مسجد الحرام در معارف مهدویت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۵

2024-10-27T16:15:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۵
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	از مهم‏ترین مسجدهای روی [[زمین]]، [[مسجد الحرام]] است. این [[مسجد]] که محیط بر [[کعبه]] و قبله‏‌گاه [[مسلمانان]] است، بین [[مسلمین]] از جایگاه ویژه‏‌ای برخوردار است. این مسجد در طول [[تاریخ بعثت]] [[پیامبران الهی]] نیز از [[قداست]] و [[عظمت]] ویژه‌‏ای برخوردار بوده است. و به [[نیکی]] از آن [[پاسداری]] می‌‏کرده‌‏اند.		از مهم‏ترین مسجدهای روی [[زمین]]، [[مسجد الحرام]] است. این [[مسجد]] که محیط بر [[کعبه]] و قبله‏‌گاه [[مسلمانان]] است، بین [[مسلمین]] از جایگاه ویژه‏‌ای برخوردار است. این مسجد در طول تاریخ بعثت [[پیامبران الهی]] نیز از [[قداست]] و عظمت ویژه‌‏ای برخوردار بوده است. و به [[نیکی]] از آن پاسداری می‌‏کرده‌‏اند.

	از آنجا که آغاز [[رسالت پیامبر اکرم]]{{صل}} از آن‏جا بوده و نیز همه مسلمانان به طرف آن [[نماز]] می‌‏گزارند، همچنان در نگاه مسلمین دارای عظمت است؛ به ویژه آن‏که در برخی [[روایات]]، محل آغاز [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}}‏ یاد شده است<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص۴۷۶، ح ۵۰۲</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} در این‏ باره فرمود: «همانا [[قائم]]، آن‏گاه که خروج کند، به مسجد الحرام داخل شده، در حالی که رو به کعبه کرده است به [[مقام]] تکیه می‏‌زند و..»..<ref> {{متن حدیث\|إِنَ‏ الْقَائِمَ‏ إِذَا خَرَجَ‏ دَخَلَ‏ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ‏ فَيَسْتَقْبِلُ‏ الْكَعْبَةَ وَ يَجْعَلُ‏ ظَهْرَهُ‏ إِلَى‏ الْمَقَامِ‏‏‏‏}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۱، ص۵۹</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۹۸ - ۳۹۹.</ref>		از آنجا که آغاز [[رسالت پیامبر اکرم]]{{صل}} از آن‏جا بوده و نیز همه مسلمانان به طرف آن [[نماز]] می‌‏گزارند، همچنان در نگاه مسلمین دارای عظمت است؛ به ویژه آن‏که در برخی [[روایات]]، محل آغاز [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}}‏ یاد شده است<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص۴۷۶، ح ۵۰۲.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} در این‏ باره فرمود: «همانا [[قائم]]، آن‏گاه که خروج کند، به مسجد الحرام داخل شده، در حالی که رو به کعبه کرده است به مقام تکیه می‏‌زند و...»<ref> {{متن حدیث\|إِنَ‏ الْقَائِمَ‏ إِذَا خَرَجَ‏ دَخَلَ‏ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ‏ فَيَسْتَقْبِلُ‏ الْكَعْبَةَ وَ يَجْعَلُ‏ ظَهْرَهُ‏ إِلَى‏ الْمَقَامِ‏‏‏‏}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۱، ص۵۹.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۹۸ - ۳۹۹.</ref>

	[[یاران]] حضرت به طور [[معجزه‌آسا]] و با طی‌الارض در یک شب در این مسجد گرد هم آمده و با ایشان [[بیعت]] می‌‌نمایند. البته از تحولاتی که در [[آخرالزمان]] پیش می‌‌آید، مسجد الحرام نیز مستثنی نبوده و [[شاهد]] خرابی‌ها و بازسازی‌های فراوان شده است<ref>[[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۵۴۶.</ref>.		[[یاران]] حضرت به طور [[معجزه‌آسا]] و با طی‌الارض در یک شب در این مسجد گرد هم آمده و با ایشان [[بیعت]] می‌‌نمایند. البته از تحولاتی که در [[آخرالزمان]] پیش می‌‌آید، مسجد الحرام نیز مستثنی نبوده و [[شاهد]] خرابی‌ها و بازسازی‌های فراوان شده است<ref>[[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۵۴۶.</ref>.

	== بازگشت [[مسجدالحرام]] به حدود اصلی در [[زمان ظهور]] ==		== بازگشت [[مسجدالحرام]] به حدود اصلی در [[زمان ظهور]] ==
	امام صادق{{ع}} فرمود: هنگامی که قائم{{ع}} بپاخیزد، مسجد الحرام را به حدود اصلی آن باز می‌گرداند و [[مقام ابراهیم]] را به جایگاه نخستین آن انتقال می‌دهد<ref>ارشاد مفید، ص۳۶۴؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص۳۳۸.</ref>. می‌دانیم که مسجد الحرام پس از [[رحلت پیامبر]]{{صل}} تاکنون بارها گسترش داده شده و از هر سو بر آن افزوده شده است؛ اما با همه اینها باز هم به وضعیت اصلی خویش و نقطه‌ای که ابراهیم{{ع}} برای آن خط‌کشی کرد، نرسیده است.؛ چراکه پایه‌ها و حدود اصلی آن از "حزوره"<ref>واژه "حزوره" بر وزن "قسوره" نام مکانی است، میان صفا و مروه. کافی، ج ۴، ص۵۳۹.</ref> یا نقطه‌ای می‌باشد که میان "[[صفا]]" و "[[مروه]]" است.		امام صادق{{ع}} فرمود: هنگامی که قائم{{ع}} بپاخیزد، مسجد الحرام را به حدود اصلی آن باز می‌گرداند و [[مقام ابراهیم]] را به جایگاه نخستین آن انتقال می‌دهد<ref>ارشاد مفید، ص۳۶۴؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص۳۳۸.</ref>. می‌دانیم که مسجد الحرام پس از [[رحلت پیامبر]]{{صل}} تاکنون بارها گسترش داده شده و از هر سو بر آن افزوده شده است؛ اما با همه اینها باز هم به وضعیت اصلی خویش و نقطه‌ای که ابراهیم{{ع}} برای آن خط‌کشی کرد، نرسیده است.؛ چراکه پایه‌ها و حدود اصلی آن از "حزوره"<ref>واژه "حزوره" بر وزن "قسوره" نام مکانی است، میان صفا و مروه. کافی، ج ۴، ص۵۳۹.</ref> یا نقطه‌ای می‌باشد که میان "صفا" و "[[مروه]]" است.

