https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C 2026-04-21T16:25:50Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1348768&oldid=prev 2025-10-12T06:40:23Z

<p></p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&amp;diff=1348768&amp;oldid=1348766">نمایش تغییرات</a>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1348766&oldid=prev 2025-10-12T05:29:26Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">پانویس</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l348">خط ۳۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعلیم]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموزش</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مواد آموزشی</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1347060&oldid=prev 2025-09-23T08:50:04Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">علوم متعارف</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l272">خط ۲۷۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امام حسین]]{{ع}} نیز در سخنان خود شرایط آن [[روزگار]] را شرح داد؛ چنان‌که در یکی از خطبه‌های خود فرمود: «... بدانید که اینان به [[طاعت شیطان]] درآمده و از [[اطاعت]] [[رحمان]] سر باز زده‌اند و [[فساد]] را علنی کرده و [[حقوق الهی]] را تعطیل کرده و [[غنائم]] را به خود اختصاص داده و [[حرام]] [[خدا]] را [[حلال]] و و حلال خدا را حرام کرده‌اند»&lt;ref&gt;{{متن حدیث|... وَ إِنَّ هَؤُلاَءِ قَدْ لَزِمُوا طَاعَةَ الشَّيْطَانِ، وَ تَرَكُوا طَاعَةَ الرَّحْمَنِ، وَ أَظْهَرُوا الْفَسَادَ، وَ عَطَّلُوا الْحُدُودَ، وَ اِسْتَأْثَرُوا بِالْفَيْ‌ءِ، وَ أَحَلُّوا حَرَامَ اللَّهِ، وَ حَرَّمُوا حَلاَلَهُ...}}. طبری، تاریخ، ج۵، ص۴۰۳.&lt;/ref&gt;. بر این اساس از آنجا که به [[قدرت]] رسیدن شخصی چون یزید، علاوه بر موروثی شدن [[خلافت]]، فراموش شدن و نابودی اصل [[اسلام]] را در پی داشت، امام حسین{{ع}} با تأکید فراوان به این [[فریضه الهی]]، [[قیام]] کرده و فرمود: {{متن حدیث|... أُرِيدُ أَنْ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ...}}&lt;ref&gt;ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۲۱.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[هناء ذاکر مشهدی|ذاکر مشهدی، هناء]]، [[پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری (کتاب)|پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری]]، ص ۳۰۳-۳۱۱.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امام حسین]]{{ع}} نیز در سخنان خود شرایط آن [[روزگار]] را شرح داد؛ چنان‌که در یکی از خطبه‌های خود فرمود: «... بدانید که اینان به [[طاعت شیطان]] درآمده و از [[اطاعت]] [[رحمان]] سر باز زده‌اند و [[فساد]] را علنی کرده و [[حقوق الهی]] را تعطیل کرده و [[غنائم]] را به خود اختصاص داده و [[حرام]] [[خدا]] را [[حلال]] و و حلال خدا را حرام کرده‌اند»&lt;ref&gt;{{متن حدیث|... وَ إِنَّ هَؤُلاَءِ قَدْ لَزِمُوا طَاعَةَ الشَّيْطَانِ، وَ تَرَكُوا طَاعَةَ الرَّحْمَنِ، وَ أَظْهَرُوا الْفَسَادَ، وَ عَطَّلُوا الْحُدُودَ، وَ اِسْتَأْثَرُوا بِالْفَيْ‌ءِ، وَ أَحَلُّوا حَرَامَ اللَّهِ، وَ حَرَّمُوا حَلاَلَهُ...}}. طبری، تاریخ، ج۵، ص۴۰۳.&lt;/ref&gt;. بر این اساس از آنجا که به [[قدرت]] رسیدن شخصی چون یزید، علاوه بر موروثی شدن [[خلافت]]، فراموش شدن و نابودی اصل [[اسلام]] را در پی داشت، امام حسین{{ع}} با تأکید فراوان به این [[فریضه الهی]]، [[قیام]] کرده و فرمود: {{متن حدیث|... أُرِيدُ أَنْ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ...}}&lt;ref&gt;ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۲۱.&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[[هناء ذاکر مشهدی|ذاکر مشهدی، هناء]]، [[پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری (کتاب)|پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری]]، ص ۳۰۳-۳۱۱.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==علوم متعارف==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوم: </ins>علوم متعارف==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{اصلی|علوم|آموزش علوم متعارف}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دیگری از مواد [[تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} به علوم متعارف آن [[روزگار]] اختصاص داشت. علوم متعارف در دوره مورد نظر، علومی است که محصول تجربه‌ها و نیازهای [[جامعه اسلامی]] بود. این علوم از نظر موضوع روش و شأنیت، وجهی برون از [[علم دین]] داشت، و [[تجربی]] و بشری به‌شمار می‌رفت. اهل‌بیت{{عم}} آن دسته از [[علوم غیر دینی]] را که با [[شریعت اسلام]] در تضاد نبود، [[تأیید]] و بقیه را رد می‌کردند. آنان همواره [[مسلمانان]] را به پرداختن به علوم مفید و مورد نیاز [[بشر]] [[ترغیب]] می‌کردند و از آنها می‌خواستند تا علوم گوناگون