نبی در لغت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2025-09-04T07:00:00Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۰
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[نبوت]] از [[نبی]] مشتق شده است. نبی در لغت [[عرب]] در چهار معنای مختلف ذیل به اعتبار ماده اصلی آن استعمال شده است.		[[نبوت]] از [[نبی]] مشتق شده است. نبی در لغت [[عرب]] در چهار معنای مختلف ذیل به اعتبار ماده اصلی آن استعمال شده است.

	۱. '''خبر''': اگر ماده نبی از ~~«[[نبأ]]»~~ مهموز اللام اشتقاق یابد معنای خبر و [[پیام]] را خواهد داشت، اما همزه آن به جهت کثرت استعمال به «یای» منقلب شده است. برخی از [[اهل لغت]] «نبأ» را اخص از خبر می‌دانند و معتقدند که «نبأ» خبری است که دارای فایده قابل توجه و مهم باشد و مطابقت آن با واقع به صورت جزمی یا [[ظن]] [[قوی]] باشد. در اینجا به آرای بعض اهل لغت اشاره می‌شود:		۱. '''خبر''': اگر ماده نبی از «نبأ» مهموز اللام اشتقاق یابد معنای خبر و [[پیام]] را خواهد داشت، اما همزه آن به جهت کثرت استعمال به «یای» منقلب شده است. برخی از اهل لغت «نبأ» را اخص از خبر می‌دانند و معتقدند که «نبأ» خبری است که دارای فایده قابل توجه و مهم باشد و مطابقت آن با واقع به صورت جزمی یا [[ظن]] [[قوی]] باشد. در اینجا به آرای بعض اهل لغت اشاره می‌شود:
	فراء: {{عربی\|النبي هو من أنبأ عن الله فترك الهمزة}}<ref>نقل از: ابن منظور، لسان العرب، ج١۴، ص٩.</ref>.		# فراء: {{عربی\|النبي هو من أنبأ عن الله فترك الهمزة}}<ref>نقل از: ابن منظور، لسان العرب، ج١۴، ص٩.</ref>.
	[[زجاج]]: {{عربی\|اشتقاقه من نبأ و أنبأ اي خبر و الأجود ترك الهمز}}<ref>نقل از: ابن منظور، لسان العرب، ج١۴، ص٩؛ نیز مرتضی زبیدی، تاج العروس، ج۲۰، ص۲۱۳.</ref>.		# [[زجاج]]: {{عربی\|اشتقاقه من نبأ و أنبأ اي خبر و الأجود ترك الهمز}}<ref>نقل از: ابن منظور، لسان العرب، ج١۴، ص٩؛ نیز مرتضی زبیدی، تاج العروس، ج۲۰، ص۲۱۳.</ref>.
			# [[سیبویه]]: {{عربی\|انهم تركوا الهمز في النبي كما تركوه في الذرية و البرية و الخابية الا اهل مكة فانهم يهمزون هذه الحروف}}<ref>نقل از جوهری، الصحاح، ج۱، ص٧۴، ذیل ماده نبأ.</ref>.
			# [[زبیدی]]: {{عربی\|النبأ الخبر و هما مترادفان و فرق بينهما بعض و قال الراغب النبأ خبر ذو فائدة عظيمة يحصل به علم أو غلبة ظن}}<ref>تاج العروس، ج١، ص٢۵۴.</ref>.

