نماز امام علی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq در ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۳۰

2026-02-07T06:30:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۰
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	[[شیخ مفید]] در [[ارشاد]] با سند خود از [[یحیی بن عفیف بن قیس کندی]]، از پدرش [[عفیف]] نقل کرده است که گفت: قبل از آنکه [[دعوت]] [[نبی اکرم]]{{صل}} علنی شود با [[عباس بن عبد المطلّب]] در [[مکه]] نشسته بودم، در این حال [[جوانی]] پیش آمد و به [[خورشید]] که در حال زوال بود، نگاه کرد.		[[شیخ مفید]] در [[ارشاد]] با سند خود از [[یحیی بن عفیف بن قیس کندی]]، از پدرش [[عفیف]] نقل کرده است که گفت: قبل از آنکه [[دعوت]] [[نبی اکرم]]{{صل}} علنی شود با [[عباس بن عبد المطلّب]] در [[مکه]] نشسته بودم، در این حال [[جوانی]] پیش آمد و به [[خورشید]] که در حال زوال بود، نگاه کرد.

	پس از آن رو به [[کعبه]] به [[نماز]] ایستاد، پس از لحظه‌ای [[نوجوانی]] پیش آمد و در سمت راست او ایستاد و سپس زنی آمد و پشت سر آنها ایستاد. آن [[جوان]] به [[رکوع]] رفت و آن [[نوجوان]] و [[زن]] هم به رکوع رفتند و سپس آن جوان از رکوع بلند شد و آن دو نفر هم همین کار را کردند. سپس او [[سجده]] کرد و آنها هم با او سجده کردند. من گفتم: ای عباس،[[ امر]] عظیمی است! عباس گفت: بله امر عظیمی است. آیا می‌دانی که اینها چه کسانی هستند؟ این جوان [[محمد بن عبد الله]] ~~بن عبد المطلّب،~~ برادرزاده من است و این نوجوان [[علی بن ابی طالب]]، برادرزاده دیگر من و این زن هم [[خدیجه دختر خویلد]] می‌باشد.		پس از آن رو به [[کعبه]] به [[نماز]] ایستاد، پس از لحظه‌ای [[نوجوانی]] پیش آمد و در سمت راست او ایستاد و سپس زنی آمد و پشت سر آنها ایستاد. آن [[جوان]] به [[رکوع]] رفت و آن [[نوجوان]] و [[زن]] هم به رکوع رفتند و سپس آن جوان از رکوع بلند شد و آن دو نفر هم همین کار را کردند. سپس او [[سجده]] کرد و آنها هم با او سجده کردند. من گفتم: ای عباس،[[ امر]] عظیمی است! عباس گفت: بله امر عظیمی است. آیا می‌دانی که اینها چه کسانی هستند؟ این جوان [[محمد بن عبد الله بن عبد المطلّب]]، برادرزاده من است و این نوجوان [[علی بن ابی طالب]]، برادرزاده دیگر من و این زن هم [[خدیجه دختر خویلد]] می‌باشد.

	برادرزاده‌ام به من گفته است که [[پروردگار]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] به او دستور داده است که از این [[دین]] [[پیروی]] کند و به [[خدا]] قسم که در تمام [[دنیا]] کسی به غیر از این سه نفر به این دین [[عقیده]] ندارد<ref>ارشاد، ج۱، ص۳۰-۳۱ و قدیمی‌ترین کسی که در این مورد بحث کرده است، متکلم معتزلی متقدّم، شیخ ابو جعفر اسکافی (متوفّی ۲۴۰ هق) بوده است که در کتابش: المعیار و الموازنه، ص۶۶-۷۸ با تحقیق شیخ محمودی به این مسأله پرداخته است و ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه اخبار و نظرات بسیاری را از إسکافی نقل می‌کند و همچنین قاضی نعمان مصری (ت ۳۶۳ هق) در کتاب شرح الاخبار، ص۱۷۸-۱۹۱ به این مسأله پرداخته است.</ref>.		برادرزاده‌ام به من گفته است که [[پروردگار]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] به او دستور داده است که از این [[دین]] [[پیروی]] کند و به [[خدا]] قسم که در تمام [[دنیا]] کسی به غیر از این سه نفر به این دین [[عقیده]] ندارد<ref>ارشاد، ج۱، ص۳۰-۳۱ و قدیمی‌ترین کسی که در این مورد بحث کرده است، متکلم معتزلی متقدّم، شیخ ابو جعفر اسکافی (متوفّی ۲۴۰ هق) بوده است که در کتابش: المعیار و الموازنه، ص۶۶-۷۸ با تحقیق شیخ محمودی به این مسأله پرداخته است و ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه اخبار و نظرات بسیاری را از إسکافی نقل می‌کند و همچنین قاضی نعمان مصری (ت ۳۶۳ هق) در کتاب شرح الاخبار، ص۱۷۸-۱۹۱ به این مسأله پرداخته است.</ref>.

	[[طبرسی]] خبر [[سرپرستی]] علی{{ع}} به وسیله [[پیامبر]]{{صل}} در ایام طفولیتش را به نقل از کتاب [[دلائل النبوة]] [[بیهقی]] ~~(متوفّی ۴۵۸ هق)~~ که با سندی از [[ابن اسحاق]] از [[ابن جبر]] نقل شده، [[روایت]] کرده است و قبل از آن با سندی از بیهقی از [[عفیف]] کندی چنین نقل کرده است که گفت: مردی تاجر بودم و در ایام [[حجّ]] وارد [[منی]] شده بودم. [[عباس بن عبد]] ~~المطلّب~~ نیز مرد تاجری بود. من نزد او رفته بودم تا با وی دادوستد کنم. در این حال مردی از گوشه‌ای وارد شد و در مقابل [[کعبه]] شروع به [[نماز خواندن]] کرد. پس از آن زنی هم آمد و با وی شروع به نماز خواندن کرد و لحظه‌ای بعد [[نوجوانی]] هم آمد و همراه او شروع به نماز خواندن کرد. گفتم: ای عباس، این چگونه [[دینی]] است؟ گفت: این شخص [[محمد بن عبد الله]] است که [[گمان]] می‌کند [[خداوند]] او را به [[رسالت]] برگزیده است و گنج‌های [[قیصر]] و [[کسری ]](سزار و [[خسرو]]) به دست او فتح خواهد شد و این [[زن]]، همسرش [[خدیجه]]، دختر [[خویلد]] می‌باشد و این [[نوجوان]]، عموزاده‌اش، [[علی بن ابی طالب]] است که به وی [[ایمان]] آورده است. بعدها [[عفیف]] می‌گفت: ای کاش که به او ایمان می‌آوردم و در این صورت دومین مردی بودم که تابع او شده بودم<ref>إعلام الوری، ج۱، ص۱۰۵.</ref>.		[[طبرسی]] خبر [[سرپرستی]] علی{{ع}} به وسیله [[پیامبر]]{{صل}} در ایام طفولیتش را به نقل از کتاب [[دلائل النبوة]] [[بیهقی]] که با سندی از [[ابن اسحاق]] از [[ابن جبر]] نقل شده، [[روایت]] کرده است و قبل از آن با سندی از بیهقی از [[عفیف]] کندی چنین نقل کرده است که گفت: مردی تاجر بودم و در ایام [[حجّ]] وارد [[منی]] شده بودم. [[عباس بن عبد المطلب]] نیز مرد تاجری بود. من نزد او رفته بودم تا با وی دادوستد کنم. در این حال مردی از گوشه‌ای وارد شد و در مقابل [[کعبه]] شروع به [[نماز خواندن]] کرد. پس از آن زنی هم آمد و با وی شروع به نماز خواندن کرد و لحظه‌ای بعد [[نوجوانی]] هم آمد و همراه او شروع به نماز خواندن کرد. گفتم: ای عباس، این چگونه [[دینی]] است؟ گفت: این شخص [[محمد بن عبد الله]] است که [[گمان]] می‌کند [[خداوند]] او را به [[رسالت]] برگزیده است و گنج‌های [[قیصر]] و [[کسری ]](سزار و [[خسرو]]) به دست او فتح خواهد شد و این [[زن]]، همسرش [[خدیجه]]، دختر [[خویلد]] می‌باشد و این [[نوجوان]]، عموزاده‌اش، [[علی بن ابی طالب]] است که به وی [[ایمان]] آورده است. بعدها [[عفیف]] می‌گفت: ای کاش که به او ایمان می‌آوردم و در این صورت دومین مردی بودم که تابع او شده بودم<ref>إعلام الوری، ج۱، ص۱۰۵.</ref>.

