نسخ شریعت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* علل وقوع نسخ در شریعت */

2024-05-04T15:21:06Z

علل وقوع نسخ در شریعت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۵۱
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	# اختصاص بعض [[احکام]] به [[جوامع]] خاص: بعض [[احکام دین]]، مقررات و [[احکام]] عرف خود را [[تأیید]] کرده و لازم نیست [[پیامبر]] و [[شریعت]] [[جدید]] عین آن رسوم و [[فرهنگ]] را در [[جامعه]] متفاوت دیگری [[تأیید]] نماید بلکه تکرار چنین احکامی در [[شریعت]] دیگر، سؤال‌برانگیز خواهد بود.		# اختصاص بعض [[احکام]] به [[جوامع]] خاص: بعض [[احکام دین]]، مقررات و [[احکام]] عرف خود را [[تأیید]] کرده و لازم نیست [[پیامبر]] و [[شریعت]] [[جدید]] عین آن رسوم و [[فرهنگ]] را در [[جامعه]] متفاوت دیگری [[تأیید]] نماید بلکه تکرار چنین احکامی در [[شریعت]] دیگر، سؤال‌برانگیز خواهد بود.
	# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، نسخ شریعت نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.		# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، نسخ شریعت نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.
	# بعض تحریم‌ها، کفاره گناهان: یکی دیگر از عوامل [[تغییر]] [[شریعت]]، علاوه بر تأثیر مکان، زمان و [[جامعه]]، [[اعمال]] و [[رفتار]] [[قوم]] و [[جامعه]] خاصی است، لذا وقتی [[جامعه]] دیگری جایگزین قبلی گردد، [[احکام]] اختصاصی آن [[جامعه]] نیز نسخ می‌شود: مانند [[تحریم]] خوردن گوشت شتر و شیر آن بر [[بنی‌اسرائیل]] به‌عنوان مجازات و [[سرپیچی]] [[یهود]] از [[فرمان الهی]]. حال چرا در [[شریعت اسلام]]، هیچ تغییری راه ندارد؟ اولاً با ظهور اسلام، [[شریعت]] کامل نازل شد و ثانیاً [[اسلام]] با اتکا به اصل [[امامت]] و [[تأیید]] [[عقل]]، راه را برای بعضی تغییرات جزئی باز گذاشته است<ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۷-۲۰۲.</ref>.		# بعض تحریم‌ها، کفاره گناهان: یکی دیگر از عوامل [[تغییر]] [[شریعت]]، علاوه بر تأثیر مکان، زمان و [[جامعه]]، [[اعمال]] و [[رفتار]] [[قوم]] و [[جامعه]] خاصی است، لذا وقتی [[جامعه]] دیگری جایگزین قبلی گردد، [[احکام]] اختصاصی آن [[جامعه]] نیز نسخ می‌شود: مانند [[تحریم]] خوردن گوشت شتر و شیر آن بر [[بنی‌اسرائیل]] به‌عنوان مجازات و [[سرپیچی]] [[یهود]] از [[فرمان الهی]]. حال چرا در [[شریعت اسلام]]، هیچ تغییری راه ندارد؟ اولاً با ظهور اسلام، [[شریعت]] کامل نازل شد و ثانیاً [[اسلام]] با اتکا به اصل [[امامت]] و [[تأیید]] [[عقل]]، راه را برای بعضی تغییرات جزئی باز گذاشته است<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۷-۲۰۲.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* منابع */

2024-05-04T15:20:49Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۵۰
خط ۸۴:		خط ۸۴:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~8989~~.jpg\|22px]] [[محمد ~~تقی سبحانی~~\|~~سبحانی،~~ محمد ~~تقی~~]] و [[~~رضا برنجکار~~\|~~برنجکار، رضا~~]]، [[~~معارف و عقاید ۱~~ (کتاب)\|'''~~معارف و عقاید ۱~~''']]		# [[پرونده:151722.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|'''دین و نبوت''']]
			# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|'''فرهنگ شیعه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* علل وقوع نسخ در شریعت */

