معاد در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۷

2025-05-10T08:07:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۷
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = معاد		\| موضوع مرتبط = معاد
	\| عنوان مدخل = معاد		\| عنوان مدخل = معاد
	\| مداخل مرتبط = [[معاد در لغت]] - [[معاد در قرآن~~]] - [[معاد در حدیث~~]] - [[معاد در نهج البلاغه]] - [[معاد در کلام اسلامی]] - [[معاد در فلسفه اسلامی]] - [[معاد در معارف دعا و زیارات]] - [[معاد در معارف و سیره علوی]] - [[معاد در معارف و سیره سجادی]] - [[معاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[معاد در لغت]] - [[معاد در قرآن]] - [[معاد در نهج البلاغه]] - [[معاد در کلام اسلامی]] - [[معاد در فلسفه اسلامی]] - [[معاد در معارف دعا و زیارات]] - [[معاد در معارف و سیره علوی]] - [[معاد در معارف و سیره سجادی]] - [[معاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۷

2024-12-15T06:57:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = معاد		\| موضوع مرتبط = معاد
	\| عنوان مدخل = معاد		\| عنوان مدخل = معاد
	\| مداخل مرتبط = [[معاد در لغت]] - [[معاد در قرآن]] - [[معاد در نهج البلاغه]] - [[معاد در کلام اسلامی]] - [[معاد در معارف دعا و زیارات]] - [[معاد در معارف و سیره علوی]] - [[معاد در معارف و سیره سجادی]] - [[معاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[معاد در لغت]] - [[معاد در قرآن]] - [[معاد در حدیث]] - [[معاد در نهج البلاغه]] - [[معاد در کلام اسلامی]] - [[معاد در فلسفه اسلامی]] - [[معاد در معارف دعا و زیارات]] - [[معاد در معارف و سیره علوی]] - [[معاد در معارف و سیره سجادی]] - [[معاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* روابط معنایی */

2024-12-14T09:50:47Z

روابط معنایی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۰
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== روابط معنایی ==		== روابط معنایی ==
	معاد با واژگانی مانند «[[آخرت]]»، «[[حشر]]» و «[[قیامت]]» مرتبط است. آخرت به عالم [[پس از دنیا]] گفته می‌شود، به اعتبار بعدیت آن یا به اعتبار دور بودن و متأخر بودن آن از [[مردم]]<ref>طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ۱/۵۸.</ref>؛ اما معاد به اعتبار رجوع مردم به عالمی است که از آن خارج شده‌اند<ref>ملاصدرا، مفاتیح الغیب، ۶۱۱.</ref> و قیامت به اعتبار برخاستن مردم برای [[جزا]] و حساب است<ref>طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ۶/۱۵.</ref> و حشر به اعتبار [[اخراج]] جماعتی از محل خود با [[زور]] و [[جبر]] است<ref>طباطبایی، تفسیر المیزان، ۳/۹۲.</ref>.<ref>[[سید علی احمدی امیری\|احمدی امیری، سید علی]]، [[معاد - احمدی امیری (مقاله)\|مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۹ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۹]]، ص۴۰۲–۴۱۴.</ref>		معاد با واژگانی مانند «[[آخرت]]»، «[[حشر]]» و «[[قیامت]]» مرتبط است. آخرت به عالم پس از دنیا گفته می‌شود، به اعتبار بعدیت آن یا به اعتبار دور بودن و متأخر بودن آن از [[مردم]]<ref>طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ۱/۵۸.</ref>؛ اما معاد به اعتبار رجوع مردم به عالمی است که از آن خارج شده‌اند<ref>ملاصدرا، مفاتیح الغیب، ۶۱۱.</ref> و قیامت به اعتبار برخاستن مردم برای جزا و حساب است<ref>طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ۶/۱۵.</ref> و حشر به اعتبار [[اخراج]] جماعتی از محل خود با [[زور]] و [[جبر]] است<ref>طباطبایی، تفسیر المیزان، ۳/۹۲.</ref>.<ref>[[سید علی احمدی امیری\|احمدی امیری، سید علی]]، [[معاد - احمدی امیری (مقاله)\|مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۹ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۹]]، ص۴۰۲–۴۱۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۰

