مسئولیت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۴۶

2024-07-23T05:46:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]] - [[مسئولیت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]] - [[مسئولیت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	'''مسئولیت''' به معنای پرسیدنی و بازخواستنی است. [[انسان]] در طول [[زندگی]] همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست و این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. [[انسان]] به حکم عقل به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و درمی‌یابد که زندگی اجتماعی زمانی امکان دارد که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] مسئولیت‌شناسی و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند.		'''مسئولیت''' به معنای پرسیدنی و بازخواستنی است. [[انسان]] در طول [[زندگی]] همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست و این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. [[انسان]] به حکم عقل به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و درمی‌یابد که زندگی اجتماعی زمانی امکان دارد که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] مسئولیت‌شناسی و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از قانون‌شکنی و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* پانویس */

2023-04-13T12:06:19Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۳۶
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~امام علی]]~~		[[رده:فضایل اخلاقی]]
	~~[[رده:مسئولیت~~]]
	[[رده:مدخل نهج البلاغه]]		[[رده:مدخل نهج البلاغه]]

خط ۸۹:		خط ۸۸:
	{{ریاست}}		{{ریاست}}
	{{حاکمیت}}		{{حاکمیت}}
	~~{{حکمت}}~~

Msadeq در ‏۲ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۳۹

2023-04-02T05:39:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]] - [[مسئولیت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	'''مسئولیت''' به معنای پرسیدنی و بازخواستنی است. [[انسان]] در طول [[زندگی]] همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست و این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. [[انسان]] به حکم عقل به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و درمی‌یابد که زندگی اجتماعی زمانی امکان دارد که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] مسئولیت‌شناسی و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند.		'''مسئولیت''' به معنای پرسیدنی و بازخواستنی است. [[انسان]] در طول [[زندگی]] همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست و این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. [[انسان]] به حکم عقل به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و درمی‌یابد که زندگی اجتماعی زمانی امکان دارد که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] مسئولیت‌شناسی و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند.

Msadeq در ‏۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۰

2023-04-01T14:10:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۰
خط ۴:		خط ۴:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[انسان]] در طول [[زندگی]] خویش همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست. این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. اگرچه همه موجودات به سبب [[غریزه]] در برخی از [[مسئولیت‌ها]] ایفای نقش می‌کنند، برای مثال همه جانوران نسبت به بچه‌های خود به‌طور غریزی [[حس]] مسئولیت دارند، اما تنها [[انسان]] است که براساس [[اختیار]] و [[اراده]] و در عرصه‌های گوناگون [[زندگی]] خود مسئولیت‌هایی را می‌پذیرد و نسبت به آن [[مسئولیت‌شناس]] است. [[آدمی]] به [[حکم عقل]] به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و به [[حکم عقل]] درمی‌یابد که [[زندگی اجتماعی]] آنگاه میسر است که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] [[مسئولیت‌شناسی]] و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند. [[خداوند]] نیز براساس [[اختیار]] و [[آزادی]] که به [[انسان‌ها]] داده است، آنها را مورد بازخواست قرار می‌دهد و حتی از [[پیامبران]] نیز درباره مسئولیتشان بازخواست می‌کند~~<ref>~~{{متن قرآن\| فَلَنَسْأَلَنَّ ~~الَّذِینَ~~ أُرْسِلَ ~~إِلَیْهِمْ~~ وَلَنَسْأَلَنَّ ~~الْمُرْسَلِینَ~~}}؛ سوره اعراف، آیه ۶.</ref>.		[[انسان]] در طول [[زندگی]] خویش همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست. این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. اگرچه همه موجودات به سبب [[غریزه]] در برخی از [[مسئولیت‌ها]] ایفای نقش می‌کنند، برای مثال همه جانوران نسبت به بچه‌های خود به‌طور غریزی [[حس]] مسئولیت دارند، اما تنها [[انسان]] است که براساس [[اختیار]] و [[اراده]] و در عرصه‌های گوناگون [[زندگی]] خود مسئولیت‌هایی را می‌پذیرد و نسبت به آن [[مسئولیت‌شناس]] است. [[آدمی]] به [[حکم عقل]] به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و به [[حکم عقل]] درمی‌یابد که [[زندگی اجتماعی]] آنگاه میسر است که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] [[مسئولیت‌شناسی]] و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند. [[خداوند]] نیز براساس [[اختیار]] و [[آزادی]] که به [[انسان‌ها]] داده است، آنها را مورد بازخواست قرار می‌دهد و حتی از [[پیامبران]] نیز درباره مسئولیتشان بازخواست می‌کند {{متن قرآن\|فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ}}<ref>«به یقین (هم) از کسانی که (پیامبرانی) به سویشان فرستاده شدند و (هم) از پیامبران بازخواست خواهیم کرد» سوره اعراف، آیه ۶.</ref>

