نجد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* نجد در دوران معاصر */

2025-12-06T05:54:47Z

نجد در دوران معاصر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۴
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	== نجد در دوران معاصر ==		== نجد در دوران معاصر ==
	امروزه این منطقه بسیار معروف، که [[شهر~~]] [[~~ریاض]] ـ پایتخت [[عربستان]] ـ در وسط آن قرار دارد، [[قلب]] [[جزیرة العرب]] محسوب شده و شامل مناطق زیادی از جمله: [[القصیم]]، ~~سُدیر، الافلاج،~~ الیمامه و [[الوشم]] و غیره می‌‌شود. علاوه بر این مناطق، نجد دارای شهرهای پرجمعیت بسیاری است و اضافه بر ریاض، سه شهر القصیم یعنی ~~بُرَیده،~~ عُنَیزه و الرَّسّ را هم شامل می‌‌شود. شهر [[حائل]] ـ مرکز شمال [[~~نجد~~]] ~~ـ الخرج،~~ جنوب ریاض، [[شقراء]]، مَراة و ضرما از اقلیم ~~الوشم،~~ [[لیلی]] مرکز منطقه الافلاج و المجمعه مرکز [[سدیر]] از دیگر شهرهای مهم این منطقه‌اند. ضمن این که ~~حریملا،~~ العینیه و الجبیل ز شهرهای قدیمی این منطقه هستند که هنوز هم شهرهای آباد و فعالی در شمال ریاض‌اند. الدرعیه ـ پایتخت پیشین [[دولت]] سعودی ـ هم، در ۱۱ کیلومتری شمال [[غربی]] ریاض در [[وادی~~]] [[~~حنیفه]] هم از دیگر شهرهای مهم نجد است<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>.		امروزه این منطقه بسیار معروف، که [[شهر ریاض]] ـ پایتخت [[عربستان]] ـ در وسط آن قرار دارد، قلب [[جزیرة العرب]] محسوب شده و شامل مناطق زیادی از جمله: [[القصیم]]، [[سُدیر]]، [[الافلاج]]، [[الیمامه]] و [[الوشم]] و غیره می‌‌شود. علاوه بر این مناطق، نجد دارای شهرهای پرجمعیت بسیاری است و اضافه بر ریاض، سه شهر القصیم (یعنی: [[بُرَیده]]، [[عُنَیزه]] و [[الرَّسّ]]) را هم شامل می‌‌شود. شهر [[حائل]] ـ مرکز شمال نجد ـ [[الخرج]]، جنوب ریاض، [[شقراء]]، [[مَراة]] و [[ضرما]] از اقلیم [[الوشم]]، [[لیلی]] مرکز منطقه الافلاج و [[المجمعه]] مرکز [[سدیر]] از دیگر شهرهای مهم این منطقه‌اند. ضمن این که [[حریملا]]، [[العینیه]] و [[الجبیل]] از شهرهای قدیمی این منطقه هستند که هنوز هم شهرهای آباد و فعالی در شمال ریاض‌اند. [[الدرعیه]] ـ پایتخت پیشین [[دولت]] [[سعودی]] ـ هم، در ۱۱ کیلومتری شمال [[غربی]] ریاض در [[وادی حنیفه]] هم از دیگر شهرهای مهم نجد است<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: /* آشنایی اجمالی */

2025-12-06T05:48:13Z

آشنایی اجمالی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۸
خط ۷:		خط ۷:

	==آشنایی اجمالی==		==آشنایی اجمالی==
	~~نجد~~ در لغت به معنی «[[زمین]] بلند» است<ref>فراهیدی، کتاب العین، ج۶، ص۸۳-۸۴. این تعریف در مناطق مختلف متفاوت است چندان که در یمن به هر چیزی که بین السراة و ربع الخالی است، نجد گفته می‌‌شود.</ref>. این [[سرزمین]]، منطقه‌ای است بسیار وسیع در مرکز [[جزیرة العرب]] با مساحتی حدود ۲،۰۷۲،۰۰۰ کیلومتر مربع که عمده مساحتش بیابان است و دره و شن. این منطقه، مواضع متعددی را شامل می‌‌شود که نجد برق ـ وادی‌ای در [[یمامه]] ـ ([[نجد]] [[الیمن]])، نجد خال، نجد عفر، نجد [[کبکب]] و نجد مریع از جمله آنهاست<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۹۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲. برای مطالعه موارد دیگر نجد ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۵-۲۶۶.</ref>.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>		«نجد» در لغت به معنی «[[زمین]] بلند» است<ref>فراهیدی، کتاب العین، ج۶، ص۸۳-۸۴. این تعریف در مناطق مختلف متفاوت است چندان که در یمن به هر چیزی که بین السراة و ربع الخالی است، نجد گفته می‌‌شود.</ref>. این [[سرزمین]]، منطقه‌ای است بسیار وسیع در مرکز [[جزیرة العرب]] با مساحتی حدود ۲،۰۷۲،۰۰۰ کیلومتر مربع که عمده مساحتش بیابان است و دره و شن. این منطقه، مواضع متعددی را شامل می‌‌شود که نجد برق ـ وادی‌ای در [[یمامه]] ـ ([[نجد]] [[الیمن]])، نجد خال، نجد عفر، نجد [[کبکب]] و نجد مریع از جمله آنهاست<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۹۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲. برای مطالعه موارد دیگر نجد ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۵-۲۶۶.</ref>.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>

	نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۷۲-۳۷۳.</ref>		نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۷۲-۳۷۳.</ref>

Bahmani: /* پانویس */

2024-10-29T04:38:50Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۸
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مکان‌های تاریخی]]~~
	[[رده:مکان‌های تاریخی عربستان]]		[[رده:مکان‌های تاریخی عربستان]]

Bahmani در ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۳

2023-04-15T08:33:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط = حجاز
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط =
خط ۷:		خط ۷:

	==آشنایی اجمالی==		==آشنایی اجمالی==
	~~«نجد» منطقه وسیعی از [[شبه جزیره عربستان]]، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب~~ به [[~~یمن~~]]~~، از شرق به [[بحرین]] و از شمال به [[بادیه]] [[عراق]]، بادیه [[شام]] و بادیه جزیره محدود می‌شود~~<ref>~~اصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴~~.~~</ref>. نجد به علت بلندی ارتفاعش، به~~ این ~~نام موسوم شده~~ است~~<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب~~ به ~~شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را~~ که ~~مجاور [[حجاز]] است «عالیه»~~ و ~~قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵~~.</ref>.		نجد در لغت به معنی «[[زمین]] بلند» است<ref>فراهیدی، کتاب العین، ج۶، ص۸۳-۸۴. این تعریف در مناطق مختلف متفاوت است چندان که در یمن به هر چیزی که بین السراة و ربع الخالی است، نجد گفته می‌‌شود.</ref>. این [[سرزمین]]، منطقه‌ای است بسیار وسیع در مرکز [[جزیرة العرب]] با مساحتی حدود ۲،۰۷۲،۰۰۰ کیلومتر مربع که عمده مساحتش بیابان است و دره و شن. این منطقه، مواضع متعددی را شامل می‌‌شود که نجد برق ـ وادی‌ای در [[یمامه]] ـ ([[نجد]] [[الیمن]])، نجد خال، نجد عفر، نجد [[کبکب]] و نجد مریع از جمله آنهاست<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۹۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲. برای مطالعه موارد دیگر نجد ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۵-۲۶۶.</ref>.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>
	* همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] ~~می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری~~ است که در ~~آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو،~~ [[~~مردم~~]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. در شمال نجد، بیابان نفود قرار دارد که ~~مساحت عظیمی را در بر دارد. این~~ بیابان ~~از «[[وادی]] [[تیماء]]» شروع می‌شود~~ و ~~تا سیصد میل به سمت شرق ادامه می‌یابد~~ و ~~از پشته‌های~~ شن قرمز انباشته است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. نفود در نزدیکی عراق، به سمت جنوب میپیچد و نجد و بحرین را از هم جدا می‌سازد. این ~~فاصله~~ را «[[~~دهناء~~]]~~» یا «~~[[~~رملة العالج~~]]~~» نامیده‌اند که در~~ [[~~زمان جاهلیت]] و [[اسلام~~]]، ~~محل سکونت~~ [[~~تمیم~~]] و ~~[[ضبه]] بود~~<ref>~~شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵؛~~ یاقوت حموی، معجم البلدان، ~~ج۲، ص۴۹۳~~.~~</ref>. کویر ربع‌الخالی نیز با وسعتی بالغ بر پنجاه هزار میل مربع، یمامه و~~ نجد ~~را از عمان، [[مهره]]، شحره و حضرموت جدا می‌کند<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶~~.~~</ref>~~. صحرای [[احقاف]]، نیز جزء همین بیابان است که در حد فاصل بین یمن تا نجد و حجاز، کشیده شده است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref><ref>[[~~سید علی اکبر حسینی ایمنی~~\|~~حسینی ایمنی، سید علی اکبر~~]]، [[~~وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲~~ (کتاب)\|~~فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم~~]]~~، ج۲، ص:۳۷۲-۳۷۳~~.</ref>.