2024-12-14T09:50:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۰
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	~~کلمه «[[معاد]]»~~ مصدر میمی و اسم [[زمان]] یا اسم مکان از ماده «عود» به معنای بازگشت است<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده ~~«عود»~~.</ref> ~~و در اصطلاح،~~ به ~~معنای دوباره زنده شدن [[آدمی]] بعد از [[مرگ]]~~. ~~[[حکیم لاهیجی]] می‌نویسد: «بدان که لفظ معاد در لغت،~~ به معنای بازگشتن ~~[[انسان]] است و مراد از معاد در [[شرع]]، بازگشتن انسان~~ است ~~بعد از [[موت]]~~ به ~~[[حیات]]،~~ به ~~جهت یافتن جزای عملی که پیش از موت از او صادر شده باشد، از [[نیک]] و بد»~~<ref>~~فیاض لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، چاپ کنگره حکیم عبدالرزاق، ص۵۹۵~~.</ref>. ~~دانشمند معروف~~ [[~~اهل سنت~~]]، [[~~عبدالحکیم سیالکوتی~~]] ~~در حاشیه~~ [[~~شرح المواقف~~ (کتاب)\|~~شرح المواقف~~]] [[~~قاضی عضدالدین ایجی~~]]، ذیل «المرصد الثانی فی المعاد» می‌نویسد: «معاد مصدر است، نه اسم مکان یا زمان، و [[حقیقت]] عود، توجه شیء است به جایگاه اصلیش، و مراد از آن در اینجا بازگشت به وجود است بعد از فنا، یا رجوع اجزای بدن است به [[اجتماع]] بعد از پراکندگی، و به [[زندگی]] است بعد از مرگ، و بازگشت [[ارواح]] است به ابدان بعد از جدایی؛ و اما [[معاد ~~روحانی~~]] ~~بر آن‌گونه که~~ [[~~فلاسفه~~]] قائلند، معنای آن، رجوع ارواح است به جایگاه اصلیشان که همان حالت تجرد از بدن و به‌کارگیری ابزار و آلات است»<ref>ایجی، عضدالدین، شرح المواقف، ج۸، ص۲۸۹.</ref>.		«معاد» مصدر میمی و اسم [[زمان]] یا اسم مکان از ماده «عود» به معنای بازگشت است<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده «عود»،ص ۵۹۴.</ref> یا هر چه به آن رجوع شود<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغه، ۴/۱۸۱.</ref> یا مصدر میمی به معنای بازگشتن است<ref>زبیدی، تاج العروس من جواهر القاموس، ۵/۱۳۴.</ref>. همچنین گاهی به معنای گردیدن و صیرورت به کار می‌رود<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ۳/۳۱۷.</ref>.<ref>[[سید علی احمدی امیری\|احمدی امیری، سید علی]]، [[معاد - احمدی امیری (مقاله)\|مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۹ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۹]]، ص۴۰۲–۴۱۴؛ [[زین‌العابدین قربانی لاهیجی\|قربانی لاهیجی، زین‌العابدین]]، [[معاد - قربانی (مقاله)\| مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۲]] ص ۳۸۱.</ref>

