مکه در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۱

2025-12-06T04:41:10Z

Wasity: /* مستجار */

2023-03-31T11:12:21Z

مستجار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۲
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	به اختصار به بخشی از آثار تخریب شده توسط حاکمانی که [[قدرت]] و [[عظمت]] خود را از این [[سرزمین مقدس]] گرفته‌اند، اشاره می‌کنیم.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۱۶.</ref>		به اختصار به بخشی از آثار تخریب شده توسط حاکمانی که [[قدرت]] و [[عظمت]] خود را از این [[سرزمین مقدس]] گرفته‌اند، اشاره می‌کنیم.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۱۶.</ref>

	==[[مستجار]]==		==مستجار==
	علامت ~~مستجار~~ در [[دیوار]] پشت درب و کنار [[رکن یمانی]] که نشانه‌ای از میلاد [[نور]] در [[کعبه]] داشته و به این قسمت [[مقدس]] کعبه ملتزم نیز گفته می‌شده<ref>تذکرة الخواص، ص۱۰.</ref>، چنان محو شده که امروزه [[اثبات]] آن ناممکن است.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۱۸.</ref>		{{اصلی\|مستجار}}
			علامت «مستجار» در [[دیوار]] پشت درب و کنار [[رکن یمانی]] که نشانه‌ای از میلاد [[نور]] در [[کعبه]] داشته و به این قسمت [[مقدس]] کعبه ملتزم نیز گفته می‌شده<ref>تذکرة الخواص، ص۱۰.</ref>، چنان محو شده که امروزه [[اثبات]] آن ناممکن است.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۱۸.</ref>

	==حطیم==		==حطیم==

Wasity: /* حطیم */

2023-03-31T11:11:37Z

حطیم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۱
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	علامت مستجار در [[دیوار]] پشت درب و کنار [[رکن یمانی]] که نشانه‌ای از میلاد [[نور]] در [[کعبه]] داشته و به این قسمت [[مقدس]] کعبه ملتزم نیز گفته می‌شده<ref>تذکرة الخواص، ص۱۰.</ref>، چنان محو شده که امروزه [[اثبات]] آن ناممکن است.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۱۸.</ref>		علامت مستجار در [[دیوار]] پشت درب و کنار [[رکن یمانی]] که نشانه‌ای از میلاد [[نور]] در [[کعبه]] داشته و به این قسمت [[مقدس]] کعبه ملتزم نیز گفته می‌شده<ref>تذکرة الخواص، ص۱۰.</ref>، چنان محو شده که امروزه [[اثبات]] آن ناممکن است.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۱۸.</ref>