	همین خبر را [[ابن شهر آشوب]] در [[مناقب]] به نقل از کتاب المبعث [[ابن اسحاق]] و از [[تاریخ]] [[طبری]] به سه طریق و از الأبانة عکبری به چهار طریق و [[تاریخ النسوی]] و [[الماوردی]] و [[مسند ابی یعلی]] و [[یحیی بن معین]] و [[تفسیر ثعلبی]] و از [[عبد الله بن احمد بن حنبل]]<ref>مسند الامام احمد، ج۱، ص۲۰۹.</ref> با اسانید خود از عفیف کندی [[روایت]] کرده‌اند. عفیف [[برادر]] [[اشعث بن قیس کندی]]<ref>و قاضی نعمان آن را در شرح الاخبار، ج۱، ص۱۷۹ آورده و در آنجا چنین آمده است: به مکه آمدم تا مقداری عطر و لباس بخرم.</ref> بوده است و عباس به او گفته است: برادرزاده‌ام به من گفته است خدایش که پرودگار [[آسمان‌ها]] و [[زمین‌ها]] است به او چنین دستور داده و سپس گفته است: به [[خدا]] قسم که در صفحه [[روزگار]] کسی غیر از این سه نفر به این [[دین]] [[عقیده]] ندارند.		همین خبر را [[ابن شهر آشوب]] در [[مناقب]] به نقل از کتاب المبعث [[ابن اسحاق]] و از [[تاریخ]] [[طبری]] به سه طریق و از الأبانة عکبری به چهار طریق و [[تاریخ النسوی]] و [[الماوردی]] و [[مسند ابی یعلی]] و [[یحیی بن معین]] و [[تفسیر ثعلبی]] و از [[عبد الله بن احمد بن حنبل]]<ref>مسند الامام احمد، ج۱، ص۲۰۹.</ref> با اسانید خود از عفیف کندی [[روایت]] کرده‌اند. عفیف [[برادر]] [[اشعث بن قیس کندی]]<ref>و قاضی نعمان آن را در شرح الاخبار، ج۱، ص۱۷۹ آورده و در آنجا چنین آمده است: به مکه آمدم تا مقداری عطر و لباس بخرم.</ref> بوده است و عباس به او گفته است: برادرزاده‌ام به من گفته است خدایش که پرودگار [[آسمان‌ها]] و [[زمین‌ها]] است به او چنین دستور داده و سپس گفته است: به [[خدا]] قسم که در صفحه [[روزگار]] کسی غیر از این سه نفر به این [[دین]] [[عقیده]] ندارند.

Msadeq: /* مقدمه */

2026-02-07T06:29:31Z

مقدمه

Msadeq: /* مقدمه */

2026-02-07T06:27:30Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۷
خط ۲:		خط ۲:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	تحت عنوان {{عربی\|~~علي~~ عند ~~النّبي~~}} از [[ابن ابی الحدید]] مطالبی نقل شد که تتمه آن چنین است: «در سنّ علی{{ع}} به هنگام [[بعثت نبی اکرم]]{{صل}}[[ اختلاف]] شده است و در این هنگام [[پیامبر اکرم]]{{صل}} چهل‌ساله بود. مشهورترین نظر این است که او در این هنگام ده‌ساله بوده است و استاد ما شیخ [[ابو القاسم]] و برخی دیگر از [[اساتید]] و علمای [[کلام]] اظهار داشته‌اند که او در این هنگام سیزده‌ساله بوده است. سپس خبر [[بلاذری]] و [[اصفهانی]] را نقل کرده است که گفته‌اند: پیامبر اکرم{{صل}} از هنگامی که علی{{ع}} شش‌ ساله بود، سرپرستی‌اش را بر عهده گرفت.		تحت عنوان {{عربی\|«علي عند النّبي»}} از [[ابن ابی الحدید]] مطالبی نقل شد که تتمه آن چنین است: «در سنّ علی{{ع}} به هنگام [[بعثت نبی اکرم]]{{صل}}[[ اختلاف]] شده است و در این هنگام [[پیامبر اکرم]]{{صل}} چهل‌ساله بود. مشهورترین نظر این است که او در این هنگام ده‌ساله بوده است و استاد ما شیخ [[ابو القاسم]] و برخی دیگر از [[اساتید]] و علمای [[کلام]] اظهار داشته‌اند که او در این هنگام سیزده‌ساله بوده است. سپس خبر [[بلاذری]] و [[اصفهانی]] را نقل کرده است که گفته‌اند: پیامبر اکرم{{صل}} از هنگامی که علی{{ع}} شش‌ ساله بود، سرپرستی‌اش را بر عهده گرفت.

	سپس گفته است: این مطابق با [[گفتار علی]]{{ع}} است که فرمود: من هفت سال قبل از این [[امّت]] که کسی [[خدا]] را [[عبادت]] نمی‌کرد به [[پرستش]] پروردگارم پرداختم» و یا می‌فرمود: «به مدت هفت سال صدا را می‌شنیدم و [[نور]] را می‌دیدم و در این هنگام [[رسول الله]]{{صل}} ساکت بود و به او [[اجازه]] [[انذار]] و [[تبلیغ]] داده نشده بود»؛ زیرا [[حضرت علی]]{{ع}} به هنگام اظهار [[دعوت]] سیزده‌ساله بوده و از شش سالگی تحت [[تربیت]] [[رسول اکرم]]{{صل}} قرار گرفته بوده است و در این صورت، صحیح است که او هفت سال قبل از [[مردم]] به پرستش [[خدای متعال]] پرداخته است»<ref>شرح نهج البلاغة، ج۱، ص۱۵.</ref>.		سپس گفته است: این مطابق با [[گفتار علی]]{{ع}} است که فرمود: من هفت سال قبل از این [[امّت]] که کسی [[خدا]] را [[عبادت]] نمی‌کرد به [[پرستش]] پروردگارم پرداختم» و یا می‌فرمود: «به مدت هفت سال صدا را می‌شنیدم و [[نور]] را می‌دیدم و در این هنگام [[رسول الله]]{{صل}} ساکت بود و به او [[اجازه]] [[انذار]] و [[تبلیغ]] داده نشده بود»؛ زیرا [[حضرت علی]]{{ع}} به هنگام اظهار [[دعوت]] سیزده‌ساله بوده و از شش سالگی تحت [[تربیت]] [[رسول اکرم]]{{صل}} قرار گرفته بوده است و در این صورت، صحیح است که او هفت سال قبل از [[مردم]] به پرستش [[خدای متعال]] پرداخته است»<ref>شرح نهج البلاغة، ج۱، ص۱۵.</ref>.

Msadeq: /* مقدمه */

2026-02-07T06:27:14Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۷
خط ۲:		خط ۲:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	تحت عنوان {{عربی\|~~علی~~ عند ~~النّبی~~}} از [[ابن ابی الحدید]] مطالبی نقل شد که تتمه آن چنین است: «در سنّ علی{{ع}} به هنگام [[بعثت نبی اکرم]]{{صل}}[[ اختلاف]] شده است و در این هنگام [[پیامبر اکرم]]{{صل}} چهل‌ساله بود. مشهورترین نظر این است که او در این هنگام ده‌ساله بوده است و استاد ما شیخ [[ابو القاسم]] و برخی دیگر از [[اساتید]] و علمای [[کلام]] اظهار داشته‌اند که او در این هنگام سیزده‌ساله بوده است. سپس خبر [[بلاذری]] و [[اصفهانی]] را نقل کرده است که گفته‌اند: پیامبر اکرم{{صل}} از هنگامی که علی{{ع}} شش‌ ساله بود، سرپرستی‌اش را بر عهده گرفت.		تحت عنوان {{عربی\|علي عند النّبي}} از [[ابن ابی الحدید]] مطالبی نقل شد که تتمه آن چنین است: «در سنّ علی{{ع}} به هنگام [[بعثت نبی اکرم]]{{صل}}[[ اختلاف]] شده است و در این هنگام [[پیامبر اکرم]]{{صل}} چهل‌ساله بود. مشهورترین نظر این است که او در این هنگام ده‌ساله بوده است و استاد ما شیخ [[ابو القاسم]] و برخی دیگر از [[اساتید]] و علمای [[کلام]] اظهار داشته‌اند که او در این هنگام سیزده‌ساله بوده است. سپس خبر [[بلاذری]] و [[اصفهانی]] را نقل کرده است که گفته‌اند: پیامبر اکرم{{صل}} از هنگامی که علی{{ع}} شش‌ ساله بود، سرپرستی‌اش را بر عهده گرفت.