	~~این کلمه یک بار در~~ [[~~قرآن~~]] ~~به کار رفته و آن در~~ [[~~آیه~~]] ۸۵ [[~~سوره قصص~~]] است: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ}}<ref>«بی‌گمان آن کس که قرآن را بر تو واجب کرده است تو را به بازگشتگاهی باز می‌گرداند» سوره قصص، آیه ۸۵.~~</ref>. لیکن ظاهر آن،~~ به ~~معنای~~ [[~~وعده]] بازگشت [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[مکه]] است بعد~~ از ~~[[هجرت~~]]~~، نه بازگشت~~ به ~~[[قیامت]]~~ یا [[~~بهشت~~]] ~~یا [[رجعت]] و نظایر اینها؛ چنان‌که برخی پنداشته‌اند~~<ref>طبرسی، ابو علی فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۷، ص۲۶۹؛ طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج۱۶، ص۹۵-۸۶؛ زحیلی، وهبه، التفسیر المنیر، ج۲۰، ص۱۷۶؛ تفسیر ~~المراغی، ج۲۰، ص۱۰۴؛ تفسیر ابن کثیر، ج۳، ص۴۸۸~~.</ref>~~. ولی از همین ماده (عود) کلماتی در [[آیات]] زیادی در [[قرآن]] آمده~~ که ~~دلالت به همان معنای اصطلاحی یادشده دارد؛~~ از آن جمله [[آیه]] ۲۷ [[سوره روم]] است: {{متن قرآن\|وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ}}<ref>~~«و اوست که آفریدن (آفریدگان) را می‌آغازد سپس آن را باز می‌آورد و این بر او آسان‌تر است» سوره روم، آیه ۲۷~~.</ref>.		== روابط معنایی ==
			معاد با واژگانی مانند «[[آخرت]]»، «[[حشر]]» و «[[قیامت]]» مرتبط است. آخرت به عالم [[پس از دنیا]] گفته می‌شود، به اعتبار بعدیت آن یا به اعتبار دور بودن و متأخر بودن آن از [[مردم]]<ref>طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ۱/۵۸.</ref>؛ اما معاد به اعتبار رجوع مردم به عالمی است که از آن خارج شده‌اند<ref>ملاصدرا، مفاتیح الغیب، ۶۱۱.</ref> و قیامت به اعتبار برخاستن مردم برای [[جزا]] و حساب است<ref>طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ۶/۱۵.</ref> و حشر به اعتبار [[اخراج]] جماعتی از محل خود با [[زور]] و [[جبر]] است<ref>طباطبایی، تفسیر المیزان، ۳/۹۲.</ref>.<ref>[[سید علی احمدی امیری\|احمدی امیری، سید علی]]، [[معاد - احمدی امیری (مقاله)\|مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۹ (کتاب)\| دانشنامه امام خمینی ج۹]]، ص۴۰۲–۴۱۴.</ref>
	~~اما در [[نهج البلاغه]] کلمه [[معاد]] به طور مکرر~~ و به ~~معنای یاد شده، آمده است؛~~ برای ~~نمونه: {{متن حدیث\|فَإِنَّ تَقْوَى اللَّهِ مِفْتَاحُ سَدَادٍ وَ ذَخِيرَةُ مَعَادٍ}}؛ به طور قطع~~ [[~~تقوا~~]] و ~~[[ترس از خدا]] کلید [[گشایش]] هر دری~~ است ~~و ذخیرۀ [[قیامت]]»~~<ref>~~نهج البلاغه، خطبه ٢٣۰~~.</ref>~~؛ {{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَكَرَ الْمَعَادَ وَ عَمِلَ لِلْحِسَابِ}}؛ «خوشا به حال کسی که~~ به ~~یاد معاد باشد و برای~~ [[~~روز حساب~~]] عمل کند»<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۴.</ref>؛ {{متن حدیث\|بِئْسَ الزَّادُ إِلَى الْمَعَادِ الْعُدْوَانُ عَلَى الْعِبَادِ}}؛ «بدترین توشه برای [[~~آخرت~~]]، [[~~ستم~~]] ~~بر [[بندگان خدا]] است»~~<ref>~~نهج البلاغه، حکمت ۲۲۱.<~~/ref>؛ {{متن حدیث\|أَسْهَرَ عُيُونَهُمْ خَوْفُ مَعَادِهِمْ}}؛ «[[ترس]] از قیامت، [[خواب]] را از چشم‌هایشان ربوده است»<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵.</ref>.<ref>[[~~زین‌العابدین قربانی لاهیجی~~\|~~قربانی لاهیجی، زین‌العابدین~~]]، [[معاد - ~~قربانی~~ (مقاله)\| مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام ~~علی ج۲~~ (کتاب)\|دانشنامه امام ~~علی ج۲~~]] ~~ص ۳۸۱~~.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1368100.jpg\|22px]] [[زین‌العابدین قربانی لاهیجی\|قربانی لاهیجی، زین‌العابدین]]، [[معاد - قربانی (مقاله)\| مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۲''']]		# [[پرونده:1368100.jpg\|22px]] [[زین‌العابدین قربانی لاهیجی\|قربانی لاهیجی، زین‌العابدین]]، [[معاد - قربانی (مقاله)\| مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۲''']]
			# [[پرونده:IM009912.jpg\|22px]] [[سید علی احمدی امیری\|احمدی امیری، سید علی]]، [[معاد - احمدی امیری (مقاله)\|مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۹ (کتاب)\|'''دانشنامه امام خمینی ج۹''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۱۳