2024-05-04T15:19:09Z

علل وقوع نسخ در شریعت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۹
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	== علل وقوع نسخ در [[شریعت]] ==		== علل وقوع نسخ در [[شریعت]] ==
	# نسخ، لازمه تحول [[جامعه]] و مقتضیات زمانه: [[شریعت]]، یک سری بایدها و نبایدهایی است، متناسب با [[جامعه]] و زمان نزول [[شریعت]]؛ یعنی [[احکام]] پیشین [[شریعت]] سابق بر یک سری موضوعات و [[مصالح]] عصر خود مبتنی بود که به [[دلیل]] تبدیل موضوع، [[حکم]] آن نیز از اعتبار و حجیت می‌افتد. آنچه شایسته سؤال و [[شبهه]] است این است که در طول هزاران سال بایدها و نبایدهای ثابت برای [[بشر]] [[تعیین]] گردد.		# نسخ، لازمه تحول [[جامعه]] و مقتضیات زمانه: [[شریعت]]، یک سری بایدها و نبایدهایی است، متناسب با [[جامعه]] و زمان نزول [[شریعت]]؛ یعنی [[احکام]] پیشین [[شریعت]] سابق بر یک سری موضوعات و [[مصالح]] عصر خود مبتنی بود که به [[دلیل]] تبدیل موضوع، [[حکم]] آن نیز از اعتبار و حجیت می‌افتد. آنچه شایسته سؤال و [[شبهه]] است این است که در طول هزاران سال بایدها و نبایدهای ثابت برای [[بشر]] تعیین گردد.
	# اختصاص بعض [[احکام]] به [[جوامع]] خاص: بعض [[احکام دین]]، مقررات و [[احکام]] عرف خود را [[تأیید]] کرده و لازم نیست [[پیامبر]] و [[شریعت]] [[جدید]] عین آن رسوم و [[فرهنگ]] را در [[جامعه]] متفاوت دیگری [[تأیید]] نماید بلکه تکرار چنین احکامی در [[شریعت]] دیگر، سؤال‌برانگیز خواهد بود.		# اختصاص بعض [[احکام]] به [[جوامع]] خاص: بعض [[احکام دین]]، مقررات و [[احکام]] عرف خود را [[تأیید]] کرده و لازم نیست [[پیامبر]] و [[شریعت]] [[جدید]] عین آن رسوم و [[فرهنگ]] را در [[جامعه]] متفاوت دیگری [[تأیید]] نماید بلکه تکرار چنین احکامی در [[شریعت]] دیگر، سؤال‌برانگیز خواهد بود.
	# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، نسخ شریعت نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.		# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، نسخ شریعت نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.

Bahmani در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۸

2024-05-04T15:18:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۸
خط ۹:		خط ۹:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	هر شریعتی، [[شریعت]] پیش از خود را [[نسخ]] می‌کند و [[شریعت اسلام]] - که واپسین [[شریعت]] است - همه [[شرایع]] پیشین را [[نسخ]] کرده است؛ اما مراد از [[نسخ]] آن نیست که همه [[تعالیم~~]] [[~~پیامبران پیشین]] از [[حقانیت]] و اعتبار می‌افتند. [[تعالیم]] [[پیامبران]] {{صل}} بر دو بخش‌اند: یکی تعالیمی که ماهیت اخباری دارند؛ همانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]]. [[نسخ]] به این [[تعالیم]] راه ندارد. دیگر، تعالیمی که دارای ماهیت انشائی‌اند و [[صدق]] و کذب‌پذیر نیستند. این [[تعالیم]] دستخوش [[نسخ]] می‌شوند. بدین‌سان، در نظر [[مسلمانان]]، [[نبوت]] [[پیامبران پیشین~~]] [[~~نسخ]] نشده است؛ بلکه [[احکام]] فرعی [[شریعت]] آنان با [[ظهور]] [[شریعت محمدی]] {{صل}} به [[نسخ]] دچار گشته‌اند <ref> دائرةالمعارف فارسی‌،۲/ ۱۴۷۱~~.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 300~~.</ref>.		هر شریعتی، [[شریعت]] پیش از خود را نسخ می‌کند و [[شریعت اسلام]] - که واپسین [[شریعت]] است - همه [[شرایع]] پیشین را [[نسخ]] کرده است؛ اما مراد از نسخ آن نیست که همه تعالیم پیامبران پیشین از حقانیت و اعتبار می‌افتند. تعالیم [[پیامبران]] {{صل}} بر دو بخش‌اند: یکی تعالیمی که ماهیت اخباری دارند؛ همانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]]. نسخ به این تعالیم راه ندارد. دیگر، تعالیمی که دارای ماهیت انشائی‌اند و [[صدق]] و کذب‌پذیر نیستند. این تعالیم دستخوش نسخ می‌شوند. بدین‌سان، در نظر [[مسلمانان]]، [[نبوت]] پیامبران پیشین نسخ نشده است؛ بلکه [[احکام]] فرعی [[شریعت]] آنان با [[ظهور]] [[شریعت محمدی]] {{صل}} به نسخ دچار گشته‌اند<ref>دائرةالمعارف فارسی‌،۲/ ۱۴۷۱.</ref>.