	[[آدمی]] فارغ از [[حکم عقل]]، از راه [[وجدان]] نیز [[متعهد]] به [[مسئولیت‌شناسی]] است. [[وجدان]]، [[هدایتگری]] درونی است که همیشه با [[انسان]] [[سخن]] می‌گوید و از [[درون انسان]] را [[پند]] می‌دهد. وقتی [[آدمی]] مسئولیتی را می‌پذیرد، از طریق [[وجدان]] خویش نیز به [[مسئولیت‌شناسی]] [[متعهد]] می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۰.</ref>.		[[آدمی]] فارغ از [[حکم عقل]]، از راه [[وجدان]] نیز [[متعهد]] به [[مسئولیت‌شناسی]] است. [[وجدان]]، [[هدایتگری]] درونی است که همیشه با [[انسان]] [[سخن]] می‌گوید و از [[درون انسان]] را [[پند]] می‌دهد. وقتی [[آدمی]] مسئولیتی را می‌پذیرد، از طریق [[وجدان]] خویش نیز به [[مسئولیت‌شناسی]] [[متعهد]] می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۰.</ref>.
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	[[خانواده]] نزدیک‌ترین افراد نسبت به [[آدمی]] است و انسان‌ها نسبت به [[خانواده]] خود بیشترین [[وظیفه]] و مسئولیت را دارند. از این‌رو در [[فرهنگ دینی]] نسبت به رسیدگی به امور [[خانواده]] و رفع مشکلات آن‌ها و رفت‌وآمد تأکید بسیار شده است. [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: بدانید که هیچ‌یک از شما نباید از [[خویشاوندی]] که گرفتار [[فقر]] و [[بینوایی]] است روی [[یاری]] برتابد. باید که یارش‌اش دهد به [[مالی]] که اگر انفاقش نکند، بر دارایی‌اش نیفزاید و اگر انفاقش کند، سبب نقصان در [[مال]] او نشود. هر کس که دست [[یاری]] از [[عشیره]] خود فروبندد، یک دست از [[یاری]] آنان کاسته شده، ولی او از [[یاری]] دست‌های بسیاری خود را [[محروم]] داشته. هرکس که با اطرافیان خود به [[مدارا]] [[رفتار]] کند، همواره [[دوستی]] و [[مودت]] آنان را نصیب خود ساخته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲٣: {{متن حدیث\|"أَلَا لَا يَعْدِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَنِ الْقَرَابَةِ يَرَى بِهَا الْخَصَاصَةَ أَنْ يَسُدَّهَا بِالَّذِي لَا يَزِيدُهُ إِنْ أَمْسَكَهُ وَ لَا يَنْقُصُهُ إِنْ أَهْلَكَهُ، وَ مَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ وَ تُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ، وَ مَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ الْمَوَدَّةَ"}}.</ref>.		[[خانواده]] نزدیک‌ترین افراد نسبت به [[آدمی]] است و انسان‌ها نسبت به [[خانواده]] خود بیشترین [[وظیفه]] و مسئولیت را دارند. از این‌رو در [[فرهنگ دینی]] نسبت به رسیدگی به امور [[خانواده]] و رفع مشکلات آن‌ها و رفت‌وآمد تأکید بسیار شده است. [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: بدانید که هیچ‌یک از شما نباید از [[خویشاوندی]] که گرفتار [[فقر]] و [[بینوایی]] است روی [[یاری]] برتابد. باید که یارش‌اش دهد به [[مالی]] که اگر انفاقش نکند، بر دارایی‌اش نیفزاید و اگر انفاقش کند، سبب نقصان در [[مال]] او نشود. هر کس که دست [[یاری]] از [[عشیره]] خود فروبندد، یک دست از [[یاری]] آنان کاسته شده، ولی او از [[یاری]] دست‌های بسیاری خود را [[محروم]] داشته. هرکس که با اطرافیان خود به [[مدارا]] [[رفتار]] کند، همواره [[دوستی]] و [[مودت]] آنان را نصیب خود ساخته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲٣: {{متن حدیث\|"أَلَا لَا يَعْدِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَنِ الْقَرَابَةِ يَرَى بِهَا الْخَصَاصَةَ أَنْ يَسُدَّهَا بِالَّذِي لَا يَزِيدُهُ إِنْ أَمْسَكَهُ وَ لَا يَنْقُصُهُ إِنْ أَهْلَكَهُ، وَ مَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ وَ تُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ، وَ مَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ الْمَوَدَّةَ"}}.</ref>.

	در این بین، مسئولیت انسان‌ها نسبت به [[پدر]] و [[مادر]] خویش امری مهم و ضروری است. [[قرآن کریم]] در مورد آنان از گفتن کوچک‌ترین حرف و حرکتی که بوی سردی دهد، منع کرده است~~<ref>~~{{متن قرآن\|وَقَضَى رَبُّكَ ~~أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ~~ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ ~~عِندَكَ~~ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ ~~كِلاهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَا~~ أُفٍّ ~~وَلاَ~~ تَنْهَرْهُمَا ~~وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً~~ كَرِيمًا }}؛ سوره اسراء، آیه ۲۳</ref>.		در این بین، مسئولیت انسان‌ها نسبت به [[پدر]] و [[مادر]] خویش امری مهم و ضروری است. [[قرآن کریم]] در مورد آنان از گفتن کوچک‌ترین حرف و حرکتی که بوی سردی دهد، منع کرده است {{متن قرآن\|وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا}}<ref>«و پروردگارت فرمان داده است که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نکویی کنید؛ اگر هر یک از آن دو یا هر دو، نزد تو به پیری رسند به آنان اف مگو و بر آنها بانگ مزن و با ایشان سخن به نکویی بگوی!» سوره اسراء، آیه ۲۳.</ref>.