2024-12-09T07:13:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۳
خط ۷:		خط ۷:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	کلمه «[[معاد]]» مصدر میمی و اسم [[زمان]] یا اسم مکان از ماده «عود» به معنای بازگشت است<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده «عود».</ref> و در اصطلاح، به معنای دوباره زنده شدن [[آدمی]] بعد از [[مرگ]]. [[حکیم لاهیجی]] می‌نویسد: «بدان که لفظ معاد در لغت، به معنای بازگشتن [[انسان]] است و مراد از معاد در [[شرع]]، بازگشتن انسان است بعد از [[موت]] به [[حیات]]، به جهت یافتن جزای عملی که پیش از موت از او صادر شده باشد، از [[نیک]] و بد»<ref>فیاض لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، چاپ کنگره حکیم عبدالرزاق، ص۵۹۵.</ref>. دانشمند معروف [[اهل سنت]]، [[عبدالحکیم سیالکوتی]] در حاشیه [[شرح المواقف (کتاب)\|شرح المواقف]] [[قاضی عضدالدین ایجی]]، ذیل «المرصد الثانی فی المعاد» می‌نویسد: «معاد مصدر است، نه اسم مکان یا زمان، و [[حقیقت]] عود، توجه شیء است به جایگاه اصلیش، و مراد از آن در اینجا بازگشت به وجود است بعد از فنا، یا [[رجوع]] اجزای بدن است به [[اجتماع]] بعد از پراکندگی، و به [[زندگی]] است بعد از مرگ، و بازگشت [[ارواح]] است به ابدان بعد از جدایی؛ و اما [[معاد روحانی]] بر آن‌گونه که [[فلاسفه]] قائلند، معنای آن، رجوع ارواح است به جایگاه اصلیشان که همان حالت تجرد از بدن و به‌کارگیری ابزار و آلات است»<ref>ایجی، عضدالدین، شرح المواقف، ج۸، ص۲۸۹.</ref>.		کلمه «[[معاد]]» مصدر میمی و اسم [[زمان]] یا اسم مکان از ماده «عود» به معنای بازگشت است<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده «عود».</ref> و در اصطلاح، به معنای دوباره زنده شدن [[آدمی]] بعد از [[مرگ]]. [[حکیم لاهیجی]] می‌نویسد: «بدان که لفظ معاد در لغت، به معنای بازگشتن [[انسان]] است و مراد از معاد در [[شرع]]، بازگشتن انسان است بعد از [[موت]] به [[حیات]]، به جهت یافتن جزای عملی که پیش از موت از او صادر شده باشد، از [[نیک]] و بد»<ref>فیاض لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، چاپ کنگره حکیم عبدالرزاق، ص۵۹۵.</ref>. دانشمند معروف [[اهل سنت]]، [[عبدالحکیم سیالکوتی]] در حاشیه [[شرح المواقف (کتاب)\|شرح المواقف]] [[قاضی عضدالدین ایجی]]، ذیل «المرصد الثانی فی المعاد» می‌نویسد: «معاد مصدر است، نه اسم مکان یا زمان، و [[حقیقت]] عود، توجه شیء است به جایگاه اصلیش، و مراد از آن در اینجا بازگشت به وجود است بعد از فنا، یا رجوع اجزای بدن است به [[اجتماع]] بعد از پراکندگی، و به [[زندگی]] است بعد از مرگ، و بازگشت [[ارواح]] است به ابدان بعد از جدایی؛ و اما [[معاد روحانی]] بر آن‌گونه که [[فلاسفه]] قائلند، معنای آن، رجوع ارواح است به جایگاه اصلیشان که همان حالت تجرد از بدن و به‌کارگیری ابزار و آلات است»<ref>ایجی، عضدالدین، شرح المواقف، ج۸، ص۲۸۹.</ref>.

