معنا و مفهوم دجال چیست؟ (پرسش) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Hosein: جایگزینی متن - '}}↵↵== منبع‌شناسی جامع مهدویت ==↵{{منبع‌ جامع}}↵* کتاب‌شناسی مهدویت؛↵* مقاله‌شناسی مهدویت؛↵* پایان‌نامه‌شناسی مهدویت. ↵{{پایان منبع جامع}}' به '}}'

2022-12-20T09:35:08Z

جایگزینی متن - '}}↵↵== منبع‌شناسی جامع مهدویت ==↵{{منبع‌ جامع}}↵* کتاب‌شناسی مهدویت؛↵* مقاله‌شناسی مهدویت؛↵* پایان‌نامه‌شناسی مهدویت. ↵{{پایان منبع جامع}}' به '}}'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۰۵
خط ۱۳۰:		خط ۱۳۰:
	}}		}}
	{{پرسمان خروج دجال}}		{{پرسمان خروج دجال}}

	~~== منبع‌شناسی جامع مهدویت ==~~
	~~{{منبع‌ جامع}}~~
	* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های مهدویت\|کتاب‌شناسی مهدویت]]؛
	* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های مهدویت\|مقاله‌شناسی مهدویت]]؛
	* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های مهدویت\|پایان‌نامه‌شناسی مهدویت]].
	~~{{پایان منبع جامع}}~~

	== پانویس ==		== پانویس ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۳، بخش دوم

2022-11-24T00:52:24Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۳، بخش دوم

نمایش تغییرات

Hosein: جایگزینی متن - '↵::::::' به ' '

2022-11-13T16:49:26Z

جایگزینی متن - '↵::::::' به ' '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۱۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	در "مجمع البحرین" [[طریحی]]<ref>بحار الانوار، ج ۵، ص ۳۶۵.</ref> آمده است: {{عربی\|" لَمْ‏ يَصِلِ‏ الدَّجَّالُ‏ مَكَّةَ وَ لَا الْمَدِينَة ‏‏"}}. فِي آخَرَ {{عربی\|الدَّجَّالُ لَا يُبْقِي سَهْلًا مِنَ الْأَرْضِ إِلَّا وَطِئَهُ إِلَّا مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةَ"}}. فِيهِ {{عربی\|"لَيَزْرَعُنَّ الزَّرْعَ بَعْدَ خُرُوجِ الدَّجَّالِ"}}. در روایت آمده است که [[ابو بکر]] نزد [[پیامبر]]{{صل}} از [[فاطمه زهرا\|فاطمه]]{{س}} خواستگاری کرد. حضرت فرمود: من [[فاطمه زهرا\|فاطمه]]{{س}} را به [[امام علی\|علی]] وعده داده‌ام و من فردی حیله‌گر و دغل‌باز نیستم که به گفته‌ام عمل نکنم"<ref>{{عربی\|"و خروجه عقيب ظهور المهدي{{ع}} كما جاءت به الرواية. يقال سمي دَجَّالًا لتمويهه من الدَّجْلِ و التغطية. يقال دَجَلَ الحقَّ أي غطاه بالباطل. و دَجَلَ: إذا لبس و موه. وَ فِي الْخَبَرِ" إِنَّ أَبَا بَكْرٍ خَطَبَ فَاطِمَةَ إِلَى النَّبِيِّ ص فَقَالَ وَعَدْتُهَا لِعَلِيٍّ وَ لَسْتُ بِدَجَّالٍ"}}؛ بحار الانوار، ج ۵، ص ۳۶۹.</ref>		در "مجمع البحرین" [[طریحی]]<ref>بحار الانوار، ج ۵، ص ۳۶۵.</ref> آمده است: {{عربی\|" لَمْ‏ يَصِلِ‏ الدَّجَّالُ‏ مَكَّةَ وَ لَا الْمَدِينَة ‏‏"}}. فِي آخَرَ {{عربی\|الدَّجَّالُ لَا يُبْقِي سَهْلًا مِنَ الْأَرْضِ إِلَّا وَطِئَهُ إِلَّا مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةَ"}}. فِيهِ {{عربی\|"لَيَزْرَعُنَّ الزَّرْعَ بَعْدَ خُرُوجِ الدَّجَّالِ"}}. در روایت آمده است که [[ابو بکر]] نزد [[پیامبر]]{{صل}} از [[فاطمه زهرا\|فاطمه]]{{س}} خواستگاری کرد. حضرت فرمود: من [[فاطمه زهرا\|فاطمه]]{{س}} را به [[امام علی\|علی]] وعده داده‌ام و من فردی حیله‌گر و دغل‌باز نیستم که به گفته‌ام عمل نکنم"<ref>{{عربی\|"و خروجه عقيب ظهور المهدي{{ع}} كما جاءت به الرواية. يقال سمي دَجَّالًا لتمويهه من الدَّجْلِ و التغطية. يقال دَجَلَ الحقَّ أي غطاه بالباطل. و دَجَلَ: إذا لبس و موه. وَ فِي الْخَبَرِ" إِنَّ أَبَا بَكْرٍ خَطَبَ فَاطِمَةَ إِلَى النَّبِيِّ ص فَقَالَ وَعَدْتُهَا لِعَلِيٍّ وَ لَسْتُ بِدَجَّالٍ"}}؛ بحار الانوار، ج ۵، ص ۳۶۹.</ref>
	~~::::::~~[[سید محمد صدر]]، در [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)\|تاریخ غیبت کبری]]، دو مورد درباره [[دجال]] بحث کرده است<ref>ج ۲، ص ۱۷، و ج ۳، ص ۱۴۴.</ref>: بعد از آنکه دوازده مطلب را در جلد ۲ کتاب خود، از کتب [[اهل سنت]] درباره [[دجال]] مطرح کرده، چند مطلب مهم را بیان می‌کند و در آخر می‌گوید: روایات [[دجال]] را خواه بپذیریم و حمل بر صحت کنیم یا اصلا نپذیریم، وجود [[دجال]] واقعیت دارد؛ ولی او یک شخص نیست. وی، [[دجال]] را یک پدیده اجتماعی و فرهنگی می‌داند و از فرهنگ غربی و فرهنگ کفر، به [[دجال]] یاد می‌کند. جایی دیگر<ref>ج ۳، ص ۱۴۴.</ref> می‌گوید: [[دجال]] یک فرهنگ و تمدن مادی و غربی است". برداشت سنتی آن است که بگوییم: [[دجال]] یک شخص است. البته روایاتی نیز بر این موضوع دلالت دارد. برداشت دیگری نیز می‌گوید: {{عربی\|"دجال عبارة عن مستوی حضاری ایدئولوجیة معادیة للاسلام"}}. بعد می‌افزاید: ما با برهان و استدلال، برداشت نخست را رد کردیم. عمده روایات آن، از [[اهل سنت]] است. روایات ما گرچه در این زمینه فراوان نیست؛ ولی برداشت دوم را تأیید می‌کند. که [[دجال]] یک فرهنگ الحادی است. اکثر پیروان [[دجال]]: طیالسه<ref>نوعی لباس به نام تیلشان که روی شانه می‌اندازند. لباس سفید زرتشت.</ref> (مترفین) و زنازادگان هستند. یعنی کسانی که از پدران خود بریده‌اند. (احتمالاً غربزدگان) نتیجه فرهنگ مادی بی‌اعتقادی به حدود شرع، محرمات و احکام و ... است و یا بر ظاهر حمل کنیم و بگوئیم: منظور همان فرزندان نامشروع هستند.		[[سید محمد صدر]]، در [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)\|تاریخ غیبت کبری]]، دو مورد درباره [[دجال]] بحث کرده است<ref>ج ۲، ص ۱۷، و ج ۳، ص ۱۴۴.</ref>: بعد از آنکه دوازده مطلب را در جلد ۲ کتاب خود، از کتب [[اهل سنت]] درباره [[دجال]] مطرح کرده، چند مطلب مهم را بیان می‌کند و در آخر می‌گوید: روایات [[دجال]] را خواه بپذیریم و حمل بر صحت کنیم یا اصلا نپذیریم، وجود [[دجال]] واقعیت دارد؛ ولی او یک شخص نیست. وی، [[دجال]] را یک پدیده اجتماعی و فرهنگی می‌داند و از فرهنگ غربی و فرهنگ کفر، به [[دجال]] یاد می‌کند. جایی دیگر<ref>ج ۳، ص ۱۴۴.</ref> می‌گوید: [[دجال]] یک فرهنگ و تمدن مادی و غربی است". برداشت سنتی آن است که بگوییم: [[دجال]] یک شخص است. البته روایاتی نیز بر این موضوع دلالت دارد. برداشت دیگری نیز می‌گوید: {{عربی\|"دجال عبارة عن مستوی حضاری ایدئولوجیة معادیة للاسلام"}}. بعد می‌افزاید: ما با برهان و استدلال، برداشت نخست را رد کردیم. عمده روایات آن، از [[اهل سنت]] است. روایات ما گرچه در این زمینه فراوان نیست؛ ولی برداشت دوم را تأیید می‌کند. که [[دجال]] یک فرهنگ الحادی است. اکثر پیروان [[دجال]]: طیالسه<ref>نوعی لباس به نام تیلشان که روی شانه می‌اندازند. لباس سفید زرتشت.</ref> (مترفین) و زنازادگان هستند. یعنی کسانی که از پدران خود بریده‌اند. (احتمالاً غربزدگان) نتیجه فرهنگ مادی بی‌اعتقادی به حدود شرع، محرمات و احکام و ... است و یا بر ظاهر حمل کنیم و بگوئیم: منظور همان فرزندان نامشروع هستند.

	به هرحال، دجالی که منظور ماست: {{عربی\|"مجموع الحضارة المادیة"}} (فرهنگ فروید که غرب را پوک و پوشالی کرده است). ظاهراً نظر حضرت آیت الله [[ناصر مکارم شیرازی]] نیز همین است که [[دجال]]، فرهنگ غرب و فرهنگ کفر است، چنانچه از خودشان نیز شنیدم»<ref>[[نجم‌الدین طبسی\|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)\|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۶۱-۳۶۲.</ref>.		به هرحال، دجالی که منظور ماست: {{عربی\|"مجموع الحضارة المادیة"}} (فرهنگ فروید که غرب را پوک و پوشالی کرده است). ظاهراً نظر حضرت آیت الله [[ناصر مکارم شیرازی]] نیز همین است که [[دجال]]، فرهنگ غرب و فرهنگ کفر است، چنانچه از خودشان نیز شنیدم»<ref>[[نجم‌الدین طبسی\|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)\|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۶۱-۳۶۲.</ref>.

