مسئولیت‌پذیری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۸

2023-12-24T08:58:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۲۸
خط ۷:		خط ۷:

	[[پیامبر]] {{صل}} می‌فرمایند: "شما همه شبان و [[مسئول]] نگاهبانی یکدیگرید"<ref>محمد رضا عطایی، مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، ص۵۷.</ref>.		[[پیامبر]] {{صل}} می‌فرمایند: "شما همه شبان و [[مسئول]] نگاهبانی یکدیگرید"<ref>محمد رضا عطایی، مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، ص۵۷.</ref>.
	* [[امام علی]] {{ع}} نیز می‌فرمایند: "گفتارها سپرده، نزد نگهدار است و نهفته‌ها آشکار، و هر نفسی بدانچه کرده گرفتار..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، کلمات قصار ۳۴۳، ص۴۲۲.</ref>.
	* [[انسان]] موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] است و براساس این [[مسئولیت]] از او خواسته [[مسئول]] می‌شود. دامنه [[مسئولیت]] وسیع و دربرگیرنده همه افراد است. [[زمامدار]] [[مسئول]] رعیت، و [[زن]]، [[مسئول]] خانه [[همسر]]، و [[بنده]] [[مسئول]] مولایش، و همه [[مسئول]] یکدیگرند"<ref>اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۷۵.</ref>.		[[امام علی]] {{ع}} نیز می‌فرمایند: "گفتارها سپرده، نزد نگهدار است و نهفته‌ها آشکار، و هر نفسی بدانچه کرده گرفتار..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، کلمات قصار ۳۴۳، ص۴۲۲.</ref>. [[انسان]] موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] است و براساس این [[مسئولیت]] از او خواسته [[مسئول]] می‌شود. دامنه [[مسئولیت]] وسیع و دربرگیرنده همه افراد است. [[زمامدار]] [[مسئول]] رعیت، و [[زن]]، [[مسئول]] خانه [[همسر]]، و [[بنده]] [[مسئول]] مولایش، و همه [[مسئول]] یکدیگرند"<ref>اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۷۵.</ref>.
	* در [[آیات]] و [[روایات اسلامی]]، [[انسان]] موجودی [[مسئول]] تلقی شده است. بحث اساسی در این مقوله این است که در این [[مسئولیت]]، سائل کیست و [[انسان]] در برابر چه کسی و چه مقامی [[مسئول]] است؟ برخی [[انسان]] را در برابر [[جامعه]] [[مسئول]] می‌دانند. اما از دیدگاه [[اسلام]]، [[انسان]] تنها در برابر یک [[مقام]] [[مسئولیت]] دارد و آن [[مقام]] ربوبی است و همه مسئولیت‌های دیگر [[انسان]] در راستای این [[مسئولیت]] اصلی و پرتوی از آن است. اگر ما به عنوان یک [[مسلمان]] در برابر [[پیامبر]] {{صل}} [[امام]]، [[جامعه]] و [[مردم]] و [[وجدان]] [[مسئولیت]] داریم، در [[حقیقت]] به خاطر این است که در برابر [[خداوند]] که [[خالق]] و مالک و [[مدبر]] و [[رب]] ماست، مسئولیم که البته [[مسئولیت]] در برابر [[خدا]]، خود منشأ پیدایش مسئولیت‌های متعدد دیگر می‌شود<ref>ر. ک: محسن غرویان، فلسفه اخلاق از دیدگاه اسلام، ص۱۲۱.</ref>.
	* بحث دیگر این است که چرا [[آدمی]] [[مسئولیت]] دارد؟ براساس [[آموزه‌های دینی]] حتی اعضای [[انسان]] [[مسئولیت]] دارند تا چه رسد به خود [[انسان]]، [[انسان]] به این [[دلیل]] در مقابل [[خداوند]] [[مسئولیت]] دارد که [[خداوند]] او را آفریده و هر آنچه مورد نیازش بوده به او عطا نموده و از طرفی در {{متن قرآن\|أَلَسْتُ}} از [[انسان]] [[تعهد]] گرفته شده است، همچنان‌که در [[قرآن کریم]] آمده است: {{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ}}<ref> «و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: چرا، گواهی می‌دهیم؛ مبادا که در رستخیز بگویید ما از این ناآگاه بودیم» سوره اعراف، آیه ۱۷۲.</ref>.		در [[آیات]] و [[روایات اسلامی]]، [[انسان]] موجودی [[مسئول]] تلقی شده است. بحث اساسی در این مقوله این است که در این [[مسئولیت]]، سائل کیست و [[انسان]] در برابر چه کسی و چه مقامی [[مسئول]] است؟ برخی [[انسان]] را در برابر [[جامعه]] [[مسئول]] می‌دانند. اما از دیدگاه [[اسلام]]، [[انسان]] تنها در برابر یک [[مقام]] [[مسئولیت]] دارد و آن [[مقام]] ربوبی است و همه مسئولیت‌های دیگر [[انسان]] در راستای این [[مسئولیت]] اصلی و پرتوی از آن است. اگر ما به عنوان یک [[مسلمان]] در برابر [[پیامبر]] {{صل}} [[امام]]، [[جامعه]] و [[مردم]] و [[وجدان]] [[مسئولیت]] داریم، در [[حقیقت]] به خاطر این است که در برابر [[خداوند]] که [[خالق]] و مالک و [[مدبر]] و [[رب]] ماست، مسئولیم که البته [[مسئولیت]] در برابر [[خدا]]، خود منشأ پیدایش مسئولیت‌های متعدد دیگر می‌شود<ref>ر.ک: محسن غرویان، فلسفه اخلاق از دیدگاه اسلام، ص۱۲۱.</ref>.
	* [[احساس مسئولیت]]، به طور ناخودآگاه در [[درون انسان]] متولد می‌شود. زمانی که [[انسان]]، ندای [[وجدان]] را به [[تکلیف]] و [[واجب]] [[اخلاقی]] می‌شنود، طبیعتاً تنها با وجود [[آزادی]] کامل و [[قدرت]] بر [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] از [[تکلیف]]، این ندا را می‌شنود، در این وضعیت، [[وجدان]] می‌پرسد و شخص [[صاحب]] [[وجدان]] مورد سؤال قرار می‌گیرد و در آن اموری که به [[تکلیف]] [[اخلاقی]] برمی‌گردد، هیچ رابطه‌ای میان فرد و وجدانش وجود ندارد. آری! [[خداوند متعال]] می‌پرسد و [[حسابرسی]] می‌کند، ولی او [[خویشتن‌داری]] و [[مهربانی]] هم می‌کند <ref>محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۴۹ – ۱۵۱.</ref>.
	* از طرفی [[مقام]] [[مسئولیت]] بعد از [[تکلیف]] است، زیرا از آن می‌جوشد و زاده می‌شود. ماهیت [[مسئولیت]] می‌طلبد که مسؤلی باشد که ما برای حساب و کتاب در برابر او بایستیم، و او کسی است که [[الزام]] و [[تکلیف]] و [[امر و نهی]] نموده است<ref>ر. ک: محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۶۹.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۳.</ref>.		بحث دیگر این است که چرا [[آدمی]] [[مسئولیت]] دارد؟ براساس [[آموزه‌های دینی]] حتی اعضای [[انسان]] [[مسئولیت]] دارند تا چه رسد به خود [[انسان]]، [[انسان]] به این [[دلیل]] در مقابل [[خداوند]] [[مسئولیت]] دارد که [[خداوند]] او را آفریده و هر آنچه مورد نیازش بوده به او عطا نموده و از طرفی در {{متن قرآن\|أَلَسْتُ}} از [[انسان]] [[تعهد]] گرفته شده است، همچنان‌که در [[قرآن کریم]] آمده است: {{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ}}<ref> «و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: چرا، گواهی می‌دهیم؛ مبادا که در رستخیز بگویید ما از این ناآگاه بودیم» سوره اعراف، آیه ۱۷۲.</ref>.