	~~[[سیبویه]]: {{عربی\|انهم تركوا الهمز في النبي كما تركوه في الذرية~~ و ~~البرية~~ و ~~الخابية الا اهل مكة فانهم يهمزون هذه الحروف}}<ref>نقل~~ از ~~جوهری، الصحاح، ج۱، ص٧۴، ذیل ماده~~ نبأ.~~</ref>.~~		نکته قابل ذکر این که بعض لغویون معنای خبر برای نبأ را معنای لازم آن دانستند و معنای اصلی و مطابقی نبأ را حرکت از مکانی به مکان دیگر ذکر کردند و چون خبر مخصوصاً خبر مهم از مکانی به مکان دیگر منتقل می‌شود، واژه نبأ بر خبر اطلاق شده است. ابن فارس در این باره می‌نویسد: {{عربی\|النبأ الاتيان من مكان الى مكان و من هذا القياس النبأ الخبر لانه يأتي من مكان الى مكان و من همز النبي فلانه انبأ عن الله تعالى و الله اعلم بالصواب}}<ref>معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص۳۸۵.</ref>.
	~~[[زبیدی]]~~: {{عربی\|النبأ الخبر و ~~هما مترادفان و فرق بينهما بعض~~ و ~~قال الراغب النبأ خبر ذو فائدة عظيمة يحصل به علم أو غلبة ظن~~}}<ref>~~تاج العروس، ج١، ص٢۵۴~~.</ref>.

	~~نکته قابل ذکر این که بعض لغویون معنای خبر برای~~ نبأ ~~را معنای لازم آن دانستند و معنای اصلی و مطابقی نبأ را~~ [[~~حرکت~~]] ~~از مکانی به مکان~~ دیگر ~~ذکر کردند و چون خبر مخصوصاً خبر مهم از مکانی~~ به ~~مکان دیگر منتقل می‌شود، واژه نبأ بر خبر اطلاق شده است.~~		ابن منظور نیز با تعریف نبأ به خروج از شهری به [[شهر]] دیگر درباره اطلاق خطاب {{عربی\|يا نبي الله}} به [[پیامبر اسلام]]{{صل}} توسط یک [[اعرابی]] می‌گوید<ref>{{عربی\|نبا اذا خرج من بلد الى بلد و من هنا قال الاعرابي له{{صل}}: يا نبيء الله فهمز. أي يا من خرج من مكة الى مدينة فانكر عليه الهمز لانه ليس من لغة قريش}}؛ (لسان العرب، ج۹، ص۱۰).</ref>: «مقصود اعرابی از آن همان معنای خارج شدن از شهری بوده است که [[پیامبر]]{{صل}} از [[مکه]] به [[مدینه]] خارج شده بود، [[حضرت محمد]]{{صل}} چنین اطلاقی را نمی‌پسندد؛ چراکه آن از لغت [[قریش]] نبود»<ref>المستدرک، ج۲، ص۲۳۱، به معانی الاخبار، ص١١۴.</ref>.
	~~ابن فارس در این باره می‌نویسد:~~
	{{عربی\|~~النبأ الاتيان~~ من ~~مكان~~ الى ~~مكان~~ و من ~~هذا القياس النبأ الخبر لانه يأتي~~ من ~~مكان~~ الى ~~مكان و~~ من ~~همز النبي فلانه انبأ عن الله تعالى و الله اعلم بالصواب~~}}<ref>~~معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص۳۸۵~~.</ref>.

	~~ابن منظور نیز با تعریف نبأ به خروج از شهری به~~ [[~~شهر~~]] ~~دیگر درباره~~ اطلاق ~~خطاب~~ {{عربی\|يا نبي الله}} به [[~~پیامبر اسلام~~]]{{صل}} ~~توسط یک [[اعرابی]] می‌گوید~~<ref>{{عربی\|~~نبا اذا خرج~~ من ~~بلد الى بلد~~ و ~~من هنا~~ قال ~~الاعرابي له~~{{صل}}: يا ~~نبيء~~ الله ~~فهمز. أي يا من خرج من مكة الى مدينة فانكر عليه الهمز لانه ليس من لغة قريش~~}}؛ (~~لسان العرب، ج۹، ص۱۰~~).</ref>:		لکن [[راغب اصفهانی]] در [[تفسیر]] خطاب اعرابی بر این رأی است که مقصود وی از اطلاق {{عربی\|يا نبي الله}} با همزه اظهار نوعی [[بغض]] و تحقیر بود که مورد [[انکار]] و عکس‌العمل پیامبر{{صل}} قرار گرفت<ref>{{عربی\|فالنبي بغير المهمز ابلغ من الشيء بالهمز لانه ليس كل منبأ رفيع القدر و لذكر قال{{صل}} عمن قال: يا نبي الله فقال{{صل}} لست بنبيء الله و لكن نبي الله لما رأى ان الرجل خاطبه بالهمز لبعض منه}}؛ (المفردات، ص٢۶٠).</ref>. طریحی: {{عربی\|النبأ واحد الأنباء و هي الاخبار و النبيء هو الانسان المخبر من الله بغير واسطة بشر}}<ref>مجمع البحرین، ج۸، ذیل ماده نبأ.</ref>.
	~~«مقصود اعرابی از آن همان معنای خارج شدن از شهری بوده است که [[پیامبر]]~~{{صل}} ~~از [[مکه]] به [[مدینه]] خارج شده بود، [[حضرت محمد]]{{صل}} چنین اطلاقی را نمی‌پسندد؛ چراکه آن از لغت [[قریش]] نبود»~~<ref>~~المستدرک، ج۲، ص۲۳۱، به معانی الاخبار، ص١١۴~~.</ref>.