Hosein: جایگزینی متن - 'رده:(اا): پرسش‌هایی با ۱ پاسخ' به ''

2022-10-23T08:11:53Z

جایگزینی متن - 'رده:(اا): پرسش‌هایی با ۱ پاسخ' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۱
خط ۱۴۵:		خط ۱۴۵:
	[[رده:پرسش]]		[[رده:پرسش]]
	[[رده:پرسمان مهدویت]]		[[رده:پرسمان مهدویت]]
	~~[[رده:(اا): پرسش‌هایی با ۱ پاسخ]]~~
	[[رده:(اا): پرسش‌های مهدویت با ۱ پاسخ]]		[[رده:(اا): پرسش‌های مهدویت با ۱ پاسخ]]
	[[رده:پرسش‌های مربوط به خروج دجال]]		[[رده:پرسش‌های مربوط به خروج دجال]]

Hosein: جایگزینی متن - '\|\sپاسخ‌دهنده\s=(.)↵\|\sپاسخ‌دهندگان\s\=(.)↵\}\}' به '| تعداد پاسخ = ۱ }}'

2022-10-23T08:02:41Z

جایگزینی متن - '\|\sپاسخ‌دهنده\s=(.*)↵\|\sپاسخ‌دهندگان\s\=(.*)↵\}\}' به '| تعداد پاسخ = ۱ }}'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۲
خط ۷:		خط ۷:
	\| مدخل اصلی = [[مسیح دجال]]		\| مدخل اصلی = [[مسیح دجال]]
	\| مدخل وابسته = ؟		\| مدخل وابسته = ؟
	\| ~~پاسخ‌دهنده =[[ابراهیم شفیعی سروستانی]]~~		\| تعداد پاسخ = ۱
	~~\| پاسخ‌دهندگان~~ =
	}}		}}
	'''معنا و مفهوم [[دجال]] چیست؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)\|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.		'''معنا و مفهوم [[دجال]] چیست؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)\|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۳

2022-07-31T00:31:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۳

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-رده:پرسش‌ +رده:پرسش)؛ زیباسازی

2022-02-09T18:15:24Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-رده:پرسش‌ +رده:پرسش)؛ زیباسازی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۴۵
خط ۴:		خط ۴:
	\| تصویر = 7626626268.jpg		\| تصویر = 7626626268.jpg
	\| اندازه تصویر = 200px		\| اندازه تصویر = 200px
	\| مدخل بالاتر = [[مهدویت]] / [[مقدمات ظهور امام مهدی]] / [[ نشانه‌های ظهور امام مهدی]]		\| مدخل بالاتر = [[مهدویت]] / [[مقدمات ظهور امام مهدی]] / [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]
	\| مدخل اصلی = [[مسیح دجال]]		\| مدخل اصلی = [[مسیح دجال]]
	\| مدخل وابسته = ؟		\| مدخل وابسته = ؟
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	}}		}}
	'''معنا و مفهوم [[دجال]] چیست؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)\|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.		'''معنا و مفهوم [[دجال]] چیست؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)\|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.

	~~==عبارت‌های دیگری از این پرسش==~~

	== پاسخ نخست ==		== پاسخ نخست ==
	[[پرونده:11046759983.jpg\|بندانگشتی\|90px\|~~right~~\|[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌]]]]		[[پرونده:11046759983.jpg\|بندانگشتی\|90px\|راست\|[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌]]]]
	آیت‌الله '''[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌]]'''، در کتاب ''«[[دانشنامهٔ امام مهدی (کتاب)\|دانشنامهٔ امام مهدی]]»'' در این‌باره گفته است:		آیت‌الله '''[[محمد م‍ح‍م‍دی‌ ری‌ش‍ه‍ری‌]]'''، در کتاب ''«[[دانشنامهٔ امام مهدی (کتاب)\|دانشنامهٔ امام مهدی]]»'' در این‌باره گفته است:

خط ۱۰۷:		خط ۱۰۵:
	\| تصویر = 9030760879.jpg		\| تصویر = 9030760879.jpg
	\| پاسخ‌دهنده = حیدر کامل		\| پاسخ‌دهنده = حیدر کامل
	\| پاسخ = آقای '''[[حیدر کامل ]]'''، در کتاب ''«[[دجال آخرالزمان (کتاب)\|دجال آخرالزمان]]»'' در این‌باره گفته است:		\| پاسخ = آقای '''[[حیدر کامل]] '''، در کتاب ''«[[دجال آخرالزمان (کتاب)\|دجال آخرالزمان]]»'' در این‌باره گفته است:

	«در روایات، از [[دجال]] بسیار سخن گفته شده است. [[دجال]] به معنای هر انسان دغل‌باز و فریب‌کاری است که امور را بر مردم، به ویژه در [[دین]] و اعتقادشان، مشتبه سازد. اصل معنای دجل، آمیختگی است و هنگامی دَجَلَ گفته می‌شود که شخصی، فریب‌کاری یا دغل‌بازی کند. [[دجال]] و دجاله از همین ریشه به معنای گروه و دسته بزرگ است.		«در روایات، از [[دجال]] بسیار سخن گفته شده است. [[دجال]] به معنای هر انسان دغل‌باز و فریب‌کاری است که امور را بر مردم، به ویژه در [[دین]] و اعتقادشان، مشتبه سازد. اصل معنای دجل، آمیختگی است و هنگامی دَجَلَ گفته می‌شود که شخصی، فریب‌کاری یا دغل‌بازی کند. [[دجال]] و دجاله از همین ریشه به معنای گروه و دسته بزرگ است.
خط ۱۴۶:		خط ۱۴۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~پرسش‌~~]]		[[رده:پرسش]]
	[[رده:پرسمان مهدویت]]		[[رده:پرسمان مهدویت]]
	[[رده:(اا): پرسش‌هایی با ۱ پاسخ]]		[[رده:(اا): پرسش‌هایی با ۱ پاسخ]]
	[[رده:(اا): پرسش‌های مهدویت با ۱ پاسخ]]		[[رده:(اا): پرسش‌های مهدویت با ۱ پاسخ]]
	[[رده:پرسش‌های مربوط به خروج دجال]]		[[رده:پرسش‌های مربوط به خروج دجال]]

Heydari: جایگزینی متن - '. "' به '. "'

2022-01-25T05:41:10Z

جایگزینی متن - '. "' به '. "'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۱
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	از "نزّال بن سبره" آورده‌اند که می‌گوید: [[امیر مؤمنان]] {{ع}} برای ما سخن می‌گفت که: نخست سپاس خدا را به‌جا آورد و او را ستود و بر پیامبر و خاندانش {{عم}} درود فرستاد، انگاه سه بار فرمود: "سلونی -ایها النّاس!- قبل أن تفقدونی..." یعنی: مردم! تا مرا از دست نداده‌اید، هر آن‌چه می‌خواهید بپرسید.		از "نزّال بن سبره" آورده‌اند که می‌گوید: [[امیر مؤمنان]] {{ع}} برای ما سخن می‌گفت که: نخست سپاس خدا را به‌جا آورد و او را ستود و بر پیامبر و خاندانش {{عم}} درود فرستاد، انگاه سه بار فرمود: "سلونی -ایها النّاس!- قبل أن تفقدونی..." یعنی: مردم! تا مرا از دست نداده‌اید، هر آن‌چه می‌خواهید بپرسید.

	"[[صعصعة بن صوحان]]" بپا خاست و گفت: چه زمانی "دجّال" خواهد آمد؟ علی {{ع}} فرمود: "بنشین! خدا سخن تو را شنید و منظورت را دانست... برای خروج "دجّال" نشانه‌ها و علایمی است که دسته‌دسته هرکدام پس از دیگری روی خواهد داد اگر می‌خواهی تو را از آن‌ها آگاه سازم‌؟" صعصعة پاسخ داد: "آری! ای امیر مؤمنان!" فرمود: پس به خاطر بسپار و حفظ‍‌ کن که این‌ها علایم و نشانه‌های آن است: هنگامی که مردم راه و رسم و فرهنگ و معنویت نماز را نابود ساختند و به پوسته آن قناعت کردند و ویژگی امانت و امانتداری را ضایع ساختند و دروغ‌پردازی را روا شمردند و رباخوارگی و ربا را مباح دانستند و رشوه دادند و گرفتند و دین به دنیا فروختند و سفیهان و کم‌خردان را به اداره امور جامعه گماشتند و قطع‌رحم کردند و هواهای دل را پیروی کردند و ریختن خون‌ها را آسان ساختند. هنگامی که بردباری، ناتوانی شمرده شد و بیدادگری، باعث افتخار گردید و زمامداران فاجر و بدکار! و وزیران، ستمکار شدند و مأموران و مجریان عدالت، خیانت پیشه ساختند و گویندگان و قاریان قرآن، به فسق و گناه روی آوردند و شهادت‌های دروغین در جامعه پدیدار شد و کارهای ناپسند و تهمت‌تراشی‌ها و گناهکاری و تجاوزگری علنی گردید، ان‌گاه که قرآن به صورت زیبایی چاپ و جلد و تزیین گردید و مسجدها آراسته شد و مناره‌ها سر به آسمان سایید و اشرار مورد تجلیل قرار گرفتند و صف‌های جماعت فشرده و دل‌ها از هم دور شد و عهدها و پیمان‌ها گسسته و آن وعده بزرگ نزدیک گردید و زنان به خاطر حرص به دنیا، در کسب و کار همسران خود شرکت کردند و به بازارها و مغازه‌ها و کارخانه‌ها سرازیر گشتند. صدای آواز فاسقان، همه‌جا پخش و به گوش‌ها رسید و هرچه گفتند و خواندند از آنان پذیرفته شد. رهبری جامعه‌ها به دست اراذل واگذاشته شد و با فاجر به خاطر ترس از شرارتش، مدارا گردید و دروغساز و دروغپرداز، تصدیق و تأیید شد و خیانتکار، امین شمرده شد.		"[[صعصعة بن صوحان]]" بپا خاست و گفت: چه زمانی "دجّال" خواهد آمد؟ علی {{ع}} فرمود: "بنشین! خدا سخن تو را شنید و منظورت را دانست... برای خروج "دجّال" نشانه‌ها و علایمی است که دسته‌دسته هرکدام پس از دیگری روی خواهد داد اگر می‌خواهی تو را از آن‌ها آگاه سازم‌؟" صعصعة پاسخ داد: "آری! ای امیر مؤمنان!" فرمود: پس به خاطر بسپار و حفظ‍‌ کن که این‌ها علایم و نشانه‌های آن است: هنگامی که مردم راه و رسم و فرهنگ و معنویت نماز را نابود ساختند و به پوسته آن قناعت کردند و ویژگی امانت و امانتداری را ضایع ساختند و دروغ‌پردازی را روا شمردند و رباخوارگی و ربا را مباح دانستند و رشوه دادند و گرفتند و دین به دنیا فروختند و سفیهان و کم‌خردان را به اداره امور جامعه گماشتند و قطع‌رحم کردند و هواهای دل را پیروی کردند و ریختن خون‌ها را آسان ساختند. هنگامی که بردباری، ناتوانی شمرده شد و بیدادگری، باعث افتخار گردید و زمامداران فاجر و بدکار! و وزیران، ستمکار شدند و مأموران و مجریان عدالت، خیانت پیشه ساختند و گویندگان و قاریان قرآن، به فسق و گناه روی آوردند و شهادت‌های دروغین در جامعه پدیدار شد و کارهای ناپسند و تهمت‌تراشی‌ها و گناهکاری و تجاوزگری علنی گردید، ان‌گاه که قرآن به صورت زیبایی چاپ و جلد و تزیین گردید و مسجدها آراسته شد و مناره‌ها سر به آسمان سایید و اشرار مورد تجلیل قرار گرفتند و صف‌های جماعت فشرده و دل‌ها از هم دور شد و عهدها و پیمان‌ها گسسته و آن وعده بزرگ نزدیک گردید و زنان به خاطر حرص به دنیا، در کسب و کار همسران خود شرکت کردند و به بازارها و مغازه‌ها و کارخانه‌ها سرازیر گشتند. صدای آواز فاسقان، همه‌جا پخش و به گوش‌ها رسید و هرچه گفتند و خواندند از آنان پذیرفته شد. رهبری جامعه‌ها به دست اراذل واگذاشته شد و با فاجر به خاطر ترس از شرارتش، مدارا گردید و دروغساز و دروغپرداز، تصدیق و تأیید شد و خیانتکار، امین شمرده شد.

