مساوات در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۷

2026-02-02T09:07:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = مساوات		\| موضوع مرتبط = مساوات
	\| عنوان مدخل = مساوات		\| عنوان مدخل = مساوات
	\| مداخل مرتبط = [[مساوات در لغت]] - [[مساوات در معارف و سیره نبوی]] - [[مساوات در معارف و سیره ~~امام علی~~]] - [[مساوات در فقه سیاسی]] - [[مساوات در جامعه‌شناسی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[مساوات در لغت]] - [[مساوات در معارف و سیره نبوی]] - [[مساوات در معارف و سیره علوی]] - [[مساوات در معارف و سیره معصوم]] - [[مساوات در فقه سیاسی]] - [[مساوات در جامعه‌شناسی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* مقدمه */

2025-10-16T07:08:36Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.		همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.

	پس اصل در این لغت، میانه‌روی و اعتدال است. «سواء» اسم مصدر است که در آن میانه‌روی و اعتدال در نظر گرفته شده است، بدون آنکه به [[حدث]] و فعلی نسبت داده شود؛ مانند قول خداوند که: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بر کافران برابر است، چه بیمشان دهی یا بیمشان ندهی، ایمان نمی‌آورند» سوره بقره، آیه ۶.</ref>.		پس اصل در این لغت، میانه‌روی و اعتدال است. «سواء» اسم مصدر است که در آن میانه‌روی و اعتدال در نظر گرفته شده است، بدون آنکه به حدث و فعلی نسبت داده شود؛ مانند قول خداوند که: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بر کافران برابر است، چه بیمشان دهی یا بیمشان ندهی، ایمان نمی‌آورند» سوره بقره، آیه ۶.</ref>.

	اینکه در [[قرآن]] می‌خوانیم: {{متن قرآن\|فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ}}<ref>«بی‌گمان راه میانه را گم کرده است» سوره مائده، آیه ۱۲.</ref>. یا آمده است: {{متن قرآن\|وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}}<ref>«و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۲.</ref>. آن «سواء» و وسط [[معتدل]] در «طریق»، «صراط» و «سبیل»، جهتی است که از [[انحراف]] و [[گرایش]] به چپ و راست، [[گمراهی]] و [[تعدی]]، محفوظ و مصون است و اعتدال، استواری و راستی در راه را به همراه دارد. «استواء»، در موارد مختلف، گوناگون می‌شود و هر یک اقتضای مورد خود را دارد؛ برای نمونه اعتدال در [[آفرینش]]، از جهت [[نظم]]، کمال در [[خلق]] و [[تدبیر]] آن است، لذا فرمود: {{متن قرآن\|فَخَلَقَ فَسَوَّى}}<ref>«سپس خون بسته‌ای بود که (خداوندش) آفرید و استوار داشت» سوره قیامه، آیه ۳۸.</ref> یا «استواء»، و [[اعتدال]] در یک مکان که عبارت است از استقرار و [[آرامش]] کامل، بدون [[ضعف]]، [[شکست]] و دلهره؛ مانند آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ...}}<ref>«و چون خود و هر که با توست، بر کشتی برنشستید.».. سوره مؤمنون، آیه ۲۸.</ref>.		اینکه در [[قرآن]] می‌خوانیم: {{متن قرآن\|فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ}}<ref>«بی‌گمان راه میانه را گم کرده است» سوره مائده، آیه ۱۲.</ref>. یا آمده است: {{متن قرآن\|وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}}<ref>«و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۲.</ref>. آن «سواء» و وسط [[معتدل]] در «طریق»، «صراط» و «سبیل»، جهتی است که از [[انحراف]] و [[گرایش]] به چپ و راست، [[گمراهی]] و [[تعدی]]، محفوظ و مصون است و اعتدال، استواری و راستی در راه را به همراه دارد. «استواء»، در موارد مختلف، گوناگون می‌شود و هر یک اقتضای مورد خود را دارد؛ برای نمونه اعتدال در [[آفرینش]]، از جهت [[نظم]]، کمال در [[خلق]] و [[تدبیر]] آن است، لذا فرمود: {{متن قرآن\|فَخَلَقَ فَسَوَّى}}<ref>«سپس خون بسته‌ای بود که (خداوندش) آفرید و استوار داشت» سوره قیامه، آیه ۳۸.</ref> یا «استواء»، و [[اعتدال]] در یک مکان که عبارت است از استقرار و [[آرامش]] کامل، بدون [[ضعف]]، [[شکست]] و دلهره؛ مانند آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ...}}<ref>«و چون خود و هر که با توست، بر کشتی برنشستید.».. سوره مؤمنون، آیه ۲۸.</ref>.