را متناسب با [[پیشرفت]] دانش‌های متعارف روزگارشان بیاموزند و هنگامی که برخی از علوم را فراتر از توان [[مردم]] می‌دیدند، با دادن حکمی کلی آنها را به [[یادگیری]] [[علم]] فرامی‌خواندند؛ چنان‌که [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} با بیان [[حدیث]] {{متن حدیث|اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ لَوْ بِالصِّينِ}} از مسلمانان خواست تا علم را از هر کجا که لازم است، بجویند. نگارنده در این بخش بر آن است تا ابتدا، موضع [[دین]] و اهل‌بیت{{عم}} را درباره علوم متعارف آن روزگار بررسی کند و سپس به بررسی زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] مؤثر در تأیید یا منع آن علوم بپردازد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش دیگری از مواد [[تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} به علوم متعارف آن [[روزگار]] اختصاص داشت. علوم متعارف در دوره مورد نظر، علومی است که محصول تجربه‌ها و نیازهای [[جامعه اسلامی]] بود. این علوم از نظر موضوع روش و شأنیت، وجهی برون از [[علم دین]] داشت، و [[تجربی]] و بشری به‌شمار می‌رفت. اهل‌بیت{{عم}} آن دسته از [[علوم غیر دینی]] را که با [[شریعت اسلام]] در تضاد نبود، [[تأیید]] و بقیه را رد می‌کردند. آنان همواره [[مسلمانان]] را به پرداختن به علوم مفید و مورد نیاز [[بشر]] [[ترغیب]] می‌کردند و از آنها می‌خواستند تا علوم گوناگون را متناسب با [[پیشرفت]] دانش‌های متعارف روزگارشان بیاموزند و هنگامی که برخی از علوم را فراتر از توان [[مردم]] می‌دیدند، با دادن حکمی کلی آنها را به [[یادگیری]] [[علم]] فرامی‌خواندند؛ چنان‌که [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} با بیان [[حدیث]] {{متن حدیث|اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ لَوْ بِالصِّينِ}} از مسلمانان خواست تا علم را از هر کجا که لازم است، بجویند. نگارنده در این بخش بر آن است تا ابتدا، موضع [[دین]] و اهل‌بیت{{عم}} را درباره علوم متعارف آن روزگار بررسی کند و سپس به بررسی زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] مؤثر در تأیید یا منع آن علوم بپردازد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1347058&oldid=prev 2025-09-23T08:48:36Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">سنت</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اهل‌بیت]]{{عم}} متناسب با شرایط [[سیاسی]] [[جامعه]] به [[تعلیم]] مخاطبان خود می‌پرداختند. رسول خدا{{صل}}، امام علی{{ع}} و امام حسن{{ع}} در دوره [[حکومت]] خود، به دلیل قرار گرفتن در رأس [[حکومت اسلامی]] و در [[اختیار]] داشتن امکانات گوناگون بدون مشکل جدی به تعلیم مخاطبان می‌پرداختند؛ اما در دوره خارج شدن حکومت از دست اهل‌بیت{{عم}} و ایجاد تنگناهای سیاسی، فعالیت‌های اهل‌بیت{{عم}} محدود شد؛ اما با وجود همه این [[مشکلات]] و محدودیت‌ها آنان هیچ‌گاه از تعلیم [[مسلمانان]] باز نایستادند و در [[نهان]] و آشکار به بیان [[تعالیم اسلامی]] می‌پراختند. تأویل‌های امام حسن{{ع}} و امام حسین{{ع}} نیز قابل توجه است. بررسی [[روایات]] باقی‌مانده از این دو [[امام]] در تفسیر و [[تأویل آیات]] نشان می‌‌دهد که [[اهل‌بیت]]{{عم}} [[تأویل]] بسیاری از [[آیات]] را [[پیامبر]]{{صل}} و [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} دانسته‌اند&lt;ref&gt;برای نمونه ر.ک: صدوق، الخصال، ج۱، ص۴۳؛ صدوق، عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۲۸۰؛ ج۲، ص۲۵۵؛ صدوق، معانی الاخبار، ص۹۵؛ ابن شهرآشوب، المناقب، ج۳، ص۱۸۷ و ۲۰۷؛ ابن ابی الفتح اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۱۶۶؛ مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۵۱؛ ج۲۵، ص۷۰؛ ج۲۶، ص۲۵۴ و ۳۳۶.&lt;/ref&gt;. این نکته را می‌توان با توجه به شرایط [[سیاسی]] آن [[روزگار]] تبیین کرد. این دو [[امام]] در شرایطی به [[مقام امامت]] رسیدند که [[امویان]] با همه امکانات نظامی و [[تبلیغاتی]] خود برای محو [[سیره]] و [[سنت پیامبر]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} تلاش می‌کردند. در این شرایط لازم بود که این دو امام از تعلیمات خود به [[روشنگری]] بپردازند و جایگاه [[واقعی]] پیامبر{{صل}} و [[امیرمؤمنان]]{{ع}} را به [[مردم]] معرفی کنند.&lt;ref&gt;[[هناء ذاکر مشهدی|ذاکر مشهدی، هناء]]، [[پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری (کتاب)|پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری]]، ص ۲۲۳.