	بزرگان و علمای [[اسلام]] معتقدند که پاره‌ای [[احکام شریعت]] خاتم نیز با [[احکام]] جدیدی [[نسخ]] شده و کنار رفته‌اند؛ همانند [[قبله]] که [[مسلمانان]] نخست مؤظف بودند رو به [[بیت المقدس]] [[نماز]] بگزارند؛ اما پس از مدتی این [[حکم]] [[نسخ]] شد و [[وظیفه]] یافتند روی به سوی [[کعبه]] کنند و نیز همانند [[وجوب]] [[صدقه]] برای [[نجوا]] با [[پیامبر]] {{صل}} و [[خانه‌نشین]] کردن [[زنان]] اگر خویش را به [[فحشا]] بیالایند<ref>{{متن قرآن\| قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاء فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنتُمْ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ }}؛ سوره بقره، آیه ۱۴۴؛ {{متن قرآن\|أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ }}؛ سوره مجادله، آیه ۱۳؛ {{متن قرآن\|وَالَّلاتِي يَأْتِينَ الْفَاحِشَةَ مِن نِّسَائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُواْ عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِّنكُمْ فَإِن شَهِدُواْ فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّىَ يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلاً}}؛ سوره نساء، آیه ۱۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 301.</ref>.		بزرگان و علمای [[اسلام]] معتقدند که پاره‌ای [[احکام شریعت]] خاتم نیز با [[احکام]] جدیدی نسخ شده و کنار رفته‌اند؛ همانند [[قبله]] که [[مسلمانان]] نخست مؤظف بودند رو به [[بیت المقدس]] [[نماز]] بگزارند؛ اما پس از مدتی این [[حکم]] نسخ شد و [[وظیفه]] یافتند روی به سوی [[کعبه]] کنند و نیز همانند [[وجوب]] [[صدقه]] برای [[نجوا]] با [[پیامبر]] {{صل}} و خانه‌نشین کردن [[زنان]] اگر خویش را به [[فحشا]] بیالایند<ref>{{متن قرآن\| قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاء فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنتُمْ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ }}؛ سوره بقره، آیه ۱۴۴؛ {{متن قرآن\|أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ }}؛ سوره مجادله، آیه ۱۳؛ {{متن قرآن\|وَالَّلاتِي يَأْتِينَ الْفَاحِشَةَ مِن نِّسَائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُواْ عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِّنكُمْ فَإِن شَهِدُواْ فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّىَ يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلاً}}؛ سوره نساء، آیه ۱۵.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص300 ـ 301.</ref>.

	'''سؤال:''' اگر همه [[پیامبران]] از سوی یک [[خدای حکیم]] [[مبعوث]] شده‌اند، چرا [[پیامبر ~~جدید]]،~~ [[شریعت]] [[پیامبر]] پیشین را لغو می‌‌کرد؟		'''سؤال:''' اگر همه [[پیامبران]] از سوی یک [[خدای حکیم]] [[مبعوث]] شده‌اند، چرا پیامبر جدید، [[شریعت]] [[پیامبر]] پیشین را لغو می‌‌کرد؟