	این کلمه یک بار در [[قرآن]] به کار رفته و آن در [[آیه]] ۸۵ [[سوره قصص]] است: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ}}<ref>«بی‌گمان آن کس که قرآن را بر تو واجب کرده است تو را به بازگشتگاهی باز می‌گرداند» سوره قصص، آیه ۸۵.</ref>. لیکن ظاهر آن، به معنای [[وعده]] بازگشت [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[مکه]] است بعد از [[هجرت]]، نه بازگشت به [[قیامت]] یا [[بهشت]] یا [[رجعت]] و نظایر اینها؛ چنان‌که برخی پنداشته‌اند<ref>طبرسی، ابو علی فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۷، ص۲۶۹؛ طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج۱۶، ص۹۵-۸۶؛ زحیلی، وهبه، التفسیر المنیر، ج۲۰، ص۱۷۶؛ تفسیر المراغی، ج۲۰، ص۱۰۴؛ تفسیر ابن کثیر، ج۳، ص۴۸۸.</ref>. ولی از همین ماده (عود) کلماتی در [[آیات]] زیادی در [[قرآن]] آمده که دلالت به همان معنای اصطلاحی یادشده دارد؛ از آن جمله [[آیه]] ۲۷ [[سوره روم]] است: {{متن قرآن\|وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ}}<ref>«و اوست که آفریدن (آفریدگان) را می‌آغازد سپس آن را باز می‌آورد و این بر او آسان‌تر است» سوره روم، آیه ۲۷.</ref>.		این کلمه یک بار در [[قرآن]] به کار رفته و آن در [[آیه]] ۸۵ [[سوره قصص]] است: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ}}<ref>«بی‌گمان آن کس که قرآن را بر تو واجب کرده است تو را به بازگشتگاهی باز می‌گرداند» سوره قصص، آیه ۸۵.</ref>. لیکن ظاهر آن، به معنای [[وعده]] بازگشت [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[مکه]] است بعد از [[هجرت]]، نه بازگشت به [[قیامت]] یا [[بهشت]] یا [[رجعت]] و نظایر اینها؛ چنان‌که برخی پنداشته‌اند<ref>طبرسی، ابو علی فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۷، ص۲۶۹؛ طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج۱۶، ص۹۵-۸۶؛ زحیلی، وهبه، التفسیر المنیر، ج۲۰، ص۱۷۶؛ تفسیر المراغی، ج۲۰، ص۱۰۴؛ تفسیر ابن کثیر، ج۳، ص۴۸۸.</ref>. ولی از همین ماده (عود) کلماتی در [[آیات]] زیادی در [[قرآن]] آمده که دلالت به همان معنای اصطلاحی یادشده دارد؛ از آن جمله [[آیه]] ۲۷ [[سوره روم]] است: {{متن قرآن\|وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ}}<ref>«و اوست که آفریدن (آفریدگان) را می‌آغازد سپس آن را باز می‌آورد و این بر او آسان‌تر است» سوره روم، آیه ۲۷.</ref>.

	اما در [[نهج البلاغه]] کلمه [[معاد]] به طور مکرر و به معنای یاد شده، آمده است؛ برای نمونه: {{متن حدیث\|فَإِنَّ تَقْوَى اللَّهِ مِفْتَاحُ سَدَادٍ وَ ذَخِيرَةُ مَعَادٍ}}؛ به طور قطع [[تقوا]] و [[ترس از خدا]] کلید [[گشایش]] هر دری است و ذخیرۀ [[قیامت]]»<ref>نهج البلاغه، خطبه ٢٣۰.</ref>؛ {{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَكَرَ الْمَعَادَ وَ عَمِلَ لِلْحِسَابِ}}؛ «خوشا به حال کسی که به یاد معاد باشد و برای [[روز حساب]] عمل کند»<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۴.</ref>؛ {{متن حدیث\|بِئْسَ الزَّادُ إِلَى الْمَعَادِ الْعُدْوَانُ عَلَى الْعِبَادِ}}؛ «بدترین [[توشه]] برای [[آخرت]]، [[ستم]] بر [[بندگان خدا]] است»<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۲۱.</ref>؛ {{متن حدیث\|أَسْهَرَ عُيُونَهُمْ خَوْفُ مَعَادِهِمْ}}؛ «[[ترس]] از قیامت، [[خواب]] را از چشم‌هایشان ربوده است»<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵.</ref>.<ref>[[زین‌العابدین قربانی لاهیجی\|قربانی لاهیجی، زین‌العابدین]]، [[معاد - قربانی (مقاله)\| مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۲]] ص ۳۸۱.</ref>.		اما در [[نهج البلاغه]] کلمه [[معاد]] به طور مکرر و به معنای یاد شده، آمده است؛ برای نمونه: {{متن حدیث\|فَإِنَّ تَقْوَى اللَّهِ مِفْتَاحُ سَدَادٍ وَ ذَخِيرَةُ مَعَادٍ}}؛ به طور قطع [[تقوا]] و [[ترس از خدا]] کلید [[گشایش]] هر دری است و ذخیرۀ [[قیامت]]»<ref>نهج البلاغه، خطبه ٢٣۰.</ref>؛ {{متن حدیث\|طُوبَى لِمَنْ ذَكَرَ الْمَعَادَ وَ عَمِلَ لِلْحِسَابِ}}؛ «خوشا به حال کسی که به یاد معاد باشد و برای [[روز حساب]] عمل کند»<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۴.</ref>؛ {{متن حدیث\|بِئْسَ الزَّادُ إِلَى الْمَعَادِ الْعُدْوَانُ عَلَى الْعِبَادِ}}؛ «بدترین توشه برای [[آخرت]]، [[ستم]] بر [[بندگان خدا]] است»<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۲۱.</ref>؛ {{متن حدیث\|أَسْهَرَ عُيُونَهُمْ خَوْفُ مَعَادِهِمْ}}؛ «[[ترس]] از قیامت، [[خواب]] را از چشم‌هایشان ربوده است»<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵.</ref>.<ref>[[زین‌العابدین قربانی لاهیجی\|قربانی لاهیجی، زین‌العابدین]]، [[معاد - قربانی (مقاله)\| مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۲]] ص ۳۸۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:معاد]]