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اهل‌بیت]]{{عم}} متناسب با شرایط [[سیاسی]] [[جامعه]] به [[تعلیم]] مخاطبان خود می‌پرداختند. رسول خدا{{صل}}، امام علی{{ع}} و امام حسن{{ع}} در دوره [[حکومت]] خود، به دلیل قرار گرفتن در رأس [[حکومت اسلامی]] و در [[اختیار]] داشتن امکانات گوناگون بدون مشکل جدی به تعلیم مخاطبان می‌پرداختند؛ اما در دوره خارج شدن حکومت از دست اهل‌بیت{{عم}} و ایجاد تنگناهای سیاسی، فعالیت‌های اهل‌بیت{{عم}} محدود شد؛ اما با وجود همه این [[مشکلات]] و محدودیت‌ها آنان هیچ‌گاه از تعلیم [[مسلمانان]] باز نایستادند و در [[نهان]] و آشکار به بیان [[تعالیم اسلامی]] می‌پراختند. تأویل‌های امام حسن{{ع}} و امام حسین{{ع}} نیز قابل توجه است. بررسی [[روایات]] باقی‌مانده از این دو [[امام]] در تفسیر و [[تأویل آیات]] نشان می‌‌دهد که [[اهل‌بیت]]{{عم}} [[تأویل]] بسیاری از [[آیات]] را [[پیامبر]]{{صل}} و [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} دانسته‌اند&lt;ref&gt;برای نمونه ر.ک: صدوق، الخصال، ج۱، ص۴۳؛ صدوق، عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۲۸۰؛ ج۲، ص۲۵۵؛ صدوق، معانی الاخبار، ص۹۵؛ ابن شهرآشوب، المناقب، ج۳، ص۱۸۷ و ۲۰۷؛ ابن ابی الفتح اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۱۶۶؛ مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۵۱؛ ج۲۵، ص۷۰؛ ج۲۶، ص۲۵۴ و ۳۳۶.&lt;/ref&gt;. این نکته را می‌توان با توجه به شرایط [[سیاسی]] آن [[روزگار]] تبیین کرد. این دو [[امام]] در شرایطی به [[مقام امامت]] رسیدند که [[امویان]] با همه امکانات نظامی و [[تبلیغاتی]] خود برای محو [[سیره]] و [[سنت پیامبر]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} تلاش می‌کردند. در این شرایط لازم بود که این دو امام از تعلیمات خود به [[روشنگری]] بپردازند و جایگاه [[واقعی]] پیامبر{{صل}} و [[امیرمؤمنان]]{{ع}} را به [[مردم]] معرفی کنند.&lt;ref&gt;[[هناء ذاکر مشهدی|ذاکر مشهدی، هناء]]، [[پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری (کتاب)|پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری]]، ص ۲۲۳.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>سنت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوم: </ins>سنت==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش عظیمی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مواد </del>[[تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} را باید در حوزه سنت جستجو کرد، در این بخش پس از مفهوم‌شناسی سنت، محتوای سنت همراه با مصادیق و تحلیل زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] آنها بررسی خواهد شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{اصلی|سنت|آموزش سنت}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش عظیمی از [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مواد </ins>تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} را باید در حوزه سنت جستجو کرد، در این بخش پس از مفهوم‌شناسی سنت، محتوای سنت همراه با مصادیق و تحلیل زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] آنها بررسی خواهد شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===مفهوم‌شناسی===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===مفهوم‌شناسی===</div></td></tr> </table>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1347057&oldid=prev 2025-09-23T08:47:30Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">قرآن</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراد از «مواد آموزشی» یا «مواد تعلیمی» در اینجا، محتوا و موضوعاتی است که [[اهل‌بیت]]{{عم}} در [[سیره تعلیمی]] خود به آنها اهتمام ویژه‌ای داشتند. [[تأمل]] در [[سیره تعلیمی اهل‌بیت]]{{عم}} در قلمرو زمانی این جستار نشان می‌دهد که اساس تعلیمات آنان حول سه محور اصلی [[قرآن]]، [[سنت]] و [[علوم]] متعارف بود. لازم است پس از مشخص کردن دقیق‌تر این مواد تعلیمی، زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] مؤثر بر آنها شرح داده شود؛ چراکه این مواد تحت تأثیر شرایط خاصی بیان شده‌اند که [[فهم]] آن شرایط، به تحلیل صحیح‌تر سیره تعلیمی آنان کمک می‌کند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراد از «مواد آموزشی» یا «مواد تعلیمی» در اینجا، محتوا و موضوعاتی است که [[اهل‌بیت]]{{عم}} در [[سیره تعلیمی]] خود به آنها اهتمام ویژه‌ای داشتند. [[تأمل]] در [[سیره تعلیمی اهل‌بیت]]{{عم}} در قلمرو زمانی این جستار نشان می‌دهد که اساس تعلیمات آنان حول سه محور اصلی [[قرآن]]، [[سنت]] و [[علوم]] متعارف بود. لازم است پس از مشخص کردن دقیق‌تر این مواد تعلیمی، زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] مؤثر بر آنها شرح داده شود؛ چراکه این مواد تحت تأثیر شرایط خاصی بیان شده‌اند که [[فهم]] آن شرایط، به تحلیل صحیح‌تر سیره تعلیمی آنان کمک می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>قرآن<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست: </ins>قرآن==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{اصلی|قرآن|آموزش قرآن}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{اصلی|قرآن|آموزش قرآن}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«[[تعلیم قرآن]]» ریشه [[قرآنی]] دارد. [[قرآن کریم]]، تعلیم این [[کتاب آسمانی]] و [[مفاهیم قرآن]] را وظیفه‌ای برای [[پیامبر]]{{صل}} و [[جانشینان]] آن حضرت قرار داده و می‌فرماید: {{متن قرآن|لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}&lt;ref&gt;«بی‌گمان خداوند بر مؤمنان منّت نهاد که از خودشان فرستاده‌ای در میان آنان برانگیخت که آیات وی را بر آنان می‌خواند و آنها را پاکیزه می‌گرداند و به آنها کتاب و فرزانگی می‌آموزد و به راستی پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۴.