			[[احساس مسئولیت]]، به طور ناخودآگاه در [[درون انسان]] متولد می‌شود. زمانی که [[انسان]]، ندای [[وجدان]] را به [[تکلیف]] و [[واجب]] [[اخلاقی]] می‌شنود، طبیعتاً تنها با وجود [[آزادی]] کامل و [[قدرت]] بر [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] از [[تکلیف]]، این ندا را می‌شنود، در این وضعیت، [[وجدان]] می‌پرسد و شخص [[صاحب]] [[وجدان]] مورد سؤال قرار می‌گیرد و در آن اموری که به [[تکلیف]] [[اخلاقی]] برمی‌گردد، هیچ رابطه‌ای میان فرد و وجدانش وجود ندارد. آری! [[خداوند متعال]] می‌پرسد و [[حسابرسی]] می‌کند، ولی او [[خویشتن‌داری]] و [[مهربانی]] هم می‌کند <ref>محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۴۹ – ۱۵۱.</ref>.

			از طرفی [[مقام]] [[مسئولیت]] بعد از [[تکلیف]] است، زیرا از آن می‌جوشد و زاده می‌شود. ماهیت [[مسئولیت]] می‌طلبد که مسؤلی باشد که ما برای حساب و کتاب در برابر او بایستیم، و او کسی است که [[الزام]] و [[تکلیف]] و [[امر و نهی]] نموده است<ref>ر. ک: محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۶۹.</ref>.<ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۳.</ref>

	==مسئولیت‌پذیری==		==مسئولیت‌پذیری==
	[[پذیرش مسئولیت]] و [[التزام]] به آثار ناشی از آن و جبران ضرر و [[زیان]] وارده از ناحیه اقدامات و [[اعمال]] [[مسئولیت]] آفرین، یکی از اصول [[حاکم]] بر هر [[نظام حقوقی]] است. این اصل و قاعده در [[حقیقت]] ضمانت اجرای [[قانونی بودن]] همه [[نظام‌های حقوقی]] در [[جامعه اسلامی]] است<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۲۸۸.</ref>.		[[پذیرش مسئولیت]] و [[التزام]] به آثار ناشی از آن و جبران ضرر و [[زیان]] وارده از ناحیه اقدامات و [[اعمال]] [[مسئولیت]] آفرین، یکی از اصول [[حاکم]] بر هر [[نظام حقوقی]] است. این اصل و قاعده در [[حقیقت]] ضمانت اجرای [[قانونی بودن]] همه [[نظام‌های حقوقی]] در [[جامعه اسلامی]] است<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۲۸۸.</ref>.