Wasity: /* مقدمه */

2023-07-11T07:48:09Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۸
خط ۷:		خط ۷:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	کلمه [[معاد]] مصدر میمی و اسم [[زمان]] یا اسم مکان از ماده «عود» به معنای بازگشت است<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده «عود».</ref> و در اصطلاح، به معنای دوباره زنده شدن [[آدمی]] بعد از [[مرگ]]. [[حکیم لاهیجی]] می‌نویسد: «بدان که لفظ معاد در لغت، به معنای بازگشتن [[انسان]] است و مراد از معاد در [[شرع]]، بازگشتن انسان است بعد از [[موت]] به [[حیات]]، به جهت یافتن جزای عملی که پیش از موت از او صادر شده باشد، از [[نیک]] و بد»<ref>فیاض لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، چاپ کنگره حکیم عبدالرزاق، ص۵۹۵.</ref>. دانشمند معروف [[اهل سنت]]، [[عبدالحکیم سیالکوتی]] در حاشیه [[شرح المواقف (کتاب)\|شرح المواقف]] [[قاضی عضدالدین ایجی]]، ذیل «المرصد الثانی فی المعاد» می‌نویسد: «معاد مصدر است، نه اسم مکان یا زمان، و [[حقیقت]] عود، توجه شیء است به جایگاه اصلیش، و مراد از آن در اینجا بازگشت به وجود است بعد از فنا، یا [[رجوع]] اجزای بدن است به [[اجتماع]] بعد از پراکندگی، و به [[زندگی]] است بعد از مرگ، و بازگشت [[ارواح]] است به ابدان بعد از جدایی؛ و اما [[معاد روحانی]] بر آن‌گونه که [[فلاسفه]] قائلند، معنای آن، رجوع ارواح است به جایگاه اصلیشان که همان حالت تجرد از بدن و به‌کارگیری ابزار و آلات است»<ref>ایجی، عضدالدین، شرح المواقف، ج۸، ص۲۸۹.</ref>.		کلمه «[[معاد]]» مصدر میمی و اسم [[زمان]] یا اسم مکان از ماده «عود» به معنای بازگشت است<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده «عود».</ref> و در اصطلاح، به معنای دوباره زنده شدن [[آدمی]] بعد از [[مرگ]]. [[حکیم لاهیجی]] می‌نویسد: «بدان که لفظ معاد در لغت، به معنای بازگشتن [[انسان]] است و مراد از معاد در [[شرع]]، بازگشتن انسان است بعد از [[موت]] به [[حیات]]، به جهت یافتن جزای عملی که پیش از موت از او صادر شده باشد، از [[نیک]] و بد»<ref>فیاض لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، چاپ کنگره حکیم عبدالرزاق، ص۵۹۵.</ref>. دانشمند معروف [[اهل سنت]]، [[عبدالحکیم سیالکوتی]] در حاشیه [[شرح المواقف (کتاب)\|شرح المواقف]] [[قاضی عضدالدین ایجی]]، ذیل «المرصد الثانی فی المعاد» می‌نویسد: «معاد مصدر است، نه اسم مکان یا زمان، و [[حقیقت]] عود، توجه شیء است به جایگاه اصلیش، و مراد از آن در اینجا بازگشت به وجود است بعد از فنا، یا [[رجوع]] اجزای بدن است به [[اجتماع]] بعد از پراکندگی، و به [[زندگی]] است بعد از مرگ، و بازگشت [[ارواح]] است به ابدان بعد از جدایی؛ و اما [[معاد روحانی]] بر آن‌گونه که [[فلاسفه]] قائلند، معنای آن، رجوع ارواح است به جایگاه اصلیشان که همان حالت تجرد از بدن و به‌کارگیری ابزار و آلات است»<ref>ایجی، عضدالدین، شرح المواقف، ج۸، ص۲۸۹.</ref>.

