مسجد اجابه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۶

2025-11-19T08:56:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط = مکه
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط =
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	چند [[مسجد]] به این نام شناخته می‌شود. مسجدی است در [[مکه مکرمه]]. این مسجد [[پایین‌تر]] از میدان معابده، در ابتدای [[شارع]] ~~[[ابطح]]،~~ در طریق [[مسجدالحرام]] و در ابتدای شارع الاجابه است. ادامه مسیر فعلی از سر شارع الاجابه، به ثنیة [[اذاخر]] می‌رسد که محل ورود [[رسول خدا]]{{صل}} به [[مکه]] به هنگام [[فتح مکه]] در [[رمضان]] [[سال هشتم هجرت]] است. این ثنیه، مُشرف بر باغ خرمان بوده که اکنون [[شهرداری]] مکه را در آنجا ساخته‌اند.		چند [[مسجد]] به این نام شناخته می‌شود. مسجدی است در [[مکه مکرمه]]. این مسجد پایین‌تر از میدان معابده، در ابتدای [[شارع]] ابطح، در طریق [[مسجدالحرام]] و در ابتدای شارع الاجابه است. ادامه مسیر فعلی از سر شارع الاجابه، به ثنیة [[اذاخر]] می‌رسد که محل ورود [[رسول خدا]]{{صل}} به [[مکه]] به هنگام [[فتح مکه]] در [[رمضان]] [[سال هشتم هجرت]] است. این ثنیه، مُشرف بر باغ خرمان بوده که اکنون شهرداری مکه را در آنجا ساخته‌اند.
	فاکهی در [[قرن دوم]] از این مسجد یاد کرده و می‌گوید آن مسجد در آغاز [[شعبی]] واقع شده که در [[تاریخ]] به نام «شعب [[آل]] ~~[[قنفذ]]»~~ شناخته می‌شود. این شعب در درون [[کوه]] العَیر است.
			فاکهی در قرن دوم از این مسجد یاد کرده و می‌گوید آن مسجد در آغاز شعبی واقع شده که در [[تاریخ]] به نام «شعب [[آل]] قنفذ» شناخته می‌شود. این شعب در درون [[کوه]] العَیر است.

	این مسجد؛ در شمار چند مسجد کهن مکه شناخته می‌شود که نام‌های گوناگونی مانند: مسجد آل قنفذ، مسجد الاجابه و مسجد الإستراحه داشته است.		این مسجد؛ در شمار چند مسجد کهن مکه شناخته می‌شود که نام‌های گوناگونی مانند: مسجد آل قنفذ، مسجد الاجابه و مسجد الإستراحه داشته است.

	فاکهی می‌نویسد: در این شعب، [[خانه]] [[آل خلف بن عبدالله بن سائب]] بوده که به آنها «آل عبدربة بن السائب» می‌گویند و در مقابل [[قصر]] [[محمد بن سلیمان]] واقع است. نام دیگر آن «شعب اللئام» است و این شعب در دست چپ کسی است که بالای باغ خرمان بایستد و در این [[زمان]] خانه خَلَفیین از [[بنی مخزوم]] است. حضارمه ([[مردمان]] منسوب به حضرموت) هم در این شعب سکونت دارند. شعب مزبور به «شعب الخلفیین» نامور است. در آنجا مسجدی است که گفته می‌شود رسول خدا{{صل}} در آن [[نماز]] گزارده است.		فاکهی می‌نویسد: در این شعب، [[خانه]] [[آل خلف بن عبدالله بن سائب]] بوده که به آنها «آل عبدربة بن السائب» می‌گویند و در مقابل [[قصر]] [[محمد بن سلیمان]] واقع است. نام دیگر آن «شعب اللئام» است و این شعب در دست چپ کسی است که بالای باغ خرمان بایستد و در این [[زمان]] خانه خَلَفیین از [[بنی مخزوم]] است. حضارمه ([[مردمان]] منسوب به حضرموت) هم در این شعب سکونت دارند. شعب مزبور به «شعب الخلفیین» نامور است. در آنجا مسجدی است که گفته می‌شود رسول خدا{{صل}} در آن [[نماز]] گزارده است.

