مسئولیت در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۹

2022-10-24T10:19:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{سیره معصوم}}~~		{{مدخل مرتبط
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = مسئولیت\| عنوان مدخل = [[مسئولیت]]\| مداخل مرتبط = ~~[[مسئولیت در قرآن]] - [[مسئولیت در حدیث]] -~~ [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام ~~اسلامی]] - [[مسئولیت در اخلاق~~ اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی~~]] - [[مسئولیت در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت در معارف و سیره سجادی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره رضوی~~]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = }}		\| موضوع مرتبط = مسئولیت
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مسئولیت عقلی]] - [[مسئولیت شرعی]] - [[مسئولیت عرفی]] - [[مسئولیت اخلاقی]] - [[مسئولیت فردی]] - [[مسئولیت خانوادگی]] - [[مسئولیت اجتماعی]] - [[مسئولیت معصوم]]</div>		\| عنوان مدخل = مسئولیت
			\| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T08:03:49Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۳
خط ۳:		خط ۳:
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مسئولیت عقلی]] - [[مسئولیت شرعی]] - [[مسئولیت عرفی]] - [[مسئولیت اخلاقی]] - [[مسئولیت فردی]] - [[مسئولیت خانوادگی]] - [[مسئولیت اجتماعی]] - [[مسئولیت معصوم]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مسئولیت عقلی]] - [[مسئولیت شرعی]] - [[مسئولیت عرفی]] - [[مسئولیت اخلاقی]] - [[مسئولیت فردی]] - [[مسئولیت خانوادگی]] - [[مسئولیت اجتماعی]] - [[مسئولیت معصوم]]</div>

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[امام علی]]{{ع}}، [[جهان]] و همه موجودات آن را [[ملک]] طلق [[خدای متعال]] می‌داند. هستی [[انسان]] و تمام قوا و نیروهای [[روحی]] و جسمی انسان از آن [[خدا]] است: {{متن حدیث\|له ما فی الأرضین و السماوات}}<ref>حلیة الاولیاء، ج۱، ص۷۳؛ کنزالعمال، ج۱، ص۴۰۹، ح۱۷۳۷.</ref>؛ «هر چه در [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] است، ملک [[خداوند]] است».		[[امام علی]] {{ع}}، [[جهان]] و همه موجودات آن را [[ملک]] طلق [[خدای متعال]] می‌داند. هستی [[انسان]] و تمام قوا و نیروهای [[روحی]] و جسمی انسان از آن [[خدا]] است: {{متن حدیث\|له ما فی الأرضین و السماوات}}<ref>حلیة الاولیاء، ج۱، ص۷۳؛ کنزالعمال، ج۱، ص۴۰۹، ح۱۷۳۷.</ref>؛ «هر چه در [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] است، ملک [[خداوند]] است».