	سپس گفته است: این مطابق با [[گفتار علی]]{{ع}} است که فرمود: من هفت سال قبل از این [[امّت]] که کسی [[خدا]] را [[عبادت]] نمی‌کرد به [[پرستش]] پروردگارم پرداختم» و یا می‌فرمود: «به مدت هفت سال صدا را می‌شنیدم و [[نور]] را می‌دیدم و در این هنگام [[رسول الله]]{{صل}} ساکت بود و به او [[اجازه]] [[انذار]] و [[تبلیغ]] داده نشده بود»؛ زیرا [[حضرت علی]]{{ع}} به هنگام اظهار [[دعوت]] سیزده‌ساله بوده و از شش سالگی تحت [[تربیت]] [[رسول اکرم]]{{صل}} قرار گرفته بوده است و در این صورت، صحیح است که او هفت سال قبل از [[مردم]] به پرستش [[خدای متعال]] پرداخته است»<ref>شرح نهج البلاغة، ج۱، ص۱۵.</ref>.		سپس گفته است: این مطابق با [[گفتار علی]]{{ع}} است که فرمود: من هفت سال قبل از این [[امّت]] که کسی [[خدا]] را [[عبادت]] نمی‌کرد به [[پرستش]] پروردگارم پرداختم» و یا می‌فرمود: «به مدت هفت سال صدا را می‌شنیدم و [[نور]] را می‌دیدم و در این هنگام [[رسول الله]]{{صل}} ساکت بود و به او [[اجازه]] [[انذار]] و [[تبلیغ]] داده نشده بود»؛ زیرا [[حضرت علی]]{{ع}} به هنگام اظهار [[دعوت]] سیزده‌ساله بوده و از شش سالگی تحت [[تربیت]] [[رسول اکرم]]{{صل}} قرار گرفته بوده است و در این صورت، صحیح است که او هفت سال قبل از [[مردم]] به پرستش [[خدای متعال]] پرداخته است»<ref>شرح نهج البلاغة، ج۱، ص۱۵.</ref>.

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام علی | عنوان مدخل = نماز امام علی | مداخل مرتبط = نماز امام علی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== تحت عنوان {{عربی|علی عند النّبی}} از ابن ابی الحدید مطالبی نقل شد که تتمه آن چنین است: «در سنّ علی{{ع}} به هنگام...» ایجاد کرد

2026-02-07T06:26:59Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام علی | عنوان مدخل = نماز امام علی | مداخل مرتبط = نماز امام علی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== تحت عنوان {{عربی|علی عند النّبی}} از ابن ابی الحدید مطالبی نقل شد که تتمه آن چنین است: «در سنّ علی{{ع}} به هنگام...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام علی | عنوان مدخل = نماز امام علی | مداخل مرتبط = [[نماز امام علی در تاریخ اسلامی]] | پرسش مرتبط = }}

==مقدمه==
تحت عنوان {{عربی|علی عند النّبی}} از [[ابن ابی الحدید]] مطالبی نقل شد که تتمه آن چنین است: «در سنّ علی{{ع}} به هنگام [[بعثت نبی اکرم]]{{صل}}[[ اختلاف]] شده است و در این هنگام [[پیامبر اکرم]]{{صل}} چهل‌ساله بود. مشهورترین نظر این است که او در این هنگام ده‌ساله بوده است و استاد ما شیخ [[ابو القاسم]] و برخی دیگر از [[اساتید]] و علمای [[کلام]] اظهار داشته‌اند که او در این هنگام سیزده‌ساله بوده است. سپس خبر [[بلاذری]] و [[اصفهانی]] را نقل کرده است که گفته‌اند: پیامبر اکرم{{صل}} از هنگامی که علی{{ع}} شش‌ ساله بود، سرپرستی‌اش را بر عهده گرفت.

سپس گفته است: این مطابق با [[گفتار علی]]{{ع}} است که فرمود: من هفت سال قبل از این [[امّت]] که کسی [[خدا]] را [[عبادت]] نمی‌کرد به [[پرستش]] پروردگارم پرداختم» و یا می‌فرمود: «به مدت هفت سال صدا را می‌شنیدم و [[نور]] را می‌دیدم و در این هنگام [[رسول الله]]{{صل}} ساکت بود و به او [[اجازه]] [[انذار]] و [[تبلیغ]] داده نشده بود»؛ زیرا [[حضرت علی]]{{ع}} به هنگام اظهار [[دعوت]] سیزده‌ساله بوده و از شش سالگی تحت [[تربیت]] [[رسول اکرم]]{{صل}} قرار گرفته بوده است و در این صورت، صحیح است که او هفت سال قبل از [[مردم]] به پرستش [[خدای متعال]] پرداخته است»<ref>شرح نهج البلاغة، ج۱، ص۱۵.</ref>.

[[کلینی]] با سندی از [[سعید بن مسیب]] نقل می‌کند که گفت: از [[امام علی بن حسین]] علیهما السّلام سؤال کردم که حضرت علی{{ع}} در چند سالگی [[مسلمان]] شد؟ او فرمود: مگر حضرت علی{{ع}} هیچ‌گاه [[کافر]] بوده است؟! همانا وقتی که [[خداوند]] پیامبرش را [[مبعوث]] کرد، علی{{ع}} ده‌ساله بود و در آن هنگام کافر نبود، بلکه به [[خدای تبارک و تعالی]] و رسولش [[ایمان]] آورد و در [[ایمان آوردن]] به خدا و رسولش و [[اقامه نماز]] سه سال از تمام مردم [[سبقت]] گرفت و اولین نمازی را که با رسول الله{{صل}} به جای آورد، دو رکعت [[نماز ظهر]] بود<ref>روضه کافی، ص۲۷۹.</ref>.

[[شیخ مفید]] در [[ارشاد]] با سند خود از [[یحیی بن عفیف بن قیس کندی]]، از پدرش [[عفیف]] نقل کرده است که گفت: قبل از آنکه [[دعوت]] [[نبی اکرم]]{{صل}} علنی شود با [[عباس بن عبد المطلّب]] در [[مکه]] نشسته بودم، در این حال [[جوانی]] پیش آمد و به [[خورشید]] که در حال زوال بود، نگاه کرد.

پس از آن رو به [[کعبه]] به [[نماز]] ایستاد، پس از لحظه‌ای [[نوجوانی]] پیش آمد و در سمت راست او ایستاد و سپس زنی آمد و پشت سر آنها ایستاد. آن [[جوان]] به [[رکوع]] رفت و آن [[نوجوان]] و [[زن]] هم به رکوع رفتند و سپس آن جوان از رکوع بلند شد و آن دو نفر هم همین کار را کردند. سپس او [[سجده]] کرد و آنها هم با او سجده کردند. من گفتم: ای عباس،[[ امر]] عظیمی است! عباس گفت: بله امر عظیمی است. آیا می‌دانی که اینها چه کسانی هستند؟ این جوان [[محمد بن عبد الله]] بن عبد المطلّب، برادرزاده من است و این نوجوان [[علی بن ابی طالب]]، برادرزاده دیگر من و این زن هم [[خدیجه دختر خویلد]] می‌باشد.

برادرزاده‌ام به من گفته است که [[پروردگار]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] به او دستور داده است که از این [[دین]] [[پیروی]] کند و به [[خدا]] قسم که در تمام [[دنیا]] کسی به غیر از این سه نفر به این دین [[عقیده]] ندارد<ref>ارشاد، ج۱، ص۳۰-۳۱ و قدیمی‌ترین کسی که در این مورد بحث کرده است، متکلم معتزلی متقدّم، شیخ ابو جعفر اسکافی (متوفّی ۲۴۰ هق) بوده است که در کتابش: المعیار و الموازنه، ص۶۶-۷۸ با تحقیق شیخ محمودی به این مسأله پرداخته است و ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه اخبار و نظرات بسیاری را از إسکافی نقل می‌کند و همچنین قاضی نعمان مصری (ت ۳۶۳ هق) در کتاب شرح الاخبار، ص۱۷۸-۱۹۱ به این مسأله پرداخته است.</ref>.