&lt;/ref&gt;؛ بر این اساس قرآن اصلی‌ترین ماده [[تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بود. از آنجا که قرآن کتاب [[شریعت]] و مهم‌ترین منبع [[معرفتی]] [[اسلام]] است، ماندگاری آن [[رمز]] ماندگاری اسلام می‌باشد؛ به همین دلیل عمده تلاش‌های اهل‌بیت{{عم}} به تعلیم همه‌جانبه این کتاب آسمانی برای [[حفظ]] آن از خطر [[انحراف]] و نابودی اختصاص داشت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«[[تعلیم قرآن]]» ریشه [[قرآنی]] دارد. [[قرآن کریم]]، تعلیم این [[کتاب آسمانی]] و [[مفاهیم قرآن]] را وظیفه‌ای برای [[پیامبر]]{{صل}} و [[جانشینان]] آن حضرت قرار داده و می‌فرماید: {{متن قرآن|لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}&lt;ref&gt;«بی‌گمان خداوند بر مؤمنان منّت نهاد که از خودشان فرستاده‌ای در میان آنان برانگیخت که آیات وی را بر آنان می‌خواند و آنها را پاکیزه می‌گرداند و به آنها کتاب و فرزانگی می‌آموزد و به راستی پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۴.&lt;/ref&gt;؛ بر این اساس قرآن اصلی‌ترین ماده [[تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بود. از آنجا که قرآن کتاب [[شریعت]] و مهم‌ترین منبع [[معرفتی]] [[اسلام]] است، ماندگاری آن [[رمز]] ماندگاری اسلام می‌باشد؛ به همین دلیل عمده تلاش‌های اهل‌بیت{{عم}} به تعلیم همه‌جانبه این کتاب آسمانی برای [[حفظ]] آن از خطر [[انحراف]] و نابودی اختصاص داشت.</div></td></tr> </table>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1347056&oldid=prev 2025-09-23T08:44:43Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">قرآن</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} نیز به [[تفسیر]]، [[تأویل]] و بیان سایر [[مردم]] و [[مفاهیم قرآنی]] می‌پرداختند. از امام حسن{{ع}} درباره خاص یا عام بودن [[شأن نزول آیه]] {{متن قرآن|اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}}&lt;ref&gt;«از خداوند چنان که سزاوار پروا از اوست پروا کنید و جز در مسلمانی نمیرید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۲.&lt;/ref&gt; سؤال کردند و آن حضرت به تفصیل به این پرسش پاسخ داد&lt;ref&gt;طبری، محمد بن علی، بشارة المصطفی، ص۳۰۳.&lt;/ref&gt;. از امام حسین{{ع}} درباره تأویل {{متن قرآن|وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا * وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا * وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا}}&lt;ref&gt;«سوگند به خورشید و روشنایی آن * و به ماه چون از پی آن درآید * و به روز چون آن (زمین) را روشن گرداند» سوره شمس، آیه ۱-۳.&lt;/ref&gt; سؤال کردند، آن حضرت مراد از آیه اول را [[رسول خدا]] و مراد از آیه دوم را [[امام علی]]{{ع}} و مراد از آیه سوم را [[قائم آل محمد]]{{صل}} معرفی کرد&lt;ref&gt;فرات کوفی، تفسیر، ص۵۶۳.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[امام حسن]]{{ع}} و [[امام حسین]]{{ع}} نیز به [[تفسیر]]، [[تأویل]] و بیان سایر [[مردم]] و [[مفاهیم قرآنی]] می‌پرداختند. از امام حسن{{ع}} درباره خاص یا عام بودن [[شأن نزول آیه]] {{متن قرآن|اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}}&lt;ref&gt;«از خداوند چنان که سزاوار پروا از اوست پروا کنید و جز در مسلمانی نمیرید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۲.&lt;/ref&gt; سؤال کردند و آن حضرت به تفصیل به این پرسش پاسخ داد&lt;ref&gt;طبری، محمد بن علی، بشارة المصطفی، ص۳۰۳.&lt;/ref&gt;. از امام حسین{{ع}} درباره تأویل {{متن قرآن|وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا * وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا * وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا}}&lt;ref&gt;«سوگند به خورشید و روشنایی آن * و به ماه چون از پی آن درآید * و به روز چون آن (زمین) را روشن گرداند» سوره شمس، آیه ۱-۳.&lt;/ref&gt; سؤال کردند، آن حضرت مراد از آیه اول را [[رسول خدا]] و مراد از آیه دوم را [[امام علی]]{{ع}} و مراد از آیه سوم را [[قائم آل محمد]]{{صل}} معرفی کرد&lt;ref&gt;فرات کوفی، تفسیر، ص۵۶۳.