Bahmani: /* مقدمه */

2025-10-16T07:08:15Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	در اصل لغت «مساوات» که «سوی» باشد، [[استواری]] و [[میانه‌روی]] وجود دارد و «استواء» به معنای [[راستی]]، [[برابری]] و [[اعتدال]] است<ref>ر. ک: فرهنگ ابجدی عربی- فارسی، ص۶۹.</ref>. راغب اصفهانی می‌گوید، «مساوات»، به معنای برابری معتبر در اندازه‌گیری با متر و وزن است؛ همچنین یکی از معانی «استواء»، اعتدال در امر است و هنگامی که با «علی» متعدی شود، به معنای «استیلاء» و [[چیرگی]] است<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۳۹.</ref>؛ مانند قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref>.		تساوی در اصل لغت «مساوات» که «سوی» باشد، [[استواری]] و [[میانه‌روی]] وجود دارد و «استواء» به معنای [[راستی]]، [[برابری]] و [[اعتدال]] است<ref>ر. ک: فرهنگ ابجدی عربی- فارسی، ص۶۹.</ref>. راغب اصفهانی می‌گوید، «مساوات»، به معنای برابری معتبر در اندازه‌گیری با متر و وزن است؛ همچنین یکی از معانی «استواء»، اعتدال در امر است و هنگامی که با «علی» متعدی شود، به معنای «استیلاء» و چیرگی است<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۳۹.</ref>؛ مانند قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref>.

	همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.		همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	پس اصل در این لغت، میانه‌روی و اعتدال است. «سواء» اسم مصدر است که در آن میانه‌روی و اعتدال در نظر گرفته شده است، بدون آنکه به [[حدث]] و فعلی نسبت داده شود؛ مانند قول خداوند که: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بر کافران برابر است، چه بیمشان دهی یا بیمشان ندهی، ایمان نمی‌آورند» سوره بقره، آیه ۶.</ref>.		پس اصل در این لغت، میانه‌روی و اعتدال است. «سواء» اسم مصدر است که در آن میانه‌روی و اعتدال در نظر گرفته شده است، بدون آنکه به [[حدث]] و فعلی نسبت داده شود؛ مانند قول خداوند که: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بر کافران برابر است، چه بیمشان دهی یا بیمشان ندهی، ایمان نمی‌آورند» سوره بقره، آیه ۶.</ref>.

	اینکه در [[قرآن]] می‌خوانیم: {{متن قرآن\|فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ}}<ref>«بی‌گمان راه میانه را گم کرده است» سوره مائده، آیه ۱۲.</ref>.		اینکه در [[قرآن]] می‌خوانیم: {{متن قرآن\|فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ}}<ref>«بی‌گمان راه میانه را گم کرده است» سوره مائده، آیه ۱۲.</ref>. یا آمده است: {{متن قرآن\|وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}}<ref>«و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۲.</ref>. آن «سواء» و وسط [[معتدل]] در «طریق»، «صراط» و «سبیل»، جهتی است که از [[انحراف]] و [[گرایش]] به چپ و راست، [[گمراهی]] و [[تعدی]]، محفوظ و مصون است و اعتدال، استواری و راستی در راه را به همراه دارد. «استواء»، در موارد مختلف، گوناگون می‌شود و هر یک اقتضای مورد خود را دارد؛ برای نمونه اعتدال در [[آفرینش]]، از جهت [[نظم]]، کمال در [[خلق]] و [[تدبیر]] آن است، لذا فرمود: {{متن قرآن\|فَخَلَقَ فَسَوَّى}}<ref>«سپس خون بسته‌ای بود که (خداوندش) آفرید و استوار داشت» سوره قیامه، آیه ۳۸.</ref> یا «استواء»، و [[اعتدال]] در یک مکان که عبارت است از استقرار و [[آرامش]] کامل، بدون [[ضعف]]، [[شکست]] و دلهره؛ مانند آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ...}}<ref>«و چون خود و هر که با توست، بر کشتی برنشستید.».. سوره مؤمنون، آیه ۲۸.</ref>.

	یا آمده است: {{متن قرآن\|وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}}<ref>«و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۲.</ref>.

	آن «سواء» و وسط [[معتدل]] در «طریق»، «صراط» و «سبیل»، جهتی است که از [[انحراف]] و [[گرایش]] به [[چپ و ~~راست]]،~~ [[گمراهی]] و [[تعدی]]، محفوظ و مصون است و اعتدال، استواری و راستی در راه را به همراه دارد. «استواء»، در موارد مختلف، گوناگون می‌شود و هر یک اقتضای مورد خود را دارد؛ برای نمونه اعتدال در [[آفرینش]]، از جهت [[نظم]]، کمال در [[خلق]] و [[تدبیر]] آن است، لذا فرمود: {{متن قرآن\|فَخَلَقَ فَسَوَّى}}<ref>«سپس خون بسته‌ای بود که (خداوندش) آفرید و استوار داشت» سوره قیامه، آیه ۳۸.</ref> یا «استواء»، و [[اعتدال]] در یک مکان که عبارت است از استقرار و [[آرامش]] کامل، بدون [[ضعف]]، [[شکست]] و ~~[[دلهره]]؛~~ مانند آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ...}}<ref>«و چون خود و هر که با توست، بر کشتی برنشستید.».. سوره مؤمنون، آیه ۲۸.</ref>.