	== ~~معنای [[نسخ]]~~ ==		== معناشناسی ==
	[[عالمان]] لغت [[نسخ]] را در لغت به ازاله و ابطال معنا کرده‌اند که این در [[احکام الهی]] [[امر]] محال است، بلکه [[نسخ]] در اصطلاح [[دینی]] به معنای انقضای زمان [[حکم]] پیشین است.		[[عالمان]] لغت نسخ را در لغت به ازاله و ابطال معنا کرده‌اند که این در [[احکام الهی]] [[امر]] محال است، بلکه نسخ در اصطلاح [[دینی]] به معنای انقضای زمان [[حکم]] پیشین است.
	== استحالۀ [[نسخ]] در [[گوهر دین]] و جواز آن در [[شریعت]] ==
	[[گوهر ~~دین]]،~~ همان آموزه‌ها و اصول ثابت و [[فطری]] مثل [[توحید]] و صفات کمالی [[خداوند]] و [[معاد]] است. در کنار [[گوهر ~~دین]]،~~ [[احکام]] [[عبادی]]، [[اقتصادی]]، [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] وجود دارد. [[گوهر دین]] از زمان [[آدم]] تا خاتم بوده اما [[شریعت]]، متعدد بوده، لذا [[نسخ]] به‌ هیچ‌وجه در [[گوهر دین]] راه ندارد اما در [[شریعت]] بعضاً امری لازم و ضروری است.		== استحالۀ نسخ در گوهر دین و جواز آن در [[شریعت]] ==
	== [[علل]] وقوع [[نسخ]] در [[شریعت]] ==		گوهر دین، همان آموزه‌ها و اصول ثابت و [[فطری]] مثل [[توحید]] و صفات کمالی [[خداوند]] و [[معاد]] است. در کنار گوهر دین، [[احکام]] [[عبادی]]، [[اقتصادی]]، [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] وجود دارد. گوهر دین از زمان [[آدم]] تا خاتم بوده اما [[شریعت]]، متعدد بوده، لذا نسخ به‌ هیچ‌وجه در گوهر دین راه ندارد اما در [[شریعت]] بعضاً امری لازم و ضروری است.
	# ~~[[نسخ]]،~~ لازمه تحول [[جامعه]] و مقتضیات زمانه: [[شریعت]]، یک سری بایدها و نبایدهایی است، متناسب با [[جامعه]] و زمان [[نزول]] [[شریعت]]؛ یعنی [[احکام]] پیشین [[شریعت]] سابق بر یک سری موضوعات و [[مصالح]] عصر خود مبتنی بود که به [[دلیل]] تبدیل موضوع، [[حکم]] آن نیز از اعتبار و [[حجیت]] می‌افتد. آنچه [[شایسته]] سؤال و [[شبهه]] است این است که در طول هزاران سال بایدها و نبایدهای ثابت برای [[بشر]] [[تعیین]] گردد ~~<ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۷-۱۹۹.</ref>~~.
	# اختصاص بعض [[احکام]] به [[جوامع]] خاص: بعض [[احکام دین]]، مقررات و [[احکام]] عرف خود را [[تأیید]] کرده و لازم نیست [[پیامبر]] و [[شریعت]] [[جدید]] عین آن [[رسوم]] و [[فرهنگ]] را در [[جامعه]] متفاوت دیگری [[تأیید]] نماید بلکه تکرار چنین احکامی در [[شریعت]] دیگر، سؤال‌برانگیز خواهد بود.		== علل وقوع نسخ در [[شریعت]] ==
	# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، [[نسخ شریعت]] نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.		# نسخ، لازمه تحول [[جامعه]] و مقتضیات زمانه: [[شریعت]]، یک سری بایدها و نبایدهایی است، متناسب با [[جامعه]] و زمان نزول [[شریعت]]؛ یعنی [[احکام]] پیشین [[شریعت]] سابق بر یک سری موضوعات و [[مصالح]] عصر خود مبتنی بود که به [[دلیل]] تبدیل موضوع، [[حکم]] آن نیز از اعتبار و حجیت می‌افتد. آنچه شایسته سؤال و [[شبهه]] است این است که در طول هزاران سال بایدها و نبایدهای ثابت برای [[بشر]] [[تعیین]] گردد.
	# بعض تحریم‌ها، [[کفاره گناهان]]: یکی دیگر از عوامل [[تغییر]] [[شریعت]]، علاوه بر تأثیر مکان، زمان و [[جامعه]]، [[اعمال]] و [[رفتار]] [[قوم]] و [[جامعه]] خاصی است، لذا وقتی [[جامعه]] دیگری جایگزین قبلی گردد، [[احکام]] اختصاصی آن [[جامعه]] نیز [[نسخ]] می‌شود: مانند [[تحریم]] خوردن گوشت شتر و شیر آن بر [[بنی‌اسرائیل]] به‌عنوان مجازات و [[سرپیچی]] [[یهود]] از [[فرمان الهی]]. حال چرا در [[شریعت اسلام]]، هیچ تغییری راه ندارد؟ اولاً با [[ظهور ~~اسلام]]،~~ [[شریعت]] کامل نازل شد و ثانیاً [[اسلام]] با اتکا به اصل [[امامت]] و [[تأیید]] [[عقل]]، راه را برای بعضی تغییرات جزئی باز گذاشته است <ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ~~۱۹۹~~-۲۰۲.</ref>.		# اختصاص بعض [[احکام]] به [[جوامع]] خاص: بعض [[احکام دین]]، مقررات و [[احکام]] عرف خود را [[تأیید]] کرده و لازم نیست [[پیامبر]] و [[شریعت]] [[جدید]] عین آن رسوم و [[فرهنگ]] را در [[جامعه]] متفاوت دیگری [[تأیید]] نماید بلکه تکرار چنین احکامی در [[شریعت]] دیگر، سؤال‌برانگیز خواهد بود.
			# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، نسخ شریعت نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.
			# بعض تحریم‌ها، کفاره گناهان: یکی دیگر از عوامل [[تغییر]] [[شریعت]]، علاوه بر تأثیر مکان، زمان و [[جامعه]]، [[اعمال]] و [[رفتار]] [[قوم]] و [[جامعه]] خاصی است، لذا وقتی [[جامعه]] دیگری جایگزین قبلی گردد، [[احکام]] اختصاصی آن [[جامعه]] نیز نسخ می‌شود: مانند [[تحریم]] خوردن گوشت شتر و شیر آن بر [[بنی‌اسرائیل]] به‌عنوان مجازات و [[سرپیچی]] [[یهود]] از [[فرمان الهی]]. حال چرا در [[شریعت اسلام]]، هیچ تغییری راه ندارد؟ اولاً با ظهور اسلام، [[شریعت]] کامل نازل شد و ثانیاً [[اسلام]] با اتکا به اصل [[امامت]] و [[تأیید]] [[عقل]]، راه را برای بعضی تغییرات جزئی باز گذاشته است<ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۷-۲۰۲.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۴