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اهل‌بیت]]{{عم}} متناسب با شرایط [[سیاسی]] [[جامعه]] به [[تعلیم]] مخاطبان خود می‌پرداختند. رسول خدا{{صل}}، امام علی{{ع}} و امام حسن{{ع}} در دوره [[حکومت]] خود، به دلیل قرار گرفتن در رأس [[حکومت اسلامی]] و در [[اختیار]] داشتن امکانات گوناگون بدون مشکل جدی به تعلیم مخاطبان می‌پرداختند؛ اما در دوره خارج شدن حکومت از دست اهل‌بیت{{عم}} و ایجاد تنگناهای سیاسی، فعالیت‌های اهل‌بیت{{عم}} محدود شد؛ اما با وجود همه این [[مشکلات]] و محدودیت‌ها آنان هیچ‌گاه از تعلیم [[مسلمانان]] باز نایستادند و در [[نهان]] و آشکار به بیان [[تعالیم اسلامی]] می‌پراختند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که در فصل‌های آتی به تفصیل به این نکته پرداخته خواهد شد</del>. تأویل‌های امام حسن{{ع}} و امام حسین{{ع}} نیز قابل توجه است. بررسی [[روایات]] باقی‌مانده از این دو [[امام]] در تفسیر و [[تأویل آیات]] نشان می‌‌دهد که [[اهل‌بیت]]{{عم}} [[تأویل]] بسیاری از [[آیات]] را [[پیامبر]]{{صل}} و [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} دانسته‌اند&lt;ref&gt;برای نمونه ر.ک: صدوق، الخصال، ج۱، ص۴۳؛ صدوق، عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۲۸۰؛ ج۲، ص۲۵۵؛ صدوق، معانی الاخبار، ص۹۵؛ ابن شهرآشوب، المناقب، ج۳، ص۱۸۷ و ۲۰۷؛ ابن ابی الفتح اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۱۶۶؛ مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۵۱؛ ج۲۵، ص۷۰؛ ج۲۶، ص۲۵۴ و ۳۳۶.&lt;/ref&gt;. این نکته را می‌توان با توجه به شرایط [[سیاسی]] آن [[روزگار]] تبیین کرد. این دو [[امام]] در شرایطی به [[مقام امامت]] رسیدند که [[امویان]] با همه امکانات نظامی و [[تبلیغاتی]] خود برای محو [[سیره]] و [[سنت پیامبر]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} تلاش می‌کردند. در این شرایط لازم بود که این دو امام از تعلیمات خود به [[روشنگری]] بپردازند و جایگاه [[واقعی]] پیامبر{{صل}} و [[امیرمؤمنان]]{{ع}} را به [[مردم]] معرفی کنند.&lt;ref&gt;[[هناء ذاکر مشهدی|ذاکر مشهدی، هناء]]، [[پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری (کتاب)|پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری]]، ص ۲۲۳.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اهل‌بیت]]{{عم}} متناسب با شرایط [[سیاسی]] [[جامعه]] به [[تعلیم]] مخاطبان خود می‌پرداختند. رسول خدا{{صل}}، امام علی{{ع}} و امام حسن{{ع}} در دوره [[حکومت]] خود، به دلیل قرار گرفتن در رأس [[حکومت اسلامی]] و در [[اختیار]] داشتن امکانات گوناگون بدون مشکل جدی به تعلیم مخاطبان می‌پرداختند؛ اما در دوره خارج شدن حکومت از دست اهل‌بیت{{عم}} و ایجاد تنگناهای سیاسی، فعالیت‌های اهل‌بیت{{عم}} محدود شد؛ اما با وجود همه این [[مشکلات]] و محدودیت‌ها آنان هیچ‌گاه از تعلیم [[مسلمانان]] باز نایستادند و در [[نهان]] و آشکار به بیان [[تعالیم اسلامی]] می‌پراختند. تأویل‌های امام حسن{{ع}} و امام حسین{{ع}} نیز قابل توجه است. بررسی [[روایات]] باقی‌مانده از این دو [[امام]] در تفسیر و [[تأویل آیات]] نشان می‌‌دهد که [[اهل‌بیت]]{{عم}} [[تأویل]] بسیاری از [[آیات]] را [[پیامبر]]{{صل}} و [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} دانسته‌اند&lt;ref&gt;برای نمونه ر.ک: صدوق، الخصال، ج۱، ص۴۳؛ صدوق، عیون اخبار الرضا، ج۱، ص۲۸۰؛ ج۲، ص۲۵۵؛ صدوق، معانی الاخبار، ص۹۵؛ ابن شهرآشوب، المناقب، ج۳، ص۱۸۷ و ۲۰۷؛ ابن ابی الفتح اربلی، کشف الغمه، ج۲، ص۱۶۶؛ مجلسی، بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۵۱؛ ج۲۵، ص۷۰؛ ج۲۶، ص۲۵۴ و ۳۳۶.&lt;/ref&gt;. این نکته را می‌توان با توجه به شرایط [[سیاسی]] آن [[روزگار]] تبیین کرد. این دو [[امام]] در شرایطی به [[مقام امامت]] رسیدند که [[امویان]] با همه امکانات نظامی و [[تبلیغاتی]] خود برای محو [[سیره]] و [[سنت پیامبر]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} تلاش می‌کردند. در این شرایط لازم بود که این دو امام از تعلیمات خود به [[روشنگری]] بپردازند و جایگاه [[واقعی]] پیامبر{{صل}} و [[امیرمؤمنان]]{{ع}} را به [[مردم]] معرفی کنند.&lt;ref&gt;[[هناء ذاکر مشهدی|ذاکر مشهدی، هناء]]، [[پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری (کتاب)|پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری]]، ص ۲۲۳.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[سنت]]==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[سنت]]==</div></td></tr> </table>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1347055&oldid=prev 2025-09-23T08:35:14Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">قرآن</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[قرآن]]==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[قرآن]]==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{اصلی|قرآن|آموزش قرآن}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{اصلی|قرآن|آموزش قرآن}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«[[تعلیم قرآن]]» ریشه [[قرآنی]] دارد. [[قرآن کریم]]، تعلیم این [[کتاب آسمانی]] و [[مفاهیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن</del>]] را وظیفه‌ای برای [[پیامبر]]{{صل}} و [[جانشینان]] آن حضرت قرار داده و می‌فرماید: {{متن قرآن|لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}&lt;ref&gt;«بی‌گمان خداوند بر مؤمنان منّت نهاد که از خودشان فرستاده‌ای در میان آنان برانگیخت که آیات وی را بر آنان می‌خواند و آنها را پاکیزه می‌گرداند و به آنها کتاب و فرزانگی می‌آموزد و به راستی پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۴.