	مسئولیت‌پذیری در تمامی مراحل با معنی مسئولیت‌طلبی<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۴۰.</ref> ملازمه‌ای تفکیک‌ناپذیر دارد و ظهور قانونی مسئولیت همگان در برابر [[خدا]] را باید در ضمانت اجرایی عمل [[قضایی]] در تمامی زمینه‌های [[مسئولیت‌ها]] [[تفسیر]] کرد. مسئولیت به تناسب مورد، ممکن است به معنای [[ضمان]] [[فقهی]] و یا [[عقوبت]] [[کیفری]] باشد<ref>فقه سیاسی، ج۷، ص۹۷.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۵۰۸.</ref>		مسئولیت‌پذیری در تمامی مراحل با معنی مسئولیت‌طلبی<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۴۰.</ref> ملازمه‌ای تفکیک‌ناپذیر دارد و ظهور قانونی مسئولیت همگان در برابر [[خدا]] را باید در ضمانت اجرایی عمل [[قضایی]] در تمامی زمینه‌های [[مسئولیت‌ها]] [[تفسیر]] کرد. مسئولیت به تناسب مورد، ممکن است به معنای [[ضمان]] [[فقهی]] و یا [[عقوبت]] [[کیفری]] باشد<ref>فقه سیاسی، ج۷، ص۹۷.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۵۰۸.</ref>

خط ۳۶:		خط ۴۱:

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:~~مسئولیت‌پذیری~~]]		[[رده:مسئولیت]]

Bahmani در ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۵

2023-12-24T08:35:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = مسئولیت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = مسئولیت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* [[قرآن کریم]] درباره اهمیت و [[جایگاه]] مسئولیت‌پذیری می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}}<ref>«و آنچه تو را بدان دانشی نیست، پی مگیر که از گوش و چشم و دل، هر یک، خواهند پرسید» سوره اسراء، آیه ۳۶.</ref>.		[[قرآن کریم]] درباره اهمیت و [[جایگاه]] مسئولیت‌پذیری می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}}<ref>«و آنچه تو را بدان دانشی نیست، پی مگیر که از گوش و چشم و دل، هر یک، خواهند پرسید» سوره اسراء، آیه ۳۶.</ref>.
	* همچنین می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ...}}<ref>«در راه خداوند نبرد کن! تو را جز به (وظیفه) خویش مکلّف نکرده‌اند و مؤمنان را (نیز به نبرد) ترغیب کن ...» سوره نساء، آیه ۸۴.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۱.</ref>.
	* [[پیامبر]] {{صل}} می‌فرمایند: "شما همه شبان و [[مسئول]] نگاهبانی یکدیگرید"<ref>محمد رضا عطایی، مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، ص۵۷.</ref>.		همچنین می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ...}}<ref>«در راه خداوند نبرد کن! تو را جز به (وظیفه) خویش مکلّف نکرده‌اند و مؤمنان را (نیز به نبرد) ترغیب کن ...» سوره نساء، آیه ۸۴.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۱.</ref>.

			[[پیامبر]] {{صل}} می‌فرمایند: "شما همه شبان و [[مسئول]] نگاهبانی یکدیگرید"<ref>محمد رضا عطایی، مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، ص۵۷.</ref>.
	* [[امام علی]] {{ع}} نیز می‌فرمایند: "گفتارها سپرده، نزد نگهدار است و نهفته‌ها آشکار، و هر نفسی بدانچه کرده گرفتار..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، کلمات قصار ۳۴۳، ص۴۲۲.</ref>.		* [[امام علی]] {{ع}} نیز می‌فرمایند: "گفتارها سپرده، نزد نگهدار است و نهفته‌ها آشکار، و هر نفسی بدانچه کرده گرفتار..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، کلمات قصار ۳۴۳، ص۴۲۲.</ref>.
	* [[انسان]] موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] است و براساس این [[مسئولیت]] از او خواسته [[مسئول]] می‌شود. دامنه [[مسئولیت]] وسیع و دربرگیرنده همه افراد است. [[زمامدار]] [[مسئول]] رعیت، و [[زن]]، [[مسئول]] خانه [[همسر]]، و [[بنده]] [[مسئول]] مولایش، و همه [[مسئول]] یکدیگرند"<ref>اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۷۵.</ref>.		* [[انسان]] موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] است و براساس این [[مسئولیت]] از او خواسته [[مسئول]] می‌شود. دامنه [[مسئولیت]] وسیع و دربرگیرنده همه افراد است. [[زمامدار]] [[مسئول]] رعیت، و [[زن]]، [[مسئول]] خانه [[همسر]]، و [[بنده]] [[مسئول]] مولایش، و همه [[مسئول]] یکدیگرند"<ref>اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۷۵.</ref>.
خط ۳۳:		خط ۳۵:
	{{فضایل اخلاقی}}		{{فضایل اخلاقی}}

	[[رده: مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده: مسئولیت‌پذیری]]		[[رده:مسئولیت‌پذیری]]

Wasity در ‏۲۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۹

2023-10-21T05:59:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = مسئولیت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Jaafari: /* منابع */

2023-03-14T05:51:36Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۱
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1379218.jpg\|22px]] [[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|'''مکارم اخلاق در صحیفه''']]		# [[پرونده:1379218.jpg\|22px]] [[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|'''مکارم اخلاق در صحیفه''']]
			# [[پرونده:1100701.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: /* جستارهای وابسته */