	==[[حطیم]]==		==حطیم==
	حطیم به قسمتی از فاصله رکن شامی و رکن [[غربی]] از یک سو و [[مقام ابراهیم]] و [[زمزم]] از سوی دیگر گفته می‌شد که از نظر [[عبادی]] و [[سیاسی]] اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته و پناهگاهی برای [[مظلومان]] و [[محرومان]] بوده که در آنجا گردهم می‌آمدند و با [[استغاثه]] و [[دعا]] از [[خدا]] [[دادخواهی]] می‌کردند. چه بسیار [[ستمگران]] و متجاوزانی که با این استغاثه‌ها نابود می‌شدند و چه مظلومانی که دعایشان [[مستجاب]] و داد خود را می‌ستاندند.		{{اصلی\|حطیم}}
			«حطیم» به قسمتی از فاصله رکن شامی و رکن [[غربی]] از یک سو و [[مقام ابراهیم]] و [[زمزم]] از سوی دیگر گفته می‌شد که از نظر [[عبادی]] و [[سیاسی]] اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته و پناهگاهی برای [[مظلومان]] و [[محرومان]] بوده که در آنجا گردهم می‌آمدند و با [[استغاثه]] و [[دعا]] از [[خدا]] [[دادخواهی]] می‌کردند. چه بسیار [[ستمگران]] و متجاوزانی که با این استغاثه‌ها نابود می‌شدند و چه مظلومانی که دعایشان [[مستجاب]] و داد خود را می‌ستاندند.
	این محل مقدس که جنةالمعلی نیز نامیده می‌شود [[محل دفن]] اجداد [[پیامبر]]{{صل}} و مادر گرامی آن حضرت ([[آمنه بنت وهب]]{{س}})<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۱۴۲-۱۵۰.</ref> و شخصیت‌های [[بنی‌هاشم]] بود که [[مدفن]] بانوی [[اسلام]] [[حضرت خدیجه]]{{س}} [[همسر گرامی پیامبر]]{{صل}} و مادر [[حضرت فاطمه زهرا]]{{س}} نیز در این محل قرار دارد.		این محل مقدس که جنةالمعلی نیز نامیده می‌شود [[محل دفن]] اجداد [[پیامبر]]{{صل}} و مادر گرامی آن حضرت ([[آمنه بنت وهب]]{{س}})<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۱۴۲-۱۵۰.</ref> و شخصیت‌های [[بنی‌هاشم]] بود که [[مدفن]] بانوی [[اسلام]] [[حضرت خدیجه]]{{س}} [[همسر گرامی پیامبر]]{{صل}} و مادر [[حضرت فاطمه زهرا]]{{س}} نیز در این محل قرار دارد.
	قبل از [[تسلط]] سعودی‌ها بر [[حجاز]]، [[قبور]] [[مطهره]] [[قصی بن کلاب]]، هاشم، [[عبد]] مناف، [[عبدالمطلب]]، [[ابوطالب]]، [[آمنه]]، [[خدیجه]] و جمعی از [[خاندان پیامبر]]{{صل}} و [[صحابه]] در این محل، دارای بارگاه و نام و نشان بوده که اکنون به گورستان متروکه‌ای مبدل شده است.		قبل از [[تسلط]] سعودی‌ها بر [[حجاز]]، [[قبور]] [[مطهره]] [[قصی بن کلاب]]، هاشم، [[عبد]] مناف، [[عبدالمطلب]]، [[ابوطالب]]، [[آمنه]]، [[خدیجه]] و جمعی از [[خاندان پیامبر]]{{صل}} و [[صحابه]] در این محل، دارای بارگاه و نام و نشان بوده که اکنون به گورستان متروکه‌ای مبدل شده است.

Wasity: /* مقدمه */

2023-03-31T11:10:36Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۰
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	خانه‌های اعضای قبایل مختلف به تناسب اهمیت وسیادتشان در اطراف خانه خدا قرار گرفته بود؛ به این ترتیب که خانه‌های [[قریشیان]] گرداگرد کعبه، و از آن پس خانه‌های دیگر قبایل قرار داشت.		خانه‌های اعضای قبایل مختلف به تناسب اهمیت وسیادتشان در اطراف خانه خدا قرار گرفته بود؛ به این ترتیب که خانه‌های [[قریشیان]] گرداگرد کعبه، و از آن پس خانه‌های دیگر قبایل قرار داشت.