&lt;/ref&gt;؛ بر این اساس قرآن اصلی‌ترین ماده [[تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بود. از آنجا که قرآن کتاب [[شریعت]] و مهم‌ترین منبع [[معرفتی]] [[اسلام]] است، ماندگاری آن [[رمز]] ماندگاری اسلام می‌باشد؛ به همین دلیل عمده تلاش‌های اهل‌بیت{{عم}} به تعلیم همه‌جانبه این کتاب آسمانی برای [[حفظ]] آن از خطر [[انحراف]] و نابودی اختصاص داشت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«[[تعلیم قرآن]]» ریشه [[قرآنی]] دارد. [[قرآن کریم]]، تعلیم این [[کتاب آسمانی]] و [[مفاهیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرآن</ins>]] را وظیفه‌ای برای [[پیامبر]]{{صل}} و [[جانشینان]] آن حضرت قرار داده و می‌فرماید: {{متن قرآن|لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}&lt;ref&gt;«بی‌گمان خداوند بر مؤمنان منّت نهاد که از خودشان فرستاده‌ای در میان آنان برانگیخت که آیات وی را بر آنان می‌خواند و آنها را پاکیزه می‌گرداند و به آنها کتاب و فرزانگی می‌آموزد و به راستی پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۴.&lt;/ref&gt;؛ بر این اساس قرآن اصلی‌ترین ماده [[تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بود. از آنجا که قرآن کتاب [[شریعت]] و مهم‌ترین منبع [[معرفتی]] [[اسلام]] است، ماندگاری آن [[رمز]] ماندگاری اسلام می‌باشد؛ به همین دلیل عمده تلاش‌های اهل‌بیت{{عم}} به تعلیم همه‌جانبه این کتاب آسمانی برای [[حفظ]] آن از خطر [[انحراف]] و نابودی اختصاص داشت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تعلیمات قرآنی پیامبر{{صل}} در دو سطح انجام می‌شد. آن حضرت در وهله اول به تعلیم لفظ و صورت ظاهری [[آیات]] و در وهله دوم به تعلیم و تبیین مفاهیم قرآن می‌پرداخت که غالباً در ضمن تعلیم لفظ قرآن و به صورت غیر تفکیک شده بیان می‌شد. [[لزوم]] [[حفظ قرآن]] سبب شد که پیامبر{{صل}} در ابتدای [[بعثت]] خود، بیشترین [[وقت]] خویش را به تعلیم لفظ آیات اختصاص دهد. چنان‌که در فصل گذشته اشاره شد، این تعلیم با توجه به مخاطبین به دو روش اقراء و [[املاء]] انجام می‌گردید. از آنجا که عموم مخاطبان پیامبر{{صل}} بی‌سواد و دارای [[ذهنی]] شفاهی بودند، اقرای قرآن جهت حفظ و ثبت آیات در اذهان عمومی بهترین روش برای انتقال لفظ قرآن به [[مردم]] بود؛ درحالی‌که [[صحابه]] باسواد، ضمن حفظ شفاهی به حفظ و ثبت کتابی قرآن نیز می‌پرداختند. این دو اقدام [[رسول خدا]]{{صل}} مؤید و مکمل یکدیگر بودند؛ چراکه از یک سو ضبط شفاهی قرآن صورت شناور داشت و در معرض [[خطا]] و [[فراموشی]] قرار می‌گرفت؛ درحالی‌که [[املاء]] به دلیل داشتن صورت قید شده، کمتر دستخوش [[تحریف]] و [[نسیان]] واقع می‌شد؛ از طرف دیگر، ثبت [[آیات]] در [[حافظه]] همگانی نوعی [[نظارت عمومی]] بر [[حجیت قرآن]] تلقی گردیده، سبب می‌شد که بعدها دخل و [[تصرف]] در این [[کتاب آسمانی]] به حداقل برسد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تعلیمات قرآنی پیامبر{{صل}} در دو سطح انجام می‌شد. آن حضرت در وهله اول به تعلیم لفظ و صورت ظاهری [[آیات]] و در وهله دوم به تعلیم و تبیین مفاهیم قرآن می‌پرداخت که غالباً در ضمن تعلیم لفظ قرآن و به صورت غیر تفکیک شده بیان می‌شد. [[لزوم]] [[حفظ قرآن]] سبب شد که پیامبر{{صل}} در ابتدای [[بعثت]] خود، بیشترین [[وقت]] خویش را به تعلیم لفظ آیات اختصاص دهد. چنان‌که در فصل گذشته اشاره شد، این تعلیم با توجه به مخاطبین به دو روش اقراء و [[املاء]] انجام می‌گردید. از آنجا که عموم مخاطبان پیامبر{{صل}} بی‌سواد و دارای [[ذهنی]] شفاهی بودند، اقرای قرآن جهت حفظ و ثبت آیات در اذهان عمومی بهترین روش برای انتقال لفظ قرآن به [[مردم]] بود؛ درحالی‌که [[صحابه]] باسواد، ضمن حفظ شفاهی به حفظ و ثبت کتابی قرآن نیز می‌پرداختند. این دو اقدام [[رسول خدا]]{{صل}} مؤید و مکمل یکدیگر بودند؛ چراکه از یک سو ضبط شفاهی قرآن صورت شناور داشت و در معرض [[خطا]] و [[فراموشی]] قرار می‌گرفت؛ درحالی‌که [[املاء]] به دلیل داشتن صورت قید شده، کمتر دستخوش [[تحریف]] و [[نسیان]] واقع می‌شد؛ از طرف دیگر، ثبت [[آیات]] در [[حافظه]] همگانی نوعی [[نظارت عمومی]] بر [[حجیت قرآن]] تلقی گردیده، سبب می‌شد که بعدها دخل و [[تصرف]] در این [[کتاب آسمانی]] به حداقل برسد.