هارون عباسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* منابع */

2025-12-01T07:54:49Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۴
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	# [[پرونده:1100851.jpg\|22px]] [[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|'''دولت عباسیان''']]		# [[پرونده:1100851.jpg\|22px]] [[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|'''دولت عباسیان''']]
	# [[پرونده:IM009737.jpg\|22px]] [[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|'''تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه''']]		# [[پرونده:IM009737.jpg\|22px]] [[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|'''تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه''']]
			# [[پرونده:IM010714.jpg\|22px]] [[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|'''مظلومیت امام کاظم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* ویژگی‌های هارون الرشید و حوادث عصر او */

2025-12-01T07:54:03Z

ویژگی‌های هارون الرشید و حوادث عصر او

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2025-12-01T07:49:53Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۹
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	این وقایع که نشان دهنده [[اقتدار]] [[دولت عباسی]] و نفوذ [[سیاسی]] آن در پایان قرن دوم هجری بود، توجه شارلمانی، [[پادشاه]] فرانک، را به خود جلب کرد و چون شارلمانی به طرفداری از پاپ با امپراتور روم شرقی ـ بیزانس ـ سر جنگ داشت، بر آن شد تا با [[خلیفه عباسی]] رابطه [[دوستی]] برقرار کند و از [[قدرت]] نظامی و [[سیاسی]] او برای تضعیف رقیب خود سود جوید، از این‌رو، سفیرانی به دربار [[هارون]] فرستاد و نامه‌هایی مبنی بر اظهار [[صلح]] و دوستی میان آن دو رد و بدل گردید. در نتیجه این [[سیاست]]، به سال ۱۹۱ ه. هارون [[فرمان]] داد تا کلیساهای مرزی را ویران کردند و [[اهل ذمه]] را در [[بغداد]] زیر فشار گذاشتند. البته این کار پاسخی به [[اعمال]] نامطلوب [[رومیان]] نیز به شمار می‌آمد؛ زیرا پیش از آن، امپراتور بیزانس با خزرها وارد معامله شده و آنان را به [[غارت]] و چپاول [[مسلمانان]] برانگیخته بود که در نتیجه، خزران به سال ۱۸۳ از منطقه دربند به خاک مسلمانان وارد شدند و دست به [[قتل]] و غارت عظیمی زدند<ref>الکامل، ج۶، ص۱۶۳.</ref>.<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]]، ص ۶۰.</ref>		این وقایع که نشان دهنده [[اقتدار]] [[دولت عباسی]] و نفوذ [[سیاسی]] آن در پایان قرن دوم هجری بود، توجه شارلمانی، [[پادشاه]] فرانک، را به خود جلب کرد و چون شارلمانی به طرفداری از پاپ با امپراتور روم شرقی ـ بیزانس ـ سر جنگ داشت، بر آن شد تا با [[خلیفه عباسی]] رابطه [[دوستی]] برقرار کند و از [[قدرت]] نظامی و [[سیاسی]] او برای تضعیف رقیب خود سود جوید، از این‌رو، سفیرانی به دربار [[هارون]] فرستاد و نامه‌هایی مبنی بر اظهار [[صلح]] و دوستی میان آن دو رد و بدل گردید. در نتیجه این [[سیاست]]، به سال ۱۹۱ ه. هارون [[فرمان]] داد تا کلیساهای مرزی را ویران کردند و [[اهل ذمه]] را در [[بغداد]] زیر فشار گذاشتند. البته این کار پاسخی به [[اعمال]] نامطلوب [[رومیان]] نیز به شمار می‌آمد؛ زیرا پیش از آن، امپراتور بیزانس با خزرها وارد معامله شده و آنان را به [[غارت]] و چپاول [[مسلمانان]] برانگیخته بود که در نتیجه، خزران به سال ۱۸۳ از منطقه دربند به خاک مسلمانان وارد شدند و دست به [[قتل]] و غارت عظیمی زدند<ref>الکامل، ج۶، ص۱۶۳.</ref>.<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]]، ص ۶۰.</ref>