	لکن [[راغب]] در [[تفسیر]] خطاب اعرابی بر این [[رأی]] است که مقصود وی از اطلاق {{عربی\|يا نبي الله}} با همزه اظهار نوعی [[بغض]] و [[تحقیر]] بود که مورد [[انکار]] و عکس‌العمل پیامبر{{صل}} قرار گرفت<ref>{{عربی\|فالنبي بغير المهمز ابلغ من الشيء بالهمز لانه ليس كل منبأ رفيع القدر و لذكر قال{{صل}} عمن قال: يا نبي الله فقال{{صل}} لست بنبيء الله و لكن نبي الله لما رأى ان الرجل خاطبه بالهمز لبعض منه}}؛ (المفردات، ص٢۶٠).</ref>.		۲. '''جای مرتفع''': اگر [[نبی]] از ماده {{عربی\|النباوة}} و {{عربی\|النبوة}} مشتق شود، معنای اصلی آن جای مرتفع از [[زمین]] است. اما جهت و دلیل اطلاق آن بر [[پیغمبر]] به خاطر عظمت و [[مقام]] مرتفع وی از دیگران نزد [[خداوند]] می‌باشد. چنان که لغویون ذکر کرده‌اند.
	طریحی: {{عربی\|النبأ واحد الأنباء و هي الاخبار و النبيء هو الانسان المخبر من الله بغير واسطة بشر}}<ref>مجمع البحرین، ج۸، ذیل ماده نبأ.</ref>.

	۲. '''جای مرتفع''': اگر [[نبی]] از ماده {{عربی\|النباوة}} و {{عربی\|النبوة}} مشتق شود، معنای اصلی آن جای مرتفع از [[زمین]] است. اما جهت و دلیل اطلاق آن بر [[پیغمبر]] به خاطر [[عظمت]] و [[مقام]] مرتفع وی از دیگران نزد [[خداوند]] می‌باشد. چنان که لغویون ذکر کرده‌اند.
	ابن فارس: {{عربی\|يقال ان النبي{{صل}} اسمه من النبوة و هو الارتفاع كانه [[مفضل]] على سائر [[الناس]] يرفع متزلته}}<ref>معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص٣٨۵.</ref>.		ابن فارس: {{عربی\|يقال ان النبي{{صل}} اسمه من النبوة و هو الارتفاع كانه [[مفضل]] على سائر [[الناس]] يرفع متزلته}}<ref>معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص٣٨۵.</ref>.
	جوهری: {{عربی\|النبوة ما ارتفع من الارض}}<ref>الصحاح، ج۶، ص٢۵٠٠.</ref>.		جوهری: {{عربی\|النبوة ما ارتفع من الارض}}<ref>الصحاح، ج۶، ص٢۵٠٠.</ref>.