	==نجد==		نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۷۲-۳۷۳.</ref>
	~~نجد در لغت~~ به ~~معنی «~~[[~~زمین~~]] ~~بلند» است.~~<ref>فراهیدی، کتاب العین، ج۶، ص۸۳-۸۴. این تعریف در مناطق مختلف متفاوت است چندان که در یمن به هر چیزی که بین السراة و ربع الخالی است، نجد گفته می‌‌شود.</ref> ~~این~~ [[~~سرزمین~~]]، ~~منطقه‌ای است بسیار وسیع در مرکز~~ [[~~جزیرة العرب~~]] با ~~مساحتی حدود ۲،۰۷۲،۰۰۰ کیلومتر مربع که عمده مساحتش بیابان~~ است و ~~دره و شن. این منطقه، مواضع متعددی~~ را ~~شامل می‌‌شود~~ که ~~نجد برق - وادی‌ای در~~ [[~~یمامه~~]]~~- (~~[[~~نجد~~]] [[~~الیمن~~]])~~، نجد خال، نجد عفر،~~ نجد [[~~کبکب~~]] ~~و نجد مریع از جمله آنهاست.~~<ref>~~بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۹۸؛~~ یاقوت حموی، معجم البلدان، ~~ج۵، ص۲۶۲~~. ~~برای مطالعه موارد دیگر نجد ر~~. ~~ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۵~~-~~۲۶۶~~.</ref> در بیان حدود و [[ثغور]] دقیق نجد[مطلق و بدون اضافه به اسم دیگر] بین گذشتگان [[اختلاف]] است چندان که برخی، مناطق بالاتر از تهامه را نجد گفته، بعضی، نجد را نام [[سرزمین]] وسیعی دانسته‌اند که در بالای آن تهامه و [[یمن]] و در پایین آن [[عراق]] و [[شام]] واقع است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> برخی تمام نجد را از نواحی تهامه گفته‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> و بعضی هم، مرز نجد را از سمت [[حجاز]]، [[ذات عرق]] دانسته‌اند تا ~~کوههای~~ حجاز و [[مدینه]]. این افراد، ماوراء ذات عرق - از کوههای حجاز تا [[تهامه]]- را حجاز عنوان کرده و آورده‌اند که با پایان یافتن ~~کوهها~~ در نزدیکی تهامه، سرزمین غور یا همان تهامه آغاز می‌‌شود و تا [[دریای احمر]] ادامه می‌‌یابد.<ref>ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> برخی حد نجد را [[اراضی]] روبروی ذات عرق تا عراق گفته و از ذات عرق تا مناطق [[غربی]] را حد حجاز دانستند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> ضمن ~~این که~~ بعضی هم، بر [[پستی]] بلندی‌های بعد از [[بطن الرمه]] نجد اطلاق کرده و بعضی دیگر، نجد را کل سرزمین‌های ماوراء خندقی که کسری حفر کرده دانسته‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> برخی از متأخران هم در [[مقام]] جمع بندی اقوال پیشینیان، نجد را از غرب به حجاز و از جنوب به یمن و از شرق به منطقه [[الاحساء]] و از شمال به صحرای [[عرب]] محدود دانسته‌اند. علاوه بر این موارد، اقوال دیگری هم در تحدید و ترسیم جایگاه نجد مطرح شده که [[یاقوت حموی]] در کتاب خود به برخی از این موارد اشاره کرده است.<ref>ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref>
	امروزه این منطقه بسیار معروف، که [[شهر]] [[ریاض]]- پایتخت [[عربستان]] - در وسط آن قرار دارد، [[قلب]] [[جزیرة العرب]] محسوب شده و شامل مناطق زیادی از جمله: [[القصیم]]، سُدیر، الافلاج، الیمامه و [[الوشم]] و غیره می‌‌شود. علاوه بر این مناطق، نجد دارای شهرهای پرجمعیت بسیاری است و اضافه بر ریاض، سه شهر القصیم یعنی بُرَیده، عُنَیزه و الرَّسّ را هم شامل می‌‌شود. شهر [[حائل]] - مرکز شمال [[نجد]]- الخرج، جنوب ریاض، [[شقراء]]، مَراة و ضرما از اقلیم الوشم، [[لیلی]] مرکز منطقه الافلاج و المجمعه مرکز [[سدیر]] از دیگر شهرهای مهم این منطقه‌اند. ضمن این که حریملا، العینیه و الجبیل ز شهرهای قدیمی این منطقه هستند که هنوز هم شهرهای آباد و فعالی در شمال ریاض‌اند. الدرعیه - پایتخت پیشین [[دولت]] سعودی - هم، در ۱۱ کیلومتری شمال [[غربی]] ریاض در [[وادی]] [[حنیفه]] هم از دیگر شهرهای مهم نجد است.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>		== حدود نجد ==
			در بیان حدود و [[ثغور]] دقیق نجد [مطلق و بدون اضافه به اسم دیگر] بین گذشتگان [[اختلاف]] است چندان که برخی، مناطق بالاتر از تهامه را نجد گفته، بعضی، نجد را نام [[سرزمین]] وسیعی دانسته‌اند که در بالای آن تهامه و [[یمن]] و در پایین آن [[عراق]] و [[شام]] واقع است<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref>. برخی تمام نجد را از نواحی تهامه گفته‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> و بعضی هم، مرز نجد را از سمت [[حجاز]]، [[ذات عرق]] دانسته‌اند تا کوه‌های حجاز و [[مدینه]]. این افراد، ماوراء ذات عرق ـ از کوههای حجاز تا [[تهامه]] ـ را حجاز عنوان کرده و آورده‌اند که با پایان یافتن کوه‌ها در نزدیکی تهامه، سرزمین غور یا همان تهامه آغاز می‌‌شود و تا [[دریای احمر]] ادامه می‌‌یابد<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref>. برخی حد نجد را [[اراضی]] روبروی ذات عرق تا عراق گفته و از ذات عرق تا مناطق [[غربی]] را حد حجاز دانستند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref>. ضمن اینکه بعضی هم، بر [[پستی]] بلندی‌های بعد از [[بطن الرمه]] نجد اطلاق کرده و بعضی دیگر، نجد را کل سرزمین‌های ماوراء خندقی که کسری حفر کرده دانسته‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref>. برخی از متأخران هم در مقام جمع بندی اقوال پیشینیان، نجد را از غرب به حجاز و از جنوب به یمن و از شرق به منطقه [[الاحساء]] و از شمال به صحرای [[عرب]] محدود دانسته‌اند. علاوه بر این موارد، اقوال دیگری هم در تحدید و ترسیم جایگاه نجد مطرح شده که [[یاقوت حموی]] در کتاب خود به برخی از این موارد اشاره کرده است<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref>.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>

			در شمال نجد، بیابان نفود قرار دارد که مساحت عظیمی را در بر دارد. این بیابان از «[[وادی]] [[تیماء]]» شروع می‌شود و تا سیصد میل به سمت شرق ادامه می‌یابد و از پشته‌های شن قرمز انباشته است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. نفود در نزدیکی عراق، به سمت جنوب می‌پیچد و نجد و بحرین را از هم جدا می‌سازد. این فاصله را «[[دهناء]]» یا «[[رملة العالج]]» نامیده‌اند که در [[زمان جاهلیت]] و [[اسلام]]، محل سکونت [[تمیم]] و [[ضبه]] بود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹۳.</ref>. کویر ربع‌الخالی نیز با وسعتی بالغ بر پنجاه هزار میل مربع، یمامه و نجد را از عمان، [[مهره]]، شحره و حضرموت جدا می‌کند<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref>. صحرای [[احقاف]]، نیز جزء همین بیابان است که در حد فاصل بین یمن تا نجد و حجاز، کشیده شده است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۷۲-۳۷۳.</ref>

			== نجد در دوران معاصر ==
			امروزه این منطقه بسیار معروف، که [[شهر]] [[ریاض]] ـ پایتخت [[عربستان]] ـ در وسط آن قرار دارد، [[قلب]] [[جزیرة العرب]] محسوب شده و شامل مناطق زیادی از جمله: [[القصیم]]، سُدیر، الافلاج، الیمامه و [[الوشم]] و غیره می‌‌شود. علاوه بر این مناطق، نجد دارای شهرهای پرجمعیت بسیاری است و اضافه بر ریاض، سه شهر القصیم یعنی بُرَیده، عُنَیزه و الرَّسّ را هم شامل می‌‌شود. شهر [[حائل]] ـ مرکز شمال [[نجد]] ـ الخرج، جنوب ریاض، [[شقراء]]، مَراة و ضرما از اقلیم الوشم، [[لیلی]] مرکز منطقه الافلاج و المجمعه مرکز [[سدیر]] از دیگر شهرهای مهم این منطقه‌اند. ضمن این که حریملا، العینیه و الجبیل ز شهرهای قدیمی این منطقه هستند که هنوز هم شهرهای آباد و فعالی در شمال ریاض‌اند. الدرعیه ـ پایتخت پیشین [[دولت]] سعودی ـ هم، در ۱۱ کیلومتری شمال [[غربی]] ریاض در [[وادی]] [[حنیفه]] هم از دیگر شهرهای مهم نجد است<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۲۴:		خط ۲۹:

	[[رده:مکان‌های تاریخی]]		[[رده:مکان‌های تاریخی]]
			[[رده:مکان‌های تاریخی عربستان]]

Bahmani در ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۴

2023-04-15T08:24:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۴
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:مکان‌های تاریخی]]

Jaafari در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۶

2023-02-09T09:26:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۶
خط ۹:		خط ۹:
	«نجد» منطقه وسیعی از [[شبه جزیره عربستان]]، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب به [[یمن]]، از شرق به [[بحرین]] و از شمال به [[بادیه]] [[عراق]]، بادیه [[شام]] و بادیه جزیره محدود می‌شود<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴.</ref>. نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.		«نجد» منطقه وسیعی از [[شبه جزیره عربستان]]، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب به [[یمن]]، از شرق به [[بحرین]] و از شمال به [[بادیه]] [[عراق]]، بادیه [[شام]] و بادیه جزیره محدود می‌شود<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴.</ref>. نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.
	* همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. در شمال نجد، بیابان نفود قرار دارد که مساحت عظیمی را در بر دارد. این بیابان از «[[وادی]] [[تیماء]]» شروع می‌شود و تا سیصد میل به سمت شرق ادامه می‌یابد و از پشته‌های شن قرمز انباشته است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. نفود در نزدیکی عراق، به سمت جنوب میپیچد و نجد و بحرین را از هم جدا می‌سازد. این فاصله را «[[دهناء]]» یا «[[رملة العالج]]» نامیده‌اند که در [[زمان جاهلیت]] و [[اسلام]]، محل سکونت [[تمیم]] و [[ضبه]] بود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹۳.</ref>. کویر ربع‌الخالی نیز با وسعتی بالغ بر پنجاه هزار میل مربع، یمامه و نجد را از عمان، [[مهره]]، شحره و حضرموت جدا می‌کند<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref>. صحرای [[احقاف]]، نیز جزء همین بیابان است که در حد فاصل بین یمن تا نجد و حجاز، کشیده شده است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۷۲-۳۷۳.</ref>.		* همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. در شمال نجد، بیابان نفود قرار دارد که مساحت عظیمی را در بر دارد. این بیابان از «[[وادی]] [[تیماء]]» شروع می‌شود و تا سیصد میل به سمت شرق ادامه می‌یابد و از پشته‌های شن قرمز انباشته است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. نفود در نزدیکی عراق، به سمت جنوب میپیچد و نجد و بحرین را از هم جدا می‌سازد. این فاصله را «[[دهناء]]» یا «[[رملة العالج]]» نامیده‌اند که در [[زمان جاهلیت]] و [[اسلام]]، محل سکونت [[تمیم]] و [[ضبه]] بود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹۳.</ref>. کویر ربع‌الخالی نیز با وسعتی بالغ بر پنجاه هزار میل مربع، یمامه و نجد را از عمان، [[مهره]]، شحره و حضرموت جدا می‌کند<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref>. صحرای [[احقاف]]، نیز جزء همین بیابان است که در حد فاصل بین یمن تا نجد و حجاز، کشیده شده است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۷۲-۳۷۳.</ref>.

			==نجد==
			نجد در لغت به معنی «[[زمین]] بلند» است.<ref>فراهیدی، کتاب العین، ج۶، ص۸۳-۸۴. این تعریف در مناطق مختلف متفاوت است چندان که در یمن به هر چیزی که بین السراة و ربع الخالی است، نجد گفته می‌‌شود.</ref> این [[سرزمین]]، منطقه‌ای است بسیار وسیع در مرکز [[جزیرة العرب]] با مساحتی حدود ۲،۰۷۲،۰۰۰ کیلومتر مربع که عمده مساحتش بیابان است و دره و شن. این منطقه، مواضع متعددی را شامل می‌‌شود که نجد برق - وادی‌ای در [[یمامه]]- ([[نجد]] [[الیمن]])، نجد خال، نجد عفر، نجد [[کبکب]] و نجد مریع از جمله آنهاست.<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۴، ص۱۲۹۸؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲. برای مطالعه موارد دیگر نجد ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۵-۲۶۶.</ref> در بیان حدود و [[ثغور]] دقیق نجد[مطلق و بدون اضافه به اسم دیگر] بین گذشتگان [[اختلاف]] است چندان که برخی، مناطق بالاتر از تهامه را نجد گفته، بعضی، نجد را نام [[سرزمین]] وسیعی دانسته‌اند که در بالای آن تهامه و [[یمن]] و در پایین آن [[عراق]] و [[شام]] واقع است.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> برخی تمام نجد را از نواحی تهامه گفته‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> و بعضی هم، مرز نجد را از سمت [[حجاز]]، [[ذات عرق]] دانسته‌اند تا کوههای حجاز و [[مدینه]]. این افراد، ماوراء ذات عرق - از کوههای حجاز تا [[تهامه]]- را حجاز عنوان کرده و آورده‌اند که با پایان یافتن کوهها در نزدیکی تهامه، سرزمین غور یا همان تهامه آغاز می‌‌شود و تا [[دریای احمر]] ادامه می‌‌یابد.<ref>ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> برخی حد نجد را [[اراضی]] روبروی ذات عرق تا عراق گفته و از ذات عرق تا مناطق [[غربی]] را حد حجاز دانستند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> ضمن این که بعضی هم، بر [[پستی]] بلندی‌های بعد از [[بطن الرمه]] نجد اطلاق کرده و بعضی دیگر، نجد را کل سرزمین‌های ماوراء خندقی که کسری حفر کرده دانسته‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref> برخی از متأخران هم در [[مقام]] جمع بندی اقوال پیشینیان، نجد را از غرب به حجاز و از جنوب به یمن و از شرق به منطقه [[الاحساء]] و از شمال به صحرای [[عرب]] محدود دانسته‌اند. علاوه بر این موارد، اقوال دیگری هم در تحدید و ترسیم جایگاه نجد مطرح شده که [[یاقوت حموی]] در کتاب خود به برخی از این موارد اشاره کرده است.<ref>ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۲.</ref>
			امروزه این منطقه بسیار معروف، که [[شهر]] [[ریاض]]- پایتخت [[عربستان]] - در وسط آن قرار دارد، [[قلب]] [[جزیرة العرب]] محسوب شده و شامل مناطق زیادی از جمله: [[القصیم]]، سُدیر، الافلاج، الیمامه و [[الوشم]] و غیره می‌‌شود. علاوه بر این مناطق، نجد دارای شهرهای پرجمعیت بسیاری است و اضافه بر ریاض، سه شهر القصیم یعنی بُرَیده، عُنَیزه و الرَّسّ را هم شامل می‌‌شود. شهر [[حائل]] - مرکز شمال [[نجد]]- الخرج، جنوب ریاض، [[شقراء]]، مَراة و ضرما از اقلیم الوشم، [[لیلی]] مرکز منطقه الافلاج و المجمعه مرکز [[سدیر]] از دیگر شهرهای مهم این منطقه‌اند. ضمن این که حریملا، العینیه و الجبیل ز شهرهای قدیمی این منطقه هستند که هنوز هم شهرهای آباد و فعالی در شمال ریاض‌اند. الدرعیه - پایتخت پیشین [[دولت]] سعودی - هم، در ۱۱ کیلومتری شمال [[غربی]] ریاض در [[وادی]] [[حنیفه]] هم از دیگر شهرهای مهم نجد است.<ref>[[عاتق بن غیث بلادی\|بلادی، عاتق بن غیث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص۳۱۲.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:42439.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱''']]		# [[پرونده:42439.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱''']]
			# [[پرونده:IM010527.jpg\|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی\|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)\|'''معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Jaafari در ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۴۵

2023-02-07T04:45:50Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 ==آشنایی اجمالی==
 «نجد» منطقه وسیعی از [[شبه جزیره عربستان]]، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب به [[یمن]]، از شرق به [[بحرین]] و از شمال به [[بادیه]] [[عراق]]، بادیه [[شام]] و بادیه جزیره محدود می‌شود<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴.</ref>. نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.
 * همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. در شمال نجد، بیابان نفود قرار دارد که مساحت عظیمی را در بر دارد. این بیابان از «[[وادی]] [[تیماء]]» شروع می‌شود و تا سیصد میل به سمت شرق ادامه می‌یابد و از پشته‌های شن قرمز انباشته است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. نفود در نزدیکی عراق، به سمت جنوب میپیچد و نجد و بحرین را از هم جدا می‌سازد. این فاصله را «[[دهناء]]» یا «[[رملة العالج]]» نامیده‌اند که در [[زمان جاهلیت]] و [[اسلام]]، محل سکونت [[تمیم]] و [[ضبه]] بود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹۳.</ref>. کویر ربع‌الخالی نیز با وسعتی بالغ بر پنجاه هزار میل مربع، یمامه و نجد را از عمان، [[مهره]]، شحره و حضرموت جدا می‌کند<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref>. صحرای [[احقاف]]، نیز جزء همین بیابان است که در حد فاصل بین یمن تا نجد و حجاز، کشیده شده است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۷۲-۳۷۳.</ref>.

Wasity: /* آشنایی اجمالی */

2023-02-05T11:14:41Z

آشنایی اجمالی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	==آشنایی اجمالی==		==آشنایی اجمالی==
	«نجد» منطقه وسیعی از ~~شبه~~ [[جزیره عربستان]]، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب به [[یمن]]، از شرق به [[بحرین]] و از شمال به [[بادیه]] [[عراق]]، بادیه [[شام]] و بادیه جزیره محدود می‌شود<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴.</ref>. نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.		«نجد» منطقه وسیعی از [[شبه جزیره عربستان]]، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب به [[یمن]]، از شرق به [[بحرین]] و از شمال به [[بادیه]] [[عراق]]، بادیه [[شام]] و بادیه جزیره محدود می‌شود<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴.</ref>. نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.
	* همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. در شمال نجد، بیابان نفود قرار دارد که مساحت عظیمی را در بر دارد. این بیابان از «[[وادی]] [[تیماء]]» شروع می‌شود و تا سیصد میل به سمت شرق ادامه می‌یابد و از پشته‌های شن قرمز انباشته است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. نفود در نزدیکی عراق، به سمت جنوب میپیچد و نجد و بحرین را از هم جدا می‌سازد. این فاصله را «[[دهناء]]» یا «[[رملة العالج]]» نامیده‌اند که در [[زمان جاهلیت]] و [[اسلام]]، محل سکونت [[تمیم]] و [[ضبه]] بود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹۳.</ref>. کویر ربع‌الخالی نیز با وسعتی بالغ بر پنجاه هزار میل مربع، یمامه و نجد را از عمان، [[مهره]]، شحره و حضرموت جدا می‌کند<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref>. صحرای [[احقاف]]، نیز جزء همین بیابان است که در حد فاصل بین یمن تا نجد و حجاز، کشیده شده است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۷۲-۳۷۳.</ref>.		* همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. در شمال نجد، بیابان نفود قرار دارد که مساحت عظیمی را در بر دارد. این بیابان از «[[وادی]] [[تیماء]]» شروع می‌شود و تا سیصد میل به سمت شرق ادامه می‌یابد و از پشته‌های شن قرمز انباشته است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. نفود در نزدیکی عراق، به سمت جنوب میپیچد و نجد و بحرین را از هم جدا می‌سازد. این فاصله را «[[دهناء]]» یا «[[رملة العالج]]» نامیده‌اند که در [[زمان جاهلیت]] و [[اسلام]]، محل سکونت [[تمیم]] و [[ضبه]] بود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹۳.</ref>. کویر ربع‌الخالی نیز با وسعتی بالغ بر پنجاه هزار میل مربع، یمامه و نجد را از عمان، [[مهره]]، شحره و حضرموت جدا می‌کند<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref>. صحرای [[احقاف]]، نیز جزء همین بیابان است که در حد فاصل بین یمن تا نجد و حجاز، کشیده شده است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)\|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۷۲-۳۷۳.</ref>.