			== ویژگی‌های هارون الرشید و حوادث عصر او ==
			=== عیاشی ===
			عصر هارون عصر افسانه‌های خیال‌انگیز هزار و یک شب و [[روزگار]] لذت‌های بی‌پایان بوده است. دوره‌ای که [[زبیده]] [[همسر]] [[خلیفه]] از بوزینه خود [[پذیرایی]] شایان می‌نمود<ref>تاریخ اسلام از زرین‌کوب، ص۴۲۰.</ref>. دربار هارون مرکز خوانندگی و [[عشرت‌جویی]] با کنیزکان بوده است. حکامش برای [[تقرب]] به وی هدایای بی‌حساب به دربار [[خلافت]] می‌فرستادند، هدایایی که متناسب با [[ذوق]] خلیفه و دربار و هماهنگ با فضای بغداد باشد. [[بیهقی]] می‌نویسد: در میان هدایایی که [[علی بن عیسی]] از [[خراسان]] برای هارون فرستاده، ده هزار [[غلام]] و هزار کنیز ترک و صد غلام هند و صد کنیز هندو می‌‌بینیم<ref>تاریخ بیهقی، ص۴۱۷.</ref>.

			کاخ [[هارون]] کانون [[هرزگی]] بود و انواع بی‌بندوباری و [[ناپاکی]] را در خود جا داده بود و هیچ‌گاه از بزم‌های رقص و آوازه و شراب خالی نبود. همانطور که میدان [[ظلم و جور]] و [[استبداد]] نیز بوده است و [[حکومت]] هارون به هیچ جهتی از جهات [[اسلامی]] شباهت نداشت<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۵۱.</ref>.

			=== [[نفاق]] ===
			[[خلفا]] با عنوان کلمه مقدسی به نام «[[خلیفه رسول الله]]» [[جانشینی پیامبر]]، یک [[مقام]] بلند [[روحانی]] و [[معنوی]] کاذب را برای خود ایجاد کرده بودند که بسیار عوام فریب بود و زیر چتر [[رهبری]] و [[خلافت]] بر [[مسلمین]] آنچه از [[منکرات]] و [[قوانین]] ضد [[اسلام]] بود به اجرا در می‌‌آوردند و بسا که [[فقها]] و علمای خودفروخته درباری هم روی جنایات آنها برچسب [[شرعی]] و قانونی می‌زدند و [[ملت]] هم در یک حالت بهت و سرگردانی [[گمان]] می‌کردند آنچه صورت می‌گیرد شرعی و به صلاح [[امت]] است. [[قدرت نظامی]] و [[بیت‌المال]] مسلمین که در [[اختیار]] خلفا بود باعث شده بود که آنها در [[سایه]] [[زر و زور]] و [[تزویر]] [[جامعه]] را در [[سکوت]] و [[تهدید]] و [[تطمیع]] قرار دهند و [[مردم]] هم خود را به قضای [[ستمگران]] سپرده بودند.

			[[هارون الرشید]] از خلفای زورمداری است که برای [[تحکیم]] پایه‌های خلافت خود از هیچ جنایتی رویگردان نبود. از هیچ لذتی از [[لذات]] [[نامشروع]] هم فروگذار نبود. پایه اولیه [[حکومت]] خود را بر شلاق گرم و [[شمشیر]] بران بنا کرده بود تا به [[امیال]] و لذت‌جویی‌هایش نائل آید. سفره‌های چرب، شراب [[ناب]]، موسیقی و مطرب‌ها و کنیزان آوازه‌خوان و بزم‌های [[فساد]]، [[روزمرگی]] هارون بود و امور خلافت را هم به [[برامکه]] سپرده بود و آنها هم در [[امر و نهی]] [[آلوده]] به فسادشان غوطه‌ور بودند<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۵۸.</ref>.

			=== اسرافکاری ===
			بینشی که [[خلفا]] در [[زندگی]] دنیاییشان داشته‌اند تراوشات آن نگرش را در زوایای مختلف زندگیشان می‌‌توان یافت. شب‌نشینی آنها، شراب و قمار و مطرب و هدیه‌های کلان به نوازندگان و رقاصان و دلقکها و... همه جلوه‌هایی از [[فلسفه]] [[حیات]] آنهاست. یکی از مظاهر این [[بینش]] ضد [[دینی]] را در خوردن و اسرافکاری آنها در طبخ غذا و [[مصرف]] آن می‌‌توان یافت. وقتی هارون یک [[انگشتر]] را به صد هزار دینار می‌خرد، این یک نمونه از کل است<ref>کامل ابن اثیر، ج۶، ص۴۴.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۶۱.</ref>