2023-03-14T05:51:25Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۱
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	* [[احساس مسئولیت]]، به طور ناخودآگاه در [[درون انسان]] متولد می‌شود. زمانی که [[انسان]]، ندای [[وجدان]] را به [[تکلیف]] و [[واجب]] [[اخلاقی]] می‌شنود، طبیعتاً تنها با وجود [[آزادی]] کامل و [[قدرت]] بر [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] از [[تکلیف]]، این ندا را می‌شنود، در این وضعیت، [[وجدان]] می‌پرسد و شخص [[صاحب]] [[وجدان]] مورد سؤال قرار می‌گیرد و در آن اموری که به [[تکلیف]] [[اخلاقی]] برمی‌گردد، هیچ رابطه‌ای میان فرد و وجدانش وجود ندارد. آری! [[خداوند متعال]] می‌پرسد و [[حسابرسی]] می‌کند، ولی او [[خویشتن‌داری]] و [[مهربانی]] هم می‌کند <ref>محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۴۹ – ۱۵۱.</ref>.		* [[احساس مسئولیت]]، به طور ناخودآگاه در [[درون انسان]] متولد می‌شود. زمانی که [[انسان]]، ندای [[وجدان]] را به [[تکلیف]] و [[واجب]] [[اخلاقی]] می‌شنود، طبیعتاً تنها با وجود [[آزادی]] کامل و [[قدرت]] بر [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] از [[تکلیف]]، این ندا را می‌شنود، در این وضعیت، [[وجدان]] می‌پرسد و شخص [[صاحب]] [[وجدان]] مورد سؤال قرار می‌گیرد و در آن اموری که به [[تکلیف]] [[اخلاقی]] برمی‌گردد، هیچ رابطه‌ای میان فرد و وجدانش وجود ندارد. آری! [[خداوند متعال]] می‌پرسد و [[حسابرسی]] می‌کند، ولی او [[خویشتن‌داری]] و [[مهربانی]] هم می‌کند <ref>محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۴۹ – ۱۵۱.</ref>.
	* از طرفی [[مقام]] [[مسئولیت]] بعد از [[تکلیف]] است، زیرا از آن می‌جوشد و زاده می‌شود. ماهیت [[مسئولیت]] می‌طلبد که مسؤلی باشد که ما برای حساب و کتاب در برابر او بایستیم، و او کسی است که [[الزام]] و [[تکلیف]] و [[امر و نهی]] نموده است<ref>ر. ک: محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۶۹.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۳.</ref>.		* از طرفی [[مقام]] [[مسئولیت]] بعد از [[تکلیف]] است، زیرا از آن می‌جوشد و زاده می‌شود. ماهیت [[مسئولیت]] می‌طلبد که مسؤلی باشد که ما برای حساب و کتاب در برابر او بایستیم، و او کسی است که [[الزام]] و [[تکلیف]] و [[امر و نهی]] نموده است<ref>ر. ک: محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۶۹.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۳.</ref>.