2024-05-04T15:14:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{~~نبوت~~}}		{{مدخل مرتبط
			\| موضوع مرتبط = شریعت
			\| عنوان مدخل =
			\| مداخل مرتبط =
			\| پرسش مرتبط =
			}}

	'''نسخ شریعت''' به معنای برچیده شدن [[احکام شریعت]] قبل است.		'''نسخ شریعت''' به معنای برچیده شدن [[احکام شریعت]] قبل است.
خط ۱۹:		خط ۲۴:
	# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، [[نسخ شریعت]] نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.		# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، [[نسخ شریعت]] نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.
	# بعض تحریم‌ها، [[کفاره گناهان]]: یکی دیگر از عوامل [[تغییر]] [[شریعت]]، علاوه بر تأثیر مکان، زمان و [[جامعه]]، [[اعمال]] و [[رفتار]] [[قوم]] و [[جامعه]] خاصی است، لذا وقتی [[جامعه]] دیگری جایگزین قبلی گردد، [[احکام]] اختصاصی آن [[جامعه]] نیز [[نسخ]] می‌شود: مانند [[تحریم]] خوردن گوشت شتر و شیر آن بر [[بنی‌اسرائیل]] به‌عنوان مجازات و [[سرپیچی]] [[یهود]] از [[فرمان الهی]]. حال چرا در [[شریعت اسلام]]، هیچ تغییری راه ندارد؟ اولاً با [[ظهور اسلام]]، [[شریعت]] کامل نازل شد و ثانیاً [[اسلام]] با اتکا به اصل [[امامت]] و [[تأیید]] [[عقل]]، راه را برای بعضی تغییرات جزئی باز گذاشته است <ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۹-۲۰۲.</ref>.		# بعض تحریم‌ها، [[کفاره گناهان]]: یکی دیگر از عوامل [[تغییر]] [[شریعت]]، علاوه بر تأثیر مکان، زمان و [[جامعه]]، [[اعمال]] و [[رفتار]] [[قوم]] و [[جامعه]] خاصی است، لذا وقتی [[جامعه]] دیگری جایگزین قبلی گردد، [[احکام]] اختصاصی آن [[جامعه]] نیز [[نسخ]] می‌شود: مانند [[تحریم]] خوردن گوشت شتر و شیر آن بر [[بنی‌اسرائیل]] به‌عنوان مجازات و [[سرپیچی]] [[یهود]] از [[فرمان الهی]]. حال چرا در [[شریعت اسلام]]، هیچ تغییری راه ندارد؟ اولاً با [[ظهور اسلام]]، [[شریعت]] کامل نازل شد و ثانیاً [[اسلام]] با اتکا به اصل [[امامت]] و [[تأیید]] [[عقل]]، راه را برای بعضی تغییرات جزئی باز گذاشته است <ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۹-۲۰۲.</ref>.

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	# [[پرونده:8989.jpg\|22px]] [[محمد تقی سبحانی\|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار\|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۱''']].
	~~{{پایان منابع}}~~

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	* [[نبوغ عقلی]]		* [[نبوغ عقلی]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

			== منابع ==
			{{منابع}}
			# [[پرونده:8989.jpg\|22px]] [[محمد تقی سبحانی\|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار\|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۱''']]
			{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~ادیان~~]]		[[رده:شریعت]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T08:27:59Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۷
خط ۳:		خط ۳:
	'''نسخ شریعت''' به معنای برچیده شدن [[احکام شریعت]] قبل است.		'''نسخ شریعت''' به معنای برچیده شدن [[احکام شریعت]] قبل است.

