؛ «حضرت [[پوشیدن لباس]] کوتاه و نیز غذای ساده و [[خشن]] را [[دوست]] می‌داشت. به [[خدا]] قسم چون او را [[دعوت]] می‌کردیم می‌پذیرفت و چون از او درخواستی می‌کردیم به ما عطا می‌کرد و با وجود این همه نزدیکیش به ما از هیبتی که داشت (به راحتی) نمی‌توانستیم با او سخن بگوییم و به خاطر عظمت او جرأت ابتدای به [[کلام]] را نداشتیم. متدینین را بزرگ می‌داشت و با [[مستمندان]] [[مهربانی]] می‌کرد...».

			[[مدیر]] [[جامعه اسلامی]] نیز تلاش می‌کند از هرگونه اقدامی که وی را از دیگران جدا سازد و از وی شخصیتی ممتاز بسازد پرهیز کند و همچون انسان‌های معمولی [[جامعه]]، [[زندگی]] کند و [[رفتار]] متفاوتی نداشته باشد<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۰۱.</ref>.

			=== پرهیز از چاپلوسان ===
			یکی از نشانه‌های [[فروتنی]]، پرهیز از چاپلوسان و تملق‌های بی‌جاست. [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} به مالک توصیه می‌کند که [[اجازه]] [[چاپلوسی]] را به اطرافیان خود ندهد: {{متن حدیث\|وَ الْصَقْ بِأَهْلِ الْوَرَعِ وَ الصِّدْقِ؛ ثُمَّ رُضْهُمْ عَلَى أَلَّا يُطْرُوكَ وَ لَا يَبْجَحُوكَ بِبَاطِلٍ لَمْ تَفْعَلْهُ، فَإِنَّ كَثْرَةَ الْإِطْرَاءِ تُحْدِثُ الزَّهْوَ، وَ تُدْنِي مِنَ الْعِزَّةِ الْغِرَّةِ}}<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۵۳.</ref>؛ «تا می‌توانی با [[پرهیزکاران]] و [[راستگویان]] بپیوند، و آنان را چنان پرورش ده که تو را فراوان نستایند و تو را برای [[اعمال]] [[زشتی]] که انجام نداده‌ای [[تشویق]] نکنند، که [[ستایش]] بی‌اندازه، [[خودپسندی]] می‌آورد و [[انسان]] را به [[سرکشی]] وامی‌دارد».

			خود [[امام]] نیز با [[چاپلوسان]] برخورد می‌کرد: در یکی از [[خطبه‌ها]] که امام{{ع}} در آن به تبیین روابط [[حاکم]] و [[مردم]] می‌پرداختند یکی از [[یاران]] حضرت بپا خاست و با سخنی طولانی امام را ستود و [[اطاعت]] خود را از امام اعلام کرد. امام در پاسخ فرمودند: «مردم! از پست‌ترین حالات [[زمامداران]] در نزد [[صالحان]] این است که [[گمان]] برند آنها [[دوستدار]] ستایش‌اند، و کشورداری آنان بر [[کبر]] و خودپسندی [[استوار]] باشد و خوش ندارم در خاطر شما بگذرد که من ستایش را دوست دارم، و خواهان شنیدن آن می‌باشم. [[سپاس]] [[خدا]] را که چنین نبودم و اگر ستایش را [[دوست]] می‌داشتم، آن را رها می‌کردم به خاطر [[فروتنی]] در پیشگاه [[خدای سبحان]] و بزرگی و [[بزرگواری]] که تنها خدا سزاوار آن است. گاهی مردم، [[ستودن]] افراد را برای کار و تلاش روا می‌دانند اما من از شما می‌خواهم که مرا با سخنان زیبای خود مستأیید، تا از عهده وظایفی که نسبت به خدا و شما دارم برآیم و [[حقوقی]] که مانده است بپردازم و واجباتی که بر عهده من است و باید انجام گیرد اداء کنم. پس با من چنان‌که با پادشاهان [[سرکش]] سخن می‌گویند، حرف نزنید، و چنان‌که از آدم‌های [[خشمگین]] کناره می‌گیرند دوری نجویید، و با ظاهر‌سازی با من [[رفتار]] نکنید و گمان مبرید اگر حقی به من پیشنهاد دهید بر من گران آید، یا در پی بزرگ نشان دادن خویشم؛ زیرا کسی که شنیدن [[حق]] یا عرضه شدن [[عدالت]] بر او مشکل باشد، عمل کردن به آن، برای او دشوارتر خواهد بود، پس از گفتن حق یا [[مشورت]] در عدالت خودداری نکنید زیرا خود را [[برتر]] از آن‌که [[اشتباه]] کنم و از آن ایمن باشم نمی‌دانم. مگر آنکه [[خداوند]] مرا [[حفظ]] فرماید. پس همانا من و شما [[بندگان]] و مملوک پروردگاریم که جز او پروردگاری نیست او مالک ما، و ما را بر نفس خود اختیاری نیست. ما را از آنچه بودیم خارج و بدانچه صلاح بود درآورد. به جای [[گمراهی]] [[هدایت]]، و به جای کوری [[بینایی]] به ما عطا فرمود»<ref>نهج‌البلاغه، خطبه ۲۱۶.</ref>.