	از [[زهیر بن قنفذ]] نقل شده است که رسول خدا{{صل}}، [[روز]] را در [[غار حرا]] به سر می‌برد و شب از حِرا پایین آمده، به (محل) مسجد می‌رفت که پشت خانه [[ابوعبیده]] بود و به شعب الخلفیین [[شهرت]] داشت. در این وقت [[خدیجه]] هم از مکه می‌آمد و آنها در نزدیکی این شعب با یکدیگر بودند تا جدا شوند<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۴، صص ۱۸۰؛ اخبار مکه، ازرقی، ج۲، صص ۲۸۶ و ۲۸۷.</ref>.		از [[زهیر بن قنفذ]] نقل شده است که رسول خدا{{صل}}، [[روز]] را در [[غار حرا]] به سر می‌برد و شب از حِرا پایین آمده، به (محل) مسجد می‌رفت که پشت خانه [[ابوعبیده]] بود و به شعب الخلفیین [[شهرت]] داشت. در این وقت [[خدیجه]] هم از مکه می‌آمد و آنها در نزدیکی این شعب با یکدیگر بودند تا جدا شوند<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۴، صص ۱۸۰؛ اخبار مکه، ازرقی، ج۲، صص ۲۸۶ و ۲۸۷.</ref>.

	و اما چند نکته دربارۀ مسجد الإجابه:		و اما چند نکته دربارۀ مسجد الإجابه:

	اول: در جای باغ خرمان، که در برابر [[مسجد]] الاجابه بوده، اکنون دقیقاً [[شهرداری]] [[مکه]] - امانة العاصمة المقدسه - قرار گرفته است. اندکی از خیابان به سمت [[اذاخر]] را نیز باید داخل در باغ خرمان دانست.		اول: در جای باغ خرمان، که در برابر [[مسجد]] الاجابه بوده، اکنون دقیقاً شهرداری [[مکه]] ـ امانة العاصمة المقدسه ـ قرار گرفته است. اندکی از خیابان به سمت [[اذاخر]] را نیز باید داخل در باغ خرمان دانست.

	دوم: مسجد الاجابه دست کم تا [[قرن سوم]] به این نام شناخته نمی‌شده است. فاکهی در قرن سوم از آن با مسجد [[آل]] [[قنفذ]] یاد کرده است.		دوم: مسجد الاجابه دست کم تا قرن سوم به این نام شناخته نمی‌شده است. فاکهی در قرن سوم از آن با مسجد [[آل]] قنفذ یاد کرده است.

	سوم: کتیبه‌ای در مسجد الإجابه موجود است که اشاره به بازسازی آن در [[قرن دهم هجری]] دارد. به علاوه، دو [[بیت]] [[شعر]] هم درباره بازسازی این مسجد بر کتیبه‌ای دیگر در این سوی [[محراب]] در بنای قبلی وجود داشت.		سوم: کتیبه‌ای در مسجد الإجابه موجود است که اشاره به بازسازی آن در قرن دهم هجری دارد. به علاوه، دو [[بیت]] [[شعر]] هم درباره بازسازی این مسجد بر کتیبه‌ای دیگر در این سوی [[محراب]] در بنای قبلی وجود داشت.
	در [[قرن هشتم]]، [[ابن بطوطه]] در سفرنامه‌اش از مسجد الاجابه یاد کرده، می‌نویسد: آن مسجدی است که [[رسول خدا]]{{صل}} به هنگام بازگشت از [[عمره]]، در آنجا [[استراحت]] کرد و اکنون [[مردم]] آن را از روی [[تبرک]] می‌بوسند.
	[[ابن فهد]] در حوادث سال ۷۲۰ نوشته است: در این سال مسجدالاجابه تعمیر شد. این مسجد سمت چپ کسی است که به سوی [[منا]] می‌رود و در نزدیکی ثنیه اذاخر است و گفته شده که رسول خدا{{صل}} در آن [[نماز]] خوانده است. همو در حوادث سال ۸۳۱ آورده: [[امیر]] [[سیف]] الدین شاهین [[عثمانی]] در این سال مسجدالإجابه را که در [[شعبی]] نزدیک ثنیة اذاخر است، تعمیر کرد<ref>اتحاف الوری، ج۴، ص۲۰.</ref>.