</div></td></tr> </table>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1347053&oldid=prev 2025-09-23T08:34:18Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">قرآن</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[قرآن]]==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[قرآن]]==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[تعلیم]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرآن، </del>ریشه [[قرآنی]] دارد. [[قرآن کریم]]، تعلیم این [[کتاب آسمانی]] و [[مفاهیم آن]] را وظیفه‌ای برای [[پیامبر]]{{صل}} و [[جانشینان]] آن حضرت قرار داده و می‌فرماید: {{متن قرآن|لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}&lt;ref&gt;«بی‌گمان خداوند بر مؤمنان منّت نهاد که از خودشان فرستاده‌ای در میان آنان برانگیخت که آیات وی را بر آنان می‌خواند و آنها را پاکیزه می‌گرداند و به آنها کتاب و فرزانگی می‌آموزد و به راستی پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۴.&lt;/ref&gt;؛ بر این اساس قرآن اصلی‌ترین ماده [[تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بود. از آنجا که قرآن کتاب [[شریعت]] و مهم‌ترین منبع [[معرفتی]] [[اسلام]] است، ماندگاری آن [[رمز]] ماندگاری اسلام می‌باشد؛ به همین دلیل عمده تلاش‌های اهل‌بیت{{عم}} به تعلیم همه‌جانبه این کتاب آسمانی برای [[حفظ]] آن از خطر [[انحراف]] و نابودی اختصاص داشت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{اصلی|قرآن|آموزش قرآن}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«</ins>[[تعلیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرآن</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">» </ins>ریشه [[قرآنی]] دارد. [[قرآن کریم]]، تعلیم این [[کتاب آسمانی]] و [[مفاهیم آن]] را وظیفه‌ای برای [[پیامبر]]{{صل}} و [[جانشینان]] آن حضرت قرار داده و می‌فرماید: {{متن قرآن|لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}&lt;ref&gt;«بی‌گمان خداوند بر مؤمنان منّت نهاد که از خودشان فرستاده‌ای در میان آنان برانگیخت که آیات وی را بر آنان می‌خواند و آنها را پاکیزه می‌گرداند و به آنها کتاب و فرزانگی می‌آموزد و به راستی پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۴.&lt;/ref&gt;؛ بر این اساس قرآن اصلی‌ترین ماده [[تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بود. از آنجا که قرآن کتاب [[شریعت]] و مهم‌ترین منبع [[معرفتی]] [[اسلام]] است، ماندگاری آن [[رمز]] ماندگاری اسلام می‌باشد؛ به همین دلیل عمده تلاش‌های اهل‌بیت{{عم}} به تعلیم همه‌جانبه این کتاب آسمانی برای [[حفظ]] آن از خطر [[انحراف]] و نابودی اختصاص داشت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تعلیمات قرآنی پیامبر{{صل}} در دو سطح انجام می‌شد. آن حضرت در وهله اول به تعلیم لفظ و صورت ظاهری [[آیات]] و در وهله دوم به تعلیم و تبیین مفاهیم قرآن می‌پرداخت که غالباً در ضمن تعلیم لفظ قرآن و به صورت غیر تفکیک شده بیان می‌شد. [[لزوم]] [[حفظ قرآن]] سبب شد که پیامبر{{صل}} در ابتدای [[بعثت]] خود، بیشترین [[وقت]] خویش را به تعلیم لفظ آیات اختصاص دهد. چنان‌که در فصل گذشته اشاره شد، این تعلیم با توجه به مخاطبین به دو روش اقراء و [[املاء]] انجام می‌گردید. از آنجا که عموم مخاطبان پیامبر{{صل}} بی‌سواد و دارای [[ذهنی]] شفاهی بودند، اقرای قرآن جهت حفظ و ثبت آیات در اذهان عمومی بهترین روش برای انتقال لفظ قرآن به [[مردم]] بود؛ درحالی‌که [[صحابه]] باسواد، ضمن حفظ شفاهی به حفظ و ثبت کتابی قرآن نیز می‌پرداختند. این دو اقدام [[رسول خدا]]{{صل}} مؤید و مکمل یکدیگر بودند؛ چراکه از یک سو ضبط شفاهی قرآن صورت شناور داشت و در معرض [[خطا]] و [[فراموشی]] قرار می‌گرفت؛ درحالی‌که [[املاء]] به دلیل داشتن صورت قید شده، کمتر دستخوش [[تحریف]] و [[نسیان]] واقع می‌شد؛ از طرف دیگر، ثبت [[آیات]] در [[حافظه]] همگانی نوعی [[نظارت عمومی]] بر [[حجیت قرآن]] تلقی گردیده، سبب می‌شد که بعدها دخل و [[تصرف]] در این [[کتاب آسمانی]] به حداقل برسد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تعلیمات قرآنی پیامبر{{صل}} در دو سطح انجام می‌شد. آن حضرت در وهله اول به تعلیم لفظ و صورت ظاهری [[آیات]] و در وهله دوم به تعلیم و تبیین مفاهیم قرآن می‌پرداخت که غالباً در ضمن تعلیم لفظ قرآن و به صورت غیر تفکیک شده بیان می‌شد. [[لزوم]] [[حفظ قرآن]] سبب شد که پیامبر{{صل}} در ابتدای [[بعثت]] خود، بیشترین [[وقت]] خویش را به تعلیم لفظ آیات اختصاص دهد. چنان‌که در فصل گذشته اشاره شد، این تعلیم با توجه به مخاطبین به دو روش اقراء و [[املاء]] انجام می‌گردید. از آنجا که عموم مخاطبان پیامبر{{صل}} بی‌سواد و دارای [[ذهنی]] شفاهی بودند، اقرای قرآن جهت حفظ و ثبت آیات در اذهان عمومی بهترین روش برای انتقال لفظ قرآن به [[مردم]] بود؛ درحالی‌که [[صحابه]] باسواد، ضمن حفظ شفاهی به حفظ و ثبت کتابی قرآن نیز می‌پرداختند. این دو اقدام [[رسول خدا]]{{صل}} مؤید و مکمل یکدیگر بودند؛ چراکه از یک سو ضبط شفاهی قرآن صورت شناور داشت و در معرض [[خطا]] و [[فراموشی]] قرار می‌گرفت؛ درحالی‌که [[املاء]] به دلیل داشتن صورت قید شده، کمتر دستخوش [[تحریف]] و [[نسیان]] واقع می‌شد؛ از طرف دیگر، ثبت [[آیات]] در [[حافظه]] همگانی نوعی [[نظارت عمومی]] بر [[حجیت قرآن]] تلقی گردیده، سبب می‌شد که بعدها دخل و [[تصرف]] در این [[کتاب آسمانی]] به حداقل برسد.