			==مسئولیت‌پذیری==
			[[پذیرش مسئولیت]] و [[التزام]] به آثار ناشی از آن و جبران ضرر و [[زیان]] وارده از ناحیه اقدامات و [[اعمال]] [[مسئولیت]] آفرین، یکی از اصول [[حاکم]] بر هر [[نظام حقوقی]] است. این اصل و قاعده در [[حقیقت]] ضمانت اجرای [[قانونی بودن]] همه [[نظام‌های حقوقی]] در [[جامعه اسلامی]] است<ref>فقه سیاسی، ج۲، ص۲۸۸.</ref>.
			مسئولیت‌پذیری در تمامی مراحل با معنی مسئولیت‌طلبی<ref>نهج‌البلاغه، نامه ۴۰.</ref> ملازمه‌ای تفکیک‌ناپذیر دارد و ظهور قانونی مسئولیت همگان در برابر [[خدا]] را باید در ضمانت اجرایی عمل [[قضایی]] در تمامی زمینه‌های [[مسئولیت‌ها]] [[تفسیر]] کرد. مسئولیت به تناسب مورد، ممکن است به معنای [[ضمان]] [[فقهی]] و یا [[عقوبت]] [[کیفری]] باشد<ref>فقه سیاسی، ج۷، ص۹۷.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۵۰۸.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T08:04:00Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	* [[قرآن کریم]] درباره اهمیت و [[جایگاه]] مسئولیت‌پذیری می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}}<ref>«و آنچه تو را بدان دانشی نیست، پی مگیر که از گوش و چشم و دل، هر یک، خواهند پرسید» سوره اسراء، آیه ۳۶.</ref>.		* [[قرآن کریم]] درباره اهمیت و [[جایگاه]] مسئولیت‌پذیری می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}}<ref>«و آنچه تو را بدان دانشی نیست، پی مگیر که از گوش و چشم و دل، هر یک، خواهند پرسید» سوره اسراء، آیه ۳۶.</ref>.
	*همچنین می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ...}}<ref>«در راه خداوند نبرد کن! تو را جز به (وظیفه) خویش مکلّف نکرده‌اند و مؤمنان را (نیز به نبرد) ترغیب کن ...» سوره نساء، آیه ۸۴.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۱.</ref>.		* همچنین می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ...}}<ref>«در راه خداوند نبرد کن! تو را جز به (وظیفه) خویش مکلّف نکرده‌اند و مؤمنان را (نیز به نبرد) ترغیب کن ...» سوره نساء، آیه ۸۴.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۱.</ref>.
	* [[پیامبر]]{{صل}} می‌فرمایند: "شما همه شبان و [[مسئول]] نگاهبانی یکدیگرید"<ref>محمد رضا عطایی، مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، ص۵۷.</ref>.		* [[پیامبر]] {{صل}} می‌فرمایند: "شما همه شبان و [[مسئول]] نگاهبانی یکدیگرید"<ref>محمد رضا عطایی، مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، ص۵۷.</ref>.
	* [[امام علی]]{{ع}} نیز می‌فرمایند: "گفتارها سپرده، نزد نگهدار است و نهفته‌ها آشکار، و هر نفسی بدانچه کرده گرفتار..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، کلمات قصار ۳۴۳، ص۴۲۲.</ref>.		* [[امام علی]] {{ع}} نیز می‌فرمایند: "گفتارها سپرده، نزد نگهدار است و نهفته‌ها آشکار، و هر نفسی بدانچه کرده گرفتار..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، کلمات قصار ۳۴۳، ص۴۲۲.</ref>.
	* [[انسان]] موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] است و براساس این [[مسئولیت]] از او خواسته [[مسئول]] می‌شود. دامنه [[مسئولیت]] وسیع و دربرگیرنده همه افراد است. [[زمامدار]] [[مسئول]] رعیت، و [[زن]]، [[مسئول]] خانه [[همسر]]، و [[بنده]] [[مسئول]] مولایش، و همه [[مسئول]] یکدیگرند"<ref>اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۷۵.</ref>.		* [[انسان]] موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] است و براساس این [[مسئولیت]] از او خواسته [[مسئول]] می‌شود. دامنه [[مسئولیت]] وسیع و دربرگیرنده همه افراد است. [[زمامدار]] [[مسئول]] رعیت، و [[زن]]، [[مسئول]] خانه [[همسر]]، و [[بنده]] [[مسئول]] مولایش، و همه [[مسئول]] یکدیگرند"<ref>اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۷۵.</ref>.
	*در [[آیات]] و [[روایات اسلامی]]، [[انسان]] موجودی [[مسئول]] تلقی شده است. بحث اساسی در این مقوله این است که در این [[مسئولیت]]، سائل کیست و [[انسان]] در برابر چه کسی و چه مقامی [[مسئول]] است؟ برخی [[انسان]] را در برابر [[جامعه]] [[مسئول]] می‌دانند. اما از دیدگاه [[اسلام]]، [[انسان]] تنها در برابر یک [[مقام]] [[مسئولیت]] دارد و آن [[مقام]] ربوبی است و همه مسئولیت‌های دیگر [[انسان]] در راستای این [[مسئولیت]] اصلی و پرتوی از آن است. اگر ما به عنوان یک [[مسلمان]] در برابر [[پیامبر]]{{صل}} [[امام]]، [[جامعه]] و [[مردم]] و [[وجدان]] [[مسئولیت]] داریم، در [[حقیقت]] به خاطر این است که در برابر [[خداوند]] که [[خالق]] و مالک و [[مدبر]] و [[رب]] ماست، مسئولیم که البته [[مسئولیت]] در برابر [[خدا]]، خود منشأ پیدایش مسئولیت‌های متعدد دیگر می‌شود<ref>ر.ک: محسن غرویان، فلسفه اخلاق از دیدگاه اسلام، ص۱۲۱.</ref>.		* در [[آیات]] و [[روایات اسلامی]]، [[انسان]] موجودی [[مسئول]] تلقی شده است. بحث اساسی در این مقوله این است که در این [[مسئولیت]]، سائل کیست و [[انسان]] در برابر چه کسی و چه مقامی [[مسئول]] است؟ برخی [[انسان]] را در برابر [[جامعه]] [[مسئول]] می‌دانند. اما از دیدگاه [[اسلام]]، [[انسان]] تنها در برابر یک [[مقام]] [[مسئولیت]] دارد و آن [[مقام]] ربوبی است و همه مسئولیت‌های دیگر [[انسان]] در راستای این [[مسئولیت]] اصلی و پرتوی از آن است. اگر ما به عنوان یک [[مسلمان]] در برابر [[پیامبر]] {{صل}} [[امام]]، [[جامعه]] و [[مردم]] و [[وجدان]] [[مسئولیت]] داریم، در [[حقیقت]] به خاطر این است که در برابر [[خداوند]] که [[خالق]] و مالک و [[مدبر]] و [[رب]] ماست، مسئولیم که البته [[مسئولیت]] در برابر [[خدا]]، خود منشأ پیدایش مسئولیت‌های متعدد دیگر می‌شود<ref>ر. ک: محسن غرویان، فلسفه اخلاق از دیدگاه اسلام، ص۱۲۱.</ref>.
	*بحث دیگر این است که چرا [[آدمی]] [[مسئولیت]] دارد؟ براساس [[آموزه‌های دینی]] حتی اعضای [[انسان]] [[مسئولیت]] دارند تا چه رسد به خود [[انسان]]، [[انسان]] به این [[دلیل]] در مقابل [[خداوند]] [[مسئولیت]] دارد که [[خداوند]] او را آفریده و هر آنچه مورد نیازش بوده به او عطا نموده و از طرفی در {{متن قرآن\|أَلَسْتُ}} از [[انسان]] [[تعهد]] گرفته شده است، همچنان‌که در [[قرآن کریم]] آمده است: {{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ}}<ref> «و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: چرا، گواهی می‌دهیم؛ مبادا که در رستخیز بگویید ما از این ناآگاه بودیم» سوره اعراف، آیه ۱۷۲.</ref>.		* بحث دیگر این است که چرا [[آدمی]] [[مسئولیت]] دارد؟ براساس [[آموزه‌های دینی]] حتی اعضای [[انسان]] [[مسئولیت]] دارند تا چه رسد به خود [[انسان]]، [[انسان]] به این [[دلیل]] در مقابل [[خداوند]] [[مسئولیت]] دارد که [[خداوند]] او را آفریده و هر آنچه مورد نیازش بوده به او عطا نموده و از طرفی در {{متن قرآن\|أَلَسْتُ}} از [[انسان]] [[تعهد]] گرفته شده است، همچنان‌که در [[قرآن کریم]] آمده است: {{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ}}<ref> «و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: چرا، گواهی می‌دهیم؛ مبادا که در رستخیز بگویید ما از این ناآگاه بودیم» سوره اعراف، آیه ۱۷۲.</ref>.
	* [[احساس مسئولیت]]، به طور ناخودآگاه در [[درون انسان]] متولد می‌شود. زمانی که [[انسان]]، ندای [[وجدان]] را به [[تکلیف]] و [[واجب]] [[اخلاقی]] می‌شنود، طبیعتاً تنها با وجود [[آزادی]] کامل و [[قدرت]] بر [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] از [[تکلیف]]، این ندا را می‌شنود، در این وضعیت، [[وجدان]] می‌پرسد و شخص [[صاحب]] [[وجدان]] مورد سؤال قرار می‌گیرد و در آن اموری که به [[تکلیف]] [[اخلاقی]] برمی‌گردد، هیچ رابطه‌ای میان فرد و وجدانش وجود ندارد. آری! [[خداوند متعال]] می‌پرسد و [[حسابرسی]] می‌کند، ولی او [[خویشتن‌داری]] و [[مهربانی]] هم می‌کند <ref>محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۴۹ – ۱۵۱.</ref>.		* [[احساس مسئولیت]]، به طور ناخودآگاه در [[درون انسان]] متولد می‌شود. زمانی که [[انسان]]، ندای [[وجدان]] را به [[تکلیف]] و [[واجب]] [[اخلاقی]] می‌شنود، طبیعتاً تنها با وجود [[آزادی]] کامل و [[قدرت]] بر [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] از [[تکلیف]]، این ندا را می‌شنود، در این وضعیت، [[وجدان]] می‌پرسد و شخص [[صاحب]] [[وجدان]] مورد سؤال قرار می‌گیرد و در آن اموری که به [[تکلیف]] [[اخلاقی]] برمی‌گردد، هیچ رابطه‌ای میان فرد و وجدانش وجود ندارد. آری! [[خداوند متعال]] می‌پرسد و [[حسابرسی]] می‌کند، ولی او [[خویشتن‌داری]] و [[مهربانی]] هم می‌کند <ref>محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۴۹ – ۱۵۱.</ref>.
	*از طرفی [[مقام]] [[مسئولیت]] بعد از [[تکلیف]] است، زیرا از آن می‌جوشد و زاده می‌شود. ماهیت [[مسئولیت]] می‌طلبد که مسؤلی باشد که ما برای حساب و کتاب در برابر او بایستیم، و او کسی است که [[الزام]] و [[تکلیف]] و [[امر و نهی]] نموده است<ref>ر.ک: محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۶۹.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۳.</ref>.		* از طرفی [[مقام]] [[مسئولیت]] بعد از [[تکلیف]] است، زیرا از آن می‌جوشد و زاده می‌شود. ماهیت [[مسئولیت]] می‌طلبد که مسؤلی باشد که ما برای حساب و کتاب در برابر او بایستیم، و او کسی است که [[الزام]] و [[تکلیف]] و [[امر و نهی]] نموده است<ref>ر. ک: محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۶۹.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۳.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:54:34Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		==مقدمه==