	چهارم: تا این جا چند نکته درباره حضور رسول خدا{{صل}} در این محل نقل کردیم. یکی همان اشاره ابن بطوطه بود که حضرت در بازگشت از عمره در اینجا با [[خدیجه]]{{س}} به سر می‌برده است. ابن فهد هم به نقل از [[راویان]] می‌نویسد: گفته‌اند که [[جنیان]] در این جا به محضر رسول خدا{{صل}} آمدند و با آن حضرت دیدار کردند.		در قرن هشتم، [[ابن بطوطه]] در سفرنامه‌اش از مسجد الاجابه یاد کرده، می‌نویسد: آن مسجدی است که [[رسول خدا]]{{صل}} به هنگام بازگشت از [[عمره]]، در آنجا استراحت کرد و اکنون [[مردم]] آن را از روی [[تبرک]] می‌بوسند.
	[[جمیل]] کتبی نویسنده معاصر [[شهر مکه]] می‌نویسد: این مسجد را «مسجد الاستراحه» گفته‌اند؛ زیرا مکانی است که وقتی رسول خدا{{صل}} در [[روز]] سیزدهم از منا و از [[حجةالوداع]] باز می‌گشت در این جا استراحت کرد. همچنین می‌نویسد: گفته‌اند که حضرت در [[کودکی]] در این جا گوسفندان را به چرا می‌آورده است<ref>اتحاف الوری، ج۴، ص۲۰.</ref>.
			ابن فهد در حوادث سال ۷۲۰ نوشته است: در این سال مسجدالاجابه تعمیر شد. این مسجد سمت چپ کسی است که به سوی [[منا]] می‌رود و در نزدیکی ثنیه اذاخر است و گفته شده که رسول خدا{{صل}} در آن [[نماز]] خوانده است. همو در حوادث سال ۸۳۱ آورده: [[امیر]] [[سیف]] الدین شاهین عثمانی در این سال مسجدالإجابه را که در شعبی نزدیک ثنیة اذاخر است، تعمیر کرد<ref>اتحاف الوری، ج۴، ص۲۰.</ref>.

			چهارم: تا این جا چند نکته درباره حضور رسول خدا{{صل}} در این محل نقل کردیم. یکی همان اشاره ابن بطوطه بود که حضرت در بازگشت از عمره در اینجا با [[خدیجه]]{{س}} به سر می‌برده است. ابن فهد هم به نقل از راویان می‌نویسد: گفته‌اند که [[جنیان]] در این جا به محضر رسول خدا{{صل}} آمدند و با آن حضرت دیدار کردند.

			جمیل کتبی نویسنده معاصر [[شهر مکه]] می‌نویسد: این مسجد را «مسجد الاستراحه» گفته‌اند؛ زیرا مکانی است که وقتی رسول خدا{{صل}} در [[روز]] سیزدهم از منا و از [[حجةالوداع]] باز می‌گشت در این جا استراحت کرد. همچنین می‌نویسد: گفته‌اند که حضرت در کودکی در این جا گوسفندان را به چرا می‌آورده است<ref>اتحاف الوری، ج۴، ص۲۰.</ref>.
	آشکار است که اینها اقوال شفاهی بوده و نویسندگان از [[مردم]] می‌شنیده‌اند. در این میان، نکته مهم همان اشاره فاکهی است که گفته است: [[رسول خدا]]{{صل}} در اینجا [[نماز]] خوانده است.		آشکار است که اینها اقوال شفاهی بوده و نویسندگان از [[مردم]] می‌شنیده‌اند. در این میان، نکته مهم همان اشاره فاکهی است که گفته است: [[رسول خدا]]{{صل}} در اینجا [[نماز]] خوانده است.
	در سال ۱۳۹۴ [[قمری]] ساختمان قدیمی [[مسجد]] خراب گردید و در همان محل پیشین، مسجد جدیدی بنا نهاده شد. بنای فعلی آن، مربع شکل و دارای مساحتی حدود ۴۰۰ متر مربع است. مناره‌ای نیز در محل اتصال دیوارهای جنوب و [[غربی]] آن قرار دارد. این مسجد از [[مساجد]] دایر [[مکه]] به شمار می‌آید. مسجد یاد شده بار دیگر در سال‌های ۱۴۲۱-۲ به صورت [[زیبایی]] بازسازی شده و حتی به آن مناسبت، گاه محله نیز «محلة الاجابه» نامیده می‌شود. به علاوه تابلوی بزرگ مسجد الاجابه روی آن [[نصب]] شده است. چنین اقدامی برای برخی از مساجد مشابه نیز صورت گرفته و شروع حرکتی در جهت [[زنده کردن]] اماکن متبرک به [[حساب]] می‌آید<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، ص۱۱۶.</ref>. مسجد [[مباهله]] نیز به «مسجد اجابه» و «مسجد [[ملک فهد بن عبد ~~العزیز]]»~~ شناخته شود. مسجد اجابه نام دیگر مسجد [[احزاب]] است.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۸۸۲.</ref>.
			در سال ۱۳۹۴ قمری ساختمان قدیمی [[مسجد]] خراب گردید و در همان محل پیشین، مسجد جدیدی بنا نهاده شد. بنای فعلی آن، مربع شکل و دارای مساحتی حدود ۴۰۰ متر مربع است. مناره‌ای نیز در محل اتصال دیوارهای جنوب و غربی آن قرار دارد. این مسجد از [[مساجد]] دایر [[مکه]] به شمار می‌آید. مسجد یاد شده بار دیگر در سال‌های ۱۴۲۱-۲ به صورت [[زیبایی]] بازسازی شده و حتی به آن مناسبت، گاه محله نیز «محلة الاجابه» نامیده می‌شود. به علاوه تابلوی بزرگ مسجد الاجابه روی آن [[نصب]] شده است. چنین اقدامی برای برخی از مساجد مشابه نیز صورت گرفته و شروع حرکتی در جهت زنده کردن اماکن متبرک به حساب می‌آید<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، ص۱۱۶.</ref>. مسجد [[مباهله]] نیز به «مسجد اجابه» و «مسجد ملک فهد بن عبد العزیز» شناخته شود. مسجد اجابه نام دیگر مسجد [[احزاب]] است<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۸۸۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۳۵:		خط ۴۳:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:مکه]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == چند مسجد به این نام شناخته می‌شود. مسجدی است در مکه مکرمه. این مسجد پایین‌تر از میدان معابده، در ابتدای شارع ابطح، در طریق مسجدالحرام و در ابتدای ش...» ایجاد کرد