	وی برای [[تأیید]] مدعای خود به [[شعر]] ذیل [[اسدی]] [[استشهاد]] کرده است<ref>ر.ک: الصحاح، ج۶، ص۲۵۰۱.</ref>.		وی برای [[تأیید]] مدعای خود به [[شعر]] ذیل [[اسدی]] استشهاد کرده است<ref>ر.ک: الصحاح، ج۶، ص۲۵۰۱.</ref>.
	{{عربی\|لا صبح رتما دقاق الحصي مكان النبي من الكاثب}}.		{{عربی\|لا صبح رتما دقاق الحصي مكان النبي من الكاثب}}.
	ابن منظور: {{عربی\|النبي ما ارتفع من الأرض وقال بعضهم و منه اشتقاق النبي لانه ارفع خلق الله}}<ref>لسان العرب، ج۴، ص٣٠.</ref>.		ابن منظور: {{عربی\|النبي ما ارتفع من الأرض وقال بعضهم و منه اشتقاق النبي لانه ارفع خلق الله}}<ref>لسان العرب، ج۴، ص٣٠.</ref>.

	[[زبیدی]]: {{عربی\|النباوة ما ارتفع من الأرض كالنبوة و النبي}}<ref>تاج العروس، ج۲۰، ص۲۱۴.</ref>.		[[زبیدی]]: {{عربی\|النباوة ما ارتفع من الأرض كالنبوة و النبي}}<ref>تاج العروس، ج۲۰، ص۲۱۴.</ref>.
	وی برای تأیید مدعای خود به [[روایت]] ذیل [[استشهاد]] می‌ورزد.		وی برای تأیید مدعای خود به [[روایت]] ذیل استشهاد می‌ورزد.
	{{متن حدیث\|لَا تُصَلُّوا عَلَى النَّبِىِّ‌}}<ref>تاج العروس، ج۲۰، ص۲۱۴.</ref>.		{{متن حدیث\|لَا تُصَلُّوا عَلَى النَّبِىِّ‌}}<ref>تاج العروس، ج۲۰، ص۲۱۴.</ref>.
	دیگر [[اهل لغت]] نیز معنای فوق را در [[تفسیر]] لغوی [[نبی]] ذکر کرده‌اند.		دیگر اهل لغت نیز معنای فوق را در [[تفسیر]] لغوی [[نبی]] ذکر کرده‌اند.
	[[شیخ صدوق]]: وی [[نبوت]] را از «النبوة» مشتق می‌داند و اضافه می‌کند که آن را از یک لغوی به نام «ابی [[بشر]]» شنیده است<ref>معانی الاخبار، ص١١۴.</ref>.		[[شیخ صدوق]]: وی [[نبوت]] را از «النبوة» مشتق می‌داند و اضافه می‌کند که آن را از یک لغوی به نام «ابی [[بشر]]» شنیده است<ref>معانی الاخبار، ص١١۴.</ref>.

خط ۴۳:		خط ۳۸:
	استعمال معنای فوق در مقابل دو معنای نخست از استعمال کمتری برخوردار است و آن را بعضی از اهل لغت متذکر شدند که اشاره می‌شود.		استعمال معنای فوق در مقابل دو معنای نخست از استعمال کمتری برخوردار است و آن را بعضی از اهل لغت متذکر شدند که اشاره می‌شود.
	کسائی: {{عربی\|النبي الطريق و الانبياء طرق الهدى}}<ref>نقل از لسان العرب، ج١۴، ص٣٠.</ref>.		کسائی: {{عربی\|النبي الطريق و الانبياء طرق الهدى}}<ref>نقل از لسان العرب، ج١۴، ص٣٠.</ref>.
	ابن منظور: وی معنای فوق را به عنوان یکی از معانی نبی ذکر کرده و برخلاف کسائی آن را [[مقید]] به طریق واضح می‌کند. {{عربی\|النبي الطريق الواضح}}<ref>لسان العرب، ج۹، ص١٠.</ref>.		ابن منظور: وی معنای فوق را به عنوان یکی از معانی نبی ذکر کرده و برخلاف کسائی آن را مقید به طریق واضح می‌کند. {{عربی\|النبي الطريق الواضح}}<ref>لسان العرب، ج۹، ص١٠.</ref>.
	ابن فارس: دو معنای فوق را به بعضی از اهل لغت نسبت می‌دهد<ref>مقاییس اللغة، ج۵، ص٣٨۵.</ref>.		ابن فارس: دو معنای فوق را به بعضی از اهل لغت نسبت می‌دهد<ref>مقاییس اللغة، ج۵، ص٣٨۵.</ref>.

