هجرت امام رضا به خراسان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۵

2024-09-01T07:25:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۵
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	بعد از شهادت [[امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} در [[سال ۱۸۳ هجری]] قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]] {{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای [[نیرنگ‌باز]] و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]] {{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا {{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]] {{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]] {{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام {{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۸۰۴.</ref>.		بعد از شهادت [[امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} در سال ۱۸۳ هجری قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]] {{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در سال ۱۹۳ هجری قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای نیرنگ‌باز و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]] {{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا {{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]] {{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]] {{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام {{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]]، ص ۸۰۴.</ref>.

	== موقعیت‌شناسی امام رضا ==		== موقعیت‌شناسی امام رضا ==
خط ۹:		خط ۹:
	با این که مسیر حرکت کاروان حامل امام {{ع}} تعیین شده بود، و امام {{ع}} از طرف مأموران [[مأمون]] به طور دقیق، محافظت می‌شدند، اما با رسیدن کاروان امام {{ع}} به هر شهر و روستا و قریه‌ای، [[مردم]] را از [[انگیزه]] این [[سفر]] [[آگاه]] می‌ساختند و آنان را با مسئله [[امامت]] و [[رهبری]] بیشتر آشنا می‌ساختند. برخلاف [[تفکر]] مأمون، مردم برای [[ملاقات با امام]] {{ع}} سر از پا نمی‌شناختند و تحت تأثیر [[مقام معنوی]] ایشان قرار می‌گرفتند.		با این که مسیر حرکت کاروان حامل امام {{ع}} تعیین شده بود، و امام {{ع}} از طرف مأموران [[مأمون]] به طور دقیق، محافظت می‌شدند، اما با رسیدن کاروان امام {{ع}} به هر شهر و روستا و قریه‌ای، [[مردم]] را از [[انگیزه]] این [[سفر]] [[آگاه]] می‌ساختند و آنان را با مسئله [[امامت]] و [[رهبری]] بیشتر آشنا می‌ساختند. برخلاف [[تفکر]] مأمون، مردم برای [[ملاقات با امام]] {{ع}} سر از پا نمی‌شناختند و تحت تأثیر [[مقام معنوی]] ایشان قرار می‌گرفتند.

	با پیش کشیده شدن مسئله واگذاری [[خلافت]] و [[ولایتعهدی]] به امام {{ع}}، ایشان بعد از این که [[پذیرش خلافت]] را قاطعانه رد کردند، در ابتدا پیشنهاد ولایتعهدی را نیز رد کردند تا این چنین در جامعه منتشر گردد و چهره [[مبارزاتی]] [[شیعه]] به مردم شناسانده شود که شیعه در پی [[قدرت]] نیست بلکه در پی اصول و بنیادهاست. و آنگاه که پای [[تهدید]] به میان می‌آید امام {{ع}} بالاجبار ولایتعهدی را قبول می‌کنند و برای قبولی این [[منصب]]، شرایطی را اعلام می‌دارند و موضعی منفی با [[دارالخلافه]] در پیش می‌گیرند. نام [[ولی‌عهد]] بر امام {{ع}} بود و به طور قهری از امکانات [[دستگاه خلافت]] برخوردار بودند، اما به گونه‌ای [[رفتار]] می‌کردند که گویی با خلافت مخالف و معترض است. ایشان از موقعیتی که داشتند، در جهت پیشبرد [[دین اسلام]] و هر چه بیشتر شناختن پیامبر {{صل}} و [[خاندان]] [[اهل]] بیت‌{{عم}} بهره می‌جستند<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۷۴۵.</ref>		با پیش کشیده شدن مسئله واگذاری [[خلافت]] و [[ولایتعهدی]] به امام {{ع}}، ایشان بعد از این که [[پذیرش خلافت]] را قاطعانه رد کردند، در ابتدا پیشنهاد ولایتعهدی را نیز رد کردند تا این چنین در جامعه منتشر گردد و چهره [[مبارزاتی]] [[شیعه]] به مردم شناسانده شود که شیعه در پی [[قدرت]] نیست بلکه در پی اصول و بنیادهاست. و آنگاه که پای [[تهدید]] به میان می‌آید امام {{ع}} بالاجبار ولایتعهدی را قبول می‌کنند و برای قبولی این [[منصب]]، شرایطی را اعلام می‌دارند و موضعی منفی با [[دارالخلافه]] در پیش می‌گیرند. نام [[ولی‌عهد]] بر امام {{ع}} بود و به طور قهری از امکانات [[دستگاه خلافت]] برخوردار بودند، اما به گونه‌ای [[رفتار]] می‌کردند که گویی با خلافت مخالف و معترض است. ایشان از موقعیتی که داشتند، در جهت پیشبرد [[دین اسلام]] و هر چه بیشتر شناختن پیامبر {{صل}} و [[خاندان]] [[اهل]] بیت‌{{عم}} بهره می‌جستند<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]]، ص ۷۴۵.</ref>