2024-07-03T08:07:17Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == چند مسجد به این نام شناخته می‌شود. مسجدی است در مکه مکرمه. این مسجد پایین‌تر از میدان معابده، در ابتدای شارع ابطح، در طریق مسجدالحرام و در ابتدای ش...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

== مقدمه ==
چند [[مسجد]] به این نام شناخته می‌شود. مسجدی است در [[مکه مکرمه]]. این مسجد [[پایین‌تر]] از میدان معابده، در ابتدای [[شارع]] [[ابطح]]، در طریق [[مسجدالحرام]] و در ابتدای شارع الاجابه است. ادامه مسیر فعلی از سر شارع الاجابه، به ثنیة [[اذاخر]] می‌رسد که محل ورود [[رسول خدا]]{{صل}} به [[مکه]] به هنگام [[فتح مکه]] در [[رمضان]] [[سال هشتم هجرت]] است. این ثنیه، مُشرف بر باغ خرمان بوده که اکنون [[شهرداری]] مکه را در آنجا ساخته‌اند.
فاکهی در [[قرن دوم]] از این مسجد یاد کرده و می‌گوید آن مسجد در آغاز [[شعبی]] واقع شده که در [[تاریخ]] به نام «شعب [[آل]] [[قنفذ]]» شناخته می‌شود. این شعب در درون [[کوه]] العَیر است.
این مسجد؛ در شمار چند مسجد کهن مکه شناخته می‌شود که نام‌های گوناگونی مانند: مسجد آل قنفذ، مسجد الاجابه و مسجد الإستراحه داشته است.
فاکهی می‌نویسد: در این شعب، [[خانه]] [[آل خلف بن عبدالله بن سائب]] بوده که به آنها «آل عبدربة بن السائب» می‌گویند و در مقابل [[قصر]] [[محمد بن سلیمان]] واقع است. نام دیگر آن «شعب اللئام» است و این شعب در دست چپ کسی است که بالای باغ خرمان بایستد و در این [[زمان]] خانه خَلَفیین از [[بنی مخزوم]] است. حضارمه ([[مردمان]] منسوب به حضرموت) هم در این شعب سکونت دارند. شعب مزبور به «شعب الخلفیین» نامور است. در آنجا مسجدی است که گفته می‌شود رسول خدا{{صل}} در آن [[نماز]] گزارده است.
از [[زهیر بن قنفذ]] نقل شده است که رسول خدا{{صل}}، [[روز]] را در [[غار حرا]] به سر می‌برد و شب از حِرا پایین آمده، به (محل) مسجد می‌رفت که پشت خانه [[ابوعبیده]] بود و به شعب الخلفیین [[شهرت]] داشت. در این وقت [[خدیجه]] هم از مکه می‌آمد و آنها در نزدیکی این شعب با یکدیگر بودند تا جدا شوند<ref>اخبار مکه، فاکهی، ج۴، صص ۱۸۰؛ اخبار مکه، ازرقی، ج۲، صص ۲۸۶ و ۲۸۷.</ref>.

و اما چند نکته دربارۀ مسجد الإجابه:

اول: در جای باغ خرمان، که در برابر [[مسجد]] الاجابه بوده، اکنون دقیقاً [[شهرداری]] [[مکه]] - امانة العاصمة المقدسه - قرار گرفته است. اندکی از خیابان به سمت [[اذاخر]] را نیز باید داخل در باغ خرمان دانست.