[[طبرسی]] خبر [[سرپرستی]] علی{{ع}} به وسیله [[پیامبر]]{{صل}} در ایام طفولیتش را به نقل از کتاب [[دلائل النبوة]] [[بیهقی]] (متوفّی ۴۵۸ هق) که با سندی از [[ابن اسحاق]] از [[ابن جبر]] نقل شده، [[روایت]] کرده است و قبل از آن با سندی از بیهقی از [[عفیف]] کندی چنین نقل کرده است که گفت: مردی تاجر بودم و در ایام [[حجّ]] وارد [[منی]] شده بودم. [[عباس بن عبد]] المطلّب نیز مرد تاجری بود. من نزد او رفته بودم تا با وی دادوستد کنم. در این حال مردی از گوشه‌ای وارد شد و در مقابل [[کعبه]] شروع به [[نماز خواندن]] کرد. پس از آن زنی هم آمد و با وی شروع به نماز خواندن کرد و لحظه‌ای بعد [[نوجوانی]] هم آمد و همراه او شروع به نماز خواندن کرد. گفتم: ای عباس، این چگونه [[دینی]] است؟ گفت: این شخص [[محمد بن عبد الله]] است که [[گمان]] می‌کند [[خداوند]] او را به [[رسالت]] برگزیده است و گنج‌های [[قیصر]] و [[کسری ]](سزار و [[خسرو]]) به دست او فتح خواهد شد و این [[زن]]، همسرش [[خدیجه]]، دختر [[خویلد]] می‌باشد و این [[نوجوان]]، عموزاده‌اش، [[علی بن ابی طالب]] است که به وی [[ایمان]] آورده است. بعدها [[عفیف]] می‌گفت: ای کاش که به او ایمان می‌آوردم و در این صورت دومین مردی بودم که تابع او شده بودم<ref>إعلام الوری، ج۱، ص۱۰۵.</ref>.

همین خبر را [[ابن شهر آشوب]] در [[مناقب]] به نقل از کتاب المبعث [[ابن اسحاق]] و از [[تاریخ]] [[طبری]] به سه طریق و از الأبانة عکبری به چهار طریق و [[تاریخ النسوی]] و [[الماوردی]] و [[مسند ابی یعلی]] و [[یحیی بن معین]] و [[تفسیر ثعلبی]] و از [[عبد الله بن احمد بن حنبل]]<ref>مسند الامام احمد، ج۱، ص۲۰۹.</ref> با اسانید خود از عفیف کندی [[روایت]] کرده‌اند. عفیف [[برادر]] [[اشعث بن قیس کندی]]<ref>و قاضی نعمان آن را در شرح الاخبار، ج۱، ص۱۷۹ آورده و در آنجا چنین آمده است: به مکه آمدم تا مقداری عطر و لباس بخرم.</ref> بوده است و عباس به او گفته است: برادرزاده‌ام به من گفته است خدایش که پرودگار [[آسمان‌ها]] و [[زمین‌ها]] است به او چنین دستور داده و سپس گفته است: به [[خدا]] قسم که در صفحه [[روزگار]] کسی غیر از این سه نفر به این [[دین]] [[عقیده]] ندارند.

از ابن اسحاق از عفیف روایت شده است که گفت: هنگامی که از [[مکه]] خارج شدم با [[جوانی]] [[زیبا]] که سوار بر اسبی بود برخوردم. او به من گفت: ای عفیف! در این [[سفر]] چه دیدی؟ من گزارشم را برایش گفتم. او گفت: عبّاس به تو راست گفته است. به خدا قسم که دین او بهترین [[ادیان]] است و [[امت]] او بهترین [[امّت‌ها]] است. گفتم: بعد از او چه کسی [[جانشین]] وی می‌گردد؟ گفت: پسر عمویش و دامادش. ای عفیف پس وای به حال آن کسی که او را از [[حق]] خویش [[محروم]] کند.

سپس از ابن اسحاق نقل کرده است که گفت: هنگامی که [[وقت]] [[نماز]] فرا می‌رسید، [[نبی اکرم]]{{صل}} به دره‌های [[مکه]] می‌رفت و [[علی بن ابی طالب]] هم پنهان از چشم [[مردم]] به او می‌پیوست و در آنجا با هم نماز می‌خواندند و هنگام غروب برمی‌گشتند. تا این که روزی [[ابو طالب]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و علی را دید که نماز می‌خوانند. از نبی اکرم{{صل}} در این باره سؤال کرد و پیامبر اکرم{{صل}} فرمود: این دستور [[دین خدا]] و ملائکه‌اش و [[پیامبران الهی]] و [[دین]] پدر ما [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} است و علی{{ع}} فرمود: ای پدر! به [[خدا]] و رسولش [[ایمان]] آوردم و آنچه را که از سوی خدا است [[تصدیق]] کردم و با [[پیامبر]]{{صل}} [[نماز]] به جای آوردم. [[ابو طالب]] گفت: [[آگاه]] باش که او جز به خیر و [[نیکی]] دستور نمی‌دهد، پس همیشه ملازم او باش.

ولی او از کتاب شیرازی نقل کرده است که گفت: هنگامی که [[وحی]] بر [[نبی اکرم]]{{صل}} نازل شد، به [[مسجد الحرام]] آمد و مشغول نماز شد. در این حال علی که نه‌ساله بود، از کنارش می‌گذشت. پیامبر{{صل}} او را صدا زد و گفت: ای علی بیا نزد من. علی پیش پیامبر رفت.

پیامبر{{صل}} به او فرمود: من [[فرستاده خدا]] هستم که برای تو به طور خصوصی و برای [[مردم]] به صورت عمومی [[مبعوث]] شده‌ام. ای علی بیا و در سمت راست من بایست و نماز بخوان.

علی{{ع}} گفت: [[اجازه]] بفرمایید که از پدر اجازه بگیرم! [[رسول الله]]{{صل}} فرمود: برو و بدان که او اجازه خواهد داد. علی{{ع}} نزد پدرش رفت و از او اجازه خواست.

ابو طالب گفت: فرزندم! بدان که به خدا قسم محمّد از [[روز]] اول [[امین]] بوده است. برو و از او [[پیروی]] کن که به وسیله او [[هدایت]] و [[رستگار]] می‌شوی. پس علی در زمانی برگشت که رسول الله{{صل}} مشغول نماز بود و او هم در سمت راستش ایستاد و شروع به نماز کرد.

در این حال ابو طالب از کنار آنها می‌گذشت. او ایستاد و از رسول الله{{صل}} پرسید: چه می‌کنی ای محمد؟ فرمود: خدای [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را [[عبادت]] می‌کنم و برادرم، علی نیز با من عبادت می‌کند... پس ابو طالب چنان [[تبسم]] کرد که دندان‌هایش نمایان شد.

این در حالی است که از ابن [[فیاض]] در شرح الاخبار از [[امیر المؤمنین]]{{ع}} [[روایت]] شده است که فرمود: ما در حالی که [[سجده]] به جای می‌آوردیم، ابو طالب از کنار ما گذشت در این حال دستم را گرفت و مرا به این کار [[ترغیب]] و [[تشویق]] کرد و از آنجا رفت<ref>شرح الاخبار، ص۱۷۷-۱۷۹ از قاضی نعمان مصری مغربی تمیمی شیعی فاطمی اسماعیلی، متوفای سال ۳۶۳ﻫ.ق ابن شهر آشوب در کتاب مناقب به او لقب الفیاض داده است و در کتاب دیگرش؛ معالم العلماء، ص۱۳۶ گفته است: «ابی الفیاض قاضی نعمان بن محمد، امامی نیست، اما کتاب‌هایش خوب است». و ندیده‌ایم که کسی غیر از ابن شهر آشوب چنین لقبی به او داده باشد. و این خبر را حبة العرنی چنین آورده است: دیدم علی{{ع}} را که بر منبر می‌خندد و تا به حال چنین خنده‌ای از او ندیده بودم که دندان‌هایش نمایان شود و سپس فرمود: هنگامی که من و رسول الله در مکه نماز می‌خواندیم، ابو طالب بر ما گذر کرد و گفت: چه کار می‌کنید ای برادرزاده؟ پس رسول الله{{صل}} او را به اسلام دعوت و بدان ترغیب کرد. پس ابو طالب گفت: در حرف‌هایی که می‌زنی و کارهایی که انجام می‌دهی هیچ شرّ و بدی نمی‌بینم... آنگاه علی{{ع}} فرمود: خدایا در این امت کسی را نمی‌شناسم که قبل از من تو را عبادت کرده باشد، غیر از پیامبر تو. - این جمله را سه بار تکرار کرد - و آنگاه گفت: هرآینه هفت سال نماز خواندم قبل از آنکه کسی نماز بخواند. همچنین این حدیث را [[ابن حنبل]] در مسند، ج۱، ص۹۹ آورده است.</ref>.