	هنگامی که کنیزان آوازه‌خوان و رقاصه‌ها و آلات لهو و موسیقی، به کار گرفته شد و نسل‌های آخرین به نسل‌های پیشین نفرین کردند و زنان بر زین‌ها سوار شدند و تلاش کردند خود را شبیه مردان سازند و مردان نیز خود را در ظاهر و اخلاق بسان زنان ساختند، و شاهد بی‌آن‌که از او شهادت بخواهند به دادگاه رفت و شهادت داد، و دیگری برخلاف حق و عدالت و بدون آگاهی، به خاطر رفاقت با کسی، به نفع او به دروغ گواهی کرد... آری! در این شرایط‍‌ منحطّ‍‌ و وخامت‌بارو گناه‌آلود جامعه‌ها و تمدّن‌های اسلامی و جهانی است که دجّال ظاهر می‌گردد و درآمدن شتاب می‌کند...<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۵۲۵ و ۵۲۶.</ref>»<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۲۹۲.</ref>.		هنگامی که کنیزان آوازه‌خوان و رقاصه‌ها و آلات لهو و موسیقی، به کار گرفته شد و نسل‌های آخرین به نسل‌های پیشین نفرین کردند و زنان بر زین‌ها سوار شدند و تلاش کردند خود را شبیه مردان سازند و مردان نیز خود را در ظاهر و اخلاق بسان زنان ساختند، و شاهد بی‌آن‌که از او شهادت بخواهند به دادگاه رفت و شهادت داد، و دیگری برخلاف حق و عدالت و بدون آگاهی، به خاطر رفاقت با کسی، به نفع او به دروغ گواهی کرد... آری! در این شرایط‍‌ منحطّ‍‌ و وخامت‌بارو گناه‌آلود جامعه‌ها و تمدّن‌های اسلامی و جهانی است که دجّال ظاهر می‌گردد و درآمدن شتاب می‌کند...<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۵۲۵ و ۵۲۶.</ref>»<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)\|موعودنامه]]، ص۲۹۲.</ref>.

Heydari: جایگزینی متن - '. ::::::' به '. '

2022-01-25T05:01:25Z

جایگزینی متن - '. ::::::' به '. '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۱
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۲:
	شاعر می‌گوید: {{عربی\|" دَجَّالَة من أَعْظم الرِّفاق‏"}}<ref>[[دجال]] از بزرگ‌ترین گروه‌هاست؛ ابن منظور، جمال الدین، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج ۱۱، ص ۲۳۷؛ زیبدی، محمد تقی، تاج العروس، ج ۷، ص ۳۱۸.</ref>؛ معنای دیگر [[دجال]]، مسیح دروغگو است. از همین ریشه ترکیب شتر مُدَجَّل به معنای شتر قطران<ref>صمغی که از تقطیر چوب درخت کاج و سرو به دست می‌آید و سخت قابل اشتعال است.</ref> اندود شده است. وقتی گفته می‌شود، دَجَلَ الرّجل به معنای مرد دغل‌بازی کرد. پس او [[دجال]] دروغگو است. علت نام‌گذاری آن شخص خاص بدین نام به دلیل فریب‌‌کاری او و پوشاندن حق با باطل است<ref>نووی، محی الدین، المجموع، ج ۳، ص ۴۶۸.</ref>.		شاعر می‌گوید: {{عربی\|" دَجَّالَة من أَعْظم الرِّفاق‏"}}<ref>[[دجال]] از بزرگ‌ترین گروه‌هاست؛ ابن منظور، جمال الدین، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج ۱۱، ص ۲۳۷؛ زیبدی، محمد تقی، تاج العروس، ج ۷، ص ۳۱۸.</ref>؛ معنای دیگر [[دجال]]، مسیح دروغگو است. از همین ریشه ترکیب شتر مُدَجَّل به معنای شتر قطران<ref>صمغی که از تقطیر چوب درخت کاج و سرو به دست می‌آید و سخت قابل اشتعال است.</ref> اندود شده است. وقتی گفته می‌شود، دَجَلَ الرّجل به معنای مرد دغل‌بازی کرد. پس او [[دجال]] دروغگو است. علت نام‌گذاری آن شخص خاص بدین نام به دلیل فریب‌‌کاری او و پوشاندن حق با باطل است<ref>نووی، محی الدین، المجموع، ج ۳، ص ۴۶۸.</ref>.

	مسیح [[دجال]]؛ او یک شخص یهودی بوده که در [[آخرالزمان]] خروج می‌کند و به این دلیل [[دجال]] نامیده شده است که حق را با باطل می‌پوشاند و گفته شده به این دلیل [[دجال]] نامیده شده که طرف‌داران زیادش زمین را پر می‌کنند و آن را می‌پوشانند. همچنین گفته شده است به این دلیل آن شخص مسیح [[دجال]] نامیده شده که وی ظاهرش را با دروغ‌ها و گفته‌های رنگارنگ می‌آراید؛ مانند اینکه آن شخص، ادعای ربوبیت (خدایی) می‌کند و این از جمله بزرگ‌ترین دروغ‌ها است و مردم را فریب می‌دهد و چون وی سطح زمین را با پیروان زیادش می‌پوشاند -همان گونه که قطران بدن را در بر می‌گیرد- به او [[دجال]] گفته می‌شود.		مسیح [[دجال]]؛ او یک شخص یهودی بوده که در [[آخرالزمان]] خروج می‌کند و به این دلیل [[دجال]] نامیده شده است که حق را با باطل می‌پوشاند و گفته شده به این دلیل [[دجال]] نامیده شده که طرف‌داران زیادش زمین را پر می‌کنند و آن را می‌پوشانند. همچنین گفته شده است به این دلیل آن شخص مسیح [[دجال]] نامیده شده که وی ظاهرش را با دروغ‌ها و گفته‌های رنگارنگ می‌آراید؛ مانند اینکه آن شخص، ادعای ربوبیت (خدایی) می‌کند و این از جمله بزرگ‌ترین دروغ‌ها است و مردم را فریب می‌دهد و چون وی سطح زمین را با پیروان زیادش می‌پوشاند -همان گونه که قطران بدن را در بر می‌گیرد- به او [[دجال]] گفته می‌شود.
	::::::اما درست‌ترین و بهترین تعریف این است که گفته شده: [[دجال]]، همان دروغگو است و دروغ او همان جادو و افتراها و پوشاندن حق با دروغ‌هایش و اظهار خلاف آنچه که در دل دارد، است و [[دجال]] یعنی دروغگو و فریب‌کار<ref>ابو حبیب، سعدی، القاموس الفقهی و لفقه، ص ۱۲۹.</ref>. او مردی است که در [[آخرالزمان]] خروج کرده و ادعا می‌کند [[حضرت مسیح]]{{ع}} است؛ در حالی که دروغگو است و خروجش از [[علائم ظهور]] و نشانه قیامت کبراست.[[ابوعبید]] در این مورد گفته است: او بی‌چشم است و به این دلیل [[دجال]] نامیده شده است و [[دجال]] مسیح نامیده شده، چون سراسر زمین را طی می‌کند؛ یعنی سراسر زمین را در می‌نوردد، جز "[[مکه]]"<ref>شربینی، محمد خطیب، مغنی المحتاج، ج ۱، ص ۱۷۶.</ref>. مسیح، کلمه‌ای بر وزن فعیل و به معنای فاعل است<ref>المجموع، ج ۳، ص ۴۶۸.</ref>. [[دجال]]، همان به وجود آورنده آن فتنه بزرگ است و وی را به دلیل زشتی صورتش، بدخلقت نامیده‌اند. [[ابن فارس]] گفته است: [[دجال]]، مسیح نامیده شده، چون نیمی از صورتش صاف است و چشم و ابرو ندارد. نیز گفته شده: هر دو چشمش معیوب است؛ زیرا یکی از آنها فرو رفته و در گودی افتاده و دیگری برجسته است؛ همانند برجستگی یک دانه انگور در میان سایر حبه‌های انگور<ref>مازندارانی، مولی محمد صالح، شرح اصول کافی، ج ۲۱، ص ۸۲.</ref>. مسیح [[دجال]] به این دلیل، بدین نام نامیده شده که حق را با باطل می‌پوشاند. [[دجال]] از فعل دَجَلَ مشتق شده و دَجَل به معنای پوشاند و پنهان کرد، است؛ برای تمییز میان وی و [[حضرت عیسی]]{{ع}}، مسیح [[دجال]] نامیده شده است و [[حضرت عیسی]]{{ع}} به علت گشت و گذارش در زمین، برای پند و عبرت، مسیح نامیده شد؛ نتیجه اینکه، [[حضرت عیسی]]{{ع}}، مسیح هدایت و [[دجال]] مسیح گمراهی است<ref>آبی ازهری، الثمر الدانی، ص ۱۲۳.</ref>.

	[[ابوداوود]] در "سنن" خود می‌گوید: مسیح با تشدید، [[دجال]] و بدون تشدید (مَسیحْ) [[حضرت عیسی]]{{ع}} است.		اما درست‌ترین و بهترین تعریف این است که گفته شده: [[دجال]]، همان دروغگو است و دروغ او همان جادو و افتراها و پوشاندن حق با دروغ‌هایش و اظهار خلاف آنچه که در دل دارد، است و [[دجال]] یعنی دروغگو و فریب‌کار<ref>ابو حبیب، سعدی، القاموس الفقهی و لفقه، ص ۱۲۹.</ref>. او مردی است که در [[آخرالزمان]] خروج کرده و ادعا می‌کند [[حضرت مسیح]]{{ع}} است؛ در حالی که دروغگو است و خروجش از [[علائم ظهور]] و نشانه قیامت کبراست.[[ابوعبید]] در این مورد گفته است: او بی‌چشم است و به این دلیل [[دجال]] نامیده شده است و [[دجال]] مسیح نامیده شده، چون سراسر زمین را طی می‌کند؛ یعنی سراسر زمین را در می‌نوردد، جز "[[مکه]]"<ref>شربینی، محمد خطیب، مغنی المحتاج، ج ۱، ص ۱۷۶.</ref>. مسیح، کلمه‌ای بر وزن فعیل و به معنای فاعل است<ref>المجموع، ج ۳، ص ۴۶۸.</ref>. [[دجال]]، همان به وجود آورنده آن فتنه بزرگ است و وی را به دلیل زشتی صورتش، بدخلقت نامیده‌اند. [[ابن فارس]] گفته است: [[دجال]]، مسیح نامیده شده، چون نیمی از صورتش صاف است و چشم و ابرو ندارد. نیز گفته شده: هر دو چشمش معیوب است؛ زیرا یکی از آنها فرو رفته و در گودی افتاده و دیگری برجسته است؛ همانند برجستگی یک دانه انگور در میان سایر حبه‌های انگور<ref>مازندارانی، مولی محمد صالح، شرح اصول کافی، ج ۲۱، ص ۸۲.</ref>. مسیح [[دجال]] به این دلیل، بدین نام نامیده شده که حق را با باطل می‌پوشاند. [[دجال]] از فعل دَجَلَ مشتق شده و دَجَل به معنای پوشاند و پنهان کرد، است؛ برای تمییز میان وی و [[حضرت عیسی]]{{ع}}، مسیح [[دجال]] نامیده شده است و [[حضرت عیسی]]{{ع}} به علت گشت و گذارش در زمین، برای پند و عبرت، مسیح نامیده شد؛ نتیجه اینکه، [[حضرت عیسی]]{{ع}}، مسیح هدایت و [[دجال]] مسیح گمراهی است<ref>آبی ازهری، الثمر الدانی، ص ۱۲۳.</ref>.
	~~::::::~~فریری از خلف عامر نقل کرده است که: مسیح با تشدید و بدون تشدید به یک معناست و از آن واژه هم برای [[دجال]] و هم برای [[حضرت عیسی]]{{ع}} استفاده می‌شود و تفاوتی میان آن دو وجود ندارد.
	~~::::::~~جوهری در "الصحاح" می‌گوید: کسانی که آن را با تخفیف و بدون تشدید تلفظ می‌کنند، منظورشان سیاحت در زمین است و کسانی که آن را با تشدید می‌خوانند، منظورشان نداشتن چشم است.		[[ابوداوود]] در "سنن" خود می‌گوید: مسیح با تشدید، [[دجال]] و بدون تشدید (مَسیحْ) [[حضرت عیسی]]{{ع}} است.
	~~::::::~~حافظ می‌گوید: برخی واژه مسیح را در مورد [[دجال]] با (خ) روایت کردند (مسیخ) و گوینده آن را ناشی از تصحیف دانسته است<ref>شوکانی، محمد بن علی، نیل الاوطاری من احادیث سید الاخیار، ج ۲، ص ۳۳۰.</ref>. در حدیثی آمده است: [[ابوبکر]]، [[فاطمه زهرا\|حضرت فاطمه]]{{س}} را از [[پیامبر]]{{صل}} خواستگاری کرد. [[پیامبر]]{{صل}} فرمودند:‌{{عربی\|"إِنّي وَعَدْتُها لِعَلِيٍّ و لَستُ بدَجَّال"}}<ref>من وعده‌اش را به علی داده‌ام و [[دجال]] نیستم.</ref> و منظور [[پیامبر]]{{صل}} همین معنی است. گفته شده: چون که با کفرش حقیقت را از مردم می‌پوشاند، [[دجال]] نامیده شده است و گفته شده: چون ادعای پروردگاری می‌کند، به دلیل این دروغش [[دجال]] نامیده شده است.
	~~::::::~~البته تمام این معانی به هم نزدیک هستند. [[ابن خالویه]] می‌گوید: هیچ کس بهتر از ابوعمرو، [[دجال]] را شرح و تفسیر نکرده و او گفته است، [[دجال]] یعنی فریبنده و کسی که باطل را به صورت حق جلوه دهد، گفته می‌شود: {{عربی\|" دَجَلْت‏ السيفَ‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}، یعنی شمشیر را رنگ‌اندود کردم و دجاله، گروهی بزرگ است و به این دلیل آن شخص [[دجال]] نامیده شد که اشخاص زیادی به دور او جمع می‌شوند<ref>نک: العمری، ابوالعلاء.</ref>»<ref>[[حیدر کامل]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)\|دجال آخرالزمان]]، ص 31 -35.</ref>.		فریری از خلف عامر نقل کرده است که: مسیح با تشدید و بدون تشدید به یک معناست و از آن واژه هم برای [[دجال]] و هم برای [[حضرت عیسی]]{{ع}} استفاده می‌شود و تفاوتی میان آن دو وجود ندارد.

			جوهری در "الصحاح" می‌گوید: کسانی که آن را با تخفیف و بدون تشدید تلفظ می‌کنند، منظورشان سیاحت در زمین است و کسانی که آن را با تشدید می‌خوانند، منظورشان نداشتن چشم است.

			حافظ می‌گوید: برخی واژه مسیح را در مورد [[دجال]] با (خ) روایت کردند (مسیخ) و گوینده آن را ناشی از تصحیف دانسته است<ref>شوکانی، محمد بن علی، نیل الاوطاری من احادیث سید الاخیار، ج ۲، ص ۳۳۰.</ref>. در حدیثی آمده است: [[ابوبکر]]، [[فاطمه زهرا\|حضرت فاطمه]]{{س}} را از [[پیامبر]]{{صل}} خواستگاری کرد. [[پیامبر]]{{صل}} فرمودند:‌{{عربی\|"إِنّي وَعَدْتُها لِعَلِيٍّ و لَستُ بدَجَّال"}}<ref>من وعده‌اش را به علی داده‌ام و [[دجال]] نیستم.</ref> و منظور [[پیامبر]]{{صل}} همین معنی است. گفته شده: چون که با کفرش حقیقت را از مردم می‌پوشاند، [[دجال]] نامیده شده است و گفته شده: چون ادعای پروردگاری می‌کند، به دلیل این دروغش [[دجال]] نامیده شده است.

			البته تمام این معانی به هم نزدیک هستند. [[ابن خالویه]] می‌گوید: هیچ کس بهتر از ابوعمرو، [[دجال]] را شرح و تفسیر نکرده و او گفته است، [[دجال]] یعنی فریبنده و کسی که باطل را به صورت حق جلوه دهد، گفته می‌شود: {{عربی\|" دَجَلْت‏ السيفَ‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}}، یعنی شمشیر را رنگ‌اندود کردم و دجاله، گروهی بزرگ است و به این دلیل آن شخص [[دجال]] نامیده شد که اشخاص زیادی به دور او جمع می‌شوند<ref>نک: العمری، ابوالعلاء.</ref>»<ref>[[حیدر کامل]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)\|دجال آخرالزمان]]، ص 31 -35.</ref>.
	}}		}}
	{{پاسخ پرسش		{{پاسخ پرسش

Heydari: جایگزینی متن - '. ::::::' به '. '

2022-01-12T09:41:05Z

جایگزینی متن - '</ref>. ::::::' به '</ref>. '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	\| پاسخ = حجت الاسلام و المسلمین '''[[خدامراد سلیمیان]]'''، در کتاب ''«[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]»'' در این‌باره گفته است:		\| پاسخ = حجت الاسلام و المسلمین '''[[خدامراد سلیمیان]]'''، در کتاب ''«[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]»'' در این‌باره گفته است:

	«"دجّال" در زبان عربی به معنای "آب طلا" و طلا اندود کردن است و به همین علت، افراد بسیار دروغ‏گو که باطل را حق جلوه می‌‏دهند "دجّال" نامیده می‌‏شوند<ref> ر. ک: ابن منظور، لسان العرب، ج ۴، ص ۲۹۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		«"دجّال" در زبان عربی به معنای "آب طلا" و طلا اندود کردن است و به همین علت، افراد بسیار دروغ‏گو که باطل را حق جلوه می‌‏دهند "دجّال" نامیده می‌‏شوند<ref> ر. ک: ابن منظور، لسان العرب، ج ۴، ص ۲۹۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	~~::::::~~از روایات استفاده می‏شود دجّال ستمکاری است که در [[آخر الزمان]]، مردم را گمراه خواهد کرد. البته در آموزه‏‌های هر سه دین یهودیت، مسیحیت و اسلام از آن سخن به میان آمده است. افرادی در هر سه جامعه دینی می‌‏گویند: دجّال تولد یافته و زنده است<ref> ر. ک: متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۳۲۳- ۲۸۲</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	~~::::::~~در روایاتی چند از خروج "دجّال" به عنوان نشانه ظهور و در برخی دیگر از آن به عنوان یکی از "[[اشراط الساعه]]" یاد شده است. این نشانه، در کتاب‌‏های [[اهل سنت]] بیشتر، یکی از نشانه‌‏های برپایی قیامت دانسته شده است<ref> مسلم، صحیح، باب فی الآیات التی تکون قبل الساعة، ح ۱؛ ترمذی، سنن، ج ۴، ص ۵۰۷؛ ابو داوود، سنن، ج ۴، ص ۱۱۵</ref>؛ ولی در منابع روایی [[شیعه]]، بیشتر از آن به عنوان حادثه‌‏ای مهّم که مقارن ظهور [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ رخ خواهد داد؛ یاد شده است<ref> [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۲۵۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		از روایات استفاده می‏شود دجّال ستمکاری است که در [[آخر الزمان]]، مردم را گمراه خواهد کرد. البته در آموزه‏‌های هر سه دین یهودیت، مسیحیت و اسلام از آن سخن به میان آمده است. افرادی در هر سه جامعه دینی می‌‏گویند: دجّال تولد یافته و زنده است<ref> ر. ک: متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۳۲۳- ۲۸۲</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	~~::::::~~درباره دجّال، چند احتمال وجود دارد<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>:
			در روایاتی چند از خروج "دجّال" به عنوان نشانه ظهور و در برخی دیگر از آن به عنوان یکی از "[[اشراط الساعه]]" یاد شده است. این نشانه، در کتاب‌‏های [[اهل سنت]] بیشتر، یکی از نشانه‌‏های برپایی قیامت دانسته شده است<ref> مسلم، صحیح، باب فی الآیات التی تکون قبل الساعة، ح ۱؛ ترمذی، سنن، ج ۴، ص ۵۰۷؛ ابو داوود، سنن، ج ۴، ص ۱۱۵</ref>؛ ولی در منابع روایی [[شیعه]]، بیشتر از آن به عنوان حادثه‌‏ای مهّم که مقارن ظهور [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ رخ خواهد داد؛ یاد شده است<ref> [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۲۵۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.

			درباره دجّال، چند احتمال وجود دارد<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>:
	#[[دجال]]، نام شخص معینی نیست و هرکس که با ادعاهای پوچ و بی‌‏اساس و با توسل به حیله‌‏گری و نیرنگ، در صدد فریب مردم باشد، دجّال است. این‏که در روایات، از "دجّال"‌های فراوان سخن به میان آمده است این احتمال را تقویت می‌‏کند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرموده است: قیامت، برپا نمی‌‏شود، تا وقتی که [[امام مهدی\|مهدی]] از فرزندانم قیام کند. [[امام مهدی\|مهدی]] قیام نمی‌‏کند، تا وقتی که شصت دروغ‏گو خروج کنند و هرکدام بگوید: من پیامبرم<ref> {{عربی\|" لَا تَقُومُ‏ السَّاعَةُ حَتَّى‏ يَخْرُجَ‏ الْمَهْدِيُ‏ مِنْ‏ وُلْدِي‏ وَ لَا يَخْرُجُ‏ الْمَهْدِيُ‏ حَتَّى‏ يَخْرُجَ‏ سِتُّونَ‏ كَذَّاباً كُلُّهُمْ‏ يَقُولُ‏ أَنَا نَبِيٌ‏‏ ‏‏"}}، شیخ مفید، الارشاد، ج ۲، ص ۳۷۱</ref>. در روایات، از این "دجّال"‌ها و دروغ‏گویان فراوان نام برده شده است. در بعضی دوازده، در برخی سی و برخی شصت و هفتاد دجّال آمده است<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۰۹؛ متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۱۹۸- ۲۰۰</ref>. از میان این "دجّال"‌ها، فردی که در دروغ‏گویی، حیله‌‏گری و مردم‌‏فریبی سرآمد همه دجالان و فتنه‌‏اش از همه بزرگ‏تر است، نشانه ظهور [[امام مهدی\|مهدی]]{{ع}} و یا برپایی قیامت است. بر این اساس، دو نوع دجّال هست: یکی همان دجّال حقیقی و واقعی است که پس از همه "دجّال"ها می‏‌آید و دیگری گروهی شیاد و دروغ‏گویند که دست به فریب‏کاری، تحمیق و گمراهی مردم می‏زنند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} می‌‏فرماید: پیش از خروج دجّال، بیش از هفتاد دجّال خروج خواهد کرد<ref> متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۲۰۰</ref>. حقیقت داستان دجّال، بیانگر این واقعیت است که در آستانه هر انقلابی، افراد فریب‌کار و منافق که معتقد به نظام‌‏های پوشالی گذشته و حافظ ضد ارزش‏‌هایند، برای نگه‏داشتن فرهنگ و نظام جاهلی گذشته، همه تلاش خود را به کار می‌‏گیرند و با سوءاستفاده از زمینه‌‏های فکری و اجتماعی و احساسات مردم، دست به تزویر و حیله‌‏گری می‏زنند. در انقلاب جهانی [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏، چنین خطری پیش‏بینی شده است. از آن‏جا که این انقلاب از همه انقلاب‏های تاریخ بزرگ‏تر و گسترده‌‏تر است، خطر فریبکاران دجّال صفت نیز به مراتب بیشتر و گسترده‌‏تر است. در آستانه ظهور، آنان همه تلاش خویش را به کار خواهند گرفت که مردم را فریب دهند و آن‏ها را از نتیجه آن، دلسرد و ناامید سازند و سرانجام از پیروزی حتمی آن جلوگیری کنند. البته در این احتمال می‏‌توان گفت: ممکن است یکی از آن دجّال‏ها- صفات زشت در او بیشتر از همه متبلور است- نشانه ظهور باشد<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		#[[دجال]]، نام شخص معینی نیست و هرکس که با ادعاهای پوچ و بی‌‏اساس و با توسل به حیله‌‏گری و نیرنگ، در صدد فریب مردم باشد، دجّال است. این‏که در روایات، از "دجّال"‌های فراوان سخن به میان آمده است این احتمال را تقویت می‌‏کند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرموده است: قیامت، برپا نمی‌‏شود، تا وقتی که [[امام مهدی\|مهدی]] از فرزندانم قیام کند. [[امام مهدی\|مهدی]] قیام نمی‌‏کند، تا وقتی که شصت دروغ‏گو خروج کنند و هرکدام بگوید: من پیامبرم<ref> {{عربی\|" لَا تَقُومُ‏ السَّاعَةُ حَتَّى‏ يَخْرُجَ‏ الْمَهْدِيُ‏ مِنْ‏ وُلْدِي‏ وَ لَا يَخْرُجُ‏ الْمَهْدِيُ‏ حَتَّى‏ يَخْرُجَ‏ سِتُّونَ‏ كَذَّاباً كُلُّهُمْ‏ يَقُولُ‏ أَنَا نَبِيٌ‏‏ ‏‏"}}، شیخ مفید، الارشاد، ج ۲، ص ۳۷۱</ref>. در روایات، از این "دجّال"‌ها و دروغ‏گویان فراوان نام برده شده است. در بعضی دوازده، در برخی سی و برخی شصت و هفتاد دجّال آمده است<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۰۹؛ متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۱۹۸- ۲۰۰</ref>. از میان این "دجّال"‌ها، فردی که در دروغ‏گویی، حیله‌‏گری و مردم‌‏فریبی سرآمد همه دجالان و فتنه‌‏اش از همه بزرگ‏تر است، نشانه ظهور [[امام مهدی\|مهدی]]{{ع}} و یا برپایی قیامت است. بر این اساس، دو نوع دجّال هست: یکی همان دجّال حقیقی و واقعی است که پس از همه "دجّال"ها می‏‌آید و دیگری گروهی شیاد و دروغ‏گویند که دست به فریب‏کاری، تحمیق و گمراهی مردم می‏زنند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} می‌‏فرماید: پیش از خروج دجّال، بیش از هفتاد دجّال خروج خواهد کرد<ref> متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۲۰۰</ref>. حقیقت داستان دجّال، بیانگر این واقعیت است که در آستانه هر انقلابی، افراد فریب‌کار و منافق که معتقد به نظام‌‏های پوشالی گذشته و حافظ ضد ارزش‏‌هایند، برای نگه‏داشتن فرهنگ و نظام جاهلی گذشته، همه تلاش خود را به کار می‌‏گیرند و با سوءاستفاده از زمینه‌‏های فکری و اجتماعی و احساسات مردم، دست به تزویر و حیله‌‏گری می‏زنند. در انقلاب جهانی [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏، چنین خطری پیش‏بینی شده است. از آن‏جا که این انقلاب از همه انقلاب‏های تاریخ بزرگ‏تر و گسترده‌‏تر است، خطر فریبکاران دجّال صفت نیز به مراتب بیشتر و گسترده‌‏تر است. در آستانه ظهور، آنان همه تلاش خویش را به کار خواهند گرفت که مردم را فریب دهند و آن‏ها را از نتیجه آن، دلسرد و ناامید سازند و سرانجام از پیروزی حتمی آن جلوگیری کنند. البته در این احتمال می‏‌توان گفت: ممکن است یکی از آن دجّال‏ها- صفات زشت در او بیشتر از همه متبلور است- نشانه ظهور باشد<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	#احتمال دوم آن است که فردی معین و مشخص، به نام "دجّال" در دوره غیبت- با همان ویژگی‌‏هایی که برای وی بیان شده است- خروج می‌‏کند و مردم را به انحراف می‏‌کشاند. برخی با استناد بعضی از روایات، او را زنده می‌‏دانند؛ برای مثال گفته می‌‏شود او در زمان [[حضرت رسول اکرم]]{{صل}} زنده بوده و تا هنگام خروج، زنده خواهد ماند<ref> ر. ک: شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۱۳، ح ۸۶</ref>. برخی از کتاب‏‌ها و فیلم‌‏ها نام "دجّال" بر خود دارند. "دجّال" لقب دغل‌‏بازی است که نزد یهودیان "آرمیلوس" و نزد مسلمانان "[[صائد بن صید]]" نامیده می‌‏شود<ref> حسین توفیقی، هزاره‏گرایی در فلسفه تاریخ مسیحیت، ص ۲۶</ref>. اصل داستان "دجّال" در کتاب‌‏های مقدس مسیحیان نیز آمده است. در انجیل، واژه "دجّال" بارها به کار رفته و از کسانی که منکر [[حضرت مسیح]]{{ع}} باشند یا "پدر و پسر" را انکار کنند، "دجّال" یاد شده است: دروغ‏گو کیست، جز آن‏که مسیح بودن عیسی را انکار کند؟ آن، دجّال است که پسر و پدر را انکار کند<ref> رساله یوحنا، باب ۲،: ۱۸ و ۲۲</ref>. طرفداران احتمال دوم به روایتی استناد کرده‏‌اند که [[اصبغ بن نباته]] از [[حضرت علی]]{{ع}} پرسید: "ای [[امیر مؤمنان]]! دجّال کیست؟ آن حضرت فرمود: دجّال، [[صائد بن صائد]] (صید) است. بدبخت کسی است که او را تصدیق کند و خوشبخت آن است که او را تکذیب کند. از شهری برآید که آن را اصفهان نامند؛ از دهی که آن را یهودیه گویند<ref>در پاره‏ای روایات محل خروج او سجستان ذکر شده است؛ [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۲۵۰</ref>. چشم راستش ممسوح و چشم دیگرش بر پیشانی است و مانند ستاره صبح می‏‌درخشد. در آن، نقطه علقه‌‏ای است که با خون در آمیخته است و میان دو چشمش نوشته است: "کافر" و هرخواننده و بی‌‏سواد آن را می‌‏خواند. در دریاها فرو می‏رود و آفتاب با او می‏‌گردد. مقابل او کوهی از دود و عقبش کوهی سپید است که مردم تصور می‌‏کنند طعام است. در زمان قحطی سختی خروج می‌‏کند؛ در حالی که بر الاغ سپیدی سوار است. هر گام حمارش، یک میل است و زمین، منزل به منزل زیر پایش درنوردیده شود. بر آبی نگذرد، جز آن‏که فرورود، تا روز قیامت. به آوازی که همه جن و انس و شیاطین- در شرق و غرب- عالم آن را می‌‏شنوند، فریاد کند: "ای دوستان من! نزد من آیید. منم آن‏که آفرید و تسویه کرد و تقدیر کرد و رهبری نمود. منم پروردگار شما". دشمن خدا دروغ می‏گوید. او یک چشمی است که غذا می‏خورد و در بازارها راه می‏رود. به راستی که پروردگار شما نه یک چشم است، و نه غذا می‌‏خورد، نه راه می‏رود و نه زوال دارد. و برتر است خدا از این اوصاف؛ برتری بزرگی. آگاه باشید! بیشتر پیروانش در آن روزگار، ناپاک زادگانند و صاحب پوستین‏های سبز. خداوند تعالی او را در شام بر سر گردنه‏ای که آن را افیق نامند به دست کسی که [[حضرت عیسی]]{{ع}} پشت سرش نماز می‌‏خواند هنگامی که سه ساعت از روز جمعه گذشته باشد، خواهد کشت. آگاه باشید پس از آن، حادثه بزرگ و قیامت کبرا باشد.		#احتمال دوم آن است که فردی معین و مشخص، به نام "دجّال" در دوره غیبت- با همان ویژگی‌‏هایی که برای وی بیان شده است- خروج می‌‏کند و مردم را به انحراف می‏‌کشاند. برخی با استناد بعضی از روایات، او را زنده می‌‏دانند؛ برای مثال گفته می‌‏شود او در زمان [[حضرت رسول اکرم]]{{صل}} زنده بوده و تا هنگام خروج، زنده خواهد ماند<ref> ر. ک: شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۱۳، ح ۸۶</ref>. برخی از کتاب‏‌ها و فیلم‌‏ها نام "دجّال" بر خود دارند. "دجّال" لقب دغل‌‏بازی است که نزد یهودیان "آرمیلوس" و نزد مسلمانان "[[صائد بن صید]]" نامیده می‌‏شود<ref> حسین توفیقی، هزاره‏گرایی در فلسفه تاریخ مسیحیت، ص ۲۶</ref>. اصل داستان "دجّال" در کتاب‌‏های مقدس مسیحیان نیز آمده است. در انجیل، واژه "دجّال" بارها به کار رفته و از کسانی که منکر [[حضرت مسیح]]{{ع}} باشند یا "پدر و پسر" را انکار کنند، "دجّال" یاد شده است: دروغ‏گو کیست، جز آن‏که مسیح بودن عیسی را انکار کند؟ آن، دجّال است که پسر و پدر را انکار کند<ref> رساله یوحنا، باب ۲،: ۱۸ و ۲۲</ref>. طرفداران احتمال دوم به روایتی استناد کرده‏‌اند که [[اصبغ بن نباته]] از [[حضرت علی]]{{ع}} پرسید: "ای [[امیر مؤمنان]]! دجّال کیست؟ آن حضرت فرمود: دجّال، [[صائد بن صائد]] (صید) است. بدبخت کسی است که او را تصدیق کند و خوشبخت آن است که او را تکذیب کند. از شهری برآید که آن را اصفهان نامند؛ از دهی که آن را یهودیه گویند<ref>در پاره‏ای روایات محل خروج او سجستان ذکر شده است؛ [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۲۵۰</ref>. چشم راستش ممسوح و چشم دیگرش بر پیشانی است و مانند ستاره صبح می‏‌درخشد. در آن، نقطه علقه‌‏ای است که با خون در آمیخته است و میان دو چشمش نوشته است: "کافر" و هرخواننده و بی‌‏سواد آن را می‌‏خواند. در دریاها فرو می‏رود و آفتاب با او می‏‌گردد. مقابل او کوهی از دود و عقبش کوهی سپید است که مردم تصور می‌‏کنند طعام است. در زمان قحطی سختی خروج می‌‏کند؛ در حالی که بر الاغ سپیدی سوار است. هر گام حمارش، یک میل است و زمین، منزل به منزل زیر پایش درنوردیده شود. بر آبی نگذرد، جز آن‏که فرورود، تا روز قیامت. به آوازی که همه جن و انس و شیاطین- در شرق و غرب- عالم آن را می‌‏شنوند، فریاد کند: "ای دوستان من! نزد من آیید. منم آن‏که آفرید و تسویه کرد و تقدیر کرد و رهبری نمود. منم پروردگار شما". دشمن خدا دروغ می‏گوید. او یک چشمی است که غذا می‏خورد و در بازارها راه می‏رود. به راستی که پروردگار شما نه یک چشم است، و نه غذا می‌‏خورد، نه راه می‏رود و نه زوال دارد. و برتر است خدا از این اوصاف؛ برتری بزرگی. آگاه باشید! بیشتر پیروانش در آن روزگار، ناپاک زادگانند و صاحب پوستین‏های سبز. خداوند تعالی او را در شام بر سر گردنه‏ای که آن را افیق نامند به دست کسی که [[حضرت عیسی]]{{ع}} پشت سرش نماز می‌‏خواند هنگامی که سه ساعت از روز جمعه گذشته باشد، خواهد کشت. آگاه باشید پس از آن، حادثه بزرگ و قیامت کبرا باشد.
خط ۴۹:		خط ۵۲:
	#دجّال، کنایه از کفر جهانی و سیطره فرهنگ مادی بر جهان است<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		#دجّال، کنایه از کفر جهانی و سیطره فرهنگ مادی بر جهان است<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.

	برخی از اهل نظر، این احتمال را تقویت کرده و همه ویژگی‌‏هایی را که برای دجّال بیان شده، با ویژگی‌‏های استکبار جهانی برابر دانسته‌‏اند. "استکبار" به معنای واقعی، دجّال است که خود را قیم ملت‏‌ها می‌‏داند و با تکیه به ثروت انبوه و قدرت عظیم، در همه جای زمین دخالت می‌‏کند و همه را به زیر سلطه خویش می‏‌آورد<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۴۶۳</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		برخی از اهل نظر، این احتمال را تقویت کرده و همه ویژگی‌‏هایی را که برای دجّال بیان شده، با ویژگی‌‏های استکبار جهانی برابر دانسته‌‏اند. "استکبار" به معنای واقعی، دجّال است که خود را قیم ملت‏‌ها می‌‏داند و با تکیه به ثروت انبوه و قدرت عظیم، در همه جای زمین دخالت می‌‏کند و همه را به زیر سلطه خویش می‏‌آورد<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۴۶۳</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	~~::::::~~از نکات شگف‌‏آور و تأمل‏‌برانگیز در انبوه روایات [[شیعه]] و سنّی ارتباط تنگاتنگی است که بین دجّال و یهودیان مطرح شده است. در روایات بیشتر پیروان دجال یهودی معرفی شده‏‌اند<ref> ر. ک: [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۲، ص ۵۲۸، ح ۲؛ ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۸، ص ۶۶۱</ref>. در منابع [[اهل سنت]] به صورت عمده، سخن از کشته شدن دجّال به دست [[حضرت عیسی]]{{ع}} است<ref> تفسیر طبری، ج ۳، ص ۲۹۰، تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۵۷۹</ref>»<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
			از نکات شگف‌‏آور و تأمل‏‌برانگیز در انبوه روایات [[شیعه]] و سنّی ارتباط تنگاتنگی است که بین دجّال و یهودیان مطرح شده است. در روایات بیشتر پیروان دجال یهودی معرفی شده‏‌اند<ref> ر. ک: [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۲، ص ۵۲۸، ح ۲؛ ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۸، ص ۶۶۱</ref>. در منابع [[اهل سنت]] به صورت عمده، سخن از کشته شدن دجّال به دست [[حضرت عیسی]]{{ع}} است<ref> تفسیر طبری، ج ۳، ص ۲۹۰، تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۵۷۹</ref>»<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	}}		}}
	{{پاسخ پرسش		{{پاسخ پرسش

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۱۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	در "مجمع البحرین" [[طریحی]]<ref>بحار الانوار، ج ۵، ص ۳۶۵.</ref> آمده است: {{عربی\|" لَمْ‏ يَصِلِ‏ الدَّجَّالُ‏ مَكَّةَ وَ لَا الْمَدِينَة ‏‏"}}. فِي آخَرَ {{عربی\|الدَّجَّالُ لَا يُبْقِي سَهْلًا مِنَ الْأَرْضِ إِلَّا وَطِئَهُ إِلَّا مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةَ"}}. فِيهِ {{عربی\|"لَيَزْرَعُنَّ الزَّرْعَ بَعْدَ خُرُوجِ الدَّجَّالِ"}}. در روایت آمده است که [[ابو بکر]] نزد [[پیامبر]]{{صل}} از [[فاطمه زهرا\|فاطمه]]{{س}} خواستگاری کرد. حضرت فرمود: من [[فاطمه زهرا\|فاطمه]]{{س}} را به [[امام علی\|علی]] وعده داده‌ام و من فردی حیله‌گر و دغل‌باز نیستم که به گفته‌ام عمل نکنم"<ref>{{عربی\|"و خروجه عقيب ظهور المهدي{{ع}} كما جاءت به الرواية. يقال سمي دَجَّالًا لتمويهه من الدَّجْلِ و التغطية. يقال دَجَلَ الحقَّ أي غطاه بالباطل. و دَجَلَ: إذا لبس و موه. وَ فِي الْخَبَرِ" إِنَّ أَبَا بَكْرٍ خَطَبَ فَاطِمَةَ إِلَى النَّبِيِّ ص فَقَالَ وَعَدْتُهَا لِعَلِيٍّ وَ لَسْتُ بِدَجَّالٍ"}}؛ بحار الانوار، ج ۵، ص ۳۶۹.</ref>		در "مجمع البحرین" [[طریحی]]<ref>بحار الانوار، ج ۵، ص ۳۶۵.</ref> آمده است: {{عربی\|" لَمْ‏ يَصِلِ‏ الدَّجَّالُ‏ مَكَّةَ وَ لَا الْمَدِينَة ‏‏"}}. فِي آخَرَ {{عربی\|الدَّجَّالُ لَا يُبْقِي سَهْلًا مِنَ الْأَرْضِ إِلَّا وَطِئَهُ إِلَّا مَكَّةَ وَ الْمَدِينَةَ"}}. فِيهِ {{عربی\|"لَيَزْرَعُنَّ الزَّرْعَ بَعْدَ خُرُوجِ الدَّجَّالِ"}}. در روایت آمده است که [[ابو بکر]] نزد [[پیامبر]]{{صل}} از [[فاطمه زهرا\|فاطمه]]{{س}} خواستگاری کرد. حضرت فرمود: من [[فاطمه زهرا\|فاطمه]]{{س}} را به [[امام علی\|علی]] وعده داده‌ام و من فردی حیله‌گر و دغل‌باز نیستم که به گفته‌ام عمل نکنم"<ref>{{عربی\|"و خروجه عقيب ظهور المهدي{{ع}} كما جاءت به الرواية. يقال سمي دَجَّالًا لتمويهه من الدَّجْلِ و التغطية. يقال دَجَلَ الحقَّ أي غطاه بالباطل. و دَجَلَ: إذا لبس و موه. وَ فِي الْخَبَرِ" إِنَّ أَبَا بَكْرٍ خَطَبَ فَاطِمَةَ إِلَى النَّبِيِّ ص فَقَالَ وَعَدْتُهَا لِعَلِيٍّ وَ لَسْتُ بِدَجَّالٍ"}}؛ بحار الانوار، ج ۵، ص ۳۶۹.</ref>
	~~::::::~~[[سید محمد صدر]]، در [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)\|تاریخ غیبت کبری]]، دو مورد درباره [[دجال]] بحث کرده است<ref>ج ۲، ص ۱۷، و ج ۳، ص ۱۴۴.</ref>: بعد از آنکه دوازده مطلب را در جلد ۲ کتاب خود، از کتب [[اهل سنت]] درباره [[دجال]] مطرح کرده، چند مطلب مهم را بیان می‌کند و در آخر می‌گوید: روایات [[دجال]] را خواه بپذیریم و حمل بر صحت کنیم یا اصلا نپذیریم، وجود [[دجال]] واقعیت دارد؛ ولی او یک شخص نیست. وی، [[دجال]] را یک پدیده اجتماعی و فرهنگی می‌داند و از فرهنگ غربی و فرهنگ کفر، به [[دجال]] یاد می‌کند. جایی دیگر<ref>ج ۳، ص ۱۴۴.</ref> می‌گوید: [[دجال]] یک فرهنگ و تمدن مادی و غربی است". برداشت سنتی آن است که بگوییم: [[دجال]] یک شخص است. البته روایاتی نیز بر این موضوع دلالت دارد. برداشت دیگری نیز می‌گوید: {{عربی\|"دجال عبارة عن مستوی حضاری ایدئولوجیة معادیة للاسلام"}}. بعد می‌افزاید: ما با برهان و استدلال، برداشت نخست را رد کردیم. عمده روایات آن، از [[اهل سنت]] است. روایات ما گرچه در این زمینه فراوان نیست؛ ولی برداشت دوم را تأیید می‌کند. که [[دجال]] یک فرهنگ الحادی است. اکثر پیروان [[دجال]]: طیالسه<ref>نوعی لباس به نام تیلشان که روی شانه می‌اندازند. لباس سفید زرتشت.</ref> (مترفین) و زنازادگان هستند. یعنی کسانی که از پدران خود بریده‌اند. (احتمالاً غربزدگان) نتیجه فرهنگ مادی بی‌اعتقادی به حدود شرع، محرمات و احکام و ... است و یا بر ظاهر حمل کنیم و بگوئیم: منظور همان فرزندان نامشروع هستند.		[[سید محمد صدر]]، در [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)\|تاریخ غیبت کبری]]، دو مورد درباره [[دجال]] بحث کرده است<ref>ج ۲، ص ۱۷، و ج ۳، ص ۱۴۴.</ref>: بعد از آنکه دوازده مطلب را در جلد ۲ کتاب خود، از کتب [[اهل سنت]] درباره [[دجال]] مطرح کرده، چند مطلب مهم را بیان می‌کند و در آخر می‌گوید: روایات [[دجال]] را خواه بپذیریم و حمل بر صحت کنیم یا اصلا نپذیریم، وجود [[دجال]] واقعیت دارد؛ ولی او یک شخص نیست. وی، [[دجال]] را یک پدیده اجتماعی و فرهنگی می‌داند و از فرهنگ غربی و فرهنگ کفر، به [[دجال]] یاد می‌کند. جایی دیگر<ref>ج ۳، ص ۱۴۴.</ref> می‌گوید: [[دجال]] یک فرهنگ و تمدن مادی و غربی است". برداشت سنتی آن است که بگوییم: [[دجال]] یک شخص است. البته روایاتی نیز بر این موضوع دلالت دارد. برداشت دیگری نیز می‌گوید: {{عربی\|"دجال عبارة عن مستوی حضاری ایدئولوجیة معادیة للاسلام"}}. بعد می‌افزاید: ما با برهان و استدلال، برداشت نخست را رد کردیم. عمده روایات آن، از [[اهل سنت]] است. روایات ما گرچه در این زمینه فراوان نیست؛ ولی برداشت دوم را تأیید می‌کند. که [[دجال]] یک فرهنگ الحادی است. اکثر پیروان [[دجال]]: طیالسه<ref>نوعی لباس به نام تیلشان که روی شانه می‌اندازند. لباس سفید زرتشت.</ref> (مترفین) و زنازادگان هستند. یعنی کسانی که از پدران خود بریده‌اند. (احتمالاً غربزدگان) نتیجه فرهنگ مادی بی‌اعتقادی به حدود شرع، محرمات و احکام و ... است و یا بر ظاهر حمل کنیم و بگوئیم: منظور همان فرزندان نامشروع هستند.