			=== [[حسادت]] [[هارون]] ===
			قدرت‌های استکباری و افراد جاه‌طلب در برابر رقبای خود، تحمل دیدن وجاهت رقیب را ندارند و سعی می‌کنند وجاهت اجتماعی و نسبی آنها را زیر سؤال ببرند. [[هارون الرشید]] نسبت به [[امام کاظم]]{{ع}} از دو جهت به شدت [[رشک]] می‌برد و از درون تشویش و نگرانی داشت. اولاً: از جنبه [[مقام]] فضل و [[علم]] حضرت که توانسته بود محبوبیت [[اجتماعی]] بسیار عالی برای حضرت درست کند و [[مردم]] به عنوان وزنه سنگینی از [[فضائل]] به او می‌نگریستند. ثانیاً: نسب حضرت به عنوان فرزند [[رسول خدا]] برای هارون بسیار آزار دهنده بود.

			هارون می‌گفت: اگر رسول خدا با من روی [[ملک]] و [[سلطنت]] [[مخالفت]] کند من سرش را از [[تنش]] جدا می‌سازم، با این [[حرص]] شدید و دلباختگی در راه [[قدرت]] چگونه از [[آزادی]] [[امام]] [[رنج]] نبرد در حالی که می‌بیند مردم همه او را [[دوست]] دارند و [[احترام]] می‌کنند<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۱۷۴.</ref>.

			=== فشارهای [[اقتصادی]] ===
			اگر [[انسان]] [[تربیت الهی]] نشود لاجرم [[دوست]] دارد جلوباز [[زندگی]] کند و [[قرآن مجید]] به [[فرهنگ]] [[لاقیدی]] و جلوباز بودن اشاره می‌کند و می‌فرماید: {{متن قرآن\|بَلْ يُرِيدُ الْإِنْسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ}}<ref>«بلکه آدمی بر آن است که در آینده خویش، (نیز) گناه ورزد» سوره قیامه، آیه ۵.</ref>. انسان‌های ولنگار از [[مقید]] بودن به قید [[تقوی]] و [[تعقل]] هم رها شده‌اند و با زیر پا گذاشتن [[اوامر الهی]] هیچ مرزی را در مقابل لذاتشان به رسمیت نمی‌شناسند. خلفای [[ستمگری]] مثل [[هارون]] که خلافتی طولانی را در عیش و [[عشرت]] سپری کرد و در صفحات قبل به [[اسرافکاری]] و [[عیاشی]] او اشاره شد [[خرج]] آشپزخانه‌اش را از کجا تأمین می‌نمود؟ [[خرج]] مجالس رقص و بساط شراب و انعام خواننده‌های مختلف را چگونه می‌پرداخت؟... طبیعی است که از [[خون]] [[دل]] [[مظلوم]] کاخ [[ستم]] [[ظالم]] [[سیراب]] می‌شود.

			والیان [[حکومت]] [[هارون]] موظف بودند برای تأمین هزینه‌های [[خلافت]]، مالیات‌های سنگین از [[مردم]] [[فقیر]] و مظلوم اخذ کنند تا هم خود را تأمین کنند و هم برای خوش خدمتی نزد هارون ارسال دارند، تا ابقا گردند. [[حکام جور]] در [[اخذ مالیات]] و خراج، اعمالی مرتکب شدند که [[روح]] [[اسلام]] و [[حقیقت]] [[مکتب]] [[نبوی]] با آنها [[بیگانه]] و بری است و جز از دزدان و [[راهزنان]] ساخته نیست. [[عمرو بن عبید]] به [[منصور دوانیقی]] گفت: پشت دیوارهای کاخت [[آتش]] [[ستم و جور]] زبانه می‌کشد و در آنجا نه به [[کتاب خدا]] عمل می‌کنند و نه به سنت پیامبرش<ref>اخبار الطوال، ص۳۸۴.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۶۶.</ref>

			=== سب علی{{ع}} ===
			علی{{ع}} مجسمه [[فضائل]] و [[ارزش‌های الهی]] و [[انسانی]] است و هر کس خود را به علی{{ع}} وصل کند قطره‌ای است که به دریا وصل شده است. برای [[شیعیان]] و دلباختگان [[مکتب]] [[ولایت]] حضور زیر [[پرچم]] [[ولایت امیرالمؤمنین]] افتخاری است که به هیچ چیز عوضش نمی‌کنند، ولی ناپاکان [[تاریخ]] که مولد [[پاک]] نداشته‌اند و از [[فضائل]] و [[قیم]] [[اخلاقی]] بویی نبرده‌اند همۀ هویت خود را در [[نفی]] علی{{ع}} جستجو کرده‌اند. [[خلفای اموی]] و [[عباسی]] که مست جرعه [[لذت]] [[دنیا]] بوده‌اند با علی{{ع}} که مست شراب طهور [[عشق الهی]] بوده [[اختلاف]] و تباین ماهوی دارند.

			آنها را نرسیده که [[محبت]] و [[عشق]] علی{{ع}} که جلوه‌ای از عشق خداست در [[دل]] ناپاکشان نورافشانی کند.یکی از خلفایی که در [[سب]] و [[دشمنی]] با [[امیرالمؤمنین]] بی‌پروا بود [[هارون الرشید]] و [[تشکیلات حکومتی]] او یعنی [[برمکیان]] بودند. [[هارون]] آنچنان به [[بغض]] علی{{ع}} [[شهرت]] داشت که [[جرجی زیدان]] در تاریخ [[تمدن]] می‌نویسد: هارون به قدری در دشمنی با [[آل علی]]{{ع}} شهرت یافت که [[شاعران]] برای [[تقرب]] به هارون آل علی{{ع}} را هجو می‌گفتند<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۶۸.</ref>.

			=== تخریب حائر حسینی ===
			یکی از اشخاصی که هارون [[احساس]] می‌کرد با محبوبیت عمومیش مانعی بر سر لذت‌های اوست [[امام موسی کاظم]]{{ع}} بود و یکی از چیزهایی که هارون احساس می‌کرد می‌تواند مانعی بر سر دنیاخواهیش باشد و [[لذات]] او را [[تهدید]] کند [[عشق]] به [[سیدالشهداء]] و [[بقعه]] و بارگاه حضرت است. در عصر [[هارون]] ازدحام جمعیت برای [[زیارت]] کربلای معلی آنچنان شده بود که وقتی گزارش آن به هارون منتقل شد [[وحشت]] کرد که مبادا [[مردم]] به [[اولاد علی]]{{ع}} رغبت کنند و [[خلافت]] از [[عباسیون]] به [[علویون]] منتقل شود و لذا نتوانست [[آتش]] [[خشم]] و [[کینه]] خود را مخفی دارد، این بود که دستور داد [[کلیددار]] مرقد مطهر «ابن ابی داوود» را حاضر کنند تا او را [[مؤاخذه]] و [[مجازات]] نمایند.

			[[هارون]] به [[موسی بن عیسی عباسی]] که [[والی کوفه]] بود [[حکم]] کرد تا [[قبر]] [[سیدالشهداء]] و عمارات اطراف آن را خراب کند و کشت و زرع در آن [[زمین]] نماید و او هم مردی را [[مأمور]] این کار کرد که نامش [[موسی بن عبدالملک]] بود و تمام [[عمارت]] و قبۀ شریفه را خراب کرد و زمین [[حائر]] را شخم زد و [[زراعت]] کاشت و درخت سدری نزدیک قبر [[شریف]] بود که علامت بود آن را هم از ریشه درآوردند که بعد از آن کسی نتواند قبر را بشناسد و چون این خبر به جریر بن عبدالحمید رسید [[تکبیر]] گفت و [[تعجب]] نمود؛ زیرا که [[حدیثی]] از [[پیامبر]] معروف بود که حضرت سه مرتبه فرمود: {{متن حدیث\|لَعَنَ اللَّهُ قَاطِعَ السِّدْرَةِ}} [[خدا]] [[لعنت]] کند قطع‌کننده [[درخت سدر]] را<ref>تتمه المنتهی، ص۳۲۶.</ref>.<ref>[[علی راجی\|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)\|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۷۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* آشنایی اجمالی */

2025-12-01T07:33:21Z

آشنایی اجمالی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۳
خط ۲:		خط ۲:

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	هارون، [[ابوجعفر]] فرزند [[ابوعبدالله مهدی عباسی]] بود. در سال ۱۴۵ در [[شهر]] [[ری]] به [[دنیا]] آمد. مادرش کنیزی به نام [[خیزران]] بود. بعد از [[مرگ]] برادرش، هادی، در [[ربیع الاول]] ۱۷۰ ق. / ایلول ۷۸۶ م. در بیست و شش سالگی و بنابر [[وصیت]] پدرش، مهدی ـ که او را [[ولی‌عهد]] کرده بود ـ به عنوان [[خلیفه]] با او [[بیعت]] شد.		هارون، ابوجعفر فرزند [[ابوعبدالله مهدی عباسی]] بود. در سال ۱۴۵ در [[شهر]] [[ری]] به [[دنیا]] آمد. مادرش کنیزی به نام [[خیزران]] بود. بعد از [[مرگ]] برادرش، هادی، در [[ربیع الاول]] ۱۷۰ ق. / ایلول ۷۸۶ م. در بیست و شش سالگی و بنابر [[وصیت]] پدرش، مهدی ـ که او را [[ولی‌عهد]] کرده بود ـ به عنوان [[خلیفه]] با او [[بیعت]] شد.

	علایم پاک‌نژادی و تیزهوشی از دوران کودکی در او نمایان بود. هنگامی که [[جوان]] شد، پدرش تصمیم گرفت او را ولی‌عهد اول خود قرار دهد و خیزران او را در این خصوص [[تشویق]] کرد؛ زیرا مادرش او را بر برادرش، هادی، ترجیح می‌داد.		علایم پاک‌نژادی و تیزهوشی از دوران کودکی در او نمایان بود. هنگامی که [[جوان]] شد، پدرش تصمیم گرفت او را ولی‌عهد اول خود قرار دهد و خیزران او را در این خصوص [[تشویق]] کرد؛ زیرا مادرش او را بر برادرش، هادی، ترجیح می‌داد.

Bahmani در ‏۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۳

2025-12-01T07:33:13Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2025-03-19T06:55:50Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۵
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~عباسیان~~]]		[[رده:خلفای عباسی]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

Bahmani در ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹

2025-01-29T10:09:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۹
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	هارون الرشید به [[سال ۱۷۵ ق]]. به تعیین [[جانشینان]] خود پرداخت<ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۰۸.</ref>. وی فرزندش محمد را که بعدها [[لقب]] [[امین]] گرفت و مادرش، [[زبیده]]، از [[نوادگان]] [[منصور]] بود بر فرزند بزرگ‌ترش عبدالله که از کنیزی [[ایرانی]] بود مقدم داشت و [[ولی‌عهد]] خویش نمود و به [[سال ۱۸۳ ق]]. عبدالله را که بعدها لقب [[مأمون]] گرفت [[جانشین]] دوم خویش کرد<ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۱۵.</ref> و برای جلوگیری از بروز [[اختلاف]] و درگیری میان آنان، پیمان نامه‌ای، متضمن سوگندهای فراوان و [[گواهی]] فقیهان و قاضیان و بزرگان [[خاندان عباسی]]، به امضای آن دو رسانید و [[فرمان]] داد که آن را در [[خانه کعبه]] بیاویزند<ref>متن کامل پیمان نامه را در تاریخ الیعقوبی ببینید (ج ۲، ص۴۱۶ به بعد).</ref>. پس از چندی در [[سال ۱۸۹ ق]]. پسر دیگرش قاسم را نیز جانشین سوم خویش کرد، به شرط آنکه مأمون در [[زمان]] [[خلافت]] خود [[اختیار]] [[خلع]] او را داشته باشد؛ اما چنانکه در بخش‌های دیگر بیان خواهیم کرد، با این همه [[دوراندیشی]] و [[احتیاط]]، تعیین جانشینان متعدد سرانجام نتایج نامطلوبی به بار آورد و برخلاف [[انتظار]] هارون، زمینه درگیری‌های خانمان‌سوز داخلی را فراهم کرد و بخش عظیمی از [[اقتدار]] نظامی و [[سیاسی]] [[دستگاه خلافت عباسی]] را بر باد داد و زمینه [[قدرت]] نمایی مدعیان و [[مخالفان]] [[دولت عباسی]] را فراهم آورد.<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۵۴.</ref>.		هارون الرشید به [[سال ۱۷۵ ق]]. به تعیین [[جانشینان]] خود پرداخت<ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۰۸.</ref>. وی فرزندش محمد را که بعدها [[لقب]] [[امین]] گرفت و مادرش، [[زبیده]]، از [[نوادگان]] [[منصور]] بود بر فرزند بزرگ‌ترش عبدالله که از کنیزی [[ایرانی]] بود مقدم داشت و [[ولی‌عهد]] خویش نمود و به [[سال ۱۸۳ ق]]. عبدالله را که بعدها لقب [[مأمون]] گرفت [[جانشین]] دوم خویش کرد<ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۱۵.</ref> و برای جلوگیری از بروز [[اختلاف]] و درگیری میان آنان، پیمان نامه‌ای، متضمن سوگندهای فراوان و [[گواهی]] فقیهان و قاضیان و بزرگان [[خاندان عباسی]]، به امضای آن دو رسانید و [[فرمان]] داد که آن را در [[خانه کعبه]] بیاویزند<ref>متن کامل پیمان نامه را در تاریخ الیعقوبی ببینید (ج ۲، ص۴۱۶ به بعد).</ref>. پس از چندی در [[سال ۱۸۹ ق]]. پسر دیگرش قاسم را نیز جانشین سوم خویش کرد، به شرط آنکه مأمون در [[زمان]] [[خلافت]] خود [[اختیار]] [[خلع]] او را داشته باشد؛ اما چنانکه در بخش‌های دیگر بیان خواهیم کرد، با این همه [[دوراندیشی]] و [[احتیاط]]، تعیین جانشینان متعدد سرانجام نتایج نامطلوبی به بار آورد و برخلاف [[انتظار]] هارون، زمینه درگیری‌های خانمان‌سوز داخلی را فراهم کرد و بخش عظیمی از [[اقتدار]] نظامی و [[سیاسی]] [[دستگاه خلافت عباسی]] را بر باد داد و زمینه [[قدرت]] نمایی مدعیان و [[مخالفان]] [[دولت عباسی]] را فراهم آورد.<ref>[[سید احمد رضا خضری\|خضری، سید احمد رضا]]، [[تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه (کتاب)\|تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه]] ص ۵۴.</ref>.