	*[[قرآن کریم]] درباره اهمیت و [[جایگاه]] مسئولیت‌پذیری می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}}<ref>«و آنچه تو را بدان دانشی نیست، پی مگیر که از گوش و چشم و دل، هر یک، خواهند پرسید» سوره اسراء، آیه ۳۶.</ref>.		* [[قرآن کریم]] درباره اهمیت و [[جایگاه]] مسئولیت‌پذیری می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا}}<ref>«و آنچه تو را بدان دانشی نیست، پی مگیر که از گوش و چشم و دل، هر یک، خواهند پرسید» سوره اسراء، آیه ۳۶.</ref>.
	*همچنین می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ...}}<ref>«در راه خداوند نبرد کن! تو را جز به (وظیفه) خویش مکلّف نکرده‌اند و مؤمنان را (نیز به نبرد) ترغیب کن ...» سوره نساء، آیه ۸۴.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۱.</ref>.		*همچنین می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ...}}<ref>«در راه خداوند نبرد کن! تو را جز به (وظیفه) خویش مکلّف نکرده‌اند و مؤمنان را (نیز به نبرد) ترغیب کن ...» سوره نساء، آیه ۸۴.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۱.</ref>.
	*[[پیامبر]]{{صل}} می‌فرمایند: "شما همه شبان و [[مسئول]] نگاهبانی یکدیگرید"<ref>محمد رضا عطایی، مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، ص۵۷.</ref>.		* [[پیامبر]]{{صل}} می‌فرمایند: "شما همه شبان و [[مسئول]] نگاهبانی یکدیگرید"<ref>محمد رضا عطایی، مجموعه ورام، آداب و اخلاق در اسلام، ص۵۷.</ref>.
	*[[امام علی]]{{ع}} نیز می‌فرمایند: "گفتارها سپرده، نزد نگهدار است و نهفته‌ها آشکار، و هر نفسی بدانچه کرده گرفتار..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، کلمات قصار ۳۴۳، ص۴۲۲.</ref>.		* [[امام علی]]{{ع}} نیز می‌فرمایند: "گفتارها سپرده، نزد نگهدار است و نهفته‌ها آشکار، و هر نفسی بدانچه کرده گرفتار..."<ref>نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، کلمات قصار ۳۴۳، ص۴۲۲.</ref>.
	*[[انسان]] موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] است و براساس این [[مسئولیت]] از او خواسته [[مسئول]] می‌شود. دامنه [[مسئولیت]] وسیع و دربرگیرنده همه افراد است. [[زمامدار]] [[مسئول]] رعیت، و [[زن]]، [[مسئول]] خانه [[همسر]]، و [[بنده]] [[مسئول]] مولایش، و همه [[مسئول]] یکدیگرند"<ref>اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۷۵.</ref>.		* [[انسان]] موجودی [[متعهد]] و [[مسئول]] است و براساس این [[مسئولیت]] از او خواسته [[مسئول]] می‌شود. دامنه [[مسئولیت]] وسیع و دربرگیرنده همه افراد است. [[زمامدار]] [[مسئول]] رعیت، و [[زن]]، [[مسئول]] خانه [[همسر]]، و [[بنده]] [[مسئول]] مولایش، و همه [[مسئول]] یکدیگرند"<ref>اخلاق و معاشرت در اسلام، ص۷۵.</ref>.
	*در [[آیات]] و [[روایات اسلامی]]، [[انسان]] موجودی [[مسئول]] تلقی شده است. بحث اساسی در این مقوله این است که در این [[مسئولیت]]، سائل کیست و [[انسان]] در برابر چه کسی و چه مقامی [[مسئول]] است؟ برخی [[انسان]] را در برابر [[جامعه]] [[مسئول]] می‌دانند. اما از دیدگاه [[اسلام]]، [[انسان]] تنها در برابر یک [[مقام]] [[مسئولیت]] دارد و آن [[مقام]] ربوبی است و همه مسئولیت‌های دیگر [[انسان]] در راستای این [[مسئولیت]] اصلی و پرتوی از آن است. اگر ما به عنوان یک [[مسلمان]] در برابر [[پیامبر]]{{صل}} [[امام]]، [[جامعه]] و [[مردم]] و [[وجدان]] [[مسئولیت]] داریم، در [[حقیقت]] به خاطر این است که در برابر [[خداوند]] که [[خالق]] و مالک و [[مدبر]] و [[رب]] ماست، مسئولیم که البته [[مسئولیت]] در برابر [[خدا]]، خود منشأ پیدایش مسئولیت‌های متعدد دیگر می‌شود<ref>ر.ک: محسن غرویان، فلسفه اخلاق از دیدگاه اسلام، ص۱۲۱.</ref>.		*در [[آیات]] و [[روایات اسلامی]]، [[انسان]] موجودی [[مسئول]] تلقی شده است. بحث اساسی در این مقوله این است که در این [[مسئولیت]]، سائل کیست و [[انسان]] در برابر چه کسی و چه مقامی [[مسئول]] است؟ برخی [[انسان]] را در برابر [[جامعه]] [[مسئول]] می‌دانند. اما از دیدگاه [[اسلام]]، [[انسان]] تنها در برابر یک [[مقام]] [[مسئولیت]] دارد و آن [[مقام]] ربوبی است و همه مسئولیت‌های دیگر [[انسان]] در راستای این [[مسئولیت]] اصلی و پرتوی از آن است. اگر ما به عنوان یک [[مسلمان]] در برابر [[پیامبر]]{{صل}} [[امام]]، [[جامعه]] و [[مردم]] و [[وجدان]] [[مسئولیت]] داریم، در [[حقیقت]] به خاطر این است که در برابر [[خداوند]] که [[خالق]] و مالک و [[مدبر]] و [[رب]] ماست، مسئولیم که البته [[مسئولیت]] در برابر [[خدا]]، خود منشأ پیدایش مسئولیت‌های متعدد دیگر می‌شود<ref>ر.ک: محسن غرویان، فلسفه اخلاق از دیدگاه اسلام، ص۱۲۱.</ref>.