			مدیری که [[اندیشه]] و عمل خود را فروتر از آن می‌داند که در معرض نقد دیگران قرار نگیرد خود را به رای و نظر [[نخبگان]] و [[مردم]] [[جامعه]] نیازمند می‌بیند. هرگز کسانی را که [[رفتار]] و گفتار وی را می‌ستایند تمجید نمی‌کند؛ چراکه بیشتر علاقمند است تا نقاط [[ضعف]] خویش را بداند و آنها را [[اصلاح]] کند؛ تا شنونده [[مدح]] و ثنای دیگران باشد. ازاین‌رو پیش از آن‌که از [[حقوق]] همفکران و [[دوستان]] [[سیاسی]] خود [[دفاع]] می‌کند مدافع منتقدان و دگراندیشانی است که به نقد عملکردهای وی می‌پردازند و اشتباهات و [[مشکلات]] را یادآوری می‌کنند<ref>[[محسن عباس‌نژاد\|عباس‌نژاد، محسن]]، [[سیره مدیریتی امام علی (کتاب)\|سیره مدیریتی امام علی]]، ص ۳۰۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: جایگزینی صفحه با '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مردم‌دوستی | عنوان مدخل = مردم‌دوستی | مداخل مرتبط = مردم‌دوستی در معارف و سیره علوی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == در اسلام روابط اجتماعی بر پایه دوستی و محبت بنا شده است و قرآن کتاب محبت، و دین خدا، دین محبت و پیروا...'

2026-01-28T05:37:59Z

جایگزینی صفحه با '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مردم‌دوستی | عنوان مدخل = مردم‌دوستی | مداخل مرتبط = مردم‌دوستی در معارف و سیره علوی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == در اسلام روابط اجتماعی بر پایه دوستی و محبت بنا شده است و قرآن کتاب محبت، و دین خدا، دین محبت و پیروا...'

نمایش تغییرات

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مردم‌دوستی | عنوان مدخل = مردم‌دوستی | مداخل مرتبط = مردم‌دوستی در معارف و سیره علوی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == در اسلام روابط اجتماعی بر پایه دوستی و محبت بنا شده است و قرآن کتاب محبت، و دین خدا، دین...» ایجاد کرد

2026-01-08T10:30:00Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مردم‌دوستی | عنوان مدخل = مردم‌دوستی | مداخل مرتبط = مردم‌دوستی در معارف و سیره علوی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == در اسلام روابط اجتماعی بر پایه دوستی و محبت بنا شده است و قرآن کتاب محبت، و دین خدا، دین...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات