ملیت در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: /* منابع */

2023-03-31T14:15:58Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۵
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	در واقع، این خود آن [[دولت]] بریده از [[حق]] و ملّت است که با ممانعت از [[دعوت]] [[مسالمت‌آمیز]] [[اسلامی]] و [[اعمال]] [[قهر]] و [[قدرت]]، [[رهبری اسلامی]] را وادار به [[دفاع]] می‌سازد و دعوت مسالمت‌آمیز تبدیل به برخورد مسلحانه و نظامی می‌شود<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۶۱-۳۶۷.</ref>.		در واقع، این خود آن [[دولت]] بریده از [[حق]] و ملّت است که با ممانعت از [[دعوت]] [[مسالمت‌آمیز]] [[اسلامی]] و [[اعمال]] [[قهر]] و [[قدرت]]، [[رهبری اسلامی]] را وادار به [[دفاع]] می‌سازد و دعوت مسالمت‌آمیز تبدیل به برخورد مسلحانه و نظامی می‌شود<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۶۱-۳۶۷.</ref>.

			==ملیت==
			واژه [[ملیت]] از [[افکار]] ناسیونالیستی نشأت می‌گیرد و بیشتر برای تمایز ملی و [[نژادی]] به‌کار می‌رود.
			به‌طور کلی، افکار «ناسیونالیستی» ممکن است به سه صورت زیر در [[اجتماع]] بروز کرده و منشأ اثر باشد:
			#به عنوان وسیله‌ای برای امتیازات قانونی؛
			#به صورت وسیله‌ای برای [[تفاخر]] و [[سیستم]] اشرافی؛
			#به صورت [[احساسات]] و [[عواطف]] مثبت، بدون اینکه مزاحمتی نسبت به [[حقوق]] دیگران داشته باشد.
			آنچه بیشتر در استناد به افکار ناسیونالیستی مورد توجه بوده، همانا استفاده از اینگونه افکار به منظور اول (امتیازات قانونی) است. این سیستم از نظر [[عقل]] و [[منطق]] و نیز از نظر [[ایدئولوژی]] [[اسلامی]] محکوم است و [[اسلام]] با شدت و [[خشونت]] تمام با این طرز [[فکر]] [[مبارزه]] دائمی دارد و از نظر منطق اسلام [[کوشش]] برای [[رهایی]] از اینگونه افکار، جزو ضروریات [[فکری]] و عملی هر فرد [[مسلمان]] است. همچنین استفاده از افکار ناسیونالیستی برای تفاخر و ایجاد سیستم اشرافی از نظر «منطق اسلامی» محکوم است. [[قرآن]] با دستور اکید، [[ملت]] مسلمان را از این روش [[ناپسند]] منع می‌کند و چنین دستور می‌دهد: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَى أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ}}<ref>«ای مؤمنان! هیچ گروهی گروه دیگر را به ریشخند نگیرد، بسا آنان از اینان بهتر باشند؛ و نه زنانی زنانی دیگر را، بسا آنان از اینان بهتر باشند» سوره حجرات، آیه ۱۱.</ref>. و نیز می‌فرماید: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَى أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ...}}<ref>«ای مؤمنان! هیچ گروهی گروه دیگر را به ریشخند نگیرد، بسا آنان از اینان بهتر باشند؛ و نه زنانی زنانی دیگر را، بسا آنان از اینان بهتر باشند.».. سوره حجرات، آیه ۱۱.</ref>.

			منظور از [[برتری]] به دلیل [[فضیلت]] و [[تقوا]] به‌طوری‌که در قرآن و مدارک دیگر اسلامی آمده است، این نیست که [[قانون]] اسلام نسبت به [[پرهیزکاران]]، امتیازی قائل است، و این طبقه، [[شخصیت]] قانونی ممتازی دارند و یا [[مسلمانی]] می‌تواند به استناد آن، برای خود امتیازی از نظر [[قانون]] و [[اجتماع]] قائل شود، بلکه این امتیاز تنها یک امتیاز [[معنوی]] بوده و جنبه [[اخلاقی]] دارد و به هیچ‌وجه در قانون [[مساوات]] [[اسلام]]، فصل مشخص و ممتازی ندارد. در اسلام چنین امتیاز معنوی، تنها در مورد [[انتخاب]] [[افراد صالح]] برای اشغال پست‌های [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] و... مورد توجه قرار می‌گیرد و [[زمامداران]] و [[رهبران]] و مأموران و مجریان قانون، در [[حکومت اسلامی]] تنها از این طبقه با شرایط خاصی انتخاب می‌شوند.
			اما «سومین شکل» از مظاهر [[افکار]] ناسیونالیستی که به عنوان [[احساسات]] و [[عواطف]] مثبت قومی یاد می‌شود، صرف‌نظر از اینکه در پاره‌ای از موارد ممکن است از نقصان مبدأ [[ایمانی]] و عقیده‌ای سرچشمه بگیرد و به علت عدم [[رسوخ]] کامل [[عقیده]] و [[ایمان]]، ظهور کند، اگر هیچ‌گونه تصآدمی با [[حقوق]] دیگران نداشته باشد و جنبه‌های منفی در آن از بین رفته باشد، بی‌شک نه‌تنها قابل مناقشه نیست، بلکه در مورد [[روابط]] خونی مورد [[تأیید]] اسلام است. ابراز [[عاطفه]] و [[محبت]] به پدر و مادر و [[خویشاوندان]] حتی با وجود [[اختلاف]] عقیده نیز مستحسن است.
			چنان‌که در پاره‌ای از مدارک [[اسلامی]] بیان شده است، [[تعصبات]] [[مذموم]] و مردود در اسلام آن‌گونه تعصباتی نیست که به صورت عواطف مثبت و محبت نسبت به [[قوم]] و نژاد و... ابراز می‌شود، بلکه آنچه از [[تعصب]]، نابه‌جا و محکوم است، عبارت از تعصبی است که به دو صورت مذکور جلوه می‌کند و موجب تبعیضات قانونی و یا [[اختلاف طبقاتی]] و [[رژیم]] اشرافی می‌شود<ref>فقه سیاسی، ج۳، ص۱۹۹ – ۱۹۸ و ۱۹۷ – ۱۹۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۳۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2023-03-31T14:14:54Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۴
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100676.jpg\|22px]] [[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|'''فقه سیاسی اسلام''']]		# [[پرونده:1100676.jpg\|22px]] [[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|'''فقه سیاسی اسلام''']]
			# [[پرونده:1100701.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ملیت | عنوان مدخل = ملیت | مداخل مرتبط = ملیت در فقه سیاسی | پرسش مرتبط = }} == ملیت و مفهوم حاکمیت ملی == برای اینکه بتوانیم معنای جهاد و فلسفه تشریع آن را در اسلام و سیاست خارجی آن دریابیم، ابتدا باید مفهوم م...» ایجاد کرد

2022-11-10T07:22:10Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ملیت | عنوان مدخل = ملیت | مداخل مرتبط = ملیت در فقه سیاسی | پرسش مرتبط = }} == ملیت و مفهوم حاکمیت ملی == برای اینکه بتوانیم معنای جهاد و فلسفه تشریع آن را در اسلام و سیاست خارجی آن دریابیم، ابتدا باید مفهوم م...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ملیت | عنوان مدخل = ملیت | مداخل مرتبط = [[ملیت در فقه سیاسی]] | پرسش مرتبط = }}

== ملیت و مفهوم حاکمیت ملی ==
برای اینکه بتوانیم معنای [[جهاد]] و [[فلسفه]] [[تشریع]] آن را در [[اسلام]] و [[سیاست خارجی]] آن دریابیم، ابتدا باید مفهوم [[ملّت]] و ملّیّت و نیز [[حاکمیّت]] ملی را روشن کنیم، زیرا جهاد، دخالت [[جامعه اسلامی]] و [[عدالت‌گستر]] و [[خداپرست]] در قلمرو حاکمیّت دولت‌های [[جائر]] و [[کافر]] است و امروزه در اصطلاح [[حقوقی]] [[غرب]] آن را به عنوان “مداخله” یک [[کشور]] در امور داخلی کشور دیگر محکوم می‌کنند.

اینها البته که [[خرافه]] هستند، اما ناشی از برداشتی است که از “ملّیّت و حاکمیّت ملی” شده است. حقوقدانان [[نظام سرمایه‌داری]] غرب، ملّیّت را براساس [[ناسیونالیسم]] و قومیت [[تفسیر]] کرده و [[دولت]] را در برابر ملّت، اصالت می‌دهند و نتیجه این، در [[حقوق]] بین‌الملل و سیاست خارجی کشورها به این صورت ظاهر می‌شود که: هیچ کشوری [[حق]] دخالت در امور داخلی کشور دیگر را ندارد. هرچند که آن کشور در داخل خود، حقوق ملّت را پایمال کرده و از [[پشتیبانی]] مردمی برخوردار نباشد، زیرا این به اصطلاح “مداخله” است.

اما اسلام و [[فقه اسلامی]]، این را قبول ندارد و آن را از [[اباطیل]] حقوقی می‌داند، چرا که برداشت و تفسیر [[درستی]] از مفهوم “ملّت و ملّیّت” دارد.

ملّیّت در اسلام بر اساس [[اعتقاد]] و هم‌دینی [[استوار]] است. بنابراین، ملّی‌گرایی و ناسیونالیسم، جایی در [[حقوق اسلامی]] ندارد و اینکه گفته شود ملّت ترک و یا [[فارس]]، صحیح نیست. “ملّت اسلام” تعبیر درستی است و براساس همین قاعده “ملّیّت بر اساس هم‌کیشی” است که در اسلام، کافر و [[مرتد]] نمی‌تواند از [[خویشان]] [[مسلمان]] خود [[ارث]] ببرد، زیرا پیوند، پیوند عشیره‌ای و قومی و خونی نیست، بلکه [[عقیدتی]] است. مسلمان می‌تواند از مسلمان ارث ببرد.