و از او به نقل از [[ابو طالب]] [[انصاری]] نقل شده است که گفت: از [[نبی اکرم]]{{صل}} شنیدم که می‌فرمود: هرآینه [[فرشتگان]] آسمانی هفت سال بر من و [[علی بن ابی طالب]][[ درود]] می‌فرستادند و این بدان خاطر بود که هیچ کس قبل از او به من [[ایمان]] نیاورده بود.

از [[ابن شیرویه دیلمی]] در الفردوس از جابر نقل شده است که گفت: نبی اکرم{{صل}} فرمود: فرشتگان هفت سال قبل از [[مردم]]، بر من و علی بن ابی طالب درود می‌فرستادند و این بدان خاطر بود که ما [[نماز]] می‌خواندیم و هیچ کس دیگر با ما نماز نمی‌خواند، یا در این هفت سال هیچ کس غیر از من [[و]] او نماز نمی‌خواند. یا هیچ مرد دیگری غیر از او با من نماز نمی‌خواند.

از [[مسند احمد]] با سندی از [[ابن عبّاس]]<ref>مسند امام احمد، ج۱، ص۳۷۳.</ref> و از [[تاریخ]] [[طبری]] و [[بلاذری]] و جامع [[ترمذی]] و الابانة از عکبری و الفردوس دیلمی و [[فضائل الصحابة]] [[ابن حنبل]] با أسنادشان از [[زید بن أرقم]] از [[نبی اکرم]]{{صل}} نقل شده است که فرمود: اوّلین کسی که با من [[نماز]] خواند علی{{ع}} بود<ref>انساب الاشراف، ج۲، ص۹۳.</ref>.

از ابن حنبل در [[مسند]] العشرة و فضائل الصحابة و از ترمذی در [[الجامع الصحیح]] و از نسوی در المعرفة و ابن بطة العکبری در الابانة با أسنادشان از [[حبة العرنی]] نقل شده است که گفت: شنیدم که علی{{ع}} می‌گوید: «من اوّلین کسی بودم که با [[رسول الله]]{{صل}} [[نماز]] می‌خواندم».

[[ابن حنبل]] در [[مسند]] العشرة و [[فضائل الصحابة]] از عرنی از علی{{ع}} نقل کرده است که سه بار فرمود: «خدایا هیچ کس از [[امت]] تو را نمی‌شناسم که قبل از من تو را [[عبادت]] کرده باشد، غیر از [[پیامبر]] تو».

در مسند [[ابی یعلی]] چنین آمده است: «بعد از [[پیامبر خدا]]، کسی از این امت را نمی‌شناسم که قبل از من [[خدا]] را عبادت کرده باشد».

در [[مسند احمد]] و ابی یعلی از عرنی از علی{{ع}} آمده است که فرمود: «هفت سال قبل از این که [[مردم]] نماز بخوانند، نماز خواندم»<ref>مسند احمد، ج۱، ص۹۹ و مسند ابی یعلی، ص۳۱ با سندی از حبة العرنی از امام{{ع}} که گفته است: پنج یا هفت سال.</ref>.

از [[سنن ابن ماجه]] قزوینی و [[تاریخ]] [[طبری]] از عبّاد بن عبد الله رواجنی نقل شده است که گفت: از علی{{ع}} شنیدم که می‌فرماید: «من عبد الله و [[برادر]] رسول الله{{صل}} و [[صدّیق]] اکبر هستم. هیچ کسی اینها را بعد از من ادّعا نمی‌کند، مگر این که [[دروغ]] و [[افترا]] گفته است. من هفت سال، قبل از دیگران با رسول الله{{صل}} نماز می‌خواندم».

از سنن ابن ماجه و [[تفسیر]] [[ثعلبی]] از [[عبد الله بن ابی رافع]] از پدرش نقل شده است که گفت: علی{{ع}} به صورت مخفیانه به مدت هفت سال و چند ماه با رسول الله{{صل}} نماز خواند.

از [[شرف المصطفی]] تألیف [[خرگوشی]] [[نیشابوری]] نقل شده است که گفت:[[ جبرئیل]] به بالای [[مکه]] آمد و نماز را به وی [[تعلیم]] داد و از آنجا چشمه‌ای جوشید و [[جبرئیل]] در پیش چشمان رسول الله{{صل}} [[وضو]] گرفت و آن حضرت{{صل}} [[طهارت]] را از وی آموخت و آن را به علی{{ع}}[[ تعلیم]] داد<ref>مناقب آل ابی طالب، ج۲، ص۱۴-۱۹، این فصل دوم از جزء دوّم کتاب است و فصل اوّل: المسابقه فی الاسلام از ص۴-۱۳ می‌باشد. و اما خبر ابن اسحاق در پیوستن علی{{ع}} به نبی اکرم{{صل}} را در فصل الطهارة و الرتبة، ص۱۷۹ به نقل از طبری و بلاذری و واحدی و ثعلبی و شرف النّبی و اربعین خوارزمی و مغازی ابن اسحاق آورده است.</ref>.

[[إربلی]] در [[کشف الغمة]] خبر [[ابن اسحاق]] در مورد پیوستن علی{{ع}} به [[رسول الله]]{{صل}} [[اخبار]] [[مسند]] [[احمد بن حنبل]] را ذکر کرده است و سپس از [[مناقب]] خوارزمی به نقل از [[عبد الله بن مسعود]] خبری را نقل کرده است که شبیه خبر [[عفیف]] کندی می‌باشد. در آنجا می‌گوید: اوّلین چیزی که در مورد [[رسول الله]]{{صل}} دیدم این بود که من در جوانی‌ام وارد [[مکه]] شدم و ما را به [[عباس بن عبد]] المطلّب [[راهنمایی]] کردند. نزد او رفتیم در حالی که او در میان افرادی که آنجا بودند، نشسته بود. ما هم نزد او نشستیم. در همان حال که نزد او بودیم، مردی از در [[صفا]] وارد شد.
چهره‌اش به سرخی می‌زد و موهای فرفری‌اش تا بناگوش او را پوشانده بود. بینی کشیده و دندان‌هایی برّاق و چشمانی بزرگ داشت و [[محاسن]] او بسیار [[زیبا]] بود.

همراه او [[جوانی]] بود که به [[بلوغ]] رسیده بود یا هنوز بالغ نشده بود و زنی هم از پشت سرش‌ [[حرکت]] می‌کرد که زیبایی‌هایش را پوشانده بود. آنها به سوی [[حجر الاسود]] رفتند و آن را استلام کردند و سپس هفت مرتبه [[کعبه]] را [[طواف]] کردند.

ما گفتیم که ای [[ابو الفضل]] (عباس) این چه [[دینی]] است که تا کنون چیزی از آن نشنیده‌ام و آیا حادثه تازه‌ای رخ داده است؟ عباس گفت: این برادرزاده‌ام [[محمد بن عبد الله]] می‌باشد و آن [[نوجوان]] [[علی بن ابی طالب]] و آن [[زن]] همسرش [[خدیجه دختر خویلد]] می‌باشد و هیچ کسی در روی [[کره زمین]] به غیر از این سه نفر به طریقه این [[دین خدا]] را نمی‌پرستند.

سپس می‌گوید: مثل این را عفیف کندی نقل کرده و در ادامه گفته است: عفیف پسر عموی [[اشعث بن قیس]] می‌باشد. و این خبر را [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] و [[نطنزی]] در [[الخصائص]] نقل کرده‌اند. آنگاه به نقل از الخصائص در زیر قول [[خداوند متعال]] که می‌فرماید: {{متن قرآن|وَارْکَعُوا مَعَ الرَّاکِعِینَ}}<ref>«و نماز را برپا دارید و زکات بدهید و با نمازگزاران نماز بگزارید» سوره بقره، آیه 43.</ref> می‌نویسد: همانا این [[آیه]] در [[شأن پیامبر]] و [[حضرت علی]]{{ع}} نازل شده است؛ زیرا آنها اولین کسانی بوده‌اند که [[نماز]] خوانده‌اند و [[رکوع]] کرده‌اند<ref>ابن شهر آشوب به نقل از کلبی از ابی صالح از ابن عباس و از امام باقر{{ع}} این خبر را روایت کرده است.</ref>. و از علی{{ع}} [[روایت]] شده است که فرمود: [[رسول الله]]{{صل}} فرمودند: «در [[روز]] [[دوشنبه]] به [[نبوّت]] برگزیده شدم و در روز سه‌شنبه علی{{ع}} با من نماز خواند».