	در فرهنگ دینی، گستره مسئولیت انسان‌ها نه‌تنها شامل انسان‌ها و [[جامعه انسانی]]، بلکه شامل محیط‌زیست و حیوانات نیز می‌شود. این‌ها همه نشان از اهمیت موضوع دارند. از این‌رو [[امام]] {{ع}} فرمود: از [[خدا]] بترسید، در [[حق]] بندگانش و بلادش، زیرا شما مسئولید حتی در برابر زمین‌ها و ستوران<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶٧: {{متن حدیث\|"اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ، فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ. [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الشَّرَّ فَأَعْرِضُوا عَنْهُ"}}.</ref>.		در فرهنگ دینی، گستره مسئولیت انسان‌ها نه‌تنها شامل انسان‌ها و [[جامعه انسانی]]، بلکه شامل محیط‌زیست و حیوانات نیز می‌شود. این‌ها همه نشان از اهمیت موضوع دارند. از این‌رو [[امام]] {{ع}} فرمود: از [[خدا]] بترسید، در [[حق]] بندگانش و بلادش، زیرا شما مسئولید حتی در برابر زمین‌ها و ستوران<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶٧: {{متن حدیث\|"اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ، فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ. [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الشَّرَّ فَأَعْرِضُوا عَنْهُ"}}.</ref>.

Hosein: /* پاسخ‌گویی در قبال مسئولیت */

2022-11-22T06:41:15Z

پاسخ‌گویی در قبال مسئولیت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۲۰:		خط ۲۰:

	== پاسخ‌گویی در قبال مسئولیت ==		== پاسخ‌گویی در قبال مسئولیت ==
	در [[فرهنگ]] [[قرآنی]] یکی از اصول مهمّ [[اخلاقی]] و [[اجتماعی]]، پاسخ‌گویی در مقابل [[مسئولیت‌ها]] و اعمال و نیات است: {{متن قرآن\|أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا}}<ref>«به پیمان وفا کنید که از پیمان خواهند پرسید» سوره اسراء، آیه ۳۴.</ref> و زمانی این اصل راهنمای [[رفتار انسان]] [[مؤمن]] در [[جامعه]] خواهد بود که انسان [[اعتقاد]] و [[باور]] پیدا کند که خداوند از او بازخواست خواهد کرد<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۷۸-۴۷۹.</ref>.		در [[فرهنگ]] [[قرآنی]] یکی از اصول مهمّ [[اخلاقی]] و [[اجتماعی]]، پاسخ‌گویی در مقابل مسئولیت‌ها و اعمال و نیات است: {{متن قرآن\|أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا}}<ref>«به پیمان وفا کنید که از پیمان خواهند پرسید» سوره اسراء، آیه ۳۴.</ref> و زمانی این اصل راهنمای [[رفتار انسان]] [[مؤمن]] در [[جامعه]] خواهد بود که انسان [[اعتقاد]] و [[باور]] پیدا کند که خداوند از او بازخواست خواهد کرد<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص: ۴۷۸-۴۷۹.</ref>.

	== معیار مسئولیت ==		== معیار مسئولیت ==
	محور مسئولیت مسئله [[حق]] است. در واقع تن دادن [[آدمی]] به [[حق]] در برابر هر ذی‌حقی از هر مسلک و مذهبی که باشد و انجام مسئولیت‌هایی که نسبت به دیگران دارد، اصل اساسی در ادای [[تکلیف]] و [[تعهد]] است. حرکت [[انسان]] حول محور ~~[[حق]]،~~ امری بس مشکل است، چون هرجا [[منافع]] [[انسان‌ها]] با [[حق]] درگیر می‌شود، آن‌گاه اجرای ~~[[حق]]،~~ امری سخت خواهد بود. [[امام علی]] {{ع}} به [[فرزند]] خویش می‌فرماید: "در برابر [[سختی‌ها]] [[شکیبا]] باش و [[جان]] خویش را با [[پایداری]] در راه [[حق]] کارآزموده کن. چه زیباست [[فرشته]] [[صبر]]، آن هم در راه [[حق]]!"<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱: {{متن حدیث\|وَ عَوِّدْ نَفْسَكَ التَّصَبُّرَ عَلَى الْمَكْرُوهِ وَ نِعْمَ الْخُلُقُ التَّصَبُرُ فِي الْحَقِّ}}.</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۰.</ref>		محور مسئولیت مسئله [[حق]] است. در واقع تن دادن [[آدمی]] به حق در برابر هر ذی‌حقی از هر مسلک و مذهبی که باشد و انجام مسئولیت‌هایی که نسبت به دیگران دارد، اصل اساسی در ادای [[تکلیف]] و [[تعهد]] است. حرکت [[انسان]] حول محور حق، امری بس مشکل است، چون هرجا [[منافع]] انسان‌ها با حق درگیر می‌شود، آن‌گاه اجرای حق، امری سخت خواهد بود. [[امام علی]] {{ع}} به [[فرزند]] خویش می‌فرماید: "در برابر [[سختی‌ها]] [[شکیبا]] باش و [[جان]] خویش را با [[پایداری]] در راه حق کارآزموده کن. چه زیباست [[فرشته]] [[صبر]]، آن هم در راه حق!"<ref>نهج البلاغه، نامه ۳۱: {{متن حدیث\|وَ عَوِّدْ نَفْسَكَ التَّصَبُّرَ عَلَى الْمَكْرُوهِ وَ نِعْمَ الْخُلُقُ التَّصَبُرُ فِي الْحَقِّ}}.</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۰.</ref>