	== [[جنگ‌های داخلی]] ==		== جنگ‌های داخلی ==
	به [[سال ۱۷۵ ق]]. و در [[زمان]] [[حکومت]] [[طیفور بن عبدالله حمیری]] در سند، درگیری میان [[عرب‌های یمنی]] و نزاری اوج گرفت. طیفور کسانی را برای فرو خواباندن [[درگیری‌ها]] گسیل کرد؛ اما چون در این کار [[توفیق]] نیافت، [[هارون الرشید کثیر بن سالم]] را به جای او به سند فرستاد. کثیر با [[تندی]] و [[خشم]] سعی کرد بر اوضاع مسلط شود، اما اقدامات وی نیز به نتیجه نرسید و این درگیری‌ها همچنان برجا بود تا آنکه به [[سال ۱۸۴ ق]]، [[داود بن یزید بن حاتم مهلبی]] به [[امارت]] سند رسید. وی با [[خشونت]] بسیار بر نزاریان [[حمله]] برد و گروه زیادی از آنان را به [[قتل]] رسانید و شهرهای آنان را به باد [[غارت]] و ویرانی داد و [[عاقبت]]، [[امنیت]] را در آن دیار برقرار ساخت<ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۰۹.</ref>.		به سال ۱۷۵ ق. و در [[زمان]] [[حکومت]] [[طیفور بن عبدالله حمیری]] در سند، درگیری میان [[عرب‌های یمنی]] و نزاری اوج گرفت. طیفور کسانی را برای فرو خواباندن [[درگیری‌ها]] گسیل کرد؛ اما چون در این کار [[توفیق]] نیافت، [[هارون الرشید کثیر بن سالم]] را به جای او به سند فرستاد. کثیر با [[تندی]] و [[خشم]] سعی کرد بر اوضاع مسلط شود، اما اقدامات وی نیز به نتیجه نرسید و این درگیری‌ها همچنان برجا بود تا آنکه به [[سال ۱۸۴ ق]]، [[داود بن یزید بن حاتم مهلبی]] به [[امارت]] سند رسید. وی با [[خشونت]] بسیار بر نزاریان [[حمله]] برد و گروه زیادی از آنان را به [[قتل]] رسانید و شهرهای آنان را به باد [[غارت]] و ویرانی داد و [[عاقبت]]، [[امنیت]] را در آن دیار برقرار ساخت<ref>تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۴۰۹.</ref>.
	همچنین، به [[سال ۱۷۶ ق]]. درگیری بزرگی میان یمنی‌ها و مضری‌ها در [[شام]] در گرفت که بر اثر آن، گروه بسیاری کشته شدند و [[هارون موسی بن یحیی برمکی]] را به شام فرستاد و او پس از مدتی [[فتنه]] را خوابانید و اوضاع را آرام کرد.		همچنین، به [[سال ۱۷۶ ق]]. درگیری بزرگی میان یمنی‌ها و مضری‌ها در [[شام]] در گرفت که بر اثر آن، گروه بسیاری کشته شدند و [[هارون موسی بن یحیی برمکی]] را به شام فرستاد و او پس از مدتی [[فتنه]] را خوابانید و اوضاع را آرام کرد.