خط ۴۹:		خط ۴۴:
	جوهری: {{عربی\|النبأة الصوت الخفي}}<ref>الصحاح، ج۱، ص٧۴.</ref>.		جوهری: {{عربی\|النبأة الصوت الخفي}}<ref>الصحاح، ج۱، ص٧۴.</ref>.
	ابن منظور: {{عربی\|النبأة الصوت الخفي}}<ref>لسان العرب، ج۹، ص۱۰.</ref>.		ابن منظور: {{عربی\|النبأة الصوت الخفي}}<ref>لسان العرب، ج۹، ص۱۰.</ref>.
	[[راغب]]: {{عربی\|النبأة الصوت الخفي}}<ref>المفردات، ص٢۶٠.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آیین خاتم (کتاب)\|آیین خاتم]] ص ۳۷.</ref>.		[[راغب اصفهانی]]: {{عربی\|النبأة الصوت الخفي}}<ref>المفردات، ص٢۶٠.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آیین خاتم (کتاب)\|آیین خاتم]] ص ۳۷.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴

2025-05-10T10:14:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = نبی		\| موضوع مرتبط = نبی
	\| عنوان مدخل = نبی		\| عنوان مدخل = نبی
	\| مداخل مرتبط = [[نبی در لغت]]		\| مداخل مرتبط = [[نبی در لغت]] - [[نبی در قرآن]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:نبی]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = نبی | عنوان مدخل = نبی | مداخل مرتبط = نبی در لغت | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== نبوت از نبی مشتق شده است. نبی در لغت عرب در چهار معنای مختلف ذیل به اعتبار ماده اصلی آن استعمال شده است. ۱. '''خبر''': اگر ماده نبی از «نبأ»...» ایجاد کرد

2024-03-04T05:25:00Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = نبی | عنوان مدخل = نبی | مداخل مرتبط = نبی در لغت | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== نبوت از نبی مشتق شده است. نبی در لغت عرب در چهار معنای مختلف ذیل به اعتبار ماده اصلی آن استعمال شده است. ۱. '''خبر''': اگر ماده نبی از «نبأ»...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = نبی
| عنوان مدخل = نبی
| مداخل مرتبط = [[نبی در لغت]]
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
[[نبوت]] از [[نبی]] مشتق شده است. نبی در لغت [[عرب]] در چهار معنای مختلف ذیل به اعتبار ماده اصلی آن استعمال شده است.

۱. '''خبر''': اگر ماده نبی از «[[نبأ]]» مهموز اللام اشتقاق یابد معنای خبر و [[پیام]] را خواهد داشت، اما همزه آن به جهت کثرت استعمال به «یای» منقلب شده است. برخی از [[اهل لغت]] «نبأ» را اخص از خبر می‌دانند و معتقدند که «نبأ» خبری است که دارای فایده قابل توجه و مهم باشد و مطابقت آن با واقع به صورت جزمی یا [[ظن]] [[قوی]] باشد. در اینجا به آرای بعض اهل لغت اشاره می‌شود:
فراء: {{عربی|النبي هو من أنبأ عن الله فترك الهمزة}}<ref>نقل از: ابن منظور، لسان العرب، ج١۴، ص٩.</ref>.
[[زجاج]]: {{عربی|اشتقاقه من نبأ و أنبأ اي خبر و الأجود ترك الهمز}}<ref>نقل از: ابن منظور، لسان العرب، ج١۴، ص٩؛ نیز مرتضی زبیدی، تاج العروس، ج۲۰، ص۲۱۳.</ref>.