خبر [[أبی رافع]] به همین معنا از «[[مناقب]]» خوارزمی نقل شده است که آن حضرت{{صل}} در [[روز]] [[دوشنبه]] [[نماز]] خواند و علی{{ع}} از فردای آن روز که سه‌شنبه بود، شروع به [[نماز خواندن]] کرد و این هفت سال و چند ماه قبل از آن بود که [[مردم]] با [[پیامبر]]{{صل}} نماز بخوانند.

از [[مسند]] [[احمد بن حنبل]] با سند وی از علی{{ع}} - که [[ابن شهر آشوب]] از [[سنن ابن ماجه]] و [[تاریخ طبری]] نقل کرده بود - [[روایت]] شده است که فرمودند: «من عبد الله و [[برادر]] [[رسول الله]] و [[صدّیق]] اکبر هستم و هیچ کس چنین ادعاهایی نخواهد کرد، مگر این که [[دروغگو]] و افترازننده باشد و هرآینه من هفت سال قبل از مردم نماز می‌خواندم»<ref>کشف الغمّة، ج۱، ص۷۹-۸۹.</ref>.

[[بحرانی]] خبر [[ابن اسحاق]] از [[مجاهد بن جبر]] در مورد پیوستن علی{{ع}} به پیامبر{{صل}} در ایام کودکی‌اش را در حلیة الابرار نقل کرده است و این خبر را یک مرتبه از [[صدوق]] با سندی از ابن اسحاق<ref>حلیة الابرار، ج۱، ص۲۳۲.</ref> و در جای دیگر از [[تفسیر]] [[ثعلبی]] ذکر کرده است و آنگاه اخباری را که از مسند احمد بن حنبل و [[مناقب]] ابن شهر آشوب و [[کلینی]] و صدوق نقل کردیم، آورده است.

در مورد اخباری که از طریق عامّه روایت شده است؛ ابتدا خبر ابن اسحاق از مجاهد بن جبر را نقل کرده و سپس گفته است: بعضی از [[اهل علم]] نقل کرده‌اند که وقتی موعد نماز فرا می‌رسید، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به دره‌های [[مکه]] می‌رفت و [[علی بن ابی طالب]] هم دور از چشم پدرش و عموها و اقوامش بدان جا می‌رفت. و آنها در آنجا نماز می‌خواندند و پس از [[فراغت]] برمی‌گشتند و بدین ترتیب تا هنگامی که [[خدا]] [[اراده]] کرده بود، به این طریق او را مخفیانه [[عبادت]] می‌کردند.

در این میان، روزی [[ابو طالب]] به طور اتفاقی آنها را دید و آنگاه به رسول الله{{صل}} گفت: ای برادرزاده‌ام، این چه [[دینی]] است که می‌بینم بدان گرویده‌ای؟

فرمود: ای عمو، این [[دین خدا]] و ملائکه‌اش و رسولانش و [[دین]] پدرمان، [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} می‌باشد. [[خداوند]] مرا به این دین برانگیخته و به سوی [[مردم]] فرستاده است.

نقل کرده‌اند که [[ابو طالب]] به پسرش گفت: ای پسرم! این چه [[دینی]] است که آن را برگزیده‌ای؟ فرمود: ای پدرم، به [[خدا]] و رسولش [[ایمان]] آورده‌ام و آنچه را که آورده است.

[[تصدیق]] نموده‌ام و با او [[نماز]] خوانده‌ام و از او [[پیروی]] کرده‌ام آنگاه [[ابو طالب]] به او گفت: بدان که او تو را جز به سوی [[خیر و خوبی]] [[دعوت]] نمی‌کند و همیشه همراه او باش<ref>سیره ابن اسحاق، ج۱، ص۲۶۳- ۲۶۴.</ref>.

[[بلاذری]] می‌گوید: «[[حضرت علی]]{{ع}} در حالی که سیزده سال داشت، با [[رسول الله]]{{صل}} نماز خواند و بعضی گفته‌اند در حالی که تنها یازده سال داشت». سپس کمتر از آن را نقل کرده است<ref>انساب الاشراف، ج۲، ص۹۰.</ref>. آنگاه با سندی از [[زید بن ارقم]] نقل کرده است که گفت: اوّلین کسی که با رسول الله{{صل}} نماز خواند، [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} بود<ref>انساب الاشراف، ج۲، ص۹۲- ۹۳.</ref>.

مصحّح کتاب در حاشیه آن از [[مسند]] [[ابی یعلی]] با سندی از [[حبة العرنی]] از [[امام علی]]{{ع}} نقل می‌کند که فرمود: هیچ یک از [[امت پیامبر]] را نمی‌شناسم که قبل از من [[خدا]] را [[عبادت]] کرده باشد. هرآینه پنج یا هفت سال قبل از آنکه کسی از امت پیامبر به عبادت بپردازد، خدا را پرستیدم و فرمود: [[خداوند]] [[حضرت محمد]]{{صل}} را در [[دوشنبه]] به [[پیامبری]] [[مبعوث]] کرد و من در سه‌شنبه به وی [[ایمان]] آوردم<ref>حاشیه انساب الاشراف، ج۲، ص۹۲.</ref>.

آری، این مشتی از [[اخبار]] مربوط به این باب است و چنان که می‌بینیم از [[قرآن]] و [[نزول]] آن و قرائت آن در نمازشان ذکری به میان نیامده است و لکن صاحب [[التمهید]] می‌نویسد: «هیچ شکی نیست که [[نبی اکرم]]{{صل}} از ابتدای بعثتش نماز می‌خوانده و علی{{ع}} و جعفر و [[زید بن حارثه]] و [[خدیجه]] نیز با وی نماز می‌خوانده‌اند و از طرفی «در [[حدیث]] است که نماز بدون [[سوره]] [[فاتحة الکتاب]] نماز نیست». در این صورت نتیجه می‌گیریم که سوره فاتحة الکتاب مقارن با ظهور [[بعثت]] نازل شده است»<ref>التمهید، ج۱، ص۹۶.</ref>.

وی می‌گوید: «اگر اوّلین سوره‌ای که نازل شده است [[سوره علق]] یا آیاتی از آن بوده است، چرا [[سوره حمد]]، فاتحة الکتاب؛ نامیده شده است؟ زیرا معنای این اسم آن نیست که کتاب [[قرآن]] با آن شروع شده است؛ زیرا این ترتیب فعلی بعد از [[وفات پیامبر اکرم]]{{صل}} به وجود آمده است یا حد اقل این است که بگوییم در اواخر عمر آن حضرت تنظیم شده است، در حالی که [[سوره حمد]] از همان ابتدای [[نزول]]، [[فاتحة الکتاب]] نامیده می‌شده است».

و در [[جواب]] می‌گوید: «باید گفت که [[آیات]] پنج‌گانه [[سوره علق]] اوّلین آیاتی بوده که نازل شده است، امّا [[سوره حمد]] اولین سوره‌ای بوده که به صورت کامل نازل شده است و برای همین فاتحة الکتاب نامیده شده است و بعد از آن تا مدتی [[قرآن]] به صورت مستمر نازل شد»<ref>التمهید، ج۱، ص۸۰- ۸۳.</ref>.