	== گستره [[مسئولیت‌های انسانی]] ==		== گستره [[مسئولیت‌های انسانی]] ==

Hosein: /* مسئولیت درباره خانواده و خویشاوندان */

2022-11-21T17:51:05Z

مسئولیت درباره خانواده و خویشاوندان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۲۱
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	=== [[مسئولیت خانوادگی]] ===		=== [[مسئولیت خانوادگی]] ===
	====[[مسئولیت درباره خانواده و خویشاوندان]]====		====[[مسئولیت درباره خانواده و خویشاوندان]]====
	[[خانواده]] نزدیک‌ترین افراد نسبت به [[آدمی]] است و [[انسان‌ها]] نسبت به [[خانواده]] خود بیشترین [[وظیفه]] و مسئولیت را دارند. از این‌رو در [[فرهنگ دینی]] نسبت به رسیدگی به امور [[خانواده]] و رفع مشکلات آن‌ها و رفت‌وآمد تأکید بسیار شده است. [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: بدانید که هیچ‌یک از شما نباید از [[خویشاوندی]] که گرفتار [[فقر]] و [[بینوایی]] است روی [[یاری]] برتابد. باید که یارش‌اش دهد به [[مالی]] که اگر انفاقش نکند، بر دارایی‌اش نیفزاید و اگر انفاقش کند، سبب نقصان در [[مال]] او نشود. هر کس که دست [[یاری]] از [[عشیره]] خود فروبندد، یک دست از [[یاری]] آنان کاسته شده، ولی او از [[یاری]] دست‌های بسیاری خود را [[محروم]] داشته. هرکس که با اطرافیان خود به [[مدارا]] [[رفتار]] کند، همواره [[دوستی]] و [[مودت]] آنان را نصیب خود ساخته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲٣: {{متن حدیث\|"أَلَا لَا يَعْدِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَنِ الْقَرَابَةِ يَرَى بِهَا الْخَصَاصَةَ أَنْ يَسُدَّهَا بِالَّذِي لَا يَزِيدُهُ إِنْ أَمْسَكَهُ وَ لَا يَنْقُصُهُ إِنْ أَهْلَكَهُ، وَ مَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ وَ تُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ، وَ مَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ الْمَوَدَّةَ"}}.</ref>.		[[خانواده]] نزدیک‌ترین افراد نسبت به [[آدمی]] است و انسان‌ها نسبت به [[خانواده]] خود بیشترین [[وظیفه]] و مسئولیت را دارند. از این‌رو در [[فرهنگ دینی]] نسبت به رسیدگی به امور [[خانواده]] و رفع مشکلات آن‌ها و رفت‌وآمد تأکید بسیار شده است. [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: بدانید که هیچ‌یک از شما نباید از [[خویشاوندی]] که گرفتار [[فقر]] و [[بینوایی]] است روی [[یاری]] برتابد. باید که یارش‌اش دهد به [[مالی]] که اگر انفاقش نکند، بر دارایی‌اش نیفزاید و اگر انفاقش کند، سبب نقصان در [[مال]] او نشود. هر کس که دست [[یاری]] از [[عشیره]] خود فروبندد، یک دست از [[یاری]] آنان کاسته شده، ولی او از [[یاری]] دست‌های بسیاری خود را [[محروم]] داشته. هرکس که با اطرافیان خود به [[مدارا]] [[رفتار]] کند، همواره [[دوستی]] و [[مودت]] آنان را نصیب خود ساخته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲٣: {{متن حدیث\|"أَلَا لَا يَعْدِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَنِ الْقَرَابَةِ يَرَى بِهَا الْخَصَاصَةَ أَنْ يَسُدَّهَا بِالَّذِي لَا يَزِيدُهُ إِنْ أَمْسَكَهُ وَ لَا يَنْقُصُهُ إِنْ أَهْلَكَهُ، وَ مَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ وَ تُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ، وَ مَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ الْمَوَدَّةَ"}}.</ref>.

	در این بین، مسئولیت [[انسان‌ها]] نسبت به [[پدر]] و [[مادر]] خویش امری مهم و ضروری است. [[قرآن کریم]] در مورد آنان از گفتن کوچک‌ترین حرف و حرکتی که بوی سردی دهد، منع کرده است<ref>{{متن قرآن\|وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً كَرِيمًا }}؛ سوره اسراء، آیه ۲۳</ref>.		در این بین، مسئولیت انسان‌ها نسبت به [[پدر]] و [[مادر]] خویش امری مهم و ضروری است. [[قرآن کریم]] در مورد آنان از گفتن کوچک‌ترین حرف و حرکتی که بوی سردی دهد، منع کرده است<ref>{{متن قرآن\|وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً كَرِيمًا }}؛ سوره اسراء، آیه ۲۳</ref>.

	در فرهنگ دینی، گستره مسئولیت [[انسان‌ها]] نه‌تنها شامل [[انسان‌ها]] و [[جامعه انسانی]]، بلکه شامل محیط‌زیست و حیوانات نیز می‌شود. این‌ها همه نشان از اهمیت موضوع دارند. از این‌رو [[امام]] {{ع}} فرمود: از [[خدا]] بترسید، در [[حق]] بندگانش و بلادش، زیرا شما مسئولید حتی در برابر زمین‌ها و ستوران<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶٧: {{متن حدیث\|"اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ، فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ. [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الشَّرَّ فَأَعْرِضُوا عَنْهُ"}}.</ref>.		در فرهنگ دینی، گستره مسئولیت انسان‌ها نه‌تنها شامل انسان‌ها و [[جامعه انسانی]]، بلکه شامل محیط‌زیست و حیوانات نیز می‌شود. این‌ها همه نشان از اهمیت موضوع دارند. از این‌رو [[امام]] {{ع}} فرمود: از [[خدا]] بترسید، در [[حق]] بندگانش و بلادش، زیرا شما مسئولید حتی در برابر زمین‌ها و ستوران<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶٧: {{متن حدیث\|"اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ، فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ. [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الشَّرَّ فَأَعْرِضُوا عَنْهُ"}}.</ref>.

	این موارد حاکی از [[مسئولیت انسان]] در برابر [[طبیعت]] مانند هوا، آب‌ها، جنگل‌ها، مراتع، حیوانات و گیاهان است و [[اعمال انسان]] در محیط‌زیست بر آن‌ها اثر خواهد گذاشت<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۲.</ref>.		این موارد حاکی از [[مسئولیت انسان]] در برابر [[طبیعت]] مانند هوا، آب‌ها، جنگل‌ها، مراتع، حیوانات و گیاهان است و [[اعمال انسان]] در محیط‌زیست بر آن‌ها اثر خواهد گذاشت<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۲.</ref>.

Bahmani در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۵

2022-10-24T10:15:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = ~~مسئولیت (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	'''مسئولیت''' به معنای پرسیدنی و بازخواستنی است. [[انسان]] در طول [[زندگی]] همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست و این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. [[انسان]] به حکم عقل به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و درمی‌یابد که زندگی اجتماعی زمانی امکان دارد که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] مسئولیت‌شناسی و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند.		'''مسئولیت''' به معنای پرسیدنی و بازخواستنی است. [[انسان]] در طول [[زندگی]] همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست و این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. [[انسان]] به حکم عقل به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و درمی‌یابد که زندگی اجتماعی زمانی امکان دارد که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] مسئولیت‌شناسی و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند.

Bahmani در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۵

2022-10-24T10:15:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[مسئولیت در قرآن]] - [[مسئولیت در حدیث]] -~~ [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام ~~اسلامی]] - [[مسئولیت در اخلاق~~ اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی~~]] - [[مسئولیت در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت در معارف و سیره سجادی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره رضوی~~]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = مسئولیت (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = مسئولیت (پرسش)}}

	'''مسئولیت''' به معنای پرسیدنی و بازخواستنی است. [[انسان]] در طول [[زندگی]] همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست و این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. [[انسان]] به حکم عقل به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و درمی‌یابد که زندگی اجتماعی زمانی امکان دارد که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] مسئولیت‌شناسی و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند.		'''مسئولیت''' به معنای پرسیدنی و بازخواستنی است. [[انسان]] در طول [[زندگی]] همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست و این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. [[انسان]] به حکم عقل به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و درمی‌یابد که زندگی اجتماعی زمانی امکان دارد که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] مسئولیت‌شناسی و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند.

Wasity: /* مسئولیت درباره خانواده و خویشاوندان */

2022-10-23T05:22:10Z

مسئولیت درباره خانواده و خویشاوندان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۲
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	[[عمر]] [[آدمی]] گوهری گران‌بهاست که [[خداوند]] در [[اختیار]] او قرار داده تا با بهره‌گیری درست از آن راه [[سعادت]] را به روی خود هموار کند. از این‌رو [[آدمی]] در برابر آن و کیفیت بهره‌وری از آن [[مسئول]] است: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: بخشی با [[راز]] و [[نیاز]] با [[خدا]]، بخش دیگر به تأمین معاش و سه دیگر به بهره‌برداریِ [[نیکو]] از لذت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گامی در راه رستخیز و [[لذت]] [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ [فِيهَا مَعَايِشَهُ‏] مَعَاشَهُ وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي [فِيهَا] بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّم}}؛ ‏نهج البلاغه، حکمت ٣٩٠.</ref>.		[[عمر]] [[آدمی]] گوهری گران‌بهاست که [[خداوند]] در [[اختیار]] او قرار داده تا با بهره‌گیری درست از آن راه [[سعادت]] را به روی خود هموار کند. از این‌رو [[آدمی]] در برابر آن و کیفیت بهره‌وری از آن [[مسئول]] است: شب و روز [[مؤمن]] به سه برنامه می‌گذرد: بخشی با [[راز]] و [[نیاز]] با [[خدا]]، بخش دیگر به تأمین معاش و سه دیگر به بهره‌برداریِ [[نیکو]] از لذت‌های [[حلال]]. [[عاقل]] نباید جز در پی این سه باشد: تأمین [[زندگی]]، گامی در راه رستخیز و [[لذت]] [[حلال]]<ref>{{متن حدیث\|لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ فَسَاعَةٌ يُنَاجِي فِيهَا رَبَّهُ وَ سَاعَةٌ يَرُمُّ [فِيهَا مَعَايِشَهُ‏] مَعَاشَهُ وَ سَاعَةٌ يُخَلِّي [فِيهَا] بَيْنَ نَفْسِهِ وَ بَيْنَ لَذَّتِهَا فِيمَا يَحِلُّ وَ يَجْمُلُ وَ لَيْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ يَكُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِي ثَلَاثٍ مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ أَوْ خُطْوَةٍ فِي مَعَادٍ أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّم}}؛ ‏نهج البلاغه، حکمت ٣٩٠.</ref>.