Wasity: صفحه‌ای تازه حاوی «==آشنایی اجمالی== «نجد» منطقه وسیعی از شبه جزیره عربستان، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب به یمن، از شرق به بحرین و از شمال به بادیه عراق، بادیه شام و بادیه جزیره محدود می‌شوداصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴.. نجد به علت بلندی ارت...» ایجاد کرد

2023-02-05T11:13:34Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==آشنایی اجمالی== «نجد» منطقه وسیعی از شبه جزیره عربستان، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب به یمن، از شرق به بحرین و از شمال به بادیه عراق، بادیه شام و بادیه جزیره محدود می‌شود<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴.</ref>. نجد به علت بلندی ارت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==آشنایی اجمالی==
«نجد» منطقه وسیعی از شبه [[جزیره عربستان]]، را شامل می‌شود. این ناحیه از جنوب به [[یمن]]، از شرق به [[بحرین]] و از شمال به [[بادیه]] [[عراق]]، بادیه [[شام]] و بادیه جزیره محدود می‌شود<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۱۴.</ref>. نجد به علت بلندی ارتفاعش، به این نام موسوم شده است<ref>اصطخری، مسالک و ممالک، ص۴۴؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۲۶۱-۲۶۲.</ref>. ارتفاع آن، از غرب به شرق (تا [[سرزمین]] عروض) کاسته می‌شود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. [[عرب]]، قسمت بلند نجد را که مجاور [[حجاز]] است «عالیه» و قسمت پشت آن را که به عراق می‌رسد «سافله» می‌نامد<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>.
* همچنین شرق نجد را که با یمامه مجاور است «وشوم» و شمال آن را است که به دو [[کوه]] [[اجا]] و سلمی، در [[سرزمین طی]] می‌رسد «قصیم» نامیده‌اند. قصیم شنزاری است که در آن «غضا» (نوعی چوب گز) می‌روید<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸.</ref>؛ از این رو، [[مردم]] نجد را «[[اهل]] الغضا» نامیده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۳۶۸؛ شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. در شمال نجد، بیابان نفود قرار دارد که مساحت عظیمی را در بر دارد. این بیابان از «[[وادی]] [[تیماء]]» شروع می‌شود و تا سیصد میل به سمت شرق ادامه می‌یابد و از پشته‌های شن قرمز انباشته است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵.</ref>. نفود در نزدیکی عراق، به سمت جنوب میپیچد و نجد و بحرین را از هم جدا می‌سازد. این فاصله را «[[دهناء]]» یا «[[رملة العالج]]» نامیده‌اند که در [[زمان جاهلیت]] و [[اسلام]]، محل سکونت [[تمیم]] و [[ضبه]] بود<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۵؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۹۳.</ref>. کویر ربع‌الخالی نیز با وسعتی بالغ بر پنجاه هزار میل مربع، یمامه و نجد را از عمان، [[مهره]]، شحره و حضرموت جدا می‌کند<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref>. صحرای [[احقاف]]، نیز جزء همین بیابان است که در حد فاصل بین یمن تا نجد و حجاز، کشیده شده است<ref>شوقی ضیف، عصر جاهلی، ص۲۶.</ref><ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[وضعیت جغرافیایی و طبیعی (مقاله)|وضعیت جغرافیایی و طبیعی]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۳۷۲-۳۷۳.</ref>.