	قریش خود از گروه‌ها و قبایل زیادی تشکیل شده بود که ابتدا به دو تیره اصلی قریش بطاح، و قریش [[ظواهر]]، تقسیم می‌شد و عمده‌ترین قبایل قریش بطاح، عبارت بودند از: [[بنی‌عبدمناف]]، ~~بنی‌عبدالعزی،~~ [[بنی‌عبدالدار]]، [[بنی‌زهره]]، [[بنی‌تمیم]]، [[بنی‌مخزوم]]، [[بنی‌جمع]]، [[بنی‌سهم]] و اهم قبایل قریش ظواهر عبارت بودند از [[بنی عامر]] ~~بن لؤمی،~~ [[بنی‌فهر]]، [[بنی‌تیم]]، [[بنی‌قیس]]، [[بنی‌الحارث]]، [[بنی‌مالک]].		قریش خود از گروه‌ها و قبایل زیادی تشکیل شده بود که ابتدا به دو تیره اصلی قریش بطاح، و قریش [[ظواهر]]، تقسیم می‌شد و عمده‌ترین قبایل قریش بطاح، عبارت بودند از: [[بنی‌عبدمناف]]، [[بنی‌عبدالعزی]]، [[بنی‌عبدالدار]]، [[بنی‌زهره]]، [[بنی‌تمیم]]، [[بنی‌مخزوم]]، [[بنی‌جمع]]، [[بنی‌سهم]] و اهم قبایل قریش ظواهر عبارت بودند از [[بنی عامر بن لؤی]]، [[بنی‌فهر]]، [[بنی‌تیم]]، [[بنی‌قیس]]، [[بنی‌الحارث]]، [[بنی‌مالک]].
	[[شهر مکه]] یک واحد مستقل [[سیاسی]]، و برای خود کشوری [[آزاد]] بود، و [[قریش]] پرده‌داری [[کعبه]] را که مهم‌ترین سمت [[سیادت]] و [[امارت]] بود، بر عهده داشت و به همین دلیل در [[مکه]] [[حاکم]] مطلق بوده و دیگر [[وظایف]] و تأسیسات مربوط به کعبه مانند: سقایت حجاج، مهمانداری، حل و فصل امور و رسیدگی به [[اختلافات]] از [[اختیارات]] قریش بود.		[[شهر مکه]] یک واحد مستقل [[سیاسی]]، و برای خود کشوری [[آزاد]] بود، و [[قریش]] پرده‌داری [[کعبه]] را که مهم‌ترین سمت [[سیادت]] و [[امارت]] بود، بر عهده داشت و به همین دلیل در [[مکه]] [[حاکم]] مطلق بوده و دیگر [[وظایف]] و تأسیسات مربوط به کعبه مانند: سقایت حجاج، مهمانداری، حل و فصل امور و رسیدگی به [[اختلافات]] از [[اختیارات]] قریش بود.
	[[جرجی زیدان]] [[مورخ]] معروف، تأسیسات وابسته به کعبه و اداره شهر مکه را در حدود ۲۰ [[منصب]] ذکر می‌کند که هر کدام در [[اختیار]] یکی از [[قبایل]] قریش قرار داشت.		[[جرجی زیدان]] [[مورخ]] معروف، تأسیسات وابسته به کعبه و اداره شهر مکه را در حدود ۲۰ [[منصب]] ذکر می‌کند که هر کدام در [[اختیار]] یکی از [[قبایل]] قریش قرار داشت.