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	هر شریعتی، [[شریعت]] پیش از خود را [[نسخ]] می‌کند و [[شریعت اسلام]] - که واپسین [[شریعت]] است - همه [[شرایع]] پیشین را [[نسخ]] کرده است؛ اما مراد از [[نسخ]] آن نیست که همه [[تعالیم]] [[پیامبران پیشین]] از [[حقانیت]] و اعتبار می‌افتند. [[تعالیم]] [[پیامبران]]{{صل}} بر دو بخش‌اند: یکی تعالیمی که ماهیت اخباری دارند؛ همانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]]. [[نسخ]] به این [[تعالیم]] راه ندارد. دیگر، تعالیمی که دارای ماهیت انشائی‌اند و [[صدق]] و کذب‌پذیر نیستند. این [[تعالیم]] دستخوش [[نسخ]] می‌شوند. بدین‌سان، در نظر [[مسلمانان]]، [[نبوت]] [[پیامبران پیشین]] [[نسخ]] نشده است؛ بلکه [[احکام]] فرعی [[شریعت]] آنان با [[ظهور]] [[شریعت محمدی]]{{صل}} به [[نسخ]] دچار گشته‌اند <ref> دائرةالمعارف فارسی‌،۲/ ۱۴۷۱.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 300.</ref>.		هر شریعتی، [[شریعت]] پیش از خود را [[نسخ]] می‌کند و [[شریعت اسلام]] - که واپسین [[شریعت]] است - همه [[شرایع]] پیشین را [[نسخ]] کرده است؛ اما مراد از [[نسخ]] آن نیست که همه [[تعالیم]] [[پیامبران پیشین]] از [[حقانیت]] و اعتبار می‌افتند. [[تعالیم]] [[پیامبران]] {{صل}} بر دو بخش‌اند: یکی تعالیمی که ماهیت اخباری دارند؛ همانند [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]]. [[نسخ]] به این [[تعالیم]] راه ندارد. دیگر، تعالیمی که دارای ماهیت انشائی‌اند و [[صدق]] و کذب‌پذیر نیستند. این [[تعالیم]] دستخوش [[نسخ]] می‌شوند. بدین‌سان، در نظر [[مسلمانان]]، [[نبوت]] [[پیامبران پیشین]] [[نسخ]] نشده است؛ بلکه [[احکام]] فرعی [[شریعت]] آنان با [[ظهور]] [[شریعت محمدی]] {{صل}} به [[نسخ]] دچار گشته‌اند <ref> دائرةالمعارف فارسی‌،۲/ ۱۴۷۱.</ref>.<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 300.</ref>.

	بزرگان و علمای [[اسلام]] معتقدند که پاره‌ای [[احکام شریعت]] خاتم نیز با [[احکام]] جدیدی [[نسخ]] شده و کنار رفته‌اند؛ همانند [[قبله]] که [[مسلمانان]] نخست مؤظف بودند رو به [[بیت المقدس]] [[نماز]] بگزارند؛ اما پس از مدتی این [[حکم]] [[نسخ]] شد و [[وظیفه]] یافتند روی به سوی [[کعبه]] کنند و نیز همانند [[وجوب]] [[صدقه]] برای [[نجوا]] با [[پیامبر]]{{صل}} و [[خانه‌نشین]] کردن [[زنان]] اگر خویش را به [[فحشا]] بیالایند<ref>{{متن قرآن\| قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاء فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنتُمْ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ }}؛ سوره بقره، آیه ۱۴۴؛ {{متن قرآن\|أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ }}؛ سوره مجادله، آیه ۱۳؛ {{متن قرآن\|وَالَّلاتِي يَأْتِينَ الْفَاحِشَةَ مِن نِّسَائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُواْ عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِّنكُمْ فَإِن شَهِدُواْ فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّىَ يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلاً}}؛ سوره نساء، آیه ۱۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 301.</ref>.		بزرگان و علمای [[اسلام]] معتقدند که پاره‌ای [[احکام شریعت]] خاتم نیز با [[احکام]] جدیدی [[نسخ]] شده و کنار رفته‌اند؛ همانند [[قبله]] که [[مسلمانان]] نخست مؤظف بودند رو به [[بیت المقدس]] [[نماز]] بگزارند؛ اما پس از مدتی این [[حکم]] [[نسخ]] شد و [[وظیفه]] یافتند روی به سوی [[کعبه]] کنند و نیز همانند [[وجوب]] [[صدقه]] برای [[نجوا]] با [[پیامبر]] {{صل}} و [[خانه‌نشین]] کردن [[زنان]] اگر خویش را به [[فحشا]] بیالایند<ref>{{متن قرآن\| قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاء فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا كُنتُمْ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ }}؛ سوره بقره، آیه ۱۴۴؛ {{متن قرآن\|أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ }}؛ سوره مجادله، آیه ۱۳؛ {{متن قرآن\|وَالَّلاتِي يَأْتِينَ الْفَاحِشَةَ مِن نِّسَائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُواْ عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِّنكُمْ فَإِن شَهِدُواْ فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّىَ يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلاً}}؛ سوره نساء، آیه ۱۵.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص 301.</ref>.