	به هرحال، دجالی که منظور ماست: {{عربی\|"مجموع الحضارة المادیة"}} (فرهنگ فروید که غرب را پوک و پوشالی کرده است). ظاهراً نظر حضرت آیت الله [[ناصر مکارم شیرازی]] نیز همین است که [[دجال]]، فرهنگ غرب و فرهنگ کفر است، چنانچه از خودشان نیز شنیدم»<ref>[[نجم‌الدین طبسی\|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)\|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۶۱-۳۶۲.</ref>.		به هرحال، دجالی که منظور ماست: {{عربی\|"مجموع الحضارة المادیة"}} (فرهنگ فروید که غرب را پوک و پوشالی کرده است). ظاهراً نظر حضرت آیت الله [[ناصر مکارم شیرازی]] نیز همین است که [[دجال]]، فرهنگ غرب و فرهنگ کفر است، چنانچه از خودشان نیز شنیدم»<ref>[[نجم‌الدین طبسی\|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)\|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۶۱-۳۶۲.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	\| پاسخ = حجت الاسلام و المسلمین '''[[خدامراد سلیمیان]]'''، در کتاب ''«[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]»'' در این‌باره گفته است:		\| پاسخ = حجت الاسلام و المسلمین '''[[خدامراد سلیمیان]]'''، در کتاب ''«[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]»'' در این‌باره گفته است:

	«"دجّال" در زبان عربی به معنای "آب طلا" و طلا اندود کردن است و به همین علت، افراد بسیار دروغ‏گو که باطل را حق جلوه می‌‏دهند "دجّال" نامیده می‌‏شوند<ref> ر. ک: ابن منظور، لسان العرب، ج ۴، ص ۲۹۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		«"دجّال" در زبان عربی به معنای "آب طلا" و طلا اندود کردن است و به همین علت، افراد بسیار دروغ‏گو که باطل را حق جلوه می‌‏دهند "دجّال" نامیده می‌‏شوند<ref> ر. ک: ابن منظور، لسان العرب، ج ۴، ص ۲۹۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	~~::::::~~از روایات استفاده می‏شود دجّال ستمکاری است که در [[آخر الزمان]]، مردم را گمراه خواهد کرد. البته در آموزه‏‌های هر سه دین یهودیت، مسیحیت و اسلام از آن سخن به میان آمده است. افرادی در هر سه جامعه دینی می‌‏گویند: دجّال تولد یافته و زنده است<ref> ر. ک: متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۳۲۳- ۲۸۲</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	~~::::::~~در روایاتی چند از خروج "دجّال" به عنوان نشانه ظهور و در برخی دیگر از آن به عنوان یکی از "[[اشراط الساعه]]" یاد شده است. این نشانه، در کتاب‌‏های [[اهل سنت]] بیشتر، یکی از نشانه‌‏های برپایی قیامت دانسته شده است<ref> مسلم، صحیح، باب فی الآیات التی تکون قبل الساعة، ح ۱؛ ترمذی، سنن، ج ۴، ص ۵۰۷؛ ابو داوود، سنن، ج ۴، ص ۱۱۵</ref>؛ ولی در منابع روایی [[شیعه]]، بیشتر از آن به عنوان حادثه‌‏ای مهّم که مقارن ظهور [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ رخ خواهد داد؛ یاد شده است<ref> [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۲۵۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		از روایات استفاده می‏شود دجّال ستمکاری است که در [[آخر الزمان]]، مردم را گمراه خواهد کرد. البته در آموزه‏‌های هر سه دین یهودیت، مسیحیت و اسلام از آن سخن به میان آمده است. افرادی در هر سه جامعه دینی می‌‏گویند: دجّال تولد یافته و زنده است<ref> ر. ک: متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۳۲۳- ۲۸۲</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	~~::::::~~درباره دجّال، چند احتمال وجود دارد<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>:
			در روایاتی چند از خروج "دجّال" به عنوان نشانه ظهور و در برخی دیگر از آن به عنوان یکی از "[[اشراط الساعه]]" یاد شده است. این نشانه، در کتاب‌‏های [[اهل سنت]] بیشتر، یکی از نشانه‌‏های برپایی قیامت دانسته شده است<ref> مسلم، صحیح، باب فی الآیات التی تکون قبل الساعة، ح ۱؛ ترمذی، سنن، ج ۴، ص ۵۰۷؛ ابو داوود، سنن، ج ۴، ص ۱۱۵</ref>؛ ولی در منابع روایی [[شیعه]]، بیشتر از آن به عنوان حادثه‌‏ای مهّم که مقارن ظهور [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ رخ خواهد داد؛ یاد شده است<ref> [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۲۵۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.