Wasity: /* مقدمه */

2023-03-31T11:08:42Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۸
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[مکه]] بخشی از منطقه تهامه است و ارتفاع تقریبی آن از سطح دریا ۳۳۰ متر است و در فاصله شصت کیلومتری [[جده]] و ۲۵ کیلومتری [[مدینه]] قرار دارد.		«[[مکه]]» بخشی از منطقه «[[تهامه]]» است و ارتفاع تقریبی آن از سطح دریا ۳۳۰ متر است و در فاصله شصت کیلومتری [[جده]] و ۲۵ کیلومتری [[مدینه]] قرار دارد.
	[[شهر مکه]] به نام‌های دیگری چون المعاذ، [[ام القری]]، البلد، البلد الامین، البلد الحرام، قریة النمل، [[حرم]] و [[قادسیه]] هم نامیده شده است.		[[شهر مکه]] به نام‌های دیگری چون المعاذ، [[ام القری]]، البلد، البلد الامین، البلد الحرام، قریة النمل، [[حرم]] و [[قادسیه]] هم نامیده شده است.
	مکه در میان مناطق قبایل‌نشین [[حجاز]]، موقعیت ممتازی داشت. و وجود [[کعبه]] و [[خانه خدا]] [[قداست]] خاصی به این [[شهر]] بخشیده و انبوه [[مردم]] از اطراف و اکناف و دور و نزدیک هر سال برای [[زیارت]] کعبه به مکه می‌آمدند، و از آنجا که [[سرزمین مکه]] حاصلخیز نبود، اهالی مکه بیشتر به کار [[تجارت]] می‌پرداختند و همین دو عامل اساسی، موجب شده بود که مکه به صورت یک مرکز تجارتی مهم درآید و [[قبایل]] ساکن آن هم از اهمیت و [[شخصیت]] ممتازی برخوردار شوند. [[سیادت]] و [[حاکمیت]] مکه در دست [[قریش]] بود و با در دست داشتن کعبه، بر تعداد زیادی از [[قبایل عرب]] [[نفوذ]] کامل داشتند؛ زیرا در کعبه ۳۶۰ [[بت]] [[نصب]] شده بود که هر کدام متعلق به یک [[قبیله]] بود و قریش عهده‌دار نگهداری [[بت‌ها]] و تأمین وسایل و راه‌های آمدورفت [[زوار]] بودند.		مکه در میان مناطق قبایل‌نشین [[حجاز]]، موقعیت ممتازی داشت. و وجود [[کعبه]] و [[خانه خدا]] [[قداست]] خاصی به این [[شهر]] بخشیده و انبوه [[مردم]] از اطراف و اکناف و دور و نزدیک هر سال برای [[زیارت]] کعبه به مکه می‌آمدند، و از آنجا که [[سرزمین مکه]] حاصلخیز نبود، اهالی مکه بیشتر به کار [[تجارت]] می‌پرداختند و همین دو عامل اساسی، موجب شده بود که مکه به صورت یک مرکز تجارتی مهم درآید و [[قبایل]] ساکن آن هم از اهمیت و [[شخصیت]] ممتازی برخوردار شوند. [[سیادت]] و [[حاکمیت]] مکه در دست [[قریش]] بود و با در دست داشتن کعبه، بر تعداد زیادی از [[قبایل عرب]] [[نفوذ]] کامل داشتند؛ زیرا در کعبه ۳۶۰ [[بت]] [[نصب]] شده بود که هر کدام متعلق به یک [[قبیله]] بود و قریش عهده‌دار نگهداری [[بت‌ها]] و تأمین وسایل و راه‌های آمدورفت [[زوار]] بودند.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مکه | عنوان مدخل = مکه | مداخل مرتبط = مکه در قرآن - مکه در تاریخ اسلامی - مکه در معارف مهدویت - مکه در فقه سیاسی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == مکه بخشی از منطقه تهامه است و ارتفاع تقریبی آن از سطح دریا ۳۳۰ متر است و...» ایجاد کرد

2023-03-30T17:51:51Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = مکه | عنوان مدخل = مکه | مداخل مرتبط = مکه در قرآن - مکه در تاریخ اسلامی - مکه در معارف مهدویت - مکه در فقه سیاسی | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == مکه بخشی از منطقه تهامه است و ارتفاع تقریبی آن از سطح دریا ۳۳۰ متر است و...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = مکه
| عنوان مدخل = مکه
| مداخل مرتبط = [[مکه در قرآن]] - [[مکه در تاریخ اسلامی]] - [[مکه در معارف مهدویت]] - [[مکه در فقه سیاسی]]
| پرسش مرتبط =
}}