	'''سؤال:''' اگر همه [[پیامبران]] از سوی یک [[خدای حکیم]] [[مبعوث]] شده‌اند، چرا [[پیامبر جدید]]، [[شریعت]] [[پیامبر]] پیشین را لغو می‌‌کرد؟		'''سؤال:''' اگر همه [[پیامبران]] از سوی یک [[خدای حکیم]] [[مبعوث]] شده‌اند، چرا [[پیامبر جدید]]، [[شریعت]] [[پیامبر]] پیشین را لغو می‌‌کرد؟

	==معنای [[نسخ]]==		== معنای [[نسخ]] ==
	[[عالمان]] لغت [[نسخ]] را در لغت به ازاله و ابطال معنا کرده‌اند که این در [[احکام الهی]] [[امر]] محال است، بلکه [[نسخ]] در اصطلاح [[دینی]] به معنای انقضای زمان [[حکم]] پیشین است.		[[عالمان]] لغت [[نسخ]] را در لغت به ازاله و ابطال معنا کرده‌اند که این در [[احکام الهی]] [[امر]] محال است، بلکه [[نسخ]] در اصطلاح [[دینی]] به معنای انقضای زمان [[حکم]] پیشین است.
	==استحالۀ [[نسخ]] در [[گوهر دین]] و جواز آن در [[شریعت]]==		== استحالۀ [[نسخ]] در [[گوهر دین]] و جواز آن در [[شریعت]] ==
	[[گوهر دین]]، همان آموزه‌ها و اصول ثابت و [[فطری]] مثل [[توحید]] و صفات کمالی [[خداوند]] و [[معاد]] است. در کنار [[گوهر دین]]، [[احکام]] [[عبادی]]، [[اقتصادی]]، [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] وجود دارد. [[گوهر دین]] از زمان [[آدم]] تا خاتم بوده اما [[شریعت]]، متعدد بوده، لذا [[نسخ]] به‌ هیچ‌وجه در [[گوهر دین]] راه ندارد اما در [[شریعت]] بعضاً امری لازم و ضروری است.		[[گوهر دین]]، همان آموزه‌ها و اصول ثابت و [[فطری]] مثل [[توحید]] و صفات کمالی [[خداوند]] و [[معاد]] است. در کنار [[گوهر دین]]، [[احکام]] [[عبادی]]، [[اقتصادی]]، [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] وجود دارد. [[گوهر دین]] از زمان [[آدم]] تا خاتم بوده اما [[شریعت]]، متعدد بوده، لذا [[نسخ]] به‌ هیچ‌وجه در [[گوهر دین]] راه ندارد اما در [[شریعت]] بعضاً امری لازم و ضروری است.
	==[[علل]] وقوع [[نسخ]] در [[شریعت]]==		== [[علل]] وقوع [[نسخ]] در [[شریعت]] ==
	# [[نسخ]]، لازمه تحول [[جامعه]] و مقتضیات زمانه: [[شریعت]]، یک سری بایدها و نبایدهایی است، متناسب با [[جامعه]] و زمان [[نزول]] [[شریعت]]؛ یعنی [[احکام]] پیشین [[شریعت]] سابق بر یک سری موضوعات و [[مصالح]] عصر خود مبتنی بود که به [[دلیل]] تبدیل موضوع، [[حکم]] آن نیز از اعتبار و [[حجیت]] می‌افتد. آنچه [[شایسته]] سؤال و [[شبهه]] است این است که در طول هزاران سال بایدها و نبایدهای ثابت برای [[بشر]] [[تعیین]] گردد <ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۷-۱۹۹.</ref>.		# [[نسخ]]، لازمه تحول [[جامعه]] و مقتضیات زمانه: [[شریعت]]، یک سری بایدها و نبایدهایی است، متناسب با [[جامعه]] و زمان [[نزول]] [[شریعت]]؛ یعنی [[احکام]] پیشین [[شریعت]] سابق بر یک سری موضوعات و [[مصالح]] عصر خود مبتنی بود که به [[دلیل]] تبدیل موضوع، [[حکم]] آن نیز از اعتبار و [[حجیت]] می‌افتد. آنچه [[شایسته]] سؤال و [[شبهه]] است این است که در طول هزاران سال بایدها و نبایدهای ثابت برای [[بشر]] [[تعیین]] گردد <ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۷-۱۹۹.</ref>.
	#اختصاص بعض [[احکام]] به [[جوامع]] خاص: بعض [[احکام دین]]، مقررات و [[احکام]] عرف خود را [[تأیید]] کرده و لازم نیست [[پیامبر]] و [[شریعت]] [[جدید]] عین آن [[رسوم]] و [[فرهنگ]] را در [[جامعه]] متفاوت دیگری [[تأیید]] نماید بلکه تکرار چنین احکامی در [[شریعت]] دیگر، سؤال‌برانگیز خواهد بود.		# اختصاص بعض [[احکام]] به [[جوامع]] خاص: بعض [[احکام دین]]، مقررات و [[احکام]] عرف خود را [[تأیید]] کرده و لازم نیست [[پیامبر]] و [[شریعت]] [[جدید]] عین آن [[رسوم]] و [[فرهنگ]] را در [[جامعه]] متفاوت دیگری [[تأیید]] نماید بلکه تکرار چنین احکامی در [[شریعت]] دیگر، سؤال‌برانگیز خواهد بود.
	# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، [[نسخ شریعت]] نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.		# [[تحریف]] بعض [[شرایع]]: در بعض [[احکام]] [[شرایع]] پیشین، بدعت‌هایی صورت گرفته مثل نسبت دادن شراب‌خواری به [[حضرت عیسی]]، که در واقع [[حکم]] [[اسلام]] [[حرمت]] شراب‌خواری، [[نسخ شریعت]] نیست بلکه ابطال [[بدعت]] است.
	#بعض تحریم‌ها، [[کفاره گناهان]]: یکی دیگر از عوامل [[تغییر]] [[شریعت]]، علاوه بر تأثیر مکان، زمان و [[جامعه]]، [[اعمال]] و [[رفتار]] [[قوم]] و [[جامعه]] خاصی است، لذا وقتی [[جامعه]] دیگری جایگزین قبلی گردد، [[احکام]] اختصاصی آن [[جامعه]] نیز [[نسخ]] می‌شود: مانند [[تحریم]] خوردن گوشت شتر و شیر آن بر [[بنی‌اسرائیل]] به‌عنوان مجازات و [[سرپیچی]] [[یهود]] از [[فرمان الهی]]. حال چرا در [[شریعت اسلام]]، هیچ تغییری راه ندارد؟ اولاً با [[ظهور اسلام]]، [[شریعت]] کامل نازل شد و ثانیاً [[اسلام]] با اتکا به اصل [[امامت]] و [[تأیید]] [[عقل]]، راه را برای بعضی تغییرات جزئی باز گذاشته است <ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۹-۲۰۲.</ref>.		# بعض تحریم‌ها، [[کفاره گناهان]]: یکی دیگر از عوامل [[تغییر]] [[شریعت]]، علاوه بر تأثیر مکان، زمان و [[جامعه]]، [[اعمال]] و [[رفتار]] [[قوم]] و [[جامعه]] خاصی است، لذا وقتی [[جامعه]] دیگری جایگزین قبلی گردد، [[احکام]] اختصاصی آن [[جامعه]] نیز [[نسخ]] می‌شود: مانند [[تحریم]] خوردن گوشت شتر و شیر آن بر [[بنی‌اسرائیل]] به‌عنوان مجازات و [[سرپیچی]] [[یهود]] از [[فرمان الهی]]. حال چرا در [[شریعت اسلام]]، هیچ تغییری راه ندارد؟ اولاً با [[ظهور اسلام]]، [[شریعت]] کامل نازل شد و ثانیاً [[اسلام]] با اتکا به اصل [[امامت]] و [[تأیید]] [[عقل]]، راه را برای بعضی تغییرات جزئی باز گذاشته است <ref>[[محمد حسن قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[دین و نبوت (کتاب)\|دین و نبوت]]، ص ۱۹۹-۲۰۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	* [[نبوغ عقلی]]		* [[نبوغ عقلی]]
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