به همین دلیل از نظر [[فقهی]]، مرکز و حوزه اسلام این [[شهر]] و آن شهر نیست که فلان [[قوم]] در آن [[زندگی]] می‌کنند، بلکه هر قسمتی از [[اراضی]] و بلاد دور و نزدیکی است که [[مسلمانان]] در آن زندگی می‌کنند (از هر قوم و [[نژادی]] که می‌خواهند باشند) اگر به یک [[کشور]] آفریقایی [[مسلمان]] [[حمله]] شود و مورد مخاطره قرار بگیرد، نه تنها به اهالی آن کشور آفریقایی، [[جهاد]] [[واجب]] می‌شود بلکه به [[عرب]]، ترک، [[فارس]] و... نیز که دور از [[آفریقا]] [[زندگی]] می‌کنند به طور کفایی [[دفاع]] از [[کیان اسلام]] واجب می‌شود.

بنابراین، مفهوم ملّیّت در [[اسلام]] همان هم‌عقیده و هم‌کیش بودن است و لذا مثلاً دخالت [[ایران]] [[اسلامی]] در [[سرنوشت]] [[مسلمانان]] [[انگلستان]]، [[آمریکا]] و شوروی، دخالت در امور داخلی آنان نیست و مجاز است. لکن باید بر پایه [[موازین]] صورت بگیرد. موازینی که [[حقوق]] مربوط به هریک از سرزمین‌های [[دارالحرب]] و دار الهدنه را مشخص می‌کند. دخالت در امور کشورهای مسلمان بر [[فقیه جامع‌الشرایط]] که [[ولایت]] دارد امری [[مشروع]] است. چراکه یک [[فقیه]] دارای شرایط افتا، [[عادل]]، مدیر و مدبّر تنها بر گروهی از مسلمانان ولایت و [[رهبری]] ندارد بلکه بر تمامی مسلمانان، [[حق ولایت]] و رهبری دارد و می‌تواند در جهت [[احیای حق]] تضییع شده آنان و دفع ضرر احتمالی مربوط به زندگی آنها، دخالت کند.

پس، نتیجه می‌گیریم ملّیّت اسلام بر اساس [[عقیده]] و هم‌کیشی است و [[ملّت‌ها]] بر [[دولت‌ها]]، تقدّم و اصالت دارند و “حقّ [[حاکمیّت]] ملّی” متعلق به دولت‌ها نیست، مگر آن [[زمان]] که دولتی از [[پشتیبانی]] همگانی و همه‌جانبه ملّتش برخوردار باشد، در آنجا نیز [[حق]] حاکمیّت از آن [[ملّت]] است که از کانال [[دولت]] مشروع آنان [[اعمال]] می‌شود و [[مال]] خود دولت نیست و لذا اگر ملّتی و یا عده‌ای از [[مردم]] یک کشوری به [[دعوت]] اسلام پاسخ گفته و مسلمان شوند و از دولت [[حاکم]] خود [[قطع]] [[حمایت]] کنند. دخالت [[رهبر اسلامی]] (فقیه جامع‌الشرایط) در امور آن [[جماعت]]، دخالت غیرقانونی نبوده و به اصطلاح، [[نقض]] حاکمیّت ملّی نیست، چراکه دولت فی نفسه حق حاکمیّتی ندارد؛ حق حاکمیّت مال ملّت است که در صورت تجزیه و یا سلب کلی آن، دولت به عنوان [[دولت جائر]]، [[ظالم]] و [[نامشروع]]، محکوم به پذیرش [[رأی]] [[ملّت]] است.

مبنای [[مشروعیت]] [[جهاد آزادی‌بخش]] و ابتدایی در [[حضور معصوم]] علیه دول [[کافر]] و [[ظالم]] و مشرکی که مانع [[دعوت اسلامی]] شوند از اینجا ناشی می‌شود. [[امام]] [[مسلمانان]] در پی به کار گرفتن اصل “دعوت” و عدم پذیرش و ممانعت طغات (سران کافر و [[طاغی]] و ظالم ممالک) [[سیاست]] [[جهاد]] را برای سرنگونی ماشین پوسیده و ضد [[الهی]] و [[ارتجاع]] دولتی، به کار می‌بندد و [[فرمان]] می‌دهد.

در واقع، این خود آن [[دولت]] بریده از [[حق]] و ملّت است که با ممانعت از [[دعوت]] [[مسالمت‌آمیز]] [[اسلامی]] و [[اعمال]] [[قهر]] و [[قدرت]]، [[رهبری اسلامی]] را وادار به [[دفاع]] می‌سازد و دعوت مسالمت‌آمیز تبدیل به برخورد مسلحانه و نظامی می‌شود<ref>[[ابوالفضل شکوری|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۶۱-۳۶۷.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100676.jpg|22px]] [[ابوالفضل شکوری|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|'''فقه سیاسی اسلام''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:نظام سیاسی]]