== مقدمه ==
[[مکه]] بخشی از منطقه تهامه است و ارتفاع تقریبی آن از سطح دریا ۳۳۰ متر است و در فاصله شصت کیلومتری [[جده]] و ۲۵ کیلومتری [[مدینه]] قرار دارد.
[[شهر مکه]] به نام‌های دیگری چون المعاذ، [[ام القری]]، البلد، البلد الامین، البلد الحرام، قریة النمل، [[حرم]] و [[قادسیه]] هم نامیده شده است.
مکه در میان مناطق قبایل‌نشین [[حجاز]]، موقعیت ممتازی داشت. و وجود [[کعبه]] و [[خانه خدا]] [[قداست]] خاصی به این [[شهر]] بخشیده و انبوه [[مردم]] از اطراف و اکناف و دور و نزدیک هر سال برای [[زیارت]] کعبه به مکه می‌آمدند، و از آنجا که [[سرزمین مکه]] حاصلخیز نبود، اهالی مکه بیشتر به کار [[تجارت]] می‌پرداختند و همین دو عامل اساسی، موجب شده بود که مکه به صورت یک مرکز تجارتی مهم درآید و [[قبایل]] ساکن آن هم از اهمیت و [[شخصیت]] ممتازی برخوردار شوند. [[سیادت]] و [[حاکمیت]] مکه در دست [[قریش]] بود و با در دست داشتن کعبه، بر تعداد زیادی از [[قبایل عرب]] [[نفوذ]] کامل داشتند؛ زیرا در کعبه ۳۶۰ [[بت]] [[نصب]] شده بود که هر کدام متعلق به یک [[قبیله]] بود و قریش عهده‌دار نگهداری [[بت‌ها]] و تأمین وسایل و راه‌های آمدورفت [[زوار]] بودند.
[[حرام]] بودن [[جنگ]] در حرم - به [[احترام]] کعبه - به این شهر [[امنیت]] و [[آرامش]] بخشیده و بر رونق و فعالیت [[تجاری]] آن افزوده و موجب جلب توجه در میان قبایل عرب شده بود.
خانه‌های اعضای قبایل مختلف به تناسب اهمیت وسیادتشان در اطراف خانه خدا قرار گرفته بود؛ به این ترتیب که خانه‌های [[قریشیان]] گرداگرد کعبه، و از آن پس خانه‌های دیگر قبایل قرار داشت.

قریش خود از گروه‌ها و قبایل زیادی تشکیل شده بود که ابتدا به دو تیره اصلی قریش بطاح، و قریش [[ظواهر]]، تقسیم می‌شد و عمده‌ترین قبایل قریش بطاح، عبارت بودند از: [[بنی‌عبدمناف]]، بنی‌عبدالعزی، [[بنی‌عبدالدار]]، [[بنی‌زهره]]، [[بنی‌تمیم]]، [[بنی‌مخزوم]]، [[بنی‌جمع]]، [[بنی‌سهم]] و اهم قبایل قریش ظواهر عبارت بودند از [[بنی عامر]] بن لؤمی، [[بنی‌فهر]]، [[بنی‌تیم]]، [[بنی‌قیس]]، [[بنی‌الحارث]]، [[بنی‌مالک]].
[[شهر مکه]] یک واحد مستقل [[سیاسی]]، و برای خود کشوری [[آزاد]] بود، و [[قریش]] پرده‌داری [[کعبه]] را که مهم‌ترین سمت [[سیادت]] و [[امارت]] بود، بر عهده داشت و به همین دلیل در [[مکه]] [[حاکم]] مطلق بوده و دیگر [[وظایف]] و تأسیسات مربوط به کعبه مانند: سقایت حجاج، مهمانداری، حل و فصل امور و رسیدگی به [[اختلافات]] از [[اختیارات]] قریش بود.
[[جرجی زیدان]] [[مورخ]] معروف، تأسیسات وابسته به کعبه و اداره شهر مکه را در حدود ۲۰ [[منصب]] ذکر می‌کند که هر کدام در [[اختیار]] یکی از [[قبایل]] قریش قرار داشت.
[[عبدالمطلب]] با دست‌یابی به آب [[زمزم]] ۔ پس از مسدود شدن آنکه مدت‌ها طول کشیده بود - و یک قبضه [[شمشیر]] و چند شیء گرانبها که در جریان حفر زمزم به دست آمد، از موقعیت و سیادت و [[حاکمیت]] [[برتری]] برخوردار شد.