	از همین باب است: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref> که منظور استقرار کامل همراه با [[اطمینان]] است. اعتدال به معنای اتمام [[خلق]] و تکمیل [[تدبیر]] در آن است، «تسویه» نیز به معنای قراردادن امری در اعتدال است، این اعتدال همراه با عمل، [[نظم]]، تدبیر و کمال است، مانند این قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ}}<ref>«همان که تو را آفرید، پس استوار کرد و بهنجار داشت» سوره انفطار، آیه ۷.</ref>.		از همین باب است: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref> که منظور استقرار کامل همراه با [[اطمینان]] است. اعتدال به معنای اتمام [[خلق]] و تکمیل [[تدبیر]] در آن است، «تسویه» نیز به معنای قراردادن امری در اعتدال است، این اعتدال همراه با عمل، [[نظم]]، تدبیر و کمال است، مانند این قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ}}<ref>«همان که تو را آفرید، پس استوار کرد و بهنجار داشت» سوره انفطار، آیه ۷.</ref>.
خط ۲۳:		خط ۱۹:
	و این [[آیه]] که درباره [[ذوالقرنین]] است: {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ}}<ref>«تا هنگامی که میان دو کوه را (پر و) برابر کرد» سوره کهف، آیه ۹۶.</ref>.		و این [[آیه]] که درباره [[ذوالقرنین]] است: {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ}}<ref>«تا هنگامی که میان دو کوه را (پر و) برابر کرد» سوره کهف، آیه ۹۶.</ref>.

	(ساوی) صیغه مفاعله است که بر تکرار و استمرار امر دلالت دارد؛ یعنی او بین دو [[کوه]] را [[تعادل]] و [[برابری]] برقرار کرد؛ یعنی سد را از حیث کمی و کیفی، در حد و اندازه اعتدال، به دور از [[افراط]] و [[تفریط]] قرار داد<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۵، ص۲۷۸.</ref>.		(ساوی) صیغه مفاعله است که بر تکرار و استمرار امر دلالت دارد؛ یعنی او بین دو [[کوه]] را [[تعادل]] و [[برابری]] برقرار کرد؛ یعنی سد را از حیث کمی و کیفی، در حد و اندازه اعتدال، به دور از [[افراط]] و تفریط قرار داد<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۵، ص۲۷۸.</ref>.

	وقتی که به دقت در همه این معانی و ترکیب‌ها می‌نگریم، نوعی [[میانه‌روی]]، برابری سنجیده و تعادل دیده می‌شود که به نحوی با [[عدالت]] [[ارتباط]] می‌یابند و این مفاهیم، هنگامی که با [[سیاست]]، پیوند می‌یابد، با [[تساوی]] در برابر [[قانون الهی]] و فرصت‌های یکسان، معنادار می‌شود و در عرصه کاربردی، به [[احقاق حق]] صاحبان [[حقوق]] می‌انجامد. از نگاهی دیگر، معانی و دال‌های این مفاهیم آن‌گاه رنگ عملیاتی و [[عینی]] به خود می‌گیرند که [[حق]] و ایفای آن در [[جامعه]]، [[ظهور]] و جلوه یابد.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۵۳.</ref>		وقتی که به دقت در همه این معانی و ترکیب‌ها می‌نگریم، نوعی [[میانه‌روی]]، برابری سنجیده و تعادل دیده می‌شود که به نحوی با [[عدالت]] ارتباط می‌یابند و این مفاهیم، هنگامی که با [[سیاست]]، پیوند می‌یابد، با [[تساوی]] در برابر [[قانون الهی]] و فرصت‌های یکسان، معنادار می‌شود و در عرصه کاربردی، به [[احقاق حق]] صاحبان [[حقوق]] می‌انجامد. از نگاهی دیگر، معانی و دال‌های این مفاهیم آن‌گاه رنگ عملیاتی و عینی به خود می‌گیرند که [[حق]] و ایفای آن در [[جامعه]]، [[ظهور]] و جلوه یابد<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۵۳؛ [[احمد رضوانفر\|رضوانفر، احمد]]، [[برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم]] ص ۱۹.</ref>.