	این کلمه یک بار در [[قرآن]] به کار رفته و آن در [[آیه]] ۸۵ [[سوره قصص]] است: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ}}<ref>«بی‌گمان آن کس که قرآن را بر تو واجب کرده است تو را به بازگشتگاهی باز می‌گرداند» سوره قصص، آیه ۸۵.</ref>. لیکن ظاهر آن، به معنای [[وعده]] بازگشت [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[مکه]] است بعد از [[هجرت]]، نه بازگشت به [[قیامت]] یا [[بهشت]] یا [[رجعت]] و نظایر اینها؛ چنان‌که برخی پنداشته‌اند<ref>طبرسی، ابو علی فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۷، ص۲۶۹؛ طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج۱۶، ص۹۵-۸۶؛ زحیلی، وهبه، التفسیر المنیر، ج۲۰، ص۱۷۶؛ تفسیر المراغی، ج۲۰، ص۱۰۴؛ تفسیر ابن کثیر، ج۳، ص۴۸۸.</ref>. ولی از همین ماده (عود) کلماتی در [[آیات]] زیادی در [[قرآن]] آمده که دلالت به همان معنای اصطلاحی یادشده دارد؛ از آن جمله [[آیه]] ۲۷ [[سوره روم]] است: {{متن قرآن\|وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ}}<ref>«و اوست که آفریدن (آفریدگان) را می‌آغازد سپس آن را باز می‌آورد و این بر او آسان‌تر است» سوره روم، آیه ۲۷.</ref>.		این کلمه یک بار در [[قرآن]] به کار رفته و آن در [[آیه]] ۸۵ [[سوره قصص]] است: {{متن قرآن\|إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ}}<ref>«بی‌گمان آن کس که قرآن را بر تو واجب کرده است تو را به بازگشتگاهی باز می‌گرداند» سوره قصص، آیه ۸۵.</ref>. لیکن ظاهر آن، به معنای [[وعده]] بازگشت [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[مکه]] است بعد از [[هجرت]]، نه بازگشت به [[قیامت]] یا [[بهشت]] یا [[رجعت]] و نظایر اینها؛ چنان‌که برخی پنداشته‌اند<ref>طبرسی، ابو علی فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۷، ص۲۶۹؛ طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج۱۶، ص۹۵-۸۶؛ زحیلی، وهبه، التفسیر المنیر، ج۲۰، ص۱۷۶؛ تفسیر المراغی، ج۲۰، ص۱۰۴؛ تفسیر ابن کثیر، ج۳، ص۴۸۸.</ref>. ولی از همین ماده (عود) کلماتی در [[آیات]] زیادی در [[قرآن]] آمده که دلالت به همان معنای اصطلاحی یادشده دارد؛ از آن جمله [[آیه]] ۲۷ [[سوره روم]] است: {{متن قرآن\|وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ}}<ref>«و اوست که آفریدن (آفریدگان) را می‌آغازد سپس آن را باز می‌آورد و این بر او آسان‌تر است» سوره روم، آیه ۲۷.</ref>.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = معاد | عنوان مدخل = معاد | مداخل مرتبط = معاد در لغت - معاد در قرآن - معاد در نهج البلاغه - معاد در کلام اسلامی - معاد در معارف دعا و زیارات - معاد در معارف و سیره علوی - معاد در معارف و سیره سجادی - معاد در فره...» ایجاد کرد

2023-07-11T07:32:47Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = معاد | عنوان مدخل = معاد | مداخل مرتبط = معاد در لغت - معاد در قرآن - معاد در نهج البلاغه - معاد در کلام اسلامی - معاد در معارف دعا و زیارات - معاد در معارف و سیره علوی - معاد در معارف و سیره سجادی - معاد در فره...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = معاد
| عنوان مدخل = معاد
| مداخل مرتبط = [[معاد در لغت]] - [[معاد در قرآن]] - [[معاد در نهج البلاغه]] - [[معاد در کلام اسلامی]] - [[معاد در معارف دعا و زیارات]] - [[معاد در معارف و سیره علوی]] - [[معاد در معارف و سیره سجادی]] - [[معاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
کلمه [[معاد]] مصدر میمی و اسم [[زمان]] یا اسم مکان از ماده «عود» به معنای بازگشت است<ref>راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ماده «عود».</ref> و در اصطلاح، به معنای دوباره زنده شدن [[آدمی]] بعد از [[مرگ]]. [[حکیم لاهیجی]] می‌نویسد: «بدان که لفظ معاد در لغت، به معنای بازگشتن [[انسان]] است و مراد از معاد در [[شرع]]، بازگشتن انسان است بعد از [[موت]] به [[حیات]]، به جهت یافتن جزای عملی که پیش از موت از او صادر شده باشد، از [[نیک]] و بد»<ref>فیاض لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، چاپ کنگره حکیم عبدالرزاق، ص۵۹۵.</ref>. دانشمند معروف [[اهل سنت]]، [[عبدالحکیم سیالکوتی]] در حاشیه [[شرح المواقف (کتاب)|شرح المواقف]] [[قاضی عضدالدین ایجی]]، ذیل «المرصد الثانی فی المعاد» می‌نویسد: «معاد مصدر است، نه اسم مکان یا زمان، و [[حقیقت]] عود، توجه شیء است به جایگاه اصلیش، و مراد از آن در اینجا بازگشت به وجود است بعد از فنا، یا [[رجوع]] اجزای بدن است به [[اجتماع]] بعد از پراکندگی، و به [[زندگی]] است بعد از مرگ، و بازگشت [[ارواح]] است به ابدان بعد از جدایی؛ و اما [[معاد روحانی]] بر آن‌گونه که [[فلاسفه]] قائلند، معنای آن، رجوع ارواح است به جایگاه اصلیشان که همان حالت تجرد از بدن و به‌کارگیری ابزار و آلات است»<ref>ایجی، عضدالدین، شرح المواقف، ج۸، ص۲۸۹.</ref>.