	~~=='''[[:رده:آثار نسخ شریعت\|منبع‌شناسی جامع نسخ شریعت]]'''==~~
	* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های نسخ شریعت\|کتاب‌شناسی نسخ شریعت]]؛
	* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های نسخ شریعت\|مقاله‌شناسی نسخ شریعت]]؛
	* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های نسخ شریعت\|پایان‌نامه‌شناسی نسخ شریعت]].

	== پانویس ==		== پانویس ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T22:04:53Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۳۴
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	#[[پرونده:8989.jpg\|22px]] [[محمد تقی سبحانی\|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار\|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۱''']].		# [[پرونده:8989.jpg\|22px]] [[محمد تقی سبحانی\|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار\|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۱ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۱''']].
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[پیامبر]] ([[نبی]])		* [[پیامبر]] ([[نبی]])
	* [[نبوت در قرآن]]		* [[نبوت در قرآن]]
خط ۸۸:		خط ۸۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]

فرقانی: /* پانویس */

2022-07-28T14:42:36Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۱۲
خط ۸۹:		خط ۸۹:

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:~~معصوم]]~~		[[رده:ادیان]]
	~~[[رده:نبوت]]~~
	~~[[رده:رسالت]]~~
	~~[[رده:پیامبر]]~~
	~~[[رده:نسخ شریعت~~]]

فرقانی در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۴۰

2022-07-28T14:40:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل =~~

	'''نسخ شریعت''' به معنای برچیده شدن [[احکام شریعت]] قبل است.		'''نسخ شریعت''' به معنای برچیده شدن [[احکام شریعت]] قبل است.

فرقانی در ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۴۰

2022-07-28T14:40:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل ~~= \| مداخل مرتبط~~ =		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل =

	'''نسخ شریعت''' به معنای برچیده شدن [[احکام شریعت]] قبل است.		'''نسخ شریعت''' به معنای برچیده شدن [[احکام شریعت]] قبل است.