	== تساوی ==		== تساوی ==

Bahmani در ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۶

2022-12-20T11:16:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{سیره معصوم}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = مساوات		\| موضوع مرتبط = مساوات
	\| عنوان مدخل = [[مساوات]]		\| عنوان مدخل = مساوات
	\| مداخل مرتبط = [[مساوات در لغت]] - [[مساوات در معارف و سیره نبوی]] - [[مساوات در معارف و سیره امام علی]] - [[مساوات در فقه سیاسی]] - [[مساوات در جامعه‌شناسی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[مساوات در لغت]] - [[مساوات در معارف و سیره نبوی]] - [[مساوات در معارف و سیره امام علی]] - [[مساوات در فقه سیاسی]] - [[مساوات در جامعه‌شناسی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T08:04:19Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۴
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	در اصل لغت «مساوات» که «سوی» باشد، [[استواری]] و [[میانه‌روی]] وجود دارد و «استواء» به معنای [[راستی]]، [[برابری]] و [[اعتدال]] است<ref>ر.ک: فرهنگ ابجدی عربی- فارسی، ص۶۹.</ref>. راغب اصفهانی می‌گوید، «مساوات»، به معنای برابری معتبر در اندازه‌گیری با متر و وزن است؛ همچنین یکی از معانی «استواء»، اعتدال در امر است و هنگامی که با «علی» متعدی شود، به معنای «استیلاء» و [[چیرگی]] است<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۳۹.</ref>؛ مانند قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref>.		در اصل لغت «مساوات» که «سوی» باشد، [[استواری]] و [[میانه‌روی]] وجود دارد و «استواء» به معنای [[راستی]]، [[برابری]] و [[اعتدال]] است<ref>ر. ک: فرهنگ ابجدی عربی- فارسی، ص۶۹.</ref>. راغب اصفهانی می‌گوید، «مساوات»، به معنای برابری معتبر در اندازه‌گیری با متر و وزن است؛ همچنین یکی از معانی «استواء»، اعتدال در امر است و هنگامی که با «علی» متعدی شود، به معنای «استیلاء» و [[چیرگی]] است<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۳۹.</ref>؛ مانند قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref>.

	همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.		همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	وقتی که به دقت در همه این معانی و ترکیب‌ها می‌نگریم، نوعی [[میانه‌روی]]، برابری سنجیده و تعادل دیده می‌شود که به نحوی با [[عدالت]] [[ارتباط]] می‌یابند و این مفاهیم، هنگامی که با [[سیاست]]، پیوند می‌یابد، با [[تساوی]] در برابر [[قانون الهی]] و فرصت‌های یکسان، معنادار می‌شود و در عرصه کاربردی، به [[احقاق حق]] صاحبان [[حقوق]] می‌انجامد. از نگاهی دیگر، معانی و دال‌های این مفاهیم آن‌گاه رنگ عملیاتی و [[عینی]] به خود می‌گیرند که [[حق]] و ایفای آن در [[جامعه]]، [[ظهور]] و جلوه یابد.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۵۳.</ref>		وقتی که به دقت در همه این معانی و ترکیب‌ها می‌نگریم، نوعی [[میانه‌روی]]، برابری سنجیده و تعادل دیده می‌شود که به نحوی با [[عدالت]] [[ارتباط]] می‌یابند و این مفاهیم، هنگامی که با [[سیاست]]، پیوند می‌یابد، با [[تساوی]] در برابر [[قانون الهی]] و فرصت‌های یکسان، معنادار می‌شود و در عرصه کاربردی، به [[احقاق حق]] صاحبان [[حقوق]] می‌انجامد. از نگاهی دیگر، معانی و دال‌های این مفاهیم آن‌گاه رنگ عملیاتی و [[عینی]] به خود می‌گیرند که [[حق]] و ایفای آن در [[جامعه]]، [[ظهور]] و جلوه یابد.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۵۳.</ref>

	==تساوی==		== تساوی ==
	واژه «[[تساوی]]» از کلمه «سوا» گرفته شده و به معنای یکسان بودن دو یا چند چیز از جهت اندازه، وزن و مانند آن است. این واژه گاهی در مورد امور کمّی و عددی به کار می‌رود، مانند: این مقدار [[پول]] مساوی آن مقدار پول است یا اندازه این پارچه با آن پارچه برابر است و گاه نیز در مورد امور کیفی به کار می‌رود، مانند: این سیاهی مساوی آن سیاهی است<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده «سوا».</ref>.<ref>[[احمد رضوانفر\|رضوانفر، احمد]]، [[برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم]] ص ۱۹.</ref>.		واژه «[[تساوی]]» از کلمه «سوا» گرفته شده و به معنای یکسان بودن دو یا چند چیز از جهت اندازه، وزن و مانند آن است. این واژه گاهی در مورد امور کمّی و عددی به کار می‌رود، مانند: این مقدار [[پول]] مساوی آن مقدار پول است یا اندازه این پارچه با آن پارچه برابر است و گاه نیز در مورد امور کیفی به کار می‌رود، مانند: این سیاهی مساوی آن سیاهی است<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده «سوا».</ref>.<ref>[[احمد رضوانفر\|رضوانفر، احمد]]، [[برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم]] ص ۱۹.</ref>.