با [[حفظ]] این مطلب باید گفت که [[طبرسی]] در [[مجمع البیان]] از علی{{ع}} به نقل از [[نبی اکرم]]{{صل}} نقل می‌کند که فرمود: اوّلین چیزی که در [[مکه]] بر من نازل شد، فاتحة الکتاب و پس از آن [[سوره]] {{متن قرآن|اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ}}<ref>«بخوان به نام پروردگار خویش که آفرید» سوره علق، آیه 1.</ref> بوده <ref>[[محمد هادی یوسفی غروی|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)|تاریخ تحقیقی اسلام]]، ج۱، ص319-327.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010323.jpg|22px]] [[محمد هادی یوسفی غروی|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)|'''تاریخ تحقیقی اسلام ج۱''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۹
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	در این حال ابو طالب از کنار آنها می‌گذشت. او ایستاد و از رسول الله{{صل}} پرسید: چه می‌کنی ای محمد؟ فرمود: خدای [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را [[عبادت]] می‌کنم و برادرم، علی نیز با من عبادت می‌کند... پس ابو طالب چنان [[تبسم]] کرد که دندان‌هایش نمایان شد.		در این حال ابو طالب از کنار آنها می‌گذشت. او ایستاد و از رسول الله{{صل}} پرسید: چه می‌کنی ای محمد؟ فرمود: خدای [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را [[عبادت]] می‌کنم و برادرم، علی نیز با من عبادت می‌کند... پس ابو طالب چنان [[تبسم]] کرد که دندان‌هایش نمایان شد.

	این در حالی است که از ~~ابن~~ [[فیاض]] در شرح الاخبار از [[امیر المؤمنین]]{{ع}} [[روایت]] شده است که فرمود: ما در حالی که [[سجده]] به جای می‌آوردیم، ابو طالب از کنار ما گذشت در این حال دستم را گرفت و مرا به این کار [[ترغیب]] و [[تشویق]] کرد و از آنجا رفت<ref>شرح الاخبار، ص۱۷۷-۱۷۹ از قاضی نعمان مصری مغربی تمیمی شیعی فاطمی اسماعیلی، متوفای سال ۳۶۳ﻫ.ق ابن شهر آشوب در کتاب مناقب به او لقب الفیاض داده است و در کتاب دیگرش؛ معالم العلماء، ص۱۳۶ گفته است: «ابی الفیاض قاضی نعمان بن محمد، امامی نیست، اما کتاب‌هایش خوب است». و ندیده‌ایم که کسی غیر از ابن شهر آشوب چنین لقبی به او داده باشد. و این خبر را حبة العرنی چنین آورده است: دیدم علی{{ع}} را که بر منبر می‌خندد و تا به حال چنین خنده‌ای از او ندیده بودم که دندان‌هایش نمایان شود و سپس فرمود: هنگامی که من و رسول الله در مکه نماز می‌خواندیم، ابو طالب بر ما گذر کرد و گفت: چه کار می‌کنید ای برادرزاده؟ پس رسول الله{{صل}} او را به اسلام دعوت و بدان ترغیب کرد. پس ابو طالب گفت: در حرف‌هایی که می‌زنی و کارهایی که انجام می‌دهی هیچ شرّ و بدی نمی‌بینم... آنگاه علی{{ع}} فرمود: خدایا در این امت کسی را نمی‌شناسم که قبل از من تو را عبادت کرده باشد، غیر از پیامبر تو. - این جمله را سه بار تکرار کرد - و آنگاه گفت: هرآینه هفت سال نماز خواندم قبل از آنکه کسی نماز بخواند. همچنین این حدیث را [[ابن حنبل]] در مسند، ج۱، ص۹۹ آورده است.</ref>.		این در حالی است که از [[ابن فیاض]] در شرح الاخبار از [[امیر المؤمنین]]{{ع}} [[روایت]] شده است که فرمود: ما در حالی که [[سجده]] به جای می‌آوردیم، ابو طالب از کنار ما گذشت در این حال دستم را گرفت و مرا به این کار [[ترغیب]] و [[تشویق]] کرد و از آنجا رفت<ref>شرح الاخبار، ص۱۷۷-۱۷۹ از قاضی نعمان مصری مغربی تمیمی شیعی فاطمی اسماعیلی، متوفای سال ۳۶۳ﻫ.ق ابن شهر آشوب در کتاب مناقب به او لقب الفیاض داده است و در کتاب دیگرش؛ معالم العلماء، ص۱۳۶ گفته است: «ابی الفیاض قاضی نعمان بن محمد، امامی نیست، اما کتاب‌هایش خوب است». و ندیده‌ایم که کسی غیر از ابن شهر آشوب چنین لقبی به او داده باشد. و این خبر را حبة العرنی چنین آورده است: دیدم علی{{ع}} را که بر منبر می‌خندد و تا به حال چنین خنده‌ای از او ندیده بودم که دندان‌هایش نمایان شود و سپس فرمود: هنگامی که من و رسول الله در مکه نماز می‌خواندیم، ابو طالب بر ما گذر کرد و گفت: چه کار می‌کنید ای برادرزاده؟ پس رسول الله{{صل}} او را به اسلام دعوت و بدان ترغیب کرد. پس ابو طالب گفت: در حرف‌هایی که می‌زنی و کارهایی که انجام می‌دهی هیچ شرّ و بدی نمی‌بینم... آنگاه علی{{ع}} فرمود: خدایا در این امت کسی را نمی‌شناسم که قبل از من تو را عبادت کرده باشد، غیر از پیامبر تو. - این جمله را سه بار تکرار کرد - و آنگاه گفت: هرآینه هفت سال نماز خواندم قبل از آنکه کسی نماز بخواند. همچنین این حدیث را [[ابن حنبل]] در مسند، ج۱، ص۹۹ آورده است.</ref>.

	و از او به نقل از [[ابو طالب~~]] [[~~انصاری]] نقل شده است که گفت: از [[نبی اکرم]]{{صل}} شنیدم که می‌فرمود: هرآینه [[فرشتگان]] آسمانی هفت سال بر من و [[علی بن ابی طالب]][[ درود]] می‌فرستادند و این بدان خاطر بود که هیچ کس قبل از او به من [[ایمان]] نیاورده بود.		و از او به نقل از [[ابو طالب انصاری]] نقل شده است که گفت: از [[نبی اکرم]]{{صل}} شنیدم که می‌فرمود: هرآینه [[فرشتگان]] آسمانی هفت سال بر من و [[علی بن ابی طالب]][[ درود]] می‌فرستادند و این بدان خاطر بود که هیچ کس قبل از او به من [[ایمان]] نیاورده بود.

	از [[ابن شیرویه دیلمی]] در الفردوس از جابر نقل شده است که گفت: نبی اکرم{{صل}} فرمود: فرشتگان هفت سال قبل از [[مردم]]، بر من و علی بن ابی طالب درود می‌فرستادند و این بدان خاطر بود که ما [[نماز]] می‌خواندیم و هیچ کس دیگر با ما نماز نمی‌خواند، یا در این هفت سال هیچ کس غیر از من [[و]] او نماز نمی‌خواند. یا هیچ مرد دیگری غیر از او با من نماز نمی‌خواند.		از [[ابن شیرویه دیلمی]] در الفردوس از جابر نقل شده است که گفت: نبی اکرم{{صل}} فرمود: فرشتگان هفت سال قبل از [[مردم]]، بر من و علی بن ابی طالب درود می‌فرستادند و این بدان خاطر بود که ما [[نماز]] می‌خواندیم و هیچ کس دیگر با ما نماز نمی‌خواند، یا در این هفت سال هیچ کس غیر از من [[و]] او نماز نمی‌خواند. یا هیچ مرد دیگری غیر از او با من نماز نمی‌خواند.
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	در [[مسند احمد]] و ابی یعلی از عرنی از علی{{ع}} آمده است که فرمود: «هفت سال قبل از این که [[مردم]] نماز بخوانند، نماز خواندم»<ref>مسند احمد، ج۱، ص۹۹ و مسند ابی یعلی، ص۳۱ با سندی از حبة العرنی از امام{{ع}} که گفته است: پنج یا هفت سال.</ref>.		در [[مسند احمد]] و ابی یعلی از عرنی از علی{{ع}} آمده است که فرمود: «هفت سال قبل از این که [[مردم]] نماز بخوانند، نماز خواندم»<ref>مسند احمد، ج۱، ص۹۹ و مسند ابی یعلی، ص۳۱ با سندی از حبة العرنی از امام{{ع}} که گفته است: پنج یا هفت سال.</ref>.