در [[حمله ابرهه]] به مکه، عبدالمطلب به عنوان [[رییس]] [[مردم]] مکه و [[نماینده]] قبایل ساکن مکه با وی [[ملاقات]] کرد، ولی حاضر نشد سیادت مکه را به پای [[ابرهه]] بریزد، و با جمله «و للبیت [[رب]] یمنعه» یعنی [[خانه کعبه]] نیز خدایی و صاحبی دارد که از آن [[دفاع]] می‌کند، [[رُعب]] بر [[دل]] ابرهه افکند و با [[اطمینان]] و [[آرامش]] کامل درباره شتران مردم مکه که به دست [[سپاهیان]] ابرهه به یغما برده شده بود، سخن گفت و از سوی دیگر مردم شهر مکه به دستور عبدالمطلب [[شهر]] را ترک گفته و به کوه‌های مجاور [[پناه]] بردند. [[تهدید]] متکی به [[ایمان عبدالمطلب]]، با سیاستی که در [[تخلیه]] شهر [[اعمال]] کرد، ابرهه و سپاهیانش را به وحشتی وصف‌ناپذیر دچار، و سرانجام با [[امداد الهی]] وادار به هزیمت کرد.
در جریان [[صلح حدیبیه]] نیز [[پیامبر]] با قریش به عنوان نماینده حاکمیت مکه، [[پیمان]] [[متارکه جنگ]] و عدم تعرض بست و به این ترتیب دست قریش را از تحریک مردم و [[تحمیل عقیده]] و [[توطئه]] بر علیه [[اسلام]] قطع کرد.

مکه، شهر مورد علاقه [[پیامبر اسلام]]{{صل}} بوده و در این باره فرموده است:
«به [[خدا]] [[سوگند]] که تو ای [[مکه]] پربرکت‌ترین و محبوب‌ترین [[سرزمین]] خدا نزد من هستی که اگر مرا از تو جدا نمی‌کردند، هرگز از تو [[هجرت]] نمی‌نمودم»<ref>شفاء الغرام باخبار البلد الحرام، ج۱، ص۱۱۹.</ref>.
مکه به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص در [[جزیرةالعرب]] و نیز بنا به [[قداست]] [[کعبه]]، همواره در [[تاریخ]]، مرکز [[آمال]] و محور [[قدرت]] در منطقه و یک [[قطب]] [[سیاسی]] و [[اقتصادی]] به‌شمار می‌آمده است.
[[قریش]] که از نظر [[نفوذ]] سیاسی و اقتصادی بر دیگر [[قبایل عرب]] تفوق داشته، پیوسته اداره شئونات ویژه مکه را در میان قبائل [[عرب]] عهده‌دار بوده است.
مکه به دلیل موقعیت خاص کعبه، مرکزیت [[دینی]] شبه جزیره را هم دارا بوده و بت‌های بزرگ مشترک و بت‌های کوچک اختصاصی هر [[قبیله]] در آن قرار داشتند.
به علت این ویژگی‌ها بود که مکه بارها [[شاهد]] برخورد قدرت‌های منطقه و حوادث [[ناگواری]] چون [[حمله ابرهه]] [[سلطان]] [[مقتدر]] [[افریقا]] ([[حبشه]]) بوده و برخی از این وقایع ناشی از معارضه قدرت‌ها، در دوران پس از [[اسلام]] هم اتفاق افتاد، که منجر به [[آتش]] کشیده شدن کعبه توسط منجنیق‌ها برای سرکوبی [[عبدالله بن زبیر]] مدعی [[خلافت]] در برابر [[یزید بن معاویه]] شد و [[حرمت]] دیرینه کعبه و [[حرم]] در هم شکسته شد<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۶۶.</ref> و در [[قرن سوم]] نیز کعبه توسط [[قرامطه]] مورد هتک قرار گرفت<ref>تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره، ص۷۱.</ref>.
[[مسجدالحرام]] نیز به نوبه خود حوادث فراوانی به خود دیده و تحولات [[تاریخی]]، آثاری را در آن به وجود آورده است.
اهمیت، قداست و جایگاه ویژه حرم، مکه، مسجدالحرام و کعبه بر حوادث تاریخی این سرزمین اثری عمیق گذارده و این حوادث را در تاریخ به نحو بارزی برجستگی و اهمیت فوق‌العاده‌ای بخشیده است. به همین دلیل [[حفظ]] آثار تاریخی این سرزمین به معنای [[حراست]] از [[اسرار]] و موقعیت آن تلقی می‌گردد و در نتیجه، [[مفهوم مخالف]] آن یعنی که هرگونه [[تخریب]] و از میان بردن این آثار مثبت یا منفی [[تاریخی]] این [[سرزمین]] به مثابه ضربه‌ای بر موقعیت آن و محو علایم و آثار نشان‌دهنده [[اسرار]] [[نهان]] آن است.
به اختصار به بخشی از آثار تخریب شده توسط حاکمانی که [[قدرت]] و [[عظمت]] خود را از این [[سرزمین مقدس]] گرفته‌اند، اشاره می‌کنیم.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۱۶.</ref>