			درباره دجّال، چند احتمال وجود دارد<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>:
	#[[دجال]]، نام شخص معینی نیست و هرکس که با ادعاهای پوچ و بی‌‏اساس و با توسل به حیله‌‏گری و نیرنگ، در صدد فریب مردم باشد، دجّال است. این‏که در روایات، از "دجّال"‌های فراوان سخن به میان آمده است این احتمال را تقویت می‌‏کند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرموده است: قیامت، برپا نمی‌‏شود، تا وقتی که [[امام مهدی\|مهدی]] از فرزندانم قیام کند. [[امام مهدی\|مهدی]] قیام نمی‌‏کند، تا وقتی که شصت دروغ‏گو خروج کنند و هرکدام بگوید: من پیامبرم<ref> {{عربی\|" لَا تَقُومُ‏ السَّاعَةُ حَتَّى‏ يَخْرُجَ‏ الْمَهْدِيُ‏ مِنْ‏ وُلْدِي‏ وَ لَا يَخْرُجُ‏ الْمَهْدِيُ‏ حَتَّى‏ يَخْرُجَ‏ سِتُّونَ‏ كَذَّاباً كُلُّهُمْ‏ يَقُولُ‏ أَنَا نَبِيٌ‏‏ ‏‏"}}، شیخ مفید، الارشاد، ج ۲، ص ۳۷۱</ref>. در روایات، از این "دجّال"‌ها و دروغ‏گویان فراوان نام برده شده است. در بعضی دوازده، در برخی سی و برخی شصت و هفتاد دجّال آمده است<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۰۹؛ متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۱۹۸- ۲۰۰</ref>. از میان این "دجّال"‌ها، فردی که در دروغ‏گویی، حیله‌‏گری و مردم‌‏فریبی سرآمد همه دجالان و فتنه‌‏اش از همه بزرگ‏تر است، نشانه ظهور [[امام مهدی\|مهدی]]{{ع}} و یا برپایی قیامت است. بر این اساس، دو نوع دجّال هست: یکی همان دجّال حقیقی و واقعی است که پس از همه "دجّال"ها می‏‌آید و دیگری گروهی شیاد و دروغ‏گویند که دست به فریب‏کاری، تحمیق و گمراهی مردم می‏زنند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} می‌‏فرماید: پیش از خروج دجّال، بیش از هفتاد دجّال خروج خواهد کرد<ref> متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۲۰۰</ref>. حقیقت داستان دجّال، بیانگر این واقعیت است که در آستانه هر انقلابی، افراد فریب‌کار و منافق که معتقد به نظام‌‏های پوشالی گذشته و حافظ ضد ارزش‏‌هایند، برای نگه‏داشتن فرهنگ و نظام جاهلی گذشته، همه تلاش خود را به کار می‌‏گیرند و با سوءاستفاده از زمینه‌‏های فکری و اجتماعی و احساسات مردم، دست به تزویر و حیله‌‏گری می‏زنند. در انقلاب جهانی [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏، چنین خطری پیش‏بینی شده است. از آن‏جا که این انقلاب از همه انقلاب‏های تاریخ بزرگ‏تر و گسترده‌‏تر است، خطر فریبکاران دجّال صفت نیز به مراتب بیشتر و گسترده‌‏تر است. در آستانه ظهور، آنان همه تلاش خویش را به کار خواهند گرفت که مردم را فریب دهند و آن‏ها را از نتیجه آن، دلسرد و ناامید سازند و سرانجام از پیروزی حتمی آن جلوگیری کنند. البته در این احتمال می‏‌توان گفت: ممکن است یکی از آن دجّال‏ها- صفات زشت در او بیشتر از همه متبلور است- نشانه ظهور باشد<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		#[[دجال]]، نام شخص معینی نیست و هرکس که با ادعاهای پوچ و بی‌‏اساس و با توسل به حیله‌‏گری و نیرنگ، در صدد فریب مردم باشد، دجّال است. این‏که در روایات، از "دجّال"‌های فراوان سخن به میان آمده است این احتمال را تقویت می‌‏کند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرموده است: قیامت، برپا نمی‌‏شود، تا وقتی که [[امام مهدی\|مهدی]] از فرزندانم قیام کند. [[امام مهدی\|مهدی]] قیام نمی‌‏کند، تا وقتی که شصت دروغ‏گو خروج کنند و هرکدام بگوید: من پیامبرم<ref> {{عربی\|" لَا تَقُومُ‏ السَّاعَةُ حَتَّى‏ يَخْرُجَ‏ الْمَهْدِيُ‏ مِنْ‏ وُلْدِي‏ وَ لَا يَخْرُجُ‏ الْمَهْدِيُ‏ حَتَّى‏ يَخْرُجَ‏ سِتُّونَ‏ كَذَّاباً كُلُّهُمْ‏ يَقُولُ‏ أَنَا نَبِيٌ‏‏ ‏‏"}}، شیخ مفید، الارشاد، ج ۲، ص ۳۷۱</ref>. در روایات، از این "دجّال"‌ها و دروغ‏گویان فراوان نام برده شده است. در بعضی دوازده، در برخی سی و برخی شصت و هفتاد دجّال آمده است<ref> محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۰۹؛ متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۱۹۸- ۲۰۰</ref>. از میان این "دجّال"‌ها، فردی که در دروغ‏گویی، حیله‌‏گری و مردم‌‏فریبی سرآمد همه دجالان و فتنه‌‏اش از همه بزرگ‏تر است، نشانه ظهور [[امام مهدی\|مهدی]]{{ع}} و یا برپایی قیامت است. بر این اساس، دو نوع دجّال هست: یکی همان دجّال حقیقی و واقعی است که پس از همه "دجّال"ها می‏‌آید و دیگری گروهی شیاد و دروغ‏گویند که دست به فریب‏کاری، تحمیق و گمراهی مردم می‏زنند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} می‌‏فرماید: پیش از خروج دجّال، بیش از هفتاد دجّال خروج خواهد کرد<ref> متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۴، ص ۲۰۰</ref>. حقیقت داستان دجّال، بیانگر این واقعیت است که در آستانه هر انقلابی، افراد فریب‌کار و منافق که معتقد به نظام‌‏های پوشالی گذشته و حافظ ضد ارزش‏‌هایند، برای نگه‏داشتن فرهنگ و نظام جاهلی گذشته، همه تلاش خود را به کار می‌‏گیرند و با سوءاستفاده از زمینه‌‏های فکری و اجتماعی و احساسات مردم، دست به تزویر و حیله‌‏گری می‏زنند. در انقلاب جهانی [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏، چنین خطری پیش‏بینی شده است. از آن‏جا که این انقلاب از همه انقلاب‏های تاریخ بزرگ‏تر و گسترده‌‏تر است، خطر فریبکاران دجّال صفت نیز به مراتب بیشتر و گسترده‌‏تر است. در آستانه ظهور، آنان همه تلاش خویش را به کار خواهند گرفت که مردم را فریب دهند و آن‏ها را از نتیجه آن، دلسرد و ناامید سازند و سرانجام از پیروزی حتمی آن جلوگیری کنند. البته در این احتمال می‏‌توان گفت: ممکن است یکی از آن دجّال‏ها- صفات زشت در او بیشتر از همه متبلور است- نشانه ظهور باشد<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	#احتمال دوم آن است که فردی معین و مشخص، به نام "دجّال" در دوره غیبت- با همان ویژگی‌‏هایی که برای وی بیان شده است- خروج می‌‏کند و مردم را به انحراف می‏‌کشاند. برخی با استناد بعضی از روایات، او را زنده می‌‏دانند؛ برای مثال گفته می‌‏شود او در زمان [[حضرت رسول اکرم]]{{صل}} زنده بوده و تا هنگام خروج، زنده خواهد ماند<ref> ر. ک: شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۱۳، ح ۸۶</ref>. برخی از کتاب‏‌ها و فیلم‌‏ها نام "دجّال" بر خود دارند. "دجّال" لقب دغل‌‏بازی است که نزد یهودیان "آرمیلوس" و نزد مسلمانان "[[صائد بن صید]]" نامیده می‌‏شود<ref> حسین توفیقی، هزاره‏گرایی در فلسفه تاریخ مسیحیت، ص ۲۶</ref>. اصل داستان "دجّال" در کتاب‌‏های مقدس مسیحیان نیز آمده است. در انجیل، واژه "دجّال" بارها به کار رفته و از کسانی که منکر [[حضرت مسیح]]{{ع}} باشند یا "پدر و پسر" را انکار کنند، "دجّال" یاد شده است: دروغ‏گو کیست، جز آن‏که مسیح بودن عیسی را انکار کند؟ آن، دجّال است که پسر و پدر را انکار کند<ref> رساله یوحنا، باب ۲،: ۱۸ و ۲۲</ref>. طرفداران احتمال دوم به روایتی استناد کرده‏‌اند که [[اصبغ بن نباته]] از [[حضرت علی]]{{ع}} پرسید: "ای [[امیر مؤمنان]]! دجّال کیست؟ آن حضرت فرمود: دجّال، [[صائد بن صائد]] (صید) است. بدبخت کسی است که او را تصدیق کند و خوشبخت آن است که او را تکذیب کند. از شهری برآید که آن را اصفهان نامند؛ از دهی که آن را یهودیه گویند<ref>در پاره‏ای روایات محل خروج او سجستان ذکر شده است؛ [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۲۵۰</ref>. چشم راستش ممسوح و چشم دیگرش بر پیشانی است و مانند ستاره صبح می‏‌درخشد. در آن، نقطه علقه‌‏ای است که با خون در آمیخته است و میان دو چشمش نوشته است: "کافر" و هرخواننده و بی‌‏سواد آن را می‌‏خواند. در دریاها فرو می‏رود و آفتاب با او می‏‌گردد. مقابل او کوهی از دود و عقبش کوهی سپید است که مردم تصور می‌‏کنند طعام است. در زمان قحطی سختی خروج می‌‏کند؛ در حالی که بر الاغ سپیدی سوار است. هر گام حمارش، یک میل است و زمین، منزل به منزل زیر پایش درنوردیده شود. بر آبی نگذرد، جز آن‏که فرورود، تا روز قیامت. به آوازی که همه جن و انس و شیاطین- در شرق و غرب- عالم آن را می‌‏شنوند، فریاد کند: "ای دوستان من! نزد من آیید. منم آن‏که آفرید و تسویه کرد و تقدیر کرد و رهبری نمود. منم پروردگار شما". دشمن خدا دروغ می‏گوید. او یک چشمی است که غذا می‏خورد و در بازارها راه می‏رود. به راستی که پروردگار شما نه یک چشم است، و نه غذا می‌‏خورد، نه راه می‏رود و نه زوال دارد. و برتر است خدا از این اوصاف؛ برتری بزرگی. آگاه باشید! بیشتر پیروانش در آن روزگار، ناپاک زادگانند و صاحب پوستین‏های سبز. خداوند تعالی او را در شام بر سر گردنه‏ای که آن را افیق نامند به دست کسی که [[حضرت عیسی]]{{ع}} پشت سرش نماز می‌‏خواند هنگامی که سه ساعت از روز جمعه گذشته باشد، خواهد کشت. آگاه باشید پس از آن، حادثه بزرگ و قیامت کبرا باشد.		#احتمال دوم آن است که فردی معین و مشخص، به نام "دجّال" در دوره غیبت- با همان ویژگی‌‏هایی که برای وی بیان شده است- خروج می‌‏کند و مردم را به انحراف می‏‌کشاند. برخی با استناد بعضی از روایات، او را زنده می‌‏دانند؛ برای مثال گفته می‌‏شود او در زمان [[حضرت رسول اکرم]]{{صل}} زنده بوده و تا هنگام خروج، زنده خواهد ماند<ref> ر. ک: شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۱۳، ح ۸۶</ref>. برخی از کتاب‏‌ها و فیلم‌‏ها نام "دجّال" بر خود دارند. "دجّال" لقب دغل‌‏بازی است که نزد یهودیان "آرمیلوس" و نزد مسلمانان "[[صائد بن صید]]" نامیده می‌‏شود<ref> حسین توفیقی، هزاره‏گرایی در فلسفه تاریخ مسیحیت، ص ۲۶</ref>. اصل داستان "دجّال" در کتاب‌‏های مقدس مسیحیان نیز آمده است. در انجیل، واژه "دجّال" بارها به کار رفته و از کسانی که منکر [[حضرت مسیح]]{{ع}} باشند یا "پدر و پسر" را انکار کنند، "دجّال" یاد شده است: دروغ‏گو کیست، جز آن‏که مسیح بودن عیسی را انکار کند؟ آن، دجّال است که پسر و پدر را انکار کند<ref> رساله یوحنا، باب ۲،: ۱۸ و ۲۲</ref>. طرفداران احتمال دوم به روایتی استناد کرده‏‌اند که [[اصبغ بن نباته]] از [[حضرت علی]]{{ع}} پرسید: "ای [[امیر مؤمنان]]! دجّال کیست؟ آن حضرت فرمود: دجّال، [[صائد بن صائد]] (صید) است. بدبخت کسی است که او را تصدیق کند و خوشبخت آن است که او را تکذیب کند. از شهری برآید که آن را اصفهان نامند؛ از دهی که آن را یهودیه گویند<ref>در پاره‏ای روایات محل خروج او سجستان ذکر شده است؛ [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۲۵۰</ref>. چشم راستش ممسوح و چشم دیگرش بر پیشانی است و مانند ستاره صبح می‏‌درخشد. در آن، نقطه علقه‌‏ای است که با خون در آمیخته است و میان دو چشمش نوشته است: "کافر" و هرخواننده و بی‌‏سواد آن را می‌‏خواند. در دریاها فرو می‏رود و آفتاب با او می‏‌گردد. مقابل او کوهی از دود و عقبش کوهی سپید است که مردم تصور می‌‏کنند طعام است. در زمان قحطی سختی خروج می‌‏کند؛ در حالی که بر الاغ سپیدی سوار است. هر گام حمارش، یک میل است و زمین، منزل به منزل زیر پایش درنوردیده شود. بر آبی نگذرد، جز آن‏که فرورود، تا روز قیامت. به آوازی که همه جن و انس و شیاطین- در شرق و غرب- عالم آن را می‌‏شنوند، فریاد کند: "ای دوستان من! نزد من آیید. منم آن‏که آفرید و تسویه کرد و تقدیر کرد و رهبری نمود. منم پروردگار شما". دشمن خدا دروغ می‏گوید. او یک چشمی است که غذا می‏خورد و در بازارها راه می‏رود. به راستی که پروردگار شما نه یک چشم است، و نه غذا می‌‏خورد، نه راه می‏رود و نه زوال دارد. و برتر است خدا از این اوصاف؛ برتری بزرگی. آگاه باشید! بیشتر پیروانش در آن روزگار، ناپاک زادگانند و صاحب پوستین‏های سبز. خداوند تعالی او را در شام بر سر گردنه‏ای که آن را افیق نامند به دست کسی که [[حضرت عیسی]]{{ع}} پشت سرش نماز می‌‏خواند هنگامی که سه ساعت از روز جمعه گذشته باشد، خواهد کشت. آگاه باشید پس از آن، حادثه بزرگ و قیامت کبرا باشد.
خط ۴۹:		خط ۵۲:
	#دجّال، کنایه از کفر جهانی و سیطره فرهنگ مادی بر جهان است<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		#دجّال، کنایه از کفر جهانی و سیطره فرهنگ مادی بر جهان است<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.

	برخی از اهل نظر، این احتمال را تقویت کرده و همه ویژگی‌‏هایی را که برای دجّال بیان شده، با ویژگی‌‏های استکبار جهانی برابر دانسته‌‏اند. "استکبار" به معنای واقعی، دجّال است که خود را قیم ملت‏‌ها می‌‏داند و با تکیه به ثروت انبوه و قدرت عظیم، در همه جای زمین دخالت می‌‏کند و همه را به زیر سلطه خویش می‏‌آورد<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۴۶۳</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.		برخی از اهل نظر، این احتمال را تقویت کرده و همه ویژگی‌‏هایی را که برای دجّال بیان شده، با ویژگی‌‏های استکبار جهانی برابر دانسته‌‏اند. "استکبار" به معنای واقعی، دجّال است که خود را قیم ملت‏‌ها می‌‏داند و با تکیه به ثروت انبوه و قدرت عظیم، در همه جای زمین دخالت می‌‏کند و همه را به زیر سلطه خویش می‏‌آورد<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۴۶۳</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	~~::::::~~از نکات شگف‌‏آور و تأمل‏‌برانگیز در انبوه روایات [[شیعه]] و سنّی ارتباط تنگاتنگی است که بین دجّال و یهودیان مطرح شده است. در روایات بیشتر پیروان دجال یهودی معرفی شده‏‌اند<ref> ر. ک: [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۲، ص ۵۲۸، ح ۲؛ ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۸، ص ۶۶۱</ref>. در منابع [[اهل سنت]] به صورت عمده، سخن از کشته شدن دجّال به دست [[حضرت عیسی]]{{ع}} است<ref> تفسیر طبری، ج ۳، ص ۲۹۰، تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۵۷۹</ref>»<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
			از نکات شگف‌‏آور و تأمل‏‌برانگیز در انبوه روایات [[شیعه]] و سنّی ارتباط تنگاتنگی است که بین دجّال و یهودیان مطرح شده است. در روایات بیشتر پیروان دجال یهودی معرفی شده‏‌اند<ref> ر. ک: [[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۲، ص ۵۲۸، ح ۲؛ ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۸، ص ۶۶۱</ref>. در منابع [[اهل سنت]] به صورت عمده، سخن از کشته شدن دجّال به دست [[حضرت عیسی]]{{ع}} است<ref> تفسیر طبری، ج ۳، ص ۲۹۰، تفسیر ابن کثیر، ج ۱، ص ۵۷۹</ref>»<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگنامه مهدویت]]، ص۲۰۱ - ۲۰۵.</ref>.
	}}		}}
	{{پاسخ پرسش		{{پاسخ پرسش

معنا و مفهوم دجال چیست؟ (پرسش) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۳، بخش دوم

Hosein: جایگزینی متن - '↵::::::' به ' '

Hosein: جایگزینی متن - 'رده:(اا): پرسش‌هایی با ۱ پاسخ' به ''

Hosein: جایگزینی متن - '\|\sپاسخ‌دهنده\s=(.*)↵\|\sپاسخ‌دهندگان\s\=(.*)↵\}\}' به '| تعداد پاسخ = ۱ }}'

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۳

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-رده:پرسش‌ +رده:پرسش)؛ زیباسازی

Heydari: جایگزینی متن - '. "' به '. "'

Heydari: جایگزینی متن - '. ::::::' به '. '

Heydari: جایگزینی متن - '. ::::::' به '. '

Hosein: جایگزینی متن - '\|\sپاسخ‌دهنده\s=(.)↵\|\sپاسخ‌دهندگان\s\=(.)↵\}\}' به '| تعداد پاسخ = ۱ }}'