دوم: مسجد الاجابه دست کم تا [[قرن سوم]] به این نام شناخته نمی‌شده است. فاکهی در قرن سوم از آن با مسجد [[آل]] [[قنفذ]] یاد کرده است.

سوم: کتیبه‌ای در مسجد الإجابه موجود است که اشاره به بازسازی آن در [[قرن دهم هجری]] دارد. به علاوه، دو [[بیت]] [[شعر]] هم درباره بازسازی این مسجد بر کتیبه‌ای دیگر در این سوی [[محراب]] در بنای قبلی وجود داشت.
در [[قرن هشتم]]، [[ابن بطوطه]] در سفرنامه‌اش از مسجد الاجابه یاد کرده، می‌نویسد: آن مسجدی است که [[رسول خدا]]{{صل}} به هنگام بازگشت از [[عمره]]، در آنجا [[استراحت]] کرد و اکنون [[مردم]] آن را از روی [[تبرک]] می‌بوسند.
[[ابن فهد]] در حوادث سال ۷۲۰ نوشته است: در این سال مسجدالاجابه تعمیر شد. این مسجد سمت چپ کسی است که به سوی [[منا]] می‌رود و در نزدیکی ثنیه اذاخر است و گفته شده که رسول خدا{{صل}} در آن [[نماز]] خوانده است. همو در حوادث سال ۸۳۱ آورده: [[امیر]] [[سیف]] الدین شاهین [[عثمانی]] در این سال مسجدالإجابه را که در [[شعبی]] نزدیک ثنیة اذاخر است، تعمیر کرد<ref>اتحاف الوری، ج۴، ص۲۰.</ref>.

چهارم: تا این جا چند نکته درباره حضور رسول خدا{{صل}} در این محل نقل کردیم. یکی همان اشاره ابن بطوطه بود که حضرت در بازگشت از عمره در اینجا با [[خدیجه]]{{س}} به سر می‌برده است. ابن فهد هم به نقل از [[راویان]] می‌نویسد: گفته‌اند که [[جنیان]] در این جا به محضر رسول خدا{{صل}} آمدند و با آن حضرت دیدار کردند.
[[جمیل]] کتبی نویسنده معاصر [[شهر مکه]] می‌نویسد: این مسجد را «مسجد الاستراحه» گفته‌اند؛ زیرا مکانی است که وقتی رسول خدا{{صل}} در [[روز]] سیزدهم از منا و از [[حجةالوداع]] باز می‌گشت در این جا استراحت کرد. همچنین می‌نویسد: گفته‌اند که حضرت در [[کودکی]] در این جا گوسفندان را به چرا می‌آورده است<ref>اتحاف الوری، ج۴، ص۲۰.</ref>.
آشکار است که اینها اقوال شفاهی بوده و نویسندگان از [[مردم]] می‌شنیده‌اند. در این میان، نکته مهم همان اشاره فاکهی است که گفته است: [[رسول خدا]]{{صل}} در اینجا [[نماز]] خوانده است.
در سال ۱۳۹۴ [[قمری]] ساختمان قدیمی [[مسجد]] خراب گردید و در همان محل پیشین، مسجد جدیدی بنا نهاده شد. بنای فعلی آن، مربع شکل و دارای مساحتی حدود ۴۰۰ متر مربع است. مناره‌ای نیز در محل اتصال دیوارهای جنوب و [[غربی]] آن قرار دارد. این مسجد از [[مساجد]] دایر [[مکه]] به شمار می‌آید. مسجد یاد شده بار دیگر در سال‌های ۱۴۲۱-۲ به صورت [[زیبایی]] بازسازی شده و حتی به آن مناسبت، گاه محله نیز «محلة الاجابه» نامیده می‌شود. به علاوه تابلوی بزرگ مسجد الاجابه روی آن [[نصب]] شده است. چنین اقدامی برای برخی از مساجد مشابه نیز صورت گرفته و شروع حرکتی در جهت [[زنده کردن]] اماکن متبرک به [[حساب]] می‌آید<ref>آثار اسلامی مکه و مدینه، رسول جعفریان، ص۱۱۶.</ref>. مسجد [[مباهله]] نیز به «مسجد اجابه» و «مسجد [[ملک فهد بن عبد العزیز]]» شناخته شود. مسجد اجابه نام دیگر مسجد [[احزاب]] است.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۸۸۲.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}