</div></td></tr> </table>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1347052&oldid=prev 2025-09-23T08:32:29Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">مقدمه</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مقدمه==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مقدمه==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراد از «مواد آموزشی» یا «مواد تعلیمی» در اینجا، محتوا و موضوعاتی است که [[اهل‌بیت]]{{عم}} در [[سیره تعلیمی]] خود به آنها اهتمام ویژه‌ای داشتند. [[تأمل]] در [[سیره تعلیمی اهل‌بیت]]{{عم}} در قلمرو زمانی این جستار نشان می‌دهد که اساس تعلیمات آنان حول سه محور اصلی [[قرآن]]، [[سنت]] و [[علوم]] متعارف بود. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگارنده در این فصل بر آن </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا </del>پس از مشخص کردن دقیق‌تر این مواد تعلیمی، زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] مؤثر بر آنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را </del>شرح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهد؛ </del>چراکه این مواد تحت تأثیر شرایط خاصی بیان شده‌اند که [[فهم]] آن شرایط، به تحلیل صحیح‌تر سیره تعلیمی آنان کمک می‌کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراد از «مواد آموزشی» یا «مواد تعلیمی» در اینجا، محتوا و موضوعاتی است که [[اهل‌بیت]]{{عم}} در [[سیره تعلیمی]] خود به آنها اهتمام ویژه‌ای داشتند. [[تأمل]] در [[سیره تعلیمی اهل‌بیت]]{{عم}} در قلمرو زمانی این جستار نشان می‌دهد که اساس تعلیمات آنان حول سه محور اصلی [[قرآن]]، [[سنت]] و [[علوم]] متعارف بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لازم </ins>است پس از مشخص کردن دقیق‌تر این مواد تعلیمی، زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] مؤثر بر آنها شرح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داده شود؛ </ins>چراکه این مواد تحت تأثیر شرایط خاصی بیان شده‌اند که [[فهم]] آن شرایط، به تحلیل صحیح‌تر سیره تعلیمی آنان کمک می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[قرآن]]==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[قرآن]]==</div></td></tr> </table>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C&diff=1347050&oldid=prev 2025-09-23T08:27:12Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">مقدمه</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مقدمه==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==مقدمه==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراد از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مواد تعلیمی </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این [[پژوهش]]، </del>محتوا و موضوعاتی است که [[اهل‌بیت]]{{عم}} در [[سیره]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعلیمی </del>خود به آنها اهتمام ویژه‌ای داشتند. [[تأمل]] در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیره </del>[[تعلیمی]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهل‌بیت</del>{{عم}} در قلمرو زمانی این جستار نشان می‌دهد که اساس تعلیمات آنان حول سه محور اصلی [[قرآن]]، [[سنت]] و [[علوم]] متعارف بود. نگارنده در این فصل بر آن است تا پس از مشخص کردن دقیق‌تر این مواد تعلیمی، زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] مؤثر بر آنها را شرح دهد؛ چراکه این مواد تحت تأثیر شرایط خاصی بیان شده‌اند که [[فهم]] آن شرایط، به تحلیل صحیح‌تر سیره تعلیمی آنان کمک می‌کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«مواد آموزشی» یا «مواد تعلیمی» </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینجا، </ins>محتوا و موضوعاتی است که [[اهل‌بیت]]{{عم}} در [[سیره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعلیمی</ins>]] خود به آنها اهتمام ویژه‌ای داشتند. [[تأمل]] در [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیره </ins>تعلیمی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهل‌بیت</ins>]]{{عم}} در قلمرو زمانی این جستار نشان می‌دهد که اساس تعلیمات آنان حول سه محور اصلی [[قرآن]]، [[سنت]] و [[علوم]] متعارف بود. نگارنده در این فصل بر آن است تا پس از مشخص کردن دقیق‌تر این مواد تعلیمی، زمینه‌های [[اجتماعی]]، [[فرهنگی]] و [[سیاسی]] مؤثر بر آنها را شرح دهد؛ چراکه این مواد تحت تأثیر شرایط خاصی بیان شده‌اند که [[فهم]] آن شرایط، به تحلیل صحیح‌تر سیره تعلیمی آنان کمک می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[قرآن]]==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==[[قرآن]]==</div></td></tr> </table>

Wasity