	گفتنی است که [[مالکیت خدا]] از سنخ [[مالکیت]] اعتباری، همانند مالکیت انسان بر اشیا نیست؛ بلکه از نوع مالکیت [[تکوینی]] است. چنین [[مالکی]]، انسان را [[خلق]] کرد و او را بهترین مخلوق خود نامید و بار [[مسئولیت]] [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] اختیاری را بر عهده او قرار داد. [[حضرت]] در یکی از [[خطبه‌های نهج البلاغه]]، درباره [[آفرینش انسان]] می‌فرماید:		گفتنی است که [[مالکیت خدا]] از سنخ [[مالکیت]] اعتباری، همانند مالکیت انسان بر اشیا نیست؛ بلکه از نوع مالکیت [[تکوینی]] است. چنین [[مالکی]]، انسان را [[خلق]] کرد و او را بهترین مخلوق خود نامید و بار [[مسئولیت]] [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] اختیاری را بر عهده او قرار داد. [[حضرت]] در یکی از [[خطبه‌های نهج البلاغه]]، درباره [[آفرینش انسان]] می‌فرماید:
	هنگامی که خداوند زمینش را بگسترد و [[فرمان]] خود را روان ساخت، [[آدم]]{{ع}} را از میان [[آفریدگان]] خود برگزید و او نختسین [[آدمیان]] بود. او را در [[بهشت]] خود جای داد و عیش او مهیا گردانید و به او آموخت که از چه کارهایی [[پرهیز]] کند و اگر از او چنان کارهایی سر زند، [[مرتکب معصیت]] شده است و [[مقام]] و منزلتش به خطر می‌افتد. ولی آدم به کاری که خداوند از آن [[نهی]] کرده بود، دست یازید؛ زیرا [[علم خدا]] از پیش بدان تعلق گرفته بود. هنگامی که آدم [[توبه]] کرد، خداوند او را به زمین فرستاد تا زمینش را با [[فرزندان]] خود آباد سازد و از سوی خدا بر بندگانش [[حجت]] و [[راهنما]] باشد<ref>ر.ک: {{متن قرآن\|وَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ}} «و اوست که شما را جانشینان (خویش یا گذشتگان) در زمین گمارد و برخی را بر برخی دیگر به پایه‌هایی برتری داد تا شما را در آنچه به شما داده است بیازماید؛ بی‌گمان پروردگار تو زودکیفر است و به راستی او آمرزنده بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۱۶۵؛ نهج البلاغه، خطبه ۹۰.</ref>.		هنگامی که خداوند زمینش را بگسترد و [[فرمان]] خود را روان ساخت، [[آدم]] {{ع}} را از میان [[آفریدگان]] خود برگزید و او نختسین [[آدمیان]] بود. او را در [[بهشت]] خود جای داد و عیش او مهیا گردانید و به او آموخت که از چه کارهایی [[پرهیز]] کند و اگر از او چنان کارهایی سر زند، [[مرتکب معصیت]] شده است و [[مقام]] و منزلتش به خطر می‌افتد. ولی آدم به کاری که خداوند از آن [[نهی]] کرده بود، دست یازید؛ زیرا [[علم خدا]] از پیش بدان تعلق گرفته بود. هنگامی که آدم [[توبه]] کرد، خداوند او را به زمین فرستاد تا زمینش را با [[فرزندان]] خود آباد سازد و از سوی خدا بر بندگانش [[حجت]] و [[راهنما]] باشد<ref>ر. ک: {{متن قرآن\|وَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ}} «و اوست که شما را جانشینان (خویش یا گذشتگان) در زمین گمارد و برخی را بر برخی دیگر به پایه‌هایی برتری داد تا شما را در آنچه به شما داده است بیازماید؛ بی‌گمان پروردگار تو زودکیفر است و به راستی او آمرزنده بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۱۶۵؛ نهج البلاغه، خطبه ۹۰.</ref>.

	در این گفتار [[حضرت]]، هم به [[مقام]] والای [[انسان]] که از میان همه [[آفریدگان]] [[الهی]] [[انتخاب]] شده است، اشاره می‌کند و هم به [[وظایف]] سنگین [[آدم]] و فرزندانش در [[اطاعت]] از [[خدای سبحان]]. این جایگاه و [[مسئولیت انسان]] در [[کلام]] علی{{ع}} هماهنگ با [[قرآن مجید]] است؛ آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ}}<ref>«و اوست که شما را جانشینان (خویش یا گذشتگان) در زمین گمارد و برخی را بر برخی دیگر به پایه‌هایی برتری داد تا شما را در آنچه به شما داده است بیازماید؛ بی‌گمان پروردگار تو زودکیفر است و به راستی او آمرزنده بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۱۶۵.</ref>.		در این گفتار [[حضرت]]، هم به [[مقام]] والای [[انسان]] که از میان همه [[آفریدگان]] [[الهی]] [[انتخاب]] شده است، اشاره می‌کند و هم به [[وظایف]] سنگین [[آدم]] و فرزندانش در [[اطاعت]] از [[خدای سبحان]]. این جایگاه و [[مسئولیت انسان]] در [[کلام]] علی {{ع}} هماهنگ با [[قرآن مجید]] است؛ آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ}}<ref>«و اوست که شما را جانشینان (خویش یا گذشتگان) در زمین گمارد و برخی را بر برخی دیگر به پایه‌هایی برتری داد تا شما را در آنچه به شما داده است بیازماید؛ بی‌گمان پروردگار تو زودکیفر است و به راستی او آمرزنده بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۱۶۵.</ref>.