			=== [[مسئولیت خانوادگی]] ===
	====[[مسئولیت درباره خانواده و خویشاوندان]]====		====[[مسئولیت درباره خانواده و خویشاوندان]]====
	[[خانواده]] نزدیک‌ترین افراد نسبت به [[آدمی]] است و [[انسان‌ها]] نسبت به [[خانواده]] خود بیشترین [[وظیفه]] و مسئولیت را دارند. از این‌رو در [[فرهنگ دینی]] نسبت به رسیدگی به امور [[خانواده]] و رفع مشکلات آن‌ها و رفت‌وآمد تأکید بسیار شده است. [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: بدانید که هیچ‌یک از شما نباید از [[خویشاوندی]] که گرفتار [[فقر]] و [[بینوایی]] است روی [[یاری]] برتابد. باید که یارش‌اش دهد به [[مالی]] که اگر انفاقش نکند، بر دارایی‌اش نیفزاید و اگر انفاقش کند، سبب نقصان در [[مال]] او نشود. هر کس که دست [[یاری]] از [[عشیره]] خود فروبندد، یک دست از [[یاری]] آنان کاسته شده، ولی او از [[یاری]] دست‌های بسیاری خود را [[محروم]] داشته. هرکس که با اطرافیان خود به [[مدارا]] [[رفتار]] کند، همواره [[دوستی]] و [[مودت]] آنان را نصیب خود ساخته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲٣: {{متن حدیث\|"أَلَا لَا يَعْدِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَنِ الْقَرَابَةِ يَرَى بِهَا الْخَصَاصَةَ أَنْ يَسُدَّهَا بِالَّذِي لَا يَزِيدُهُ إِنْ أَمْسَكَهُ وَ لَا يَنْقُصُهُ إِنْ أَهْلَكَهُ، وَ مَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ وَ تُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ، وَ مَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ الْمَوَدَّةَ"}}.</ref>.		[[خانواده]] نزدیک‌ترین افراد نسبت به [[آدمی]] است و [[انسان‌ها]] نسبت به [[خانواده]] خود بیشترین [[وظیفه]] و مسئولیت را دارند. از این‌رو در [[فرهنگ دینی]] نسبت به رسیدگی به امور [[خانواده]] و رفع مشکلات آن‌ها و رفت‌وآمد تأکید بسیار شده است. [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: بدانید که هیچ‌یک از شما نباید از [[خویشاوندی]] که گرفتار [[فقر]] و [[بینوایی]] است روی [[یاری]] برتابد. باید که یارش‌اش دهد به [[مالی]] که اگر انفاقش نکند، بر دارایی‌اش نیفزاید و اگر انفاقش کند، سبب نقصان در [[مال]] او نشود. هر کس که دست [[یاری]] از [[عشیره]] خود فروبندد، یک دست از [[یاری]] آنان کاسته شده، ولی او از [[یاری]] دست‌های بسیاری خود را [[محروم]] داشته. هرکس که با اطرافیان خود به [[مدارا]] [[رفتار]] کند، همواره [[دوستی]] و [[مودت]] آنان را نصیب خود ساخته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲٣: {{متن حدیث\|"أَلَا لَا يَعْدِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَنِ الْقَرَابَةِ يَرَى بِهَا الْخَصَاصَةَ أَنْ يَسُدَّهَا بِالَّذِي لَا يَزِيدُهُ إِنْ أَمْسَكَهُ وَ لَا يَنْقُصُهُ إِنْ أَهْلَكَهُ، وَ مَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ وَ تُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ، وَ مَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ الْمَوَدَّةَ"}}.</ref>.

Wasity: /* مسئولیت خانوادگی */

2022-10-23T05:21:28Z

مسئولیت خانوادگی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۱
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	=== [[مسئولیت همگانی]] ===		=== [[مسئولیت همگانی]] ===

	~~== [[مسئولیت خانوادگی]] ==~~
	== [[مسئولیت عقلی]] ==		== [[مسئولیت عقلی]] ==
	=== [[مسئولیت انسان در حوزه باورها]] ===		=== [[مسئولیت انسان در حوزه باورها]] ===