این کلمه یک بار در [[قرآن]] به کار رفته و آن در [[آیه]] ۸۵ [[سوره قصص]] است: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرَادُّكَ إِلَى مَعَادٍ}}<ref>«بی‌گمان آن کس که قرآن را بر تو واجب کرده است تو را به بازگشتگاهی باز می‌گرداند» سوره قصص، آیه ۸۵.</ref>. لیکن ظاهر آن، به معنای [[وعده]] بازگشت [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[مکه]] است بعد از [[هجرت]]، نه بازگشت به [[قیامت]] یا [[بهشت]] یا [[رجعت]] و نظایر اینها؛ چنان‌که برخی پنداشته‌اند<ref>طبرسی، ابو علی فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۷، ص۲۶۹؛ طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج۱۶، ص۹۵-۸۶؛ زحیلی، وهبه، التفسیر المنیر، ج۲۰، ص۱۷۶؛ تفسیر المراغی، ج۲۰، ص۱۰۴؛ تفسیر ابن کثیر، ج۳، ص۴۸۸.</ref>. ولی از همین ماده (عود) کلماتی در [[آیات]] زیادی در [[قرآن]] آمده که دلالت به همان معنای اصطلاحی یادشده دارد؛ از آن جمله [[آیه]] ۲۷ [[سوره روم]] است: {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ}}<ref>«و اوست که آفریدن (آفریدگان) را می‌آغازد سپس آن را باز می‌آورد و این بر او آسان‌تر است» سوره روم، آیه ۲۷.</ref>.

اما در [[نهج البلاغه]] کلمه [[معاد]] به طور مکرر و به معنای یاد شده، آمده است؛ برای نمونه: {{متن حدیث|فَإِنَّ تَقْوَى اللَّهِ مِفْتَاحُ سَدَادٍ وَ ذَخِيرَةُ مَعَادٍ}}؛ به طور قطع [[تقوا]] و [[ترس از خدا]] کلید [[گشایش]] هر دری است و ذخیرۀ [[قیامت]]»<ref>نهج البلاغه، خطبه ٢٣۰.</ref>؛ {{متن حدیث|طُوبَى لِمَنْ ذَكَرَ الْمَعَادَ وَ عَمِلَ لِلْحِسَابِ}}؛ «خوشا به حال کسی که به یاد معاد باشد و برای [[روز حساب]] عمل کند»<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۴.</ref>؛ {{متن حدیث|بِئْسَ الزَّادُ إِلَى الْمَعَادِ الْعُدْوَانُ عَلَى الْعِبَادِ}}؛ «بدترین [[توشه]] برای [[آخرت]]، [[ستم]] بر [[بندگان خدا]] است»<ref>نهج البلاغه، حکمت ۲۲۱.</ref>؛ {{متن حدیث|أَسْهَرَ عُيُونَهُمْ خَوْفُ مَعَادِهِمْ}}؛ «[[ترس]] از قیامت، [[خواب]] را از چشم‌هایشان ربوده است»<ref>نهج البلاغه، نامه ۴۵.</ref>.<ref>[[زین‌العابدین قربانی لاهیجی|قربانی لاهیجی، زین‌العابدین]]، [[معاد - قربانی (مقاله)| مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۲]] ص ۳۸۱.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1368100.jpg|22px]] [[زین‌العابدین قربانی لاهیجی|قربانی لاهیجی، زین‌العابدین]]، [[معاد - قربانی (مقاله)| مقاله «معاد»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه امام علی ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}