	هم تمام چیزها از آن [[خدا]] است و هم انسان [[جانشین خدا]] در [[زمین]] و در قبال او [[مسئول]] است. خدا [[حق]] دارد از همه تصرفات ما در [[مال]] و [[دارایی]]، و در [[فکر]] و [[خیال]] [[پرسش]] کند و به تناسب تصرفات هر کسی، به او [[کیفر]] یا [[پاداش]] دهد؛ یعنی این دو ویژگی: [[مالکیت خدا]] بر [[جهان]] و انسان، و [[خلیفه]] و منتخب بودن او، به طور منطقی در نتیجه ذیل را به دنبال دارد:		هم تمام چیزها از آن [[خدا]] است و هم انسان [[جانشین خدا]] در [[زمین]] و در قبال او [[مسئول]] است. خدا [[حق]] دارد از همه تصرفات ما در [[مال]] و [[دارایی]]، و در [[فکر]] و [[خیال]] [[پرسش]] کند و به تناسب تصرفات هر کسی، به او [[کیفر]] یا [[پاداش]] دهد؛ یعنی این دو ویژگی: [[مالکیت خدا]] بر [[جهان]] و انسان، و [[خلیفه]] و منتخب بودن او، به طور منطقی در نتیجه ذیل را به دنبال دارد:
	#انسان، در [[تصرف]] در مال و قوای جسمی و [[فکری]] خود، محدود به حدودی است که [[خداوند]] تعیین کرده است؛		# انسان، در [[تصرف]] در مال و قوای جسمی و [[فکری]] خود، محدود به حدودی است که [[خداوند]] تعیین کرده است؛
	#چون انسان در برابر خداوند مسئول است، اگر از [[حدود الهی]] [[تجاوز]] کند، [[مؤاخذه]] خواهد شد.		# چون انسان در برابر خداوند مسئول است، اگر از [[حدود الهی]] [[تجاوز]] کند، [[مؤاخذه]] خواهد شد.