	==پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم ==
	* [[مساوات در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]		* [[مساوات در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T09:54:49Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۴
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==
	*[[مساوات در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]		* [[مساوات در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

خط ۴۵:		خط ۴۵:

	[[رده:مساوات]]		[[رده:مساوات]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

2022-06-01T07:15:15Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$252\,\s252\,\s233$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb$255\,\s245\,\s227$\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{سیره معصوم}}		{{سیره معصوم}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''~~[[مساوات]]~~''' است. "'''[[مساوات]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[مساوات در لغت]] - [[مساوات در معارف و سیره نبوی]] - [[مساوات در معارف و سیره امام علی]] - [[مساوات در فقه سیاسی]] - [[مساوات در جامعه‌شناسی اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = مساوات
			\| عنوان مدخل = [[مساوات]]
			\| مداخل مرتبط = [[مساوات در لغت]] - [[مساوات در معارف و سیره نبوی]] - [[مساوات در معارف و سیره امام علی]] - [[مساوات در فقه سیاسی]] - [[مساوات در جامعه‌شناسی اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

Wasity: جایگزینی متن - 'افراط و تفریط' به 'افراط و تفریط'

2022-05-22T15:35:25Z

جایگزینی متن - 'افراط و تفریط' به 'افراط و تفریط'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۰۵
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	و این [[آیه]] که درباره [[ذوالقرنین]] است: {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ}}<ref>«تا هنگامی که میان دو کوه را (پر و) برابر کرد» سوره کهف، آیه ۹۶.</ref>.		و این [[آیه]] که درباره [[ذوالقرنین]] است: {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ}}<ref>«تا هنگامی که میان دو کوه را (پر و) برابر کرد» سوره کهف، آیه ۹۶.</ref>.

	(ساوی) صیغه مفاعله است که بر تکرار و استمرار امر دلالت دارد؛ یعنی او بین دو [[کوه]] را [[تعادل]] و [[برابری]] برقرار کرد؛ یعنی سد را از حیث کمی و کیفی، در حد و اندازه اعتدال، به دور از [[افراط و تفریط]] قرار داد<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۵، ص۲۷۸.</ref>.		(ساوی) صیغه مفاعله است که بر تکرار و استمرار امر دلالت دارد؛ یعنی او بین دو [[کوه]] را [[تعادل]] و [[برابری]] برقرار کرد؛ یعنی سد را از حیث کمی و کیفی، در حد و اندازه اعتدال، به دور از [[افراط]] و [[تفریط]] قرار داد<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۵، ص۲۷۸.</ref>.

	وقتی که به دقت در همه این معانی و ترکیب‌ها می‌نگریم، نوعی [[میانه‌روی]]، برابری سنجیده و تعادل دیده می‌شود که به نحوی با [[عدالت]] [[ارتباط]] می‌یابند و این مفاهیم، هنگامی که با [[سیاست]]، پیوند می‌یابد، با [[تساوی]] در برابر [[قانون الهی]] و فرصت‌های یکسان، معنادار می‌شود و در عرصه کاربردی، به [[احقاق حق]] صاحبان [[حقوق]] می‌انجامد. از نگاهی دیگر، معانی و دال‌های این مفاهیم آن‌گاه رنگ عملیاتی و [[عینی]] به خود می‌گیرند که [[حق]] و ایفای آن در [[جامعه]]، [[ظهور]] و جلوه یابد.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۵۳.</ref>		وقتی که به دقت در همه این معانی و ترکیب‌ها می‌نگریم، نوعی [[میانه‌روی]]، برابری سنجیده و تعادل دیده می‌شود که به نحوی با [[عدالت]] [[ارتباط]] می‌یابند و این مفاهیم، هنگامی که با [[سیاست]]، پیوند می‌یابد، با [[تساوی]] در برابر [[قانون الهی]] و فرصت‌های یکسان، معنادار می‌شود و در عرصه کاربردی، به [[احقاق حق]] صاحبان [[حقوق]] می‌انجامد. از نگاهی دیگر، معانی و دال‌های این مفاهیم آن‌گاه رنگ عملیاتی و [[عینی]] به خود می‌گیرند که [[حق]] و ایفای آن در [[جامعه]]، [[ظهور]] و جلوه یابد.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۵۳.</ref>

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-21T18:20:36Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۵۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[مساوات]]''' است. "'''[[مساوات]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[مساوات]]''' است. "'''[[مساوات]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مساوات در لغت]] - [[مساوات در معارف و سیره نبوی]] - [[مساوات در معارف و سیره امام علی]] - [[مساوات در فقه سیاسی]] - [[مساوات در جامعه‌شناسی اسلامی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[مساوات در لغت]] - [[مساوات در معارف و سیره نبوی]] - [[مساوات در معارف و سیره امام علی]] - [[مساوات در فقه سیاسی]] - [[مساوات در جامعه‌شناسی اسلامی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

2021-12-30T18:49:11Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۱۹
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==
	*[[مساوات در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]		*[[مساوات در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
	{{پایان ~~مدخل‌های~~ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.		همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.