[[سیبویه]]: {{عربی|انهم تركوا الهمز في النبي كما تركوه في الذرية و البرية و الخابية الا اهل مكة فانهم يهمزون هذه الحروف}}<ref>نقل از جوهری، الصحاح، ج۱، ص٧۴، ذیل ماده نبأ.</ref>.
[[زبیدی]]: {{عربی|النبأ الخبر و هما مترادفان و فرق بينهما بعض و قال الراغب النبأ خبر ذو فائدة عظيمة يحصل به علم أو غلبة ظن}}<ref>تاج العروس، ج١، ص٢۵۴.</ref>.

نکته قابل ذکر این که بعض لغویون معنای خبر برای نبأ را معنای لازم آن دانستند و معنای اصلی و مطابقی نبأ را [[حرکت]] از مکانی به مکان دیگر ذکر کردند و چون خبر مخصوصاً خبر مهم از مکانی به مکان دیگر منتقل می‌شود، واژه نبأ بر خبر اطلاق شده است.
ابن فارس در این باره می‌نویسد:
{{عربی|النبأ الاتيان من مكان الى مكان و من هذا القياس النبأ الخبر لانه يأتي من مكان الى مكان و من همز النبي فلانه انبأ عن الله تعالى و الله اعلم بالصواب}}<ref>معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص۳۸۵.</ref>.

ابن منظور نیز با تعریف نبأ به خروج از شهری به [[شهر]] دیگر درباره اطلاق خطاب {{عربی|يا نبي الله}} به [[پیامبر اسلام]]{{صل}} توسط یک [[اعرابی]] می‌گوید<ref>{{عربی|نبا اذا خرج من بلد الى بلد و من هنا قال الاعرابي له{{صل}}: يا نبيء الله فهمز. أي يا من خرج من مكة الى مدينة فانكر عليه الهمز لانه ليس من لغة قريش}}؛ (لسان العرب، ج۹، ص۱۰).</ref>:
«مقصود اعرابی از آن همان معنای خارج شدن از شهری بوده است که [[پیامبر]]{{صل}} از [[مکه]] به [[مدینه]] خارج شده بود، [[حضرت محمد]]{{صل}} چنین اطلاقی را نمی‌پسندد؛ چراکه آن از لغت [[قریش]] نبود»<ref>المستدرک، ج۲، ص۲۳۱، به معانی الاخبار، ص١١۴.</ref>.

لکن [[راغب]] در [[تفسیر]] خطاب اعرابی بر این [[رأی]] است که مقصود وی از اطلاق {{عربی|يا نبي الله}} با همزه اظهار نوعی [[بغض]] و [[تحقیر]] بود که مورد [[انکار]] و عکس‌العمل پیامبر{{صل}} قرار گرفت<ref>{{عربی|فالنبي بغير المهمز ابلغ من الشيء بالهمز لانه ليس كل منبأ رفيع القدر و لذكر قال{{صل}} عمن قال: يا نبي الله فقال{{صل}} لست بنبيء الله و لكن نبي الله لما رأى ان الرجل خاطبه بالهمز لبعض منه}}؛ (المفردات، ص٢۶٠).</ref>.
طریحی: {{عربی|النبأ واحد الأنباء و هي الاخبار و النبيء هو الانسان المخبر من الله بغير واسطة بشر}}<ref>مجمع البحرین، ج۸، ذیل ماده نبأ.</ref>.

۲. '''جای مرتفع''': اگر [[نبی]] از ماده {{عربی|النباوة}} و {{عربی|النبوة}} مشتق شود، معنای اصلی آن جای مرتفع از [[زمین]] است. اما جهت و دلیل اطلاق آن بر [[پیغمبر]] به خاطر [[عظمت]] و [[مقام]] مرتفع وی از دیگران نزد [[خداوند]] می‌باشد. چنان که لغویون ذکر کرده‌اند.
ابن فارس: {{عربی|يقال ان النبي{{صل}} اسمه من النبوة و هو الارتفاع كانه [[مفضل]] على سائر [[الناس]] يرفع متزلته}}<ref>معجم مقاییس اللغة، ج۵، ص٣٨۵.</ref>.
جوهری: {{عربی|النبوة ما ارتفع من الارض}}<ref>الصحاح، ج۶، ص٢۵٠٠.</ref>.