خط ۳۲:		خط ۳۲:
	{{اصلی\|ادریسیان}}		{{اصلی\|ادریسیان}}

	== [[تأسیس دولت]] نیمه مستقل [[اغالبه]] (۱۸۴-۲۹۷ق) ==		== تأسیس دولت نیمه مستقل [[اغالبه]] (۱۸۴-۲۹۷ق) ==
	{{اصلی\|اغلبیان}}		{{اصلی\|اغلبیان}}

Jaafari در ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۰۴

2024-12-17T05:04:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[هارون عباسی در تاریخ اسلامی]] - [[هارون عباسی در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[هارون عباسی در تاریخ اسلامی]] - [[هارون عباسی در معارف و سیره امام کاظم]] - [[هارون عباسی در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==

Bahmani: /* پانویس */

2023-12-24T08:26:55Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~هارون عباسی~~]]		[[رده:عباسیان]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

Wasity: /* شناخت هارون الرشیددر خصوص شخصیت هارون، ر. ک: تاریخ طبری، ج۸، ص۳۴۷ - ۳۵۹؛ تاریخ ابن‌کثیر، ج۱۰، ص۲۱۳. */

2023-07-05T15:26:32Z

شناخت هارون الرشیددر خصوص شخصیت هارون، ر. ک: تاریخ طبری، ج۸، ص۳۴۷ - ۳۵۹؛ تاریخ ابن‌کثیر، ج۱۰، ص۲۱۳.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[هارون عباسی در تاریخ اسلامی]] - [[هارون عباسی در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[هارون عباسی در تاریخ اسلامی]] - [[هارون عباسی در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== ~~[[شناخت]] [[هارون الرشید]]<ref>در خصوص شخصیت هارون، ر. ک: تاریخ طبری، ج۸، ص۳۴۷ - ۳۵۹؛ تاریخ ابن‌کثیر، ج۱۰، ص۲۱۳.</ref>~~==		== آشنایی اجمالی ==
	او هارون، [[ابوجعفر]] فرزند [[ابوعبدالله مهدی عباسی]] بود. [در سال ۱۴۵ در [[شهر]] [[ری]] به [[دنیا]] آمد]. مادرش کنیزی به نام [[خیزران]] بود. بعد از [[مرگ]] برادرش، هادی، در [[ربیع الاول]] ۱۷۰ ق. / ایلول ۷۸۶ م. در بیست و شش سالگی و بنابر [[وصیت]] پدرش، مهدی - که او را [[ولی‌عهد]] کرده بود- به عنوان [[خلیفه]] با او [[بیعت]] شد.		او هارون، [[ابوجعفر]] فرزند [[ابوعبدالله مهدی عباسی]] بود. [در سال ۱۴۵ در [[شهر]] [[ری]] به [[دنیا]] آمد]. مادرش کنیزی به نام [[خیزران]] بود. بعد از [[مرگ]] برادرش، هادی، در [[ربیع الاول]] ۱۷۰ ق. / ایلول ۷۸۶ م. در بیست و شش سالگی و بنابر [[وصیت]] پدرش، مهدی - که او را [[ولی‌عهد]] کرده بود- به عنوان [[خلیفه]] با او [[بیعت]] شد.
	علایم پاک‌نژادی و [[تیزهوشی]] از [[دوران کودکی]] در او نمایان بود. هنگامی که [[جوان]] شد، پدرش [[تصمیم]] گرفت او را ولی‌عهد اول خود قرار دهد و خیزران او را در این خصوص [[تشویق]] کرد؛ زیرا مادرش او را بر برادرش، هادی، ترجیح می‌داد.		علایم پاک‌نژادی و [[تیزهوشی]] از [[دوران کودکی]] در او نمایان بود. هنگامی که [[جوان]] شد، پدرش [[تصمیم]] گرفت او را ولی‌عهد اول خود قرار دهد و خیزران او را در این خصوص [[تشویق]] کرد؛ زیرا مادرش او را بر برادرش، هادی، ترجیح می‌داد.