	پس اصل در این لغت، میانه‌روی و اعتدال است. «سواء» اسم مصدر است که در آن میانه‌روی و اعتدال در نظر گرفته شده است، بدون آنکه به [[حدث]] و فعلی نسبت داده شود؛ مانند قول خداوند که: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بر کافران برابر است، چه بیمشان دهی یا بیمشان ندهی، ایمان نمی‌آورند» سوره بقره، آیه ۶.</ref>.		پس اصل در این لغت، میانه‌روی و اعتدال است. «سواء» اسم مصدر است که در آن میانه‌روی و اعتدال در نظر گرفته شده است، بدون آنکه به حدث و فعلی نسبت داده شود؛ مانند قول خداوند که: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بر کافران برابر است، چه بیمشان دهی یا بیمشان ندهی، ایمان نمی‌آورند» سوره بقره، آیه ۶.</ref>.

	اینکه در [[قرآن]] می‌خوانیم: {{متن قرآن\|فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ}}<ref>«بی‌گمان راه میانه را گم کرده است» سوره مائده، آیه ۱۲.</ref>. یا آمده است: {{متن قرآن\|وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}}<ref>«و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۲.</ref>. آن «سواء» و وسط [[معتدل]] در «طریق»، «صراط» و «سبیل»، جهتی است که از [[انحراف]] و [[گرایش]] به چپ و راست، [[گمراهی]] و [[تعدی]]، محفوظ و مصون است و اعتدال، استواری و راستی در راه را به همراه دارد. «استواء»، در موارد مختلف، گوناگون می‌شود و هر یک اقتضای مورد خود را دارد؛ برای نمونه اعتدال در [[آفرینش]]، از جهت [[نظم]]، کمال در [[خلق]] و [[تدبیر]] آن است، لذا فرمود: {{متن قرآن\|فَخَلَقَ فَسَوَّى}}<ref>«سپس خون بسته‌ای بود که (خداوندش) آفرید و استوار داشت» سوره قیامه، آیه ۳۸.</ref> یا «استواء»، و [[اعتدال]] در یک مکان که عبارت است از استقرار و [[آرامش]] کامل، بدون [[ضعف]]، [[شکست]] و دلهره؛ مانند آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ...}}<ref>«و چون خود و هر که با توست، بر کشتی برنشستید.».. سوره مؤمنون، آیه ۲۸.</ref>.		اینکه در [[قرآن]] می‌خوانیم: {{متن قرآن\|فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ}}<ref>«بی‌گمان راه میانه را گم کرده است» سوره مائده، آیه ۱۲.</ref>. یا آمده است: {{متن قرآن\|وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}}<ref>«و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۲.</ref>. آن «سواء» و وسط [[معتدل]] در «طریق»، «صراط» و «سبیل»، جهتی است که از [[انحراف]] و [[گرایش]] به چپ و راست، [[گمراهی]] و [[تعدی]]، محفوظ و مصون است و اعتدال، استواری و راستی در راه را به همراه دارد. «استواء»، در موارد مختلف، گوناگون می‌شود و هر یک اقتضای مورد خود را دارد؛ برای نمونه اعتدال در [[آفرینش]]، از جهت [[نظم]]، کمال در [[خلق]] و [[تدبیر]] آن است، لذا فرمود: {{متن قرآن\|فَخَلَقَ فَسَوَّى}}<ref>«سپس خون بسته‌ای بود که (خداوندش) آفرید و استوار داشت» سوره قیامه، آیه ۳۸.</ref> یا «استواء»، و [[اعتدال]] در یک مکان که عبارت است از استقرار و [[آرامش]] کامل، بدون [[ضعف]]، [[شکست]] و دلهره؛ مانند آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ...}}<ref>«و چون خود و هر که با توست، بر کشتی برنشستید.».. سوره مؤمنون، آیه ۲۸.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	در اصل لغت «مساوات» که «سوی» باشد، [[استواری]] و [[میانه‌روی]] وجود دارد و «استواء» به معنای [[راستی]]، [[برابری]] و [[اعتدال]] است<ref>ر. ک: فرهنگ ابجدی عربی- فارسی، ص۶۹.</ref>. راغب اصفهانی می‌گوید، «مساوات»، به معنای برابری معتبر در اندازه‌گیری با متر و وزن است؛ همچنین یکی از معانی «استواء»، اعتدال در امر است و هنگامی که با «علی» متعدی شود، به معنای «استیلاء» و [[چیرگی]] است<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۳۹.</ref>؛ مانند قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref>.		تساوی در اصل لغت «مساوات» که «سوی» باشد، [[استواری]] و [[میانه‌روی]] وجود دارد و «استواء» به معنای [[راستی]]، [[برابری]] و [[اعتدال]] است<ref>ر. ک: فرهنگ ابجدی عربی- فارسی، ص۶۹.</ref>. راغب اصفهانی می‌گوید، «مساوات»، به معنای برابری معتبر در اندازه‌گیری با متر و وزن است؛ همچنین یکی از معانی «استواء»، اعتدال در امر است و هنگامی که با «علی» متعدی شود، به معنای «استیلاء» و چیرگی است<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۴۳۹.</ref>؛ مانند قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref>.

	همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.		همچنین در [[قرآن کریم]]، «استواء» به معنای برابری<ref>سید علی‌اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج۳، ص۳۵۷.</ref> نیز آمده است: {{متن قرآن\|قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَى وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ}}<ref>«بگو: آیا نابینا و بینا برابر است؟ یا تیرگی‌ها با روشنایی برابرند؟» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	پس اصل در این لغت، میانه‌روی و اعتدال است. «سواء» اسم مصدر است که در آن میانه‌روی و اعتدال در نظر گرفته شده است، بدون آنکه به [[حدث]] و فعلی نسبت داده شود؛ مانند قول خداوند که: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بر کافران برابر است، چه بیمشان دهی یا بیمشان ندهی، ایمان نمی‌آورند» سوره بقره، آیه ۶.</ref>.		پس اصل در این لغت، میانه‌روی و اعتدال است. «سواء» اسم مصدر است که در آن میانه‌روی و اعتدال در نظر گرفته شده است، بدون آنکه به [[حدث]] و فعلی نسبت داده شود؛ مانند قول خداوند که: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«بی‌گمان بر کافران برابر است، چه بیمشان دهی یا بیمشان ندهی، ایمان نمی‌آورند» سوره بقره، آیه ۶.</ref>.

	اینکه در [[قرآن]] می‌خوانیم: {{متن قرآن\|فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ}}<ref>«بی‌گمان راه میانه را گم کرده است» سوره مائده، آیه ۱۲.</ref>.		اینکه در [[قرآن]] می‌خوانیم: {{متن قرآن\|فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ}}<ref>«بی‌گمان راه میانه را گم کرده است» سوره مائده، آیه ۱۲.</ref>. یا آمده است: {{متن قرآن\|وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}}<ref>«و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۲.</ref>. آن «سواء» و وسط [[معتدل]] در «طریق»، «صراط» و «سبیل»، جهتی است که از [[انحراف]] و [[گرایش]] به چپ و راست، [[گمراهی]] و [[تعدی]]، محفوظ و مصون است و اعتدال، استواری و راستی در راه را به همراه دارد. «استواء»، در موارد مختلف، گوناگون می‌شود و هر یک اقتضای مورد خود را دارد؛ برای نمونه اعتدال در [[آفرینش]]، از جهت [[نظم]]، کمال در [[خلق]] و [[تدبیر]] آن است، لذا فرمود: {{متن قرآن\|فَخَلَقَ فَسَوَّى}}<ref>«سپس خون بسته‌ای بود که (خداوندش) آفرید و استوار داشت» سوره قیامه، آیه ۳۸.</ref> یا «استواء»، و [[اعتدال]] در یک مکان که عبارت است از استقرار و [[آرامش]] کامل، بدون [[ضعف]]، [[شکست]] و دلهره؛ مانند آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ...}}<ref>«و چون خود و هر که با توست، بر کشتی برنشستید.».. سوره مؤمنون، آیه ۲۸.</ref>.

	یا آمده است: {{متن قرآن\|وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ}}<ref>«و ما را به راه میانه راهنما باش!» سوره ص، آیه ۲۲.</ref>.

	آن «سواء» و وسط [[معتدل]] در «طریق»، «صراط» و «سبیل»، جهتی است که از [[انحراف]] و [[گرایش]] به [[چپ و ~~راست]]،~~ [[گمراهی]] و [[تعدی]]، محفوظ و مصون است و اعتدال، استواری و راستی در راه را به همراه دارد. «استواء»، در موارد مختلف، گوناگون می‌شود و هر یک اقتضای مورد خود را دارد؛ برای نمونه اعتدال در [[آفرینش]]، از جهت [[نظم]]، کمال در [[خلق]] و [[تدبیر]] آن است، لذا فرمود: {{متن قرآن\|فَخَلَقَ فَسَوَّى}}<ref>«سپس خون بسته‌ای بود که (خداوندش) آفرید و استوار داشت» سوره قیامه، آیه ۳۸.</ref> یا «استواء»، و [[اعتدال]] در یک مکان که عبارت است از استقرار و [[آرامش]] کامل، بدون [[ضعف]]، [[شکست]] و ~~[[دلهره]]؛~~ مانند آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنْتَ وَمَنْ مَعَكَ عَلَى الْفُلْكِ...}}<ref>«و چون خود و هر که با توست، بر کشتی برنشستید.».. سوره مؤمنون، آیه ۲۸.</ref>.