	*بحث دیگر این است که چرا [[آدمی]] [[مسئولیت]] دارد؟ براساس [[آموزه‌های دینی]] حتی اعضای [[انسان]] [[مسئولیت]] دارند تا چه رسد به خود [[انسان]]، [[انسان]] به این [[دلیل]] در مقابل [[خداوند]] [[مسئولیت]] دارد که [[خداوند]] او را آفریده و هر آنچه مورد نیازش بوده به او عطا نموده و از طرفی در {{متن قرآن\|أَلَسْتُ}} از [[انسان]] [[تعهد]] گرفته شده است، همچنان‌که در [[قرآن کریم]] آمده است: {{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ}}<ref> «و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: چرا، گواهی می‌دهیم؛ مبادا که در رستخیز بگویید ما از این ناآگاه بودیم» سوره اعراف، آیه ۱۷۲.</ref>.		*بحث دیگر این است که چرا [[آدمی]] [[مسئولیت]] دارد؟ براساس [[آموزه‌های دینی]] حتی اعضای [[انسان]] [[مسئولیت]] دارند تا چه رسد به خود [[انسان]]، [[انسان]] به این [[دلیل]] در مقابل [[خداوند]] [[مسئولیت]] دارد که [[خداوند]] او را آفریده و هر آنچه مورد نیازش بوده به او عطا نموده و از طرفی در {{متن قرآن\|أَلَسْتُ}} از [[انسان]] [[تعهد]] گرفته شده است، همچنان‌که در [[قرآن کریم]] آمده است: {{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ}}<ref> «و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟ گفتند: چرا، گواهی می‌دهیم؛ مبادا که در رستخیز بگویید ما از این ناآگاه بودیم» سوره اعراف، آیه ۱۷۲.</ref>.
	*[[احساس مسئولیت]]، به طور ناخودآگاه در [[درون انسان]] متولد می‌شود. زمانی که [[انسان]]، ندای [[وجدان]] را به [[تکلیف]] و [[واجب]] [[اخلاقی]] می‌شنود، طبیعتاً تنها با وجود [[آزادی]] کامل و [[قدرت]] بر [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] از [[تکلیف]]، این ندا را می‌شنود، در این وضعیت، [[وجدان]] می‌پرسد و شخص [[صاحب]] [[وجدان]] مورد سؤال قرار می‌گیرد و در آن اموری که به [[تکلیف]] [[اخلاقی]] برمی‌گردد، هیچ رابطه‌ای میان فرد و وجدانش وجود ندارد. آری! [[خداوند متعال]] می‌پرسد و [[حسابرسی]] می‌کند، ولی او [[خویشتن‌داری]] و [[مهربانی]] هم می‌کند <ref>محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۴۹ – ۱۵۱.</ref>.		* [[احساس مسئولیت]]، به طور ناخودآگاه در [[درون انسان]] متولد می‌شود. زمانی که [[انسان]]، ندای [[وجدان]] را به [[تکلیف]] و [[واجب]] [[اخلاقی]] می‌شنود، طبیعتاً تنها با وجود [[آزادی]] کامل و [[قدرت]] بر [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] از [[تکلیف]]، این ندا را می‌شنود، در این وضعیت، [[وجدان]] می‌پرسد و شخص [[صاحب]] [[وجدان]] مورد سؤال قرار می‌گیرد و در آن اموری که به [[تکلیف]] [[اخلاقی]] برمی‌گردد، هیچ رابطه‌ای میان فرد و وجدانش وجود ندارد. آری! [[خداوند متعال]] می‌پرسد و [[حسابرسی]] می‌کند، ولی او [[خویشتن‌داری]] و [[مهربانی]] هم می‌کند <ref>محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۴۹ – ۱۵۱.</ref>.
	*از طرفی [[مقام]] [[مسئولیت]] بعد از [[تکلیف]] است، زیرا از آن می‌جوشد و زاده می‌شود. ماهیت [[مسئولیت]] می‌طلبد که مسؤلی باشد که ما برای حساب و کتاب در برابر او بایستیم، و او کسی است که [[الزام]] و [[تکلیف]] و [[امر و نهی]] نموده است<ref>ر.ک: محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۶۹.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۳.</ref>.		*از طرفی [[مقام]] [[مسئولیت]] بعد از [[تکلیف]] است، زیرا از آن می‌جوشد و زاده می‌شود. ماهیت [[مسئولیت]] می‌طلبد که مسؤلی باشد که ما برای حساب و کتاب در برابر او بایستیم، و او کسی است که [[الزام]] و [[تکلیف]] و [[امر و نهی]] نموده است<ref>ر.ک: محمد جواد مغنیه، فلسفه اخلاق در اسلام، ترجمه عبدالحسین صافی، ص۱۶۹.</ref><ref>[[فردین احمدوند\|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)\|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۳۴۳.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[مسئولیت]]		* [[مسئولیت]]
	* [[وفای به عهد]]		* [[وفای به عهد]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T20:26:34Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">مدخل‌های وابسته به این بحث:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Jaafari در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۸

2022-01-19T11:28:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">مدخل‌های وابسته به این بحث:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">مدخل‌های وابسته به این بحث:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مسئولیت‌پذیری در قرآن]] - [[مسئولیت‌پذیری در حدیث]] - [[مسئولیت‌پذیری در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت‌پذیری در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف و سیره فاطمی]] - [[مسئولیت‌پذیری در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت‌پذیری در جامعه‌شناسی اسلامی]]</div>

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌های وابسته}} +{{مدخل‌ وابسته}})

2021-12-30T19:03:18Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌های وابسته}} +{{مدخل‌ وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۳۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌های~~ وابسته}}		{{مدخل‌ وابسته}}
	* [[مسئولیت]]		* [[مسئولیت]]
	* [[وفای به عهد]]		* [[وفای به عهد]]