	این دیدگاه [[امام علی]]{{ع}} با دیدگاه متعارف در [[اقتصاد]] مسلط بر جهان بسیار متفاوت است. چنان که پیش از این بیان شد، [[مکتب]] [[لیبرالیسم]]، انسان را مالک مطلق مال و [[قوای فکری]] و جسمی خود می‌داند و در پی‌گیری [[منافع]] فردی خود و روش پی‌گیری آن هیچ‌گونه مسئولیتی در برابر خدا، [[جامعه]] و [[دولت]] ندارد. همین دیدگاه، از مبانی ایدئولوژیک [[آزادی]] فعالیت [[اقتصادی]]، عدم دخالت دولت و [[مالکیت خصوصی]] گسترده در [[نظام]] اقتصاد [[سرمایه‌داری]] [[لیبرال]] است. اما با پذیرش دیدگاه امام علی{{ع}}درباره انسان، [[نفی]] امور سه‌گانه فوق، امری مسلم شمرده می‌شود؛ چراکه چنان آزادی‌ای در صحنه [[فعالیت‌های اقتصادی]] به [[انسان]] [[مسلمان]] داده نشده است؛ بلکه [[آزادی]] در گستره‌ای محدود، دخالت [[دولت]] در [[اقتصاد]] و [[مالکیت]] مختلط، از اموری است که انسان مسلمان در فعالیت‌های اقتصادی، ملتزم به آن خواهد شد<ref>گفتنی است نتایج سه‌گانه بالا مستقیماً از ویژگی خلیفه خدا و مسئول بودن انسان بر نمی‌آید؛ بلکه آن دو ویژگی اقتضا دارد که انسان مسلمان این سه نکته را از دستورهای الهی کشف کند.</ref>..<ref>[[احمد علی یوسفی\|یوسفی، احمد علی]]، [[مبانی فلسفی نظام اقتصادی (مقاله)\| مقاله «مبانی فلسفی نظام اقتصادی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۷ (کتاب)\|دانشنامه امام علی]]، ج۷، ص ۴۳.</ref>		این دیدگاه [[امام علی]] {{ع}} با دیدگاه متعارف در [[اقتصاد]] مسلط بر جهان بسیار متفاوت است. چنان که پیش از این بیان شد، [[مکتب]] [[لیبرالیسم]]، انسان را مالک مطلق مال و [[قوای فکری]] و جسمی خود می‌داند و در پی‌گیری [[منافع]] فردی خود و روش پی‌گیری آن هیچ‌گونه مسئولیتی در برابر خدا، [[جامعه]] و [[دولت]] ندارد. همین دیدگاه، از مبانی ایدئولوژیک [[آزادی]] فعالیت [[اقتصادی]]، عدم دخالت دولت و [[مالکیت خصوصی]] گسترده در [[نظام]] اقتصاد [[سرمایه‌داری]] [[لیبرال]] است. اما با پذیرش دیدگاه امام علی {{ع}}درباره انسان، [[نفی]] امور سه‌گانه فوق، امری مسلم شمرده می‌شود؛ چراکه چنان آزادی‌ای در صحنه [[فعالیت‌های اقتصادی]] به [[انسان]] [[مسلمان]] داده نشده است؛ بلکه [[آزادی]] در گستره‌ای محدود، دخالت [[دولت]] در [[اقتصاد]] و [[مالکیت]] مختلط، از اموری است که انسان مسلمان در فعالیت‌های اقتصادی، ملتزم به آن خواهد شد<ref>گفتنی است نتایج سه‌گانه بالا مستقیماً از ویژگی خلیفه خدا و مسئول بودن انسان بر نمی‌آید؛ بلکه آن دو ویژگی اقتضا دارد که انسان مسلمان این سه نکته را از دستورهای الهی کشف کند.</ref>..<ref>[[احمد علی یوسفی\|یوسفی، احمد علی]]، [[مبانی فلسفی نظام اقتصادی (مقاله)\| مقاله «مبانی فلسفی نظام اقتصادی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۷ (کتاب)\|دانشنامه امام علی]]، ج۷، ص ۴۳.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:54:24Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۴