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۰
خط ۴:		خط ۴:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[انسان]] در طول [[زندگی]] خویش همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست. این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. اگرچه همه موجودات به سبب [[غریزه]] در برخی از [[مسئولیت‌ها]] ایفای نقش می‌کنند، برای مثال همه جانوران نسبت به بچه‌های خود به‌طور غریزی [[حس]] مسئولیت دارند، اما تنها [[انسان]] است که براساس [[اختیار]] و [[اراده]] و در عرصه‌های گوناگون [[زندگی]] خود مسئولیت‌هایی را می‌پذیرد و نسبت به آن [[مسئولیت‌شناس]] است. [[آدمی]] به [[حکم عقل]] به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و به [[حکم عقل]] درمی‌یابد که [[زندگی اجتماعی]] آنگاه میسر است که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] [[مسئولیت‌شناسی]] و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند. [[خداوند]] نیز براساس [[اختیار]] و [[آزادی]] که به [[انسان‌ها]] داده است، آنها را مورد بازخواست قرار می‌دهد و حتی از [[پیامبران]] نیز درباره مسئولیتشان بازخواست می‌کند~~<ref>~~{{متن قرآن\| فَلَنَسْأَلَنَّ ~~الَّذِینَ~~ أُرْسِلَ ~~إِلَیْهِمْ~~ وَلَنَسْأَلَنَّ ~~الْمُرْسَلِینَ~~}}؛ سوره اعراف، آیه ۶.</ref>.		[[انسان]] در طول [[زندگی]] خویش همیشه با [[تعهد]] و مسئولیت رو‌به‌روست. این، یکی از امتیازهای [[انسان]] نسبت به دیگر موجودات است. اگرچه همه موجودات به سبب [[غریزه]] در برخی از [[مسئولیت‌ها]] ایفای نقش می‌کنند، برای مثال همه جانوران نسبت به بچه‌های خود به‌طور غریزی [[حس]] مسئولیت دارند، اما تنها [[انسان]] است که براساس [[اختیار]] و [[اراده]] و در عرصه‌های گوناگون [[زندگی]] خود مسئولیت‌هایی را می‌پذیرد و نسبت به آن [[مسئولیت‌شناس]] است. [[آدمی]] به [[حکم عقل]] به [[تعهد]] خویش پای‌بند است و به [[حکم عقل]] درمی‌یابد که [[زندگی اجتماعی]] آنگاه میسر است که [[انسان‌ها]] نسبت به یکدیگر [[حس]] [[مسئولیت‌شناسی]] و [[مسئولیت‌پذیری]] داشته باشند و از [[قانون‌شکنی]] و [[تجاوز]] به [[حقوق]] دیگران بپرهیزند. [[خداوند]] نیز براساس [[اختیار]] و [[آزادی]] که به [[انسان‌ها]] داده است، آنها را مورد بازخواست قرار می‌دهد و حتی از [[پیامبران]] نیز درباره مسئولیتشان بازخواست می‌کند {{متن قرآن\|فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ}}<ref>«به یقین (هم) از کسانی که (پیامبرانی) به سویشان فرستاده شدند و (هم) از پیامبران بازخواست خواهیم کرد» سوره اعراف، آیه ۶.</ref>

	[[آدمی]] فارغ از [[حکم عقل]]، از راه [[وجدان]] نیز [[متعهد]] به [[مسئولیت‌شناسی]] است. [[وجدان]]، [[هدایتگری]] درونی است که همیشه با [[انسان]] [[سخن]] می‌گوید و از [[درون انسان]] را [[پند]] می‌دهد. وقتی [[آدمی]] مسئولیتی را می‌پذیرد، از طریق [[وجدان]] خویش نیز به [[مسئولیت‌شناسی]] [[متعهد]] می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۰.</ref>.		[[آدمی]] فارغ از [[حکم عقل]]، از راه [[وجدان]] نیز [[متعهد]] به [[مسئولیت‌شناسی]] است. [[وجدان]]، [[هدایتگری]] درونی است که همیشه با [[انسان]] [[سخن]] می‌گوید و از [[درون انسان]] را [[پند]] می‌دهد. وقتی [[آدمی]] مسئولیتی را می‌پذیرد، از طریق [[وجدان]] خویش نیز به [[مسئولیت‌شناسی]] [[متعهد]] می‌شود<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۹۰.</ref>.
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	[[خانواده]] نزدیک‌ترین افراد نسبت به [[آدمی]] است و انسان‌ها نسبت به [[خانواده]] خود بیشترین [[وظیفه]] و مسئولیت را دارند. از این‌رو در [[فرهنگ دینی]] نسبت به رسیدگی به امور [[خانواده]] و رفع مشکلات آن‌ها و رفت‌وآمد تأکید بسیار شده است. [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: بدانید که هیچ‌یک از شما نباید از [[خویشاوندی]] که گرفتار [[فقر]] و [[بینوایی]] است روی [[یاری]] برتابد. باید که یارش‌اش دهد به [[مالی]] که اگر انفاقش نکند، بر دارایی‌اش نیفزاید و اگر انفاقش کند، سبب نقصان در [[مال]] او نشود. هر کس که دست [[یاری]] از [[عشیره]] خود فروبندد، یک دست از [[یاری]] آنان کاسته شده، ولی او از [[یاری]] دست‌های بسیاری خود را [[محروم]] داشته. هرکس که با اطرافیان خود به [[مدارا]] [[رفتار]] کند، همواره [[دوستی]] و [[مودت]] آنان را نصیب خود ساخته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲٣: {{متن حدیث\|"أَلَا لَا يَعْدِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَنِ الْقَرَابَةِ يَرَى بِهَا الْخَصَاصَةَ أَنْ يَسُدَّهَا بِالَّذِي لَا يَزِيدُهُ إِنْ أَمْسَكَهُ وَ لَا يَنْقُصُهُ إِنْ أَهْلَكَهُ، وَ مَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ وَ تُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ، وَ مَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ الْمَوَدَّةَ"}}.</ref>.		[[خانواده]] نزدیک‌ترین افراد نسبت به [[آدمی]] است و انسان‌ها نسبت به [[خانواده]] خود بیشترین [[وظیفه]] و مسئولیت را دارند. از این‌رو در [[فرهنگ دینی]] نسبت به رسیدگی به امور [[خانواده]] و رفع مشکلات آن‌ها و رفت‌وآمد تأکید بسیار شده است. [[امام علی]] {{ع}} می‌فرماید: بدانید که هیچ‌یک از شما نباید از [[خویشاوندی]] که گرفتار [[فقر]] و [[بینوایی]] است روی [[یاری]] برتابد. باید که یارش‌اش دهد به [[مالی]] که اگر انفاقش نکند، بر دارایی‌اش نیفزاید و اگر انفاقش کند، سبب نقصان در [[مال]] او نشود. هر کس که دست [[یاری]] از [[عشیره]] خود فروبندد، یک دست از [[یاری]] آنان کاسته شده، ولی او از [[یاری]] دست‌های بسیاری خود را [[محروم]] داشته. هرکس که با اطرافیان خود به [[مدارا]] [[رفتار]] کند، همواره [[دوستی]] و [[مودت]] آنان را نصیب خود ساخته است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲٣: {{متن حدیث\|"أَلَا لَا يَعْدِلَنَّ أَحَدُكُمْ عَنِ الْقَرَابَةِ يَرَى بِهَا الْخَصَاصَةَ أَنْ يَسُدَّهَا بِالَّذِي لَا يَزِيدُهُ إِنْ أَمْسَكَهُ وَ لَا يَنْقُصُهُ إِنْ أَهْلَكَهُ، وَ مَنْ يَقْبِضْ يَدَهُ عَنْ عَشِيرَتِهِ فَإِنَّمَا تُقْبَضُ مِنْهُ عَنْهُمْ يَدٌ وَاحِدَةٌ وَ تُقْبَضُ مِنْهُمْ عَنْهُ أَيْدٍ كَثِيرَةٌ، وَ مَنْ تَلِنْ حَاشِيَتُهُ يَسْتَدِمْ مِنْ قَوْمِهِ الْمَوَدَّةَ"}}.</ref>.