	از [[سنن ابن ماجه]] قزوینی و [[تاریخ]] [[طبری]] از ~~عبّاد~~ بن عبد الله رواجنی نقل شده است که گفت: از علی{{ع}} شنیدم که می‌فرماید: «من عبد الله و [[برادر]] رسول الله{{صل}} و [[صدّیق]] اکبر هستم. هیچ کسی اینها را بعد از من ادّعا نمی‌کند، مگر این که [[دروغ]] و [[افترا]] گفته است. من هفت سال، قبل از دیگران با رسول الله{{صل}} نماز می‌خواندم».		از [[سنن ابن ماجه]] قزوینی و [[تاریخ]] [[طبری]] از [[عباد بن عبد الله]] رواجنی نقل شده است که گفت: از علی{{ع}} شنیدم که می‌فرماید: «من عبد الله و [[برادر]] رسول الله{{صل}} و [[صدّیق]] اکبر هستم. هیچ کسی اینها را بعد از من ادّعا نمی‌کند، مگر این که [[دروغ]] و [[افترا]] گفته است. من هفت سال، قبل از دیگران با رسول الله{{صل}} نماز می‌خواندم».

	از سنن ابن ماجه و [[تفسیر]] [[ثعلبی]] از [[عبد الله بن ابی رافع]] از پدرش نقل شده است که گفت: علی{{ع}} به صورت مخفیانه به مدت هفت سال و چند ماه با رسول الله{{صل}} نماز خواند.		از سنن ابن ماجه و [[تفسیر]] [[ثعلبی]] از [[عبد الله بن ابی رافع]] از پدرش نقل شده است که گفت: علی{{ع}} به صورت مخفیانه به مدت هفت سال و چند ماه با رسول الله{{صل}} نماز خواند.
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	ما گفتیم که ای [[ابو الفضل]] (عباس) این چه [[دینی]] است که تا کنون چیزی از آن نشنیده‌ام و آیا حادثه تازه‌ای رخ داده است؟ عباس گفت: این برادرزاده‌ام [[محمد بن عبد الله]] می‌باشد و آن [[نوجوان]] [[علی بن ابی طالب]] و آن [[زن]] همسرش [[خدیجه دختر خویلد]] می‌باشد و هیچ کسی در روی [[کره زمین]] به غیر از این سه نفر به طریقه این [[دین خدا]] را نمی‌پرستند.		ما گفتیم که ای [[ابو الفضل]] (عباس) این چه [[دینی]] است که تا کنون چیزی از آن نشنیده‌ام و آیا حادثه تازه‌ای رخ داده است؟ عباس گفت: این برادرزاده‌ام [[محمد بن عبد الله]] می‌باشد و آن [[نوجوان]] [[علی بن ابی طالب]] و آن [[زن]] همسرش [[خدیجه دختر خویلد]] می‌باشد و هیچ کسی در روی [[کره زمین]] به غیر از این سه نفر به طریقه این [[دین خدا]] را نمی‌پرستند.

	سپس می‌گوید: مثل این را عفیف کندی نقل کرده و در ادامه گفته است: عفیف پسر عموی [[اشعث بن قیس]] می‌باشد. و این خبر را [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] و [[نطنزی]] در [[الخصائص]] نقل کرده‌اند. آنگاه به نقل از الخصائص در زیر قول [[خداوند متعال]] که می‌فرماید: {{متن قرآن\|~~وَارْکَعُوا~~ مَعَ ~~الرَّاکِعِینَ~~}}<ref>«و نماز را برپا دارید و زکات بدهید و با نمازگزاران نماز بگزارید» سوره بقره، آیه 43.</ref> می‌نویسد: همانا این [[آیه]] در [[شأن پیامبر]] و [[حضرت علی]]{{ع}} نازل شده است؛ زیرا آنها اولین کسانی بوده‌اند که [[نماز]] خوانده‌اند و [[رکوع]] کرده‌اند<ref>ابن شهر آشوب به نقل از کلبی از ابی صالح از ابن عباس و از امام باقر{{ع}} این خبر را روایت کرده است.</ref>. و از علی{{ع}} [[روایت]] شده است که فرمود: [[رسول الله]]{{صل}} فرمودند: «در [[روز]] [[دوشنبه]] به [[نبوّت]] برگزیده شدم و در روز سه‌شنبه علی{{ع}} با من نماز خواند».		سپس می‌گوید: مثل این را عفیف کندی نقل کرده و در ادامه گفته است: عفیف پسر عموی [[اشعث بن قیس]] می‌باشد. و این خبر را [[احمد بن حنبل]] در [[مسند]] و [[نطنزی]] در [[الخصائص]] نقل کرده‌اند. آنگاه به نقل از الخصائص در زیر قول [[خداوند متعال]] که می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ}}<ref>«و نماز را برپا دارید و زکات بدهید و با نمازگزاران نماز بگزارید» سوره بقره، آیه ۴۳.</ref> می‌نویسد: همانا این [[آیه]] در [[شأن پیامبر]] و [[حضرت علی]]{{ع}} نازل شده است؛ زیرا آنها اولین کسانی بوده‌اند که [[نماز]] خوانده‌اند و [[رکوع]] کرده‌اند<ref>ابن شهر آشوب به نقل از کلبی از ابی صالح از ابن عباس و از امام باقر{{ع}} این خبر را روایت کرده است.</ref>. و از علی{{ع}} [[روایت]] شده است که فرمود: [[رسول الله]]{{صل}} فرمودند: «در [[روز]] [[دوشنبه]] به [[نبوّت]] برگزیده شدم و در روز سه‌شنبه علی{{ع}} با من نماز خواند».

	خبر [[أبی رافع]] به همین معنا از «[[مناقب]]» خوارزمی نقل شده است که آن حضرت{{صل}} در [[روز]] [[دوشنبه]] [[نماز]] خواند و علی{{ع}} از فردای آن روز که سه‌شنبه بود، شروع به [[نماز خواندن]] کرد و این هفت سال و چند ماه قبل از آن بود که [[مردم]] با [[پیامبر]]{{صل}} نماز بخوانند.		خبر [[أبی رافع]] به همین معنا از «[[مناقب]]» خوارزمی نقل شده است که آن حضرت{{صل}} در [[روز]] [[دوشنبه]] [[نماز]] خواند و علی{{ع}} از فردای آن روز که سه‌شنبه بود، شروع به [[نماز خواندن]] کرد و این هفت سال و چند ماه قبل از آن بود که [[مردم]] با [[پیامبر]]{{صل}} نماز بخوانند.
خط ۸۹:		خط ۸۹:
	و در [[جواب]] می‌گوید: «باید گفت که [[آیات]] پنج‌گانه [[سوره علق]] اوّلین آیاتی بوده که نازل شده است، امّا [[سوره حمد]] اولین سوره‌ای بوده که به صورت کامل نازل شده است و برای همین فاتحة الکتاب نامیده شده است و بعد از آن تا مدتی [[قرآن]] به صورت مستمر نازل شد»<ref>التمهید، ج۱، ص۸۰- ۸۳.</ref>.		و در [[جواب]] می‌گوید: «باید گفت که [[آیات]] پنج‌گانه [[سوره علق]] اوّلین آیاتی بوده که نازل شده است، امّا [[سوره حمد]] اولین سوره‌ای بوده که به صورت کامل نازل شده است و برای همین فاتحة الکتاب نامیده شده است و بعد از آن تا مدتی [[قرآن]] به صورت مستمر نازل شد»<ref>التمهید، ج۱، ص۸۰- ۸۳.</ref>.

	با [[حفظ]] این مطلب باید گفت که [[طبرسی]] در [[مجمع البیان]] از علی{{ع}} به نقل از [[نبی اکرم]]{{صل}} نقل می‌کند که فرمود: اوّلین چیزی که در [[مکه]] بر من نازل شد، فاتحة الکتاب و پس از آن [[سوره]] {{متن قرآن\|اقْرَأْ بِاسْمِ ~~رَبِّکَ~~}}<ref>«بخوان به نام پروردگار خویش که آفرید» سوره علق، آیه 1.</ref> بوده <ref>[[محمد هادی یوسفی غروی\|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)\|تاریخ تحقیقی اسلام]]، ج۱، ص319-327.</ref>		با [[حفظ]] این مطلب باید گفت که [[طبرسی]] در [[مجمع البیان]] از علی{{ع}} به نقل از [[نبی اکرم]]{{صل}} نقل می‌کند که فرمود: اوّلین چیزی که در [[مکه]] بر من نازل شد، فاتحة الکتاب و پس از آن [[سوره]] {{متن قرآن\|اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ}}<ref>«بخوان به نام پروردگار خویش که آفرید» سوره علق، آیه 1.</ref> بوده <ref>[[محمد هادی یوسفی غروی\|یوسفی غروی، محمد هادی]]، [[تاریخ تحقیقی اسلام ج۱ (کتاب)\|تاریخ تحقیقی اسلام]]، ج۱، ص319-327.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==