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	این دیدگاه [[امام علی]]{{ع}} با دیدگاه متعارف در [[اقتصاد]] مسلط بر جهان بسیار متفاوت است. چنان که پیش از این بیان شد، [[مکتب]] [[لیبرالیسم]]، انسان را مالک مطلق مال و [[قوای فکری]] و جسمی خود می‌داند و در پی‌گیری [[منافع]] فردی خود و روش پی‌گیری آن هیچ‌گونه مسئولیتی در برابر خدا، [[جامعه]] و [[دولت]] ندارد. همین دیدگاه، از مبانی ایدئولوژیک [[آزادی]] فعالیت [[اقتصادی]]، عدم دخالت دولت و [[مالکیت خصوصی]] گسترده در [[نظام]] اقتصاد [[سرمایه‌داری]] [[لیبرال]] است. اما با پذیرش دیدگاه امام علی{{ع}}درباره انسان، [[نفی]] امور سه‌گانه فوق، امری مسلم شمرده می‌شود؛ چراکه چنان آزادی‌ای در صحنه [[فعالیت‌های اقتصادی]] به [[انسان]] [[مسلمان]] داده نشده است؛ بلکه [[آزادی]] در گستره‌ای محدود، دخالت [[دولت]] در [[اقتصاد]] و [[مالکیت]] مختلط، از اموری است که انسان مسلمان در فعالیت‌های اقتصادی، ملتزم به آن خواهد شد<ref>گفتنی است نتایج سه‌گانه بالا مستقیماً از ویژگی خلیفه خدا و مسئول بودن انسان بر نمی‌آید؛ بلکه آن دو ویژگی اقتضا دارد که انسان مسلمان این سه نکته را از دستورهای الهی کشف کند.</ref>..<ref>[[احمد علی یوسفی\|یوسفی، احمد علی]]، [[مبانی فلسفی نظام اقتصادی (مقاله)\| مقاله «مبانی فلسفی نظام اقتصادی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۷ (کتاب)\|دانشنامه امام علی]]، ج۷، ص ۴۳.</ref>		این دیدگاه [[امام علی]]{{ع}} با دیدگاه متعارف در [[اقتصاد]] مسلط بر جهان بسیار متفاوت است. چنان که پیش از این بیان شد، [[مکتب]] [[لیبرالیسم]]، انسان را مالک مطلق مال و [[قوای فکری]] و جسمی خود می‌داند و در پی‌گیری [[منافع]] فردی خود و روش پی‌گیری آن هیچ‌گونه مسئولیتی در برابر خدا، [[جامعه]] و [[دولت]] ندارد. همین دیدگاه، از مبانی ایدئولوژیک [[آزادی]] فعالیت [[اقتصادی]]، عدم دخالت دولت و [[مالکیت خصوصی]] گسترده در [[نظام]] اقتصاد [[سرمایه‌داری]] [[لیبرال]] است. اما با پذیرش دیدگاه امام علی{{ع}}درباره انسان، [[نفی]] امور سه‌گانه فوق، امری مسلم شمرده می‌شود؛ چراکه چنان آزادی‌ای در صحنه [[فعالیت‌های اقتصادی]] به [[انسان]] [[مسلمان]] داده نشده است؛ بلکه [[آزادی]] در گستره‌ای محدود، دخالت [[دولت]] در [[اقتصاد]] و [[مالکیت]] مختلط، از اموری است که انسان مسلمان در فعالیت‌های اقتصادی، ملتزم به آن خواهد شد<ref>گفتنی است نتایج سه‌گانه بالا مستقیماً از ویژگی خلیفه خدا و مسئول بودن انسان بر نمی‌آید؛ بلکه آن دو ویژگی اقتضا دارد که انسان مسلمان این سه نکته را از دستورهای الهی کشف کند.</ref>..<ref>[[احمد علی یوسفی\|یوسفی، احمد علی]]، [[مبانی فلسفی نظام اقتصادی (مقاله)\| مقاله «مبانی فلسفی نظام اقتصادی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۷ (کتاب)\|دانشنامه امام علی]]، ج۷، ص ۴۳.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	#[[پرونده:1368105.jpg\|22px]] [[احمد علی یوسفی\|یوسفی، احمد علی]]، [[مبانی فلسفی نظام اقتصادی (مقاله)\| مقاله «مبانی فلسفی نظام اقتصادی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۷ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۷''']]		# [[پرونده:1368105.jpg\|22px]] [[احمد علی یوسفی\|یوسفی، احمد علی]]، [[مبانی فلسفی نظام اقتصادی (مقاله)\| مقاله «مبانی فلسفی نظام اقتصادی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۷ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۷''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۲۸:		خط ۲۶:

	[[رده:مسئولیت]]		[[رده:مسئولیت]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-11T17:31:25Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۰۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{سیره معصوم}}		{{سیره معصوم}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[مسئولیت]]~~''' است. "'''[[مسئولیت]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = مسئولیت\| عنوان مدخل = [[مسئولیت]]\| مداخل مرتبط = [[مسئولیت در قرآن]] - [[مسئولیت در حدیث]] - [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت در معارف و سیره سجادی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره رضوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[مسئولیت در قرآن]] - [[مسئولیت در حدیث]] - [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت در معارف و سیره سجادی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره رضوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]~~</div>~~
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مسئولیت عقلی]] - [[مسئولیت شرعی]] - [[مسئولیت عرفی]] - [[مسئولیت اخلاقی]] - [[مسئولیت فردی]] - [[مسئولیت خانوادگی]] - [[مسئولیت اجتماعی]] - [[مسئولیت معصوم]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مسئولیت عقلی]] - [[مسئولیت شرعی]] - [[مسئولیت عرفی]] - [[مسئولیت اخلاقی]] - [[مسئولیت فردی]] - [[مسئولیت خانوادگی]] - [[مسئولیت اجتماعی]] - [[مسئولیت معصوم]]</div>

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{سیره معصوم}}
اين...» ایجاد کرد

2022-03-26T17:18:36Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{سیره معصوم}} <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{سیره معصوم}}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[مسئولیت]]''' است. "'''[[مسئولیت]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مسئولیت در قرآن]] - [[مسئولیت در حدیث]] - [[مسئولیت در نهج البلاغه]] - [[مسئولیت در کلام اسلامی]] - [[مسئولیت در اخلاق اسلامی]] - [[مسئولیت در فقه سیاسی]] - [[مسئولیت در معارف دعا و زیارات]] - [[مسئولیت در معارف و سیره سجادی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره رضوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره نبوی]] - [[مسئولیت در معارف و سیره علوی]]</div>
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مسئولیت عقلی]] - [[مسئولیت شرعی]] - [[مسئولیت عرفی]] - [[مسئولیت اخلاقی]] - [[مسئولیت فردی]] - [[مسئولیت خانوادگی]] - [[مسئولیت اجتماعی]] - [[مسئولیت معصوم]]</div>

==مقدمه==
[[امام علی]]{{ع}}، [[جهان]] و همه موجودات آن را [[ملک]] طلق [[خدای متعال]] می‌داند. هستی [[انسان]] و تمام قوا و نیروهای [[روحی]] و جسمی انسان از آن [[خدا]] است: {{متن حدیث|له ما فی الأرضین و السماوات}}<ref>حلیة الاولیاء، ج۱، ص۷۳؛ کنزالعمال، ج۱، ص۴۰۹، ح۱۷۳۷.</ref>؛ «هر چه در [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] است، ملک [[خداوند]] است».

گفتنی است که [[مالکیت خدا]] از سنخ [[مالکیت]] اعتباری، همانند مالکیت انسان بر اشیا نیست؛ بلکه از نوع مالکیت [[تکوینی]] است. چنین [[مالکی]]، انسان را [[خلق]] کرد و او را بهترین مخلوق خود نامید و بار [[مسئولیت]] [[اطاعت]] و [[فرمانبرداری]] اختیاری را بر عهده او قرار داد. [[حضرت]] در یکی از [[خطبه‌های نهج البلاغه]]، درباره [[آفرینش انسان]] می‌فرماید:
هنگامی که خداوند زمینش را بگسترد و [[فرمان]] خود را روان ساخت، [[آدم]]{{ع}} را از میان [[آفریدگان]] خود برگزید و او نختسین [[آدمیان]] بود. او را در [[بهشت]] خود جای داد و عیش او مهیا گردانید و به او آموخت که از چه کارهایی [[پرهیز]] کند و اگر از او چنان کارهایی سر زند، [[مرتکب معصیت]] شده است و [[مقام]] و منزلتش به خطر می‌افتد. ولی آدم به کاری که خداوند از آن [[نهی]] کرده بود، دست یازید؛ زیرا [[علم خدا]] از پیش بدان تعلق گرفته بود. هنگامی که آدم [[توبه]] کرد، خداوند او را به زمین فرستاد تا زمینش را با [[فرزندان]] خود آباد سازد و از سوی خدا بر بندگانش [[حجت]] و [[راهنما]] باشد<ref>ر.ک: {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ}} «و اوست که شما را جانشینان (خویش یا گذشتگان) در زمین گمارد و برخی را بر برخی دیگر به پایه‌هایی برتری داد تا شما را در آنچه به شما داده است بیازماید؛ بی‌گمان پروردگار تو زودکیفر است و به راستی او آمرزنده بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۱۶۵؛ نهج البلاغه، خطبه ۹۰.</ref>.