	از همین باب است: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref> که منظور استقرار کامل همراه با [[اطمینان]] است. اعتدال به معنای اتمام [[خلق]] و تکمیل [[تدبیر]] در آن است، «تسویه» نیز به معنای قراردادن امری در اعتدال است، این اعتدال همراه با عمل، [[نظم]]، تدبیر و کمال است، مانند این قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ}}<ref>«همان که تو را آفرید، پس استوار کرد و بهنجار داشت» سوره انفطار، آیه ۷.</ref>.		از همین باب است: {{متن قرآن\|الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى}}<ref>«(خداوند) بخشنده بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا دارد» سوره طه، آیه ۵.</ref> که منظور استقرار کامل همراه با [[اطمینان]] است. اعتدال به معنای اتمام [[خلق]] و تکمیل [[تدبیر]] در آن است، «تسویه» نیز به معنای قراردادن امری در اعتدال است، این اعتدال همراه با عمل، [[نظم]]، تدبیر و کمال است، مانند این قول [[خداوند]] که فرمود: {{متن قرآن\|الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ}}<ref>«همان که تو را آفرید، پس استوار کرد و بهنجار داشت» سوره انفطار، آیه ۷.</ref>.
خط ۲۳:		خط ۱۹:
	و این [[آیه]] که درباره [[ذوالقرنین]] است: {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ}}<ref>«تا هنگامی که میان دو کوه را (پر و) برابر کرد» سوره کهف، آیه ۹۶.</ref>.		و این [[آیه]] که درباره [[ذوالقرنین]] است: {{متن قرآن\|حَتَّى إِذَا سَاوَى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ}}<ref>«تا هنگامی که میان دو کوه را (پر و) برابر کرد» سوره کهف، آیه ۹۶.</ref>.

	(ساوی) صیغه مفاعله است که بر تکرار و استمرار امر دلالت دارد؛ یعنی او بین دو [[کوه]] را [[تعادل]] و [[برابری]] برقرار کرد؛ یعنی سد را از حیث کمی و کیفی، در حد و اندازه اعتدال، به دور از [[افراط]] و [[تفریط]] قرار داد<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۵، ص۲۷۸.</ref>.		(ساوی) صیغه مفاعله است که بر تکرار و استمرار امر دلالت دارد؛ یعنی او بین دو [[کوه]] را [[تعادل]] و [[برابری]] برقرار کرد؛ یعنی سد را از حیث کمی و کیفی، در حد و اندازه اعتدال، به دور از [[افراط]] و تفریط قرار داد<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۵، ص۲۷۸.</ref>.

	وقتی که به دقت در همه این معانی و ترکیب‌ها می‌نگریم، نوعی [[میانه‌روی]]، برابری سنجیده و تعادل دیده می‌شود که به نحوی با [[عدالت]] [[ارتباط]] می‌یابند و این مفاهیم، هنگامی که با [[سیاست]]، پیوند می‌یابد، با [[تساوی]] در برابر [[قانون الهی]] و فرصت‌های یکسان، معنادار می‌شود و در عرصه کاربردی، به [[احقاق حق]] صاحبان [[حقوق]] می‌انجامد. از نگاهی دیگر، معانی و دال‌های این مفاهیم آن‌گاه رنگ عملیاتی و [[عینی]] به خود می‌گیرند که [[حق]] و ایفای آن در [[جامعه]]، [[ظهور]] و جلوه یابد.<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۵۳.</ref>		وقتی که به دقت در همه این معانی و ترکیب‌ها می‌نگریم، نوعی [[میانه‌روی]]، برابری سنجیده و تعادل دیده می‌شود که به نحوی با [[عدالت]] ارتباط می‌یابند و این مفاهیم، هنگامی که با [[سیاست]]، پیوند می‌یابد، با [[تساوی]] در برابر [[قانون الهی]] و فرصت‌های یکسان، معنادار می‌شود و در عرصه کاربردی، به [[احقاق حق]] صاحبان [[حقوق]] می‌انجامد. از نگاهی دیگر، معانی و دال‌های این مفاهیم آن‌گاه رنگ عملیاتی و عینی به خود می‌گیرند که [[حق]] و ایفای آن در [[جامعه]]، [[ظهور]] و جلوه یابد<ref>[[سید کاظم سیدباقری\|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)\|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۵۳؛ [[احمد رضوانفر\|رضوانفر، احمد]]، [[برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم (کتاب)\|برابری و نفی تبعیض از دیدگاه پیامبر اعظم]] ص ۱۹.</ref>.

	== تساوی ==		== تساوی ==

مساوات در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۷

Bahmani: /* مقدمه */

Bahmani: /* مقدمه */

Bahmani در ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۶

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

Heydari: جایگزینی متن - '\(.*)\[\[(.*)\]\](.*)\"\'\'\'(.*)\'\'\'\"(.*)\<\/div\>\n\(.*)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

Wasity: جایگزینی متن - 'افراط و تفریط' به 'افراط و تفریط'

Heydari: جایگزینی متن - ' ' به ''

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}})

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\[\[(.)\]\](.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\>\n\(.)\<\/div\>\n\n' به '{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = $2 | عنوان مدخل = $4 | مداخل مرتبط = $6 | پرسش مرتبط = }} '

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'