وی برای [[تأیید]] مدعای خود به [[شعر]] ذیل [[اسدی]] [[استشهاد]] کرده است<ref>ر.ک: الصحاح، ج۶، ص۲۵۰۱.</ref>.
{{عربی|لا صبح رتما دقاق الحصي مكان النبي من الكاثب}}.
ابن منظور: {{عربی|النبي ما ارتفع من الأرض وقال بعضهم و منه اشتقاق النبي لانه ارفع خلق الله}}<ref>لسان العرب، ج۴، ص٣٠.</ref>.

[[زبیدی]]: {{عربی|النباوة ما ارتفع من الأرض كالنبوة و النبي}}<ref>تاج العروس، ج۲۰، ص۲۱۴.</ref>.
وی برای تأیید مدعای خود به [[روایت]] ذیل [[استشهاد]] می‌ورزد.
{{متن حدیث|لَا تُصَلُّوا عَلَى النَّبِىِّ‌}}<ref>تاج العروس، ج۲۰، ص۲۱۴.</ref>.
دیگر [[اهل لغت]] نیز معنای فوق را در [[تفسیر]] لغوی [[نبی]] ذکر کرده‌اند.
[[شیخ صدوق]]: وی [[نبوت]] را از «النبوة» مشتق می‌داند و اضافه می‌کند که آن را از یک لغوی به نام «ابی [[بشر]]» شنیده است<ref>معانی الاخبار، ص١١۴.</ref>.

۳. '''راه روشن''': یکی دیگر از معانی لغوی نبی راه و طریق مخصوصاً راه واضح و روشن است. [[پیغمبر]] [[الهی]] نیز از آنجا که راه و [[صراط]] [[هدایت مردم]] به سوی [[خداوند]] می‌باشد، بر وی واژه «نبی» به معنای طریق اطلاق می‌شود.
استعمال معنای فوق در مقابل دو معنای نخست از استعمال کمتری برخوردار است و آن را بعضی از اهل لغت متذکر شدند که اشاره می‌شود.
کسائی: {{عربی|النبي الطريق و الانبياء طرق الهدى}}<ref>نقل از لسان العرب، ج١۴، ص٣٠.</ref>.
ابن منظور: وی معنای فوق را به عنوان یکی از معانی نبی ذکر کرده و برخلاف کسائی آن را [[مقید]] به طریق واضح می‌کند. {{عربی|النبي الطريق الواضح}}<ref>لسان العرب، ج۹، ص١٠.</ref>.
ابن فارس: دو معنای فوق را به بعضی از اهل لغت نسبت می‌دهد<ref>مقاییس اللغة، ج۵، ص٣٨۵.</ref>.

۴. '''صوت خفی''': یکی از معانی غیر معروف نبی که از {{عربی|النبأة}} اشتقاق می‌یابد، صوت خفی است که بعضی از لغویون گزارش کردند و شاید اطلاق نبی بر [[پیامبر]] با این معنا به خاطر سخنگوی خداوند بودن پیغمبر باشد.
جوهری: {{عربی|النبأة الصوت الخفي}}<ref>الصحاح، ج۱، ص٧۴.</ref>.
ابن منظور: {{عربی|النبأة الصوت الخفي}}<ref>لسان العرب، ج۹، ص۱۰.</ref>.
[[راغب]]: {{عربی|النبأة الصوت الخفي}}<ref>المفردات، ص٢۶٠.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آیین خاتم (کتاب)|آیین خاتم]] ص ۳۷.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:270360800.jpg|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آیین خاتم (کتاب)|'''آیین خاتم''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}