در این گفتار [[حضرت]]، هم به [[مقام]] والای [[انسان]] که از میان همه [[آفریدگان]] [[الهی]] [[انتخاب]] شده است، اشاره می‌کند و هم به [[وظایف]] سنگین [[آدم]] و فرزندانش در [[اطاعت]] از [[خدای سبحان]]. این جایگاه و [[مسئولیت انسان]] در [[کلام]] علی{{ع}} هماهنگ با [[قرآن مجید]] است؛ آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ الْأَرْضِ}}<ref>«و اوست که شما را جانشینان (خویش یا گذشتگان) در زمین گمارد و برخی را بر برخی دیگر به پایه‌هایی برتری داد تا شما را در آنچه به شما داده است بیازماید؛ بی‌گمان پروردگار تو زودکیفر است و به راستی او آمرزنده بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۱۶۵.</ref>.

هم تمام چیزها از آن [[خدا]] است و هم انسان [[جانشین خدا]] در [[زمین]] و در قبال او [[مسئول]] است. خدا [[حق]] دارد از همه تصرفات ما در [[مال]] و [[دارایی]]، و در [[فکر]] و [[خیال]] [[پرسش]] کند و به تناسب تصرفات هر کسی، به او [[کیفر]] یا [[پاداش]] دهد؛ یعنی این دو ویژگی: [[مالکیت خدا]] بر [[جهان]] و انسان، و [[خلیفه]] و منتخب بودن او، به طور منطقی در نتیجه ذیل را به دنبال دارد:
#انسان، در [[تصرف]] در مال و قوای جسمی و [[فکری]] خود، محدود به حدودی است که [[خداوند]] تعیین کرده است؛
#چون انسان در برابر خداوند مسئول است، اگر از [[حدود الهی]] [[تجاوز]] کند، [[مؤاخذه]] خواهد شد.

این دیدگاه [[امام علی]]{{ع}} با دیدگاه متعارف در [[اقتصاد]] مسلط بر جهان بسیار متفاوت است. چنان که پیش از این بیان شد، [[مکتب]] [[لیبرالیسم]]، انسان را مالک مطلق مال و [[قوای فکری]] و جسمی خود می‌داند و در پی‌گیری [[منافع]] فردی خود و روش پی‌گیری آن هیچ‌گونه مسئولیتی در برابر خدا، [[جامعه]] و [[دولت]] ندارد. همین دیدگاه، از مبانی ایدئولوژیک [[آزادی]] فعالیت [[اقتصادی]]، عدم دخالت دولت و [[مالکیت خصوصی]] گسترده در [[نظام]] اقتصاد [[سرمایه‌داری]] [[لیبرال]] است. اما با پذیرش دیدگاه امام علی{{ع}}درباره انسان، [[نفی]] امور سه‌گانه فوق، امری مسلم شمرده می‌شود؛ چراکه چنان آزادی‌ای در صحنه [[فعالیت‌های اقتصادی]] به [[انسان]] [[مسلمان]] داده نشده است؛ بلکه [[آزادی]] در گستره‌ای محدود، دخالت [[دولت]] در [[اقتصاد]] و [[مالکیت]] مختلط، از اموری است که انسان مسلمان در فعالیت‌های اقتصادی، ملتزم به آن خواهد شد<ref>گفتنی است نتایج سه‌گانه بالا مستقیماً از ویژگی خلیفه خدا و مسئول بودن انسان بر نمی‌آید؛ بلکه آن دو ویژگی اقتضا دارد که انسان مسلمان این سه نکته را از دستورهای الهی کشف کند.</ref>..<ref>[[احمد علی یوسفی|یوسفی، احمد علی]]، [[مبانی فلسفی نظام اقتصادی (مقاله)| مقاله «مبانی فلسفی نظام اقتصادی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۷ (کتاب)|دانشنامه امام علی]]، ج۷، ص ۴۳.</ref>

== جستارهای وابسته ==

== منابع ==
{{منابع}}
#[[پرونده:1368105.jpg|22px]] [[احمد علی یوسفی|یوسفی، احمد علی]]، [[مبانی فلسفی نظام اقتصادی (مقاله)| مقاله «مبانی فلسفی نظام اقتصادی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۷ (کتاب)|'''دانشنامه امام علی ج۷''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مسئولیت]]
[[رده:مدخل]]

مسئولیت در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۹

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{سیره معصوم}} اين...» ایجاد کرد

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{سیره معصوم}}
اين...» ایجاد کرد