	در این بین، مسئولیت انسان‌ها نسبت به [[پدر]] و [[مادر]] خویش امری مهم و ضروری است. [[قرآن کریم]] در مورد آنان از گفتن کوچک‌ترین حرف و حرکتی که بوی سردی دهد، منع کرده است~~<ref>~~{{متن قرآن\|وَقَضَى رَبُّكَ ~~أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ~~ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ ~~عِندَكَ~~ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ ~~كِلاهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَا~~ أُفٍّ ~~وَلاَ~~ تَنْهَرْهُمَا ~~وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً~~ كَرِيمًا }}؛ سوره اسراء، آیه ۲۳</ref>.		در این بین، مسئولیت انسان‌ها نسبت به [[پدر]] و [[مادر]] خویش امری مهم و ضروری است. [[قرآن کریم]] در مورد آنان از گفتن کوچک‌ترین حرف و حرکتی که بوی سردی دهد، منع کرده است {{متن قرآن\|وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا}}<ref>«و پروردگارت فرمان داده است که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نکویی کنید؛ اگر هر یک از آن دو یا هر دو، نزد تو به پیری رسند به آنان اف مگو و بر آنها بانگ مزن و با ایشان سخن به نکویی بگوی!» سوره اسراء، آیه ۲۳.</ref>.

	در فرهنگ دینی، گستره مسئولیت انسان‌ها نه‌تنها شامل انسان‌ها و [[جامعه انسانی]]، بلکه شامل محیط‌زیست و حیوانات نیز می‌شود. این‌ها همه نشان از اهمیت موضوع دارند. از این‌رو [[امام]] {{ع}} فرمود: از [[خدا]] بترسید، در [[حق]] بندگانش و بلادش، زیرا شما مسئولید حتی در برابر زمین‌ها و ستوران<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶٧: {{متن حدیث\|"اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ، فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ. [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الشَّرَّ فَأَعْرِضُوا عَنْهُ"}}.</ref>.		در فرهنگ دینی، گستره مسئولیت انسان‌ها نه‌تنها شامل انسان‌ها و [[جامعه انسانی]]، بلکه شامل محیط‌زیست و حیوانات نیز می‌شود. این‌ها همه نشان از اهمیت موضوع دارند. از این‌رو [[امام]] {{ع}} فرمود: از [[خدا]] بترسید، در [[حق]] بندگانش و بلادش، زیرا شما مسئولید حتی در برابر زمین‌ها و ستوران<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶٧: {{متن حدیث\|"اتَّقُوا اللَّهَ فِي عِبَادِهِ وَ بِلَادِهِ، فَإِنَّكُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ. [وَ] أَطِيعُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوهُ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الْخَيْرَ فَخُذُوا بِهِ، وَ إِذَا رَأَيْتُمُ الشَّرَّ فَأَعْرِضُوا عَنْهُ"}}.</ref>.