==[[مستجار]]==
علامت مستجار در [[دیوار]] پشت درب و کنار [[رکن یمانی]] که نشانه‌ای از میلاد [[نور]] در [[کعبه]] داشته و به این قسمت [[مقدس]] کعبه ملتزم نیز گفته می‌شده<ref>تذکرة الخواص، ص۱۰.</ref>، چنان محو شده که امروزه [[اثبات]] آن ناممکن است.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۱۸.</ref>

==[[حطیم]]==
حطیم به قسمتی از فاصله رکن شامی و رکن [[غربی]] از یک سو و [[مقام ابراهیم]] و [[زمزم]] از سوی دیگر گفته می‌شد که از نظر [[عبادی]] و [[سیاسی]] اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته و پناهگاهی برای [[مظلومان]] و [[محرومان]] بوده که در آنجا گردهم می‌آمدند و با [[استغاثه]] و [[دعا]] از [[خدا]] [[دادخواهی]] می‌کردند. چه بسیار [[ستمگران]] و متجاوزانی که با این استغاثه‌ها نابود می‌شدند و چه مظلومانی که دعایشان [[مستجاب]] و داد خود را می‌ستاندند.
این محل مقدس که جنةالمعلی نیز نامیده می‌شود [[محل دفن]] اجداد [[پیامبر]]{{صل}} و مادر گرامی آن حضرت ([[آمنه بنت وهب]]{{س}})<ref>فقه سیاسی، ج۵، ص۱۴۲-۱۵۰.</ref> و شخصیت‌های [[بنی‌هاشم]] بود که [[مدفن]] بانوی [[اسلام]] [[حضرت خدیجه]]{{س}} [[همسر گرامی پیامبر]]{{صل}} و مادر [[حضرت فاطمه زهرا]]{{س}} نیز در این محل قرار دارد.
قبل از [[تسلط]] سعودی‌ها بر [[حجاز]]، [[قبور]] [[مطهره]] [[قصی بن کلاب]]، هاشم، [[عبد]] مناف، [[عبدالمطلب]]، [[ابوطالب]]، [[آمنه]]، [[خدیجه]] و جمعی از [[خاندان پیامبر]]{{صل}} و [[صحابه]] در این محل، دارای بارگاه و نام و نشان بوده که اکنون به گورستان متروکه‌ای مبدل شده است.
[[خانه]] خدیجه این بانوی بزرگ اسلام نخستین بارقه‌های [[وحی]] را به خود دیده و [[اقامتگاه]] پیامبر{{صل}} در دشوارترین شرایط زندگیش و در آغاز وحی بوده است. خانه‌ای که پس از انجام [[مراسم عقد]] [[ازدواج پیامبر]]{{صل}} و خدیجه، با تعبیر شیوای وصف‌ناپذیر خدیجه که گفت: «الی بیتک یا محمد{{صل}}» [[خانه]] [[آرامش‌بخش]] [[پیامبر]]{{صل}} شد. خانه‌ای که سه [[فرزند پیامبر]]{{صل}} در آن [[تولد]] یافت، چه خانه بابرکت و بافضیلتی، اما خزان این خانه با تمامی [[شکوه]] و عظمتش با [[سلطه]] [[آل]] سعود پایان پذیرفت و ابتدا [[تخریب]] و سپس روی این کاشانه [[ملکوتی]] [[مدرسه]] اطفال بنا کردند، البته دیری نپایید همین مدرسه نیز به [[کعبه]] [[آمال]] [[عاشقان]] مبدل گشت و امروز میدان ترمینال اتوبوس‌های ساخت غرب جای آن‌همه شکوه و [[عظمت]] را گرفته است<ref>فقه سیاسی، ج۳، ص۱۴۷-۱۴۶.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۱۸.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100701.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:مکه]]