	این مطلب را از [[امام صادق]]{{ع}} آورده‌اند که: در پاسخ فردی که از حدود [[مسجد الحرام]] می‌پرسید و می‌گفت: "آیا آنچه را به مسجد الحرام افزوده‌اند، جزو آن است یا نه‌؟" فرمود: "آری! همه جزو مسجد الحرام است و با همه این افزودن‌ها به مساحت آن، هنوز به آن نقشه خطی که ابراهیم و اسماعیل برای [[مسجد]] ترسیم کردند، نرسیده است"<ref>کافی، ج ۴، ص۲۱۰.</ref> و فرمود: ابراهیم{{ع}} در [[مکه]] میان "حزوره" تا نقطه‌ای که محل‌ وسیعی است، خط‌کشی کرده و این خط‌کشی و نقشه، حدود مسجد است<ref>کافی، ج ۴، ص۲۱۰.</ref>. همچنین [[حسین بن نعیم]] از امام صادق{{ع}} در مورد [[نماز خواندن]] در قسمت‌های جدیدی از مسجد الحرام را میان [[صفا و مروه]]، تعیین کردند و [[مردم]] پیش از این تا صفا [[طواف]] می‌کردند...<ref>تهذیب، ج ۵، ص۴۵۳.</ref>.		این مطلب را از [[امام صادق]]{{ع}} آورده‌اند که: در پاسخ فردی که از حدود [[مسجد الحرام]] می‌پرسید و می‌گفت: "آیا آنچه را به مسجد الحرام افزوده‌اند، جزو آن است یا نه‌؟" فرمود: "آری! همه جزو مسجد الحرام است و با همه این افزودن‌ها به مساحت آن، هنوز به آن نقشه خطی که ابراهیم و اسماعیل برای [[مسجد]] ترسیم کردند، نرسیده است"<ref>کافی، ج ۴، ص۲۱۰.</ref> و فرمود: ابراهیم{{ع}} در [[مکه]] میان "حزوره" تا نقطه‌ای که محل‌ وسیعی است، خط‌کشی کرده و این خط‌کشی و نقشه، حدود مسجد است<ref>کافی، ج ۴، ص۲۱۰.</ref>. همچنین حسین بن نعیم از امام صادق{{ع}} در مورد [[نماز خواندن]] در قسمت‌های جدیدی از مسجد الحرام را میان [[صفا و مروه]]، تعیین کردند و [[مردم]] پیش از این تا صفا [[طواف]] می‌کردند...<ref>تهذیب، ج ۵، ص۴۵۳.</ref>.

	مرحوم [[فیض کاشانی]] در مورد جمله امام صادق{{ع}} که می‌فرماید: {{متن حدیث\|فَكَانَ النَّاسُ يَحُجُّونَ مِنَ الْمَسْجِدِ إِلَى الصَّفَا}}. یا بنا بر نسخه دیگری {{متن حدیث\|"يَحُجُّونَ مِنْ مَسْجِدِ الصَّفَا"}}. دو احتمال می‌دهد: نخست اینکه: ممکن است منظور این باشد که مردم تا صفا طواف می‌کردند. دوم اینکه: از مسجد الحرام می‌بستند<ref>وافی، چاپ قدیم، ج ۲، ص۲۸.</ref>.		مرحوم [[فیض کاشانی]] در مورد جمله امام صادق{{ع}} که می‌فرماید: {{متن حدیث\|فَكَانَ النَّاسُ يَحُجُّونَ مِنَ الْمَسْجِدِ إِلَى الصَّفَا}}. یا بنا بر نسخه دیگری {{متن حدیث\|"يَحُجُّونَ مِنْ مَسْجِدِ الصَّفَا"}}. دو احتمال می‌دهد: نخست اینکه: ممکن است منظور این باشد که مردم تا صفا طواف می‌کردند. دوم اینکه: از مسجد الحرام می‌بستند<ref>وافی، چاپ قدیم، ج ۲، ص۲۸.</ref>.

	به‌ هرحال خلاصه این [[روایات]]، بیانگر این نکته است که مسجد الحرام در اصل، بسیار بزرگ‌تر از مسجد الحرامی است که اکنون می‌نگریم و هنگامی که [[امام مهدی]]{{ع}} ظهور نماید، [[دیوار]] احاطه کننده مسجد را عقب می‌کشد و دیواری بر جایگاه اصلی آن، همان نقطه‌ای که ابراهیم و اسماعیل آن را برای مسجد الحرام خط‌کشی کردند، بنیاد می‌کند و این کار، طواف بر گرد [[خانه]] [[دوست]] را برای [[عاشقان]] آسان می‌سازد؛ به‌ویژه که شمار [[زائران]] [[بیت الله]] نیز در عصر درخشان آن گرامی، به ده‌ها میلیون نفر می‌رسد<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۴۳.</ref>.		به‌ هرحال خلاصه این [[روایات]]، بیانگر این نکته است که مسجد الحرام در اصل، بسیار بزرگ‌تر از مسجد الحرامی است که اکنون می‌نگریم و هنگامی که [[امام مهدی]]{{ع}} ظهور نماید، دیوار احاطه کننده مسجد را عقب می‌کشد و دیواری بر جایگاه اصلی آن، همان نقطه‌ای که ابراهیم و اسماعیل آن را برای مسجد الحرام خط‌کشی کردند، بنیاد می‌کند و این کار، طواف بر گرد [[خانه]] [[دوست]] را برای عاشقان آسان می‌سازد؛ به‌ویژه که شمار [[زائران]] [[بیت الله]] نیز در عصر درخشان آن گرامی، به ده‌ها میلیون نفر می‌رسد<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۴۳.</ref>.

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Bahmani در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۳

2024-10-27T16:13:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۳
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	از مهم‏ترین مسجدهای روی [[زمین]]، [[مسجد الحرام]] است. این [[مسجد]] که محیط بر [[کعبه]] و قبله‏‌گاه [[مسلمانان]] است، بین [[مسلمین]] از [[جایگاه]] ویژه‏‌ای برخوردار است. این [[مسجد]] در طول [[تاریخ~~]] [[~~بعثت]] [[پیامبران الهی]] نیز از [[قداست]] و [[عظمت]] ویژه‌‏ای برخوردار بوده است. و به [[نیکی]] از آن پاسداری می‌‏کرده‌‏اند.		از مهم‏ترین مسجدهای روی [[زمین]]، [[مسجد الحرام]] است. این [[مسجد]] که محیط بر [[کعبه]] و قبله‏‌گاه [[مسلمانان]] است، بین [[مسلمین]] از جایگاه ویژه‏‌ای برخوردار است. این مسجد در طول [[تاریخ بعثت]] [[پیامبران الهی]] نیز از [[قداست]] و [[عظمت]] ویژه‌‏ای برخوردار بوده است. و به [[نیکی]] از آن [[پاسداری]] می‌‏کرده‌‏اند.

	از آنجا که آغاز [[رسالت~~]] [[~~پیامبر اکرم]] {{صل}} از آن‏جا بوده و نیز همه [[مسلمانان]] به طرف آن [[نماز]] می‌‏گزارند، همچنان در نگاه [[مسلمین]] دارای [[عظمت]] است؛ به ویژه آن‏که در برخی [[روایات]]، محل آغاز [[ظهور~~]] [[~~حضرت مهدی]] {{ع}}‏ یاد شده است<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ~~ص ۴۷۶،~~ ح ۵۰۲</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} در این‏ باره فرمود: «همانا [[قائم]]، آن‏گاه که [[خروج]] کند، به [[مسجد الحرام]] داخل شده، در حالی که رو به [[کعبه]] کرده است به [[مقام]] تکیه می‏‌زند و ....»<ref> {{متن حدیث\|إِنَ‏ الْقَائِمَ‏ إِذَا خَرَجَ‏ دَخَلَ‏ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ‏ فَيَسْتَقْبِلُ‏ الْكَعْبَةَ وَ يَجْعَلُ‏ ظَهْرَهُ‏ إِلَى‏ الْمَقَامِ‏‏‏‏}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۱، ~~ص ۵۹~~</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ~~ص ۳۹۸~~ - ۳۹۹.</ref>		از آنجا که آغاز [[رسالت پیامبر اکرم]]{{صل}} از آن‏جا بوده و نیز همه مسلمانان به طرف آن [[نماز]] می‌‏گزارند، همچنان در نگاه مسلمین دارای عظمت است؛ به ویژه آن‏که در برخی [[روایات]]، محل آغاز [[ظهور حضرت مهدی]]{{ع}}‏ یاد شده است<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص۴۷۶، ح ۵۰۲</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} در این‏ باره فرمود: «همانا [[قائم]]، آن‏گاه که خروج کند، به مسجد الحرام داخل شده، در حالی که رو به کعبه کرده است به [[مقام]] تکیه می‏‌زند و..»..<ref> {{متن حدیث\|إِنَ‏ الْقَائِمَ‏ إِذَا خَرَجَ‏ دَخَلَ‏ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ‏ فَيَسْتَقْبِلُ‏ الْكَعْبَةَ وَ يَجْعَلُ‏ ظَهْرَهُ‏ إِلَى‏ الْمَقَامِ‏‏‏‏}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۱، ص۵۹</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۹۸ - ۳۹۹.</ref>

	[[یاران]] [[حضرت]] به طور [[معجزه‌آسا]] و با طی‌الارض در یک شب در این [[مسجد]] گرد هم آمده و با ایشان [[بیعت]] می‌‌نمایند. البته از تحولاتی که در [[آخرالزمان]] پیش می‌‌آید، [[مسجد الحرام]] نیز مستثنی نبوده و [[شاهد]] خرابی‌ها و بازسازی‌های فراوان شده است<ref>[[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ~~ص ۵۴۶~~.</ref>.		[[یاران]] حضرت به طور [[معجزه‌آسا]] و با طی‌الارض در یک شب در این مسجد گرد هم آمده و با ایشان [[بیعت]] می‌‌نمایند. البته از تحولاتی که در [[آخرالزمان]] پیش می‌‌آید، مسجد الحرام نیز مستثنی نبوده و [[شاهد]] خرابی‌ها و بازسازی‌های فراوان شده است<ref>[[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۵۴۶.</ref>.

	== بازگشت مسجدالحرام به حدود اصلی در زمان ظهور ==		== بازگشت [[مسجدالحرام]] به حدود اصلی در [[زمان ظهور]] ==
	[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: هنگامی که [[قائم]] {{ع}} بپاخیزد، [[مسجد الحرام]] را به حدود اصلی آن باز می‌گرداند و [[مقام ابراهیم]] را به [[جایگاه]] نخستین آن انتقال می‌دهد<ref>ارشاد مفید، ~~ص ۳۶۴؛~~ بحار الانوار، ج ۵۲، ~~ص ۳۳۸~~.</ref>. می‌دانیم که [[مسجد الحرام]] پس از [[رحلت پیامبر]] {{صل}} تاکنون بارها گسترش داده شده و از هر سو بر آن افزوده شده است؛ اما با همه ~~این‌ها~~ باز هم به وضعیت اصلی خویش و نقطه‌ای که [[ابراهیم]] {{ع}} برای آن خط‌کشی کرد، نرسیده است. ~~چرا که~~ پایه‌ها و حدود اصلی آن از "حزوره"<ref>واژه "حزوره" بر وزن "قسوره" نام مکانی است، میان صفا و مروه. کافی، ج ۴، ~~ص ۵۳۹~~.</ref> یا نقطه‌ای می‌باشد که میان "[[صفا]]" و "مروه" است.		امام صادق{{ع}} فرمود: هنگامی که قائم{{ع}} بپاخیزد، مسجد الحرام را به حدود اصلی آن باز می‌گرداند و [[مقام ابراهیم]] را به جایگاه نخستین آن انتقال می‌دهد<ref>ارشاد مفید، ص۳۶۴؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص۳۳۸.</ref>. می‌دانیم که مسجد الحرام پس از [[رحلت پیامبر]]{{صل}} تاکنون بارها گسترش داده شده و از هر سو بر آن افزوده شده است؛ اما با همه اینها باز هم به وضعیت اصلی خویش و نقطه‌ای که ابراهیم{{ع}} برای آن خط‌کشی کرد، نرسیده است.؛ چراکه پایه‌ها و حدود اصلی آن از "حزوره"<ref>واژه "حزوره" بر وزن "قسوره" نام مکانی است، میان صفا و مروه. کافی، ج ۴، ص۵۳۹.</ref> یا نقطه‌ای می‌باشد که میان "[[صفا]]" و "[[مروه]]" است.

	این مطلب را از [[امام صادق]] {{ع}} آورده‌اند که: در پاسخ فردی که از حدود [[مسجد الحرام]] می‌پرسید و می‌گفت: "آیا آنچه را به [[مسجد الحرام]] افزوده‌اند، جزو آن است یا نه‌؟" فرمود: "آری! همه جزو [[مسجد الحرام]] است و با همه این افزودن‌ها به مساحت آن، هنوز به آن نقشه خطی که [[ابراهیم]] و [[اسماعیل]] برای [[مسجد]] ترسیم کردند، نرسیده است"<ref>کافی، ج ۴، ~~ص ۲۱۰~~.</ref> و فرمود: [[ابراهیم]] {{ع}} در [[مکه]] میان "حزوره" تا نقطه‌ای که محل‌ وسیعی است، خط‌کشی کرده و این خط‌کشی و نقشه، حدود [[مسجد]] است<ref>کافی، ج ۴، ~~ص ۲۱۰~~.</ref>. همچنین [[حسین بن نعیم]] از [[امام صادق]] {{ع}} در مورد [[نماز خواندن]] در قسمت‌های جدیدی از [[مسجد الحرام]] را میان [[صفا]] ~~و مروه،~~ تعیین کردند و [[مردم]] پیش از این تا [[صفا]] [[طواف]] می‌کردند...<ref>تهذیب، ج ۵، ~~ص ۴۵۳~~.</ref>.		این مطلب را از [[امام صادق]]{{ع}} آورده‌اند که: در پاسخ فردی که از حدود [[مسجد الحرام]] می‌پرسید و می‌گفت: "آیا آنچه را به مسجد الحرام افزوده‌اند، جزو آن است یا نه‌؟" فرمود: "آری! همه جزو مسجد الحرام است و با همه این افزودن‌ها به مساحت آن، هنوز به آن نقشه خطی که ابراهیم و اسماعیل برای [[مسجد]] ترسیم کردند، نرسیده است"<ref>کافی، ج ۴، ص۲۱۰.</ref> و فرمود: ابراهیم{{ع}} در [[مکه]] میان "حزوره" تا نقطه‌ای که محل‌ وسیعی است، خط‌کشی کرده و این خط‌کشی و نقشه، حدود مسجد است<ref>کافی، ج ۴، ص۲۱۰.</ref>. همچنین [[حسین بن نعیم]] از امام صادق{{ع}} در مورد [[نماز خواندن]] در قسمت‌های جدیدی از مسجد الحرام را میان [[صفا و مروه]]، تعیین کردند و [[مردم]] پیش از این تا صفا [[طواف]] می‌کردند...<ref>تهذیب، ج ۵، ص۴۵۳.</ref>.

	مرحوم [[فیض کاشانی]] در مورد جمله [[امام صادق]] {{ع}} که می‌فرماید: {{متن حدیث\|فَكَانَ النَّاسُ يَحُجُّونَ مِنَ الْمَسْجِدِ إِلَى الصَّفَا}}. یا بنا بر نسخه دیگری {{متن حدیث\|"يَحُجُّونَ مِنْ مَسْجِدِ الصَّفَا"}}. دو احتمال می‌دهد: نخست ~~این‌که~~: ممکن است منظور این باشد که [[مردم]] تا [[صفا~~]] [[~~طواف]] می‌کردند. دوم ~~این‌که~~: از [[مسجد الحرام]] می‌بستند<ref>وافی، چاپ قدیم، ج ۲، ~~ص ۲۸~~.</ref>.		مرحوم [[فیض کاشانی]] در مورد جمله امام صادق{{ع}} که می‌فرماید: {{متن حدیث\|فَكَانَ النَّاسُ يَحُجُّونَ مِنَ الْمَسْجِدِ إِلَى الصَّفَا}}. یا بنا بر نسخه دیگری {{متن حدیث\|"يَحُجُّونَ مِنْ مَسْجِدِ الصَّفَا"}}. دو احتمال می‌دهد: نخست اینکه: ممکن است منظور این باشد که مردم تا صفا طواف می‌کردند. دوم اینکه: از مسجد الحرام می‌بستند<ref>وافی، چاپ قدیم، ج ۲، ص۲۸.</ref>.

	به‌ هرحال خلاصه این [[روایات]]، بیانگر این نکته است که [[مسجد الحرام]] در اصل، بسیار بزرگ‌تر از [[مسجد]] الحرامی است که اکنون می‌نگریم و هنگامی که [[امام مهدی]] {{ع}} [[~~ظهور~~]] ~~نماید، دیوار~~ احاطه کننده [[مسجد]] را عقب می‌کشد و دیواری بر [[جایگاه]] اصلی آن، همان نقطه‌ای که [[ابراهیم]] و [[اسماعیل]] آن را برای [[مسجد الحرام]] خط‌کشی کردند، بنیاد می‌کند و این کار، [[~~طواف~~]] ~~بر گرد خانه~~ [[دوست]] را برای [[عاشقان]] آسان می‌سازد؛ به‌ویژه که شمار [[زائران]] ~~بیت~~ [[الله]] نیز در عصر درخشان آن گرامی، به ده‌ها میلیون نفر می‌رسد<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۴۳.</ref>.		به‌ هرحال خلاصه این [[روایات]]، بیانگر این نکته است که مسجد الحرام در اصل، بسیار بزرگ‌تر از مسجد الحرامی است که اکنون می‌نگریم و هنگامی که [[امام مهدی]]{{ع}} ظهور نماید، [[دیوار]] احاطه کننده مسجد را عقب می‌کشد و دیواری بر جایگاه اصلی آن، همان نقطه‌ای که ابراهیم و اسماعیل آن را برای مسجد الحرام خط‌کشی کردند، بنیاد می‌کند و این کار، طواف بر گرد [[خانه]] [[دوست]] را برای [[عاشقان]] آسان می‌سازد؛ به‌ویژه که شمار [[زائران]] [[بیت الله]] نیز در عصر درخشان آن گرامی، به ده‌ها میلیون نفر می‌رسد<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۴۳.</ref>.

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Bahmani: /* پانویس */

2024-10-27T16:11:06Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۱
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	[[رده:مسجد الحرام]]		[[رده:مسجد الحرام]]
	[[رده:مدخل موعودنامه]]		[[رده:مدخل موعودنامه]]
	~~[[رده:مسجد]]~~

Bahmani در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۹

2024-10-27T16:09:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{مهدویت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = مسجد الحرام		\| موضوع مرتبط = مسجد الحرام
	\| عنوان مدخل = مسجد الحرام		\| عنوان مدخل = مسجد الحرام
	\| مداخل مرتبط = [[مسجد الحرام در قرآن]] - [[مسجد الحرام در معارف مهدویت]]		\| مداخل مرتبط = [[مسجد الحرام در قرآن]] - [[مسجد الحرام در معارف مهدویت]] - [[مسجد الحرام در فقه اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* پانویس */

2022-10-17T10:38:07Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۰۸
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	[[رده:مسجد الحرام]]		[[رده:مسجد الحرام]]
	[[رده:مدخل موعودنامه]]		[[رده:مدخل موعودنامه]]
			[[رده:مسجد]]

Bahmani: /* منابع */

2022-10-17T10:34:00Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۰۴
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]		# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]
	# [[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]		# [[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]
	# [[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']].		# [[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۳

2022-10-17T10:33:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۰۳
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	== ~~[[مسجد الحرام]] در فرهنگ‌نامه [[مهدویت]]~~ ==		== مقدمه ==
	از مهم‏ترین مسجدهای روی [[زمین]]، [[مسجد الحرام]] است. این [[مسجد]] که محیط بر [[کعبه]] و قبله‏‌گاه [[مسلمانان]] است، بین [[مسلمین]] از [[جایگاه]] ویژه‏‌ای برخوردار است. این [[مسجد]] در طول [[تاریخ]] [[بعثت]] [[پیامبران الهی]] نیز از [[قداست]] و [[عظمت]] ویژه‌‏ای برخوردار بوده است. و به [[نیکی]] از آن پاسداری می‌‏کرده‌‏اند.		از مهم‏ترین مسجدهای روی [[زمین]]، [[مسجد الحرام]] است. این [[مسجد]] که محیط بر [[کعبه]] و قبله‏‌گاه [[مسلمانان]] است، بین [[مسلمین]] از [[جایگاه]] ویژه‏‌ای برخوردار است. این [[مسجد]] در طول [[تاریخ]] [[بعثت]] [[پیامبران الهی]] نیز از [[قداست]] و [[عظمت]] ویژه‌‏ای برخوردار بوده است. و به [[نیکی]] از آن پاسداری می‌‏کرده‌‏اند.

	از آنجا که آغاز [[رسالت]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از آن‏جا بوده و نیز همه [[مسلمانان]] به طرف آن [[نماز]] می‌‏گزارند، همچنان در نگاه [[مسلمین]] دارای [[عظمت]] است؛ به ویژه آن‏که در برخی [[روایات]]، محل آغاز [[ظهور]] [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ یاد شده است<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۴۷۶، ح ۵۰۲</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} در این‏ باره فرمود: «همانا [[قائم]]، آن‏گاه که [[خروج]] کند، به [[مسجد الحرام]] داخل شده، در حالی که رو به [[کعبه]] کرده است به [[مقام]] تکیه می‏‌زند و ....»<ref> {{~~عربی~~\|" إِنَ‏ الْقَائِمَ‏ إِذَا خَرَجَ‏ دَخَلَ‏ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ‏ فَيَسْتَقْبِلُ‏ الْكَعْبَةَ وَ يَجْعَلُ‏ ظَهْرَهُ‏ إِلَى‏ ~~الْمَقَامِ‏ ‏‏‏‏‏‏"~~}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۵۹</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۳۹۸ - ۳۹۹.</ref>		از آنجا که آغاز [[رسالت]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از آن‏جا بوده و نیز همه [[مسلمانان]] به طرف آن [[نماز]] می‌‏گزارند، همچنان در نگاه [[مسلمین]] دارای [[عظمت]] است؛ به ویژه آن‏که در برخی [[روایات]]، محل آغاز [[ظهور]] [[حضرت مهدی]] {{ع}}‏ یاد شده است<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۴۷۶، ح ۵۰۲</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} در این‏ باره فرمود: «همانا [[قائم]]، آن‏گاه که [[خروج]] کند، به [[مسجد الحرام]] داخل شده، در حالی که رو به [[کعبه]] کرده است به [[مقام]] تکیه می‏‌زند و ....»<ref> {{متن حدیث\|إِنَ‏ الْقَائِمَ‏ إِذَا خَرَجَ‏ دَخَلَ‏ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ‏ فَيَسْتَقْبِلُ‏ الْكَعْبَةَ وَ يَجْعَلُ‏ ظَهْرَهُ‏ إِلَى‏ الْمَقَامِ‏‏‏‏}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۵۹</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۳۹۸ - ۳۹۹.</ref>

	== [[~~مسجد الحرام~~]] ~~در موعودنامه ==~~		[[یاران]] [[حضرت]] به طور [[معجزه‌آسا]] و با طی‌الارض در یک شب در این [[مسجد]] گرد هم آمده و با ایشان [[بیعت]] می‌‌نمایند. البته از تحولاتی که در [[آخرالزمان]] پیش می‌‌آید، [[مسجد الحرام]] نیز مستثنی نبوده و [[شاهد]] خرابی‌ها و بازسازی‌های فراوان شده است<ref>[[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص ۵۴۶.</ref>.
	~~مسجدی که در~~ [[~~مکه~~]] ~~واقع شده~~ و [[~~کعبه~~]] ~~در آن است.~~ [[~~امام صادق~~]] ~~{{ع}} فرمود: هنگام~~ که [[~~قائم~~]] ~~{{ع}} بپا خیزد،~~ [[مسجد الحرام]] ~~را به حدود اصلی آن باز می‌گرداند~~ و [[~~مقام ابراهیم~~]] ~~را به [[جایگاه]] نخستین آن انتقال می‌دهد~~<ref>~~ارشاد مفید، ص ۳۶۴؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۳۸.</ref>. می‌دانیم که~~ [[~~مسجد الحرام~~]] ~~پس از~~ [[~~رحلت پیامبر~~]] {{صل}} تاکنون بارها گسترش داده شده و از هر سو بر آن افزوده شده است؛ اما با همه این‌ها باز هم به وضعیت اصلی خویش و نقطه‌ای که [[ابراهیم]] {{ع}} برای آن خطکشی کرد، نرسیده است. چرا که پایه‌ها و حدود اصلی آن از "حزوره"<ref>واژه "حزوره" بر وزن "قسوره" نام مکانی است، میان صفا و مروه. کافی، ج ۴، ص ~~۵۳۹~~.</ref> ~~یا نقطه‌ای می‌باشد که میان "[[صفا]]" و "مروه" است~~.

	~~این مطلب را از~~ [[امام صادق]] {{ع}} ~~آورده‌اند که~~: ~~در پاسخ فردی~~ که ~~از حدود~~ [[~~مسجد الحرام~~]] ~~می‌پرسید و می‌گفت: "آیا آن‌چه را به~~ [[مسجد الحرام]] ~~افزوده‌اند، جزو~~ آن ~~است یا نه‌؟" فرمود: "آری! همه جزو [[مسجد الحرام]] است~~ و ~~با همه این افزودن‌ها به مساحت آن، هنوز به آن نقشه خطی که~~ [[ابراهیم]] و [[~~اسماعیل~~]] ~~برای [[مسجد]] ترسیم کردند، نرسیده است"~~<ref>~~کافی،~~ ج ۴، ص ~~۲۱۰~~.</ref>. ~~و فرمود:~~ [[~~ابراهیم~~]] {{ع}} در [[~~مکه~~]] ~~میان~~ "حزوره" ~~تا نقطه‌ای که محل‌ وسیعی است، خطکشی کرده و این خطکشی و نقشه، حدود [[مسجد]] است~~<ref>کافی، ج ۴، ص ~~۲۱۰~~.</ref>~~. و نیز [[حسین بن نعیم]] از [[امام صادق]] {{ع}} در مورد [[نماز خواندن]] در قسمت‌های جدیدی از [[مسجد الحرام]] را~~ میان [[صفا]] و ~~مروه، تعیین کردند و [[مردم]] پیش از این تا [[صفا]] [[طواف]] می‌کردند...<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۵۳.</ref>~~.		== بازگشت مسجدالحرام به حدود اصلی در زمان ظهور ==
			[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: هنگامی که [[قائم]] {{ع}} بپاخیزد، [[مسجد الحرام]] را به حدود اصلی آن باز می‌گرداند و [[مقام ابراهیم]] را به [[جایگاه]] نخستین آن انتقال می‌دهد<ref>ارشاد مفید، ص ۳۶۴؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۳۸.</ref>. می‌دانیم که [[مسجد الحرام]] پس از [[رحلت پیامبر]] {{صل}} تاکنون بارها گسترش داده شده و از هر سو بر آن افزوده شده است؛ اما با همه این‌ها باز هم به وضعیت اصلی خویش و نقطه‌ای که [[ابراهیم]] {{ع}} برای آن خط‌کشی کرد، نرسیده است. چرا که پایه‌ها و حدود اصلی آن از "حزوره"<ref>واژه "حزوره" بر وزن "قسوره" نام مکانی است، میان صفا و مروه. کافی، ج ۴، ص ۵۳۹.</ref> یا نقطه‌ای می‌باشد که میان "[[صفا]]" و "مروه" است.

	مرحوم [[فیض کاشانی]] در مورد جمله [[امام صادق]] {{ع}} که می‌فرماید: {{متن حدیث\|فَكَانَ النَّاسُ يَحُجُّونَ مِنَ الْمَسْجِدِ إِلَى الصَّفَا}}. یا بنا بر نسخه دیگری {{متن حدیث\|"يَحُجُّونَ مِنْ مَسْجِدِ الصَّفَا"}}. دو احتمال می‌دهد: نخست این‌که: ممکن است منظور این باشد که [[مردم]] تا [[صفا]] [[طواف]] می‌کردند. دوم این‌که: از [[مسجد]] ~~احرام~~ می‌بستند<ref>وافی، چاپ قدیم، ج ۲، ص ۲۸.</ref>.		این مطلب را از [[امام صادق]] {{ع}} آورده‌اند که: در پاسخ فردی که از حدود [[مسجد الحرام]] می‌پرسید و می‌گفت: "آیا آنچه را به [[مسجد الحرام]] افزوده‌اند، جزو آن است یا نه‌؟" فرمود: "آری! همه جزو [[مسجد الحرام]] است و با همه این افزودن‌ها به مساحت آن، هنوز به آن نقشه خطی که [[ابراهیم]] و [[اسماعیل]] برای [[مسجد]] ترسیم کردند، نرسیده است"<ref>کافی، ج ۴، ص ۲۱۰.</ref> و فرمود: [[ابراهیم]] {{ع}} در [[مکه]] میان "حزوره" تا نقطه‌ای که محل‌ وسیعی است، خط‌کشی کرده و این خط‌کشی و نقشه، حدود [[مسجد]] است<ref>کافی، ج ۴، ص ۲۱۰.</ref>. همچنین [[حسین بن نعیم]] از [[امام صادق]] {{ع}} در مورد [[نماز خواندن]] در قسمت‌های جدیدی از [[مسجد الحرام]] را میان [[صفا]] و مروه، تعیین کردند و [[مردم]] پیش از این تا [[صفا]] [[طواف]] می‌کردند...<ref>تهذیب، ج ۵، ص ۴۵۳.</ref>.

			مرحوم [[فیض کاشانی]] در مورد جمله [[امام صادق]] {{ع}} که می‌فرماید: {{متن حدیث\|فَكَانَ النَّاسُ يَحُجُّونَ مِنَ الْمَسْجِدِ إِلَى الصَّفَا}}. یا بنا بر نسخه دیگری {{متن حدیث\|"يَحُجُّونَ مِنْ مَسْجِدِ الصَّفَا"}}. دو احتمال می‌دهد: نخست این‌که: ممکن است منظور این باشد که [[مردم]] تا [[صفا]] [[طواف]] می‌کردند. دوم این‌که: از [[مسجد الحرام]] می‌بستند<ref>وافی، چاپ قدیم، ج ۲، ص ۲۸.</ref>.

	به‌ هرحال خلاصه این [[روایات]]، بیانگر این نکته است که [[مسجد الحرام]] در اصل، بسیار بزرگ‌تر از [[مسجد]] الحرامی است که اکنون می‌نگریم و هنگامی که [[امام مهدی]] {{ع}} [[ظهور]] نماید، دیوار احاطه کننده [[مسجد]] را عقب می‌کشد و دیواری بر [[جایگاه]] اصلی آن، همان نقطه‌ای که [[ابراهیم]] و [[اسماعیل]] آن را برای [[مسجد الحرام]] خط‌کشی کردند، بنیاد می‌کند و این کار، [[طواف]] بر گرد خانه [[دوست]] را برای [[عاشقان]] آسان می‌سازد؛ به‌ویژه که شمار [[زائران]] بیت [[الله]] نیز در عصر درخشان آن گرامی، به ده‌ها میلیون نفر می‌رسد<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۴۳.</ref>.		به‌ هرحال خلاصه این [[روایات]]، بیانگر این نکته است که [[مسجد الحرام]] در اصل، بسیار بزرگ‌تر از [[مسجد]] الحرامی است که اکنون می‌نگریم و هنگامی که [[امام مهدی]] {{ع}} [[ظهور]] نماید، دیوار احاطه کننده [[مسجد]] را عقب می‌کشد و دیواری بر [[جایگاه]] اصلی آن، همان نقطه‌ای که [[ابراهیم]] و [[اسماعیل]] آن را برای [[مسجد الحرام]] خط‌کشی کردند، بنیاد می‌کند و این کار، [[طواف]] بر گرد خانه [[دوست]] را برای [[عاشقان]] آسان می‌سازد؛ به‌ویژه که شمار [[زائران]] بیت [[الله]] نیز در عصر درخشان آن گرامی، به ده‌ها میلیون نفر می‌رسد<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۶۴۳.</ref>.

	~~== [[مسجد الحرام]] در [[فرهنگنامه]] [[آخرالزمان]] ==~~
	مسجدی در [[شهر]] [[مکه]] که [[قبله]] [[مسلمانان]]، [[کعبه]]، در آن قرار دارد، این [[شهر]] زادگاه [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و محل ولادت [[امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب]] {{ع}} است، از زمان [[پیامبران]] گذشته تا زمان [[حضرت]] [[محمد مصطفی]] {{صل}} و اوصیای ایشان، [[کعبه]] همیشه مورد توجه بوده است. با قرار گرفتن [[کعبه]] به عنوان [[قبله]] [[مسلمانان]] و مراسم [[حج]] که همه ساله در آن برگذار می‌‌شود، این [[مسجد]] جلوه‌ای خاص در [[جهان]] پیدا نموده است. در [[آخرالزمان]] نیز [[حضرت مهدی]]، [[منجی آخرالزمان]]، از همین [[مسجد]] [[قیام جهانی]] خود را آغاز خواهد کرد. [[یاران]] [[حضرت]] به طور [[معجزه‌آسا]] و با طی‌الارض در یک شب در این [[مسجد]] گرد هم آمده و با ایشان [[بیعت]] می‌‌نمایند. البته از تحولاتی که در [[آخرالزمان]] پیش می‌‌آید، [[مسجد الحرام]] نیز مستثنی نبوده و [[شاهد]] خرابی‌ها و بازسازی‌های فراوان شده است. [[حضرت قائم]] {{ع}} پس از [[قیام]] این [[مسجد]] را به حالت اولیه بر خواهد گرداند.

	[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: هرگاه [[حضرت]] [[قائم اهل بیت]] {{ع}} [[قیام]] نماید، [[خانه خدا]] و [[مسجد]] [[رسول الله]] و [[مسجد کوفه]] را به صورت بنای اصلی و ابتدایی آن بنا خواهد کرد<ref>کافی: ج ۴، ص ۵۴۳ و غیبت طوسی: ص ۲۸۲.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص ۵۴۶.</ref>

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

Bahmani: /* پرسش‌های وابسته */

2022-10-17T10:18:37Z

پرسش‌های وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۴۸
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==
	* [[آیا امام مهدی بعد از ظهور مسجد الحرام و مسجد النبی را تغییر خواهد داد؟ (پرسش)]]		* [[آیا امام مهدی بعد از ظهور مسجد الحرام و مسجد النبی را تغییر خواهد داد؟ (پرسش)]]

	~~== پرسش‌های وابسته ==~~
	~~{{پرسمان کلیات عصر ظهور}}~~

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۸

2022-10-17T10:18:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۴۸
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==
	* [[آیا امام مهدی بعد از ظهور مسجد الحرام و مسجد النبی را تغییر خواهد داد؟ (پرسش)]]		* [[آیا امام مهدی بعد از ظهور مسجد الحرام و مسجد النبی را تغییر خواهد داد؟ (پرسش)]]

	~~== پرسش‌های وابسته (کلیات عصر ظهور) ==~~

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==
خط ۳۶:		خط ۳۴:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	#[[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]		# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]
	#[[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]		# [[پرونده:29873800.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)\|'''موعودنامه''']]
	#[[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']].		# [[پرونده:13681151.jpg\|22px]] [[عباس حیدرزاده\|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)\|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']].
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۴۷:		خط ۴۵:
	[[رده:مسجد الحرام]]		[[رده:مسجد الحرام]]
	[[رده:مدخل موعودنامه]]		[[رده:مدخل موعودنامه]]

	~~[[en:Al-Masjid al-Haram]]~~

Bahmani در ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۱

2022-10-17T10:11:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۴۱
خط ۳:		خط ۳:
	\| موضوع مرتبط = مسجد الحرام		\| موضوع مرتبط = مسجد الحرام
	\| عنوان مدخل = مسجد الحرام		\| عنوان مدخل = مسجد الحرام
	\| مداخل مرتبط = [[مسجد الحرام در معارف مهدویت]]		\| مداخل مرتبط = [[مسجد الحرام در قرآن]] - [[مسجد الحرام در معارف مهدویت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}