	== اهداف امام رضا از هجرت به خراسان ==		== اهداف امام رضا از هجرت به خراسان ==
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	# اعلام عدم [[مشروعیت]] [[دستگاه خلافت]] مأمون از سوی امام {{ع}}.		# اعلام عدم [[مشروعیت]] [[دستگاه خلافت]] مأمون از سوی امام {{ع}}.

	بنابراین چون از نگاه شیعه، گفتار و [[رفتار]] [[معصوم]]، [[حجت]] و [[برهان]] [[شرعی]] است، از این‌رو [[سفر]] امام رضا {{ع}} سفری معنوی نبود، بلکه هجرتی [[تکلیف مدار]] و هدفمند، به [[انگیزه]] آشکار‌سازی [[مکر]] و [[حیله]] [[دشمنان]] بود. امام رضا {{ع}} قبول دعوت را با نهایت دقت و [[هوشیاری]] انجام دادند و نهایتا [[رضایت]] به ولایتعهدی، خود راهی برای رسیدن به اهداف [[امام]] {{ع}} بود<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۲۹.</ref>		بنابراین چون از نگاه شیعه، گفتار و [[رفتار]] [[معصوم]]، [[حجت]] و [[برهان]] [[شرعی]] است، از این‌رو [[سفر]] امام رضا {{ع}} سفری معنوی نبود، بلکه هجرتی [[تکلیف مدار]] و هدفمند، به [[انگیزه]] آشکار‌سازی [[مکر]] و [[حیله]] [[دشمنان]] بود. امام رضا {{ع}} قبول دعوت را با نهایت دقت و [[هوشیاری]] انجام دادند و نهایتا [[رضایت]] به ولایتعهدی، خود راهی برای رسیدن به اهداف [[امام]] {{ع}} بود<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]]، ص ۱۲۹.</ref>

	== برکات حضور امام رضا در ایران ==		== برکات حضور امام رضا در ایران ==
خط ۲۸:		خط ۲۸:

	از دیگر نتایج پر بار دوران اقامت [[علی بن موسی الرضا]] {{ع}} در مرو، فراهم شدن موجبات [[رشد]] و گسترش [[تشیع]] در خراسان بود. مردم خراسان که از پیش [[دوستدار]] [[خاندان رسالت]] {{عم}} بودند، پس از حضور آن حضرت، علاقه و محبتشان به [[اهل بیت]] {{عم}} و [[علویان]] بیشتر شد؛ به گونه‌ای که بعد از [[شهادت امام]] {{ع}} [[مدفن]] ایشان یکی از پایگاه‌های مهم تشیع در طول [[تاریخ]] در آمد و بر تاریخ [[فرهنگ]] و [[هنر]] و [[اقتصاد]] [[ایران]] و تشیع تأثیر عمیقی گذاشت.		از دیگر نتایج پر بار دوران اقامت [[علی بن موسی الرضا]] {{ع}} در مرو، فراهم شدن موجبات [[رشد]] و گسترش [[تشیع]] در خراسان بود. مردم خراسان که از پیش [[دوستدار]] [[خاندان رسالت]] {{عم}} بودند، پس از حضور آن حضرت، علاقه و محبتشان به [[اهل بیت]] {{عم}} و [[علویان]] بیشتر شد؛ به گونه‌ای که بعد از [[شهادت امام]] {{ع}} [[مدفن]] ایشان یکی از پایگاه‌های مهم تشیع در طول [[تاریخ]] در آمد و بر تاریخ [[فرهنگ]] و [[هنر]] و [[اقتصاد]] [[ایران]] و تشیع تأثیر عمیقی گذاشت.
	به [[برکت]] [[وجود امام]] [[رضا]] {{ع}} در خراسان بود که خیل انبوه [[امام‌زادگان]] را به سوی ایران کشاند و هر [[شهر]] و روستایی از [[خاک]] ایران، [[مزار]] امام‌زاده‌ای از سلاله [[پاک]] رسول الله {{صل}} را به خود دید و به آن مفتخر گردید. و امروزه می‌بینیم که به خاطر وجود [[مقدس]] عالم [[آل محمد]] {{ع}} است که [[ایران]] را مهد [[علم]] و [[دانش]] می‌دانند. بارگاه مقدس [[امام]] {{ع}} نه تنها محلی برای [[زیارت]] و [[نیایش]] با خداست، بلکه دانشگاهی است برای [[فراگیری علوم]] مختلف<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۵۰.</ref>.		به [[برکت]] [[وجود امام]] [[رضا]] {{ع}} در خراسان بود که خیل انبوه [[امام‌زادگان]] را به سوی ایران کشاند و هر [[شهر]] و روستایی از [[خاک]] ایران، [[مزار]] امام‌زاده‌ای از سلاله [[پاک]] رسول الله {{صل}} را به خود دید و به آن مفتخر گردید. و امروزه می‌بینیم که به خاطر وجود [[مقدس]] عالم [[آل محمد]] {{ع}} است که [[ایران]] را مهد [[علم]] و [[دانش]] می‌دانند. بارگاه مقدس [[امام]] {{ع}} نه تنها محلی برای [[زیارت]] و [[نیایش]] با خداست، بلکه دانشگاهی است برای [[فراگیری علوم]] مختلف<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]]، ص ۱۵۰.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2024-08-28T06:16:06Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۶
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	بنابراین چون از نگاه شیعه، گفتار و [[رفتار]] [[معصوم]]، [[حجت]] و [[برهان]] [[شرعی]] است، از این‌رو [[سفر]] امام رضا {{ع}} سفری معنوی نبود، بلکه هجرتی [[تکلیف مدار]] و هدفمند، به [[انگیزه]] آشکار‌سازی [[مکر]] و [[حیله]] [[دشمنان]] بود. امام رضا {{ع}} قبول دعوت را با نهایت دقت و [[هوشیاری]] انجام دادند و نهایتا [[رضایت]] به ولایتعهدی، خود راهی برای رسیدن به اهداف [[امام]] {{ع}} بود<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۲۹.</ref>		بنابراین چون از نگاه شیعه، گفتار و [[رفتار]] [[معصوم]]، [[حجت]] و [[برهان]] [[شرعی]] است، از این‌رو [[سفر]] امام رضا {{ع}} سفری معنوی نبود، بلکه هجرتی [[تکلیف مدار]] و هدفمند، به [[انگیزه]] آشکار‌سازی [[مکر]] و [[حیله]] [[دشمنان]] بود. امام رضا {{ع}} قبول دعوت را با نهایت دقت و [[هوشیاری]] انجام دادند و نهایتا [[رضایت]] به ولایتعهدی، خود راهی برای رسیدن به اهداف [[امام]] {{ع}} بود<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۲۹.</ref>

			== برکات حضور امام رضا در ایران ==
			حضرت [[امام علی بن موسی الرضا]] {{ع}}، طی اقامت خود در [[مرو]] که مرکز [[علمی]] و [[اداری]] [[خراسان]] بود، تلاش گسترده‌ای را برای [[ترقی]] [[اندیشه]] و [[اعتقادات]] [[مردم]] خراسان به عمل آوردند و با مناظره‌های علمی با [[اهل کتاب]] و نحله‌های [[فکری]] گوناگون، موجبات [[اعتلاء]] و ترقی [[معرفت]] و [[بینش دینی]] این منطقه را فراهم کردند. آن حضرت، با تشکیل محافل علمی و [[کلامی]] و [[حدیثی]]، به [[دفاع از اسلام]] و [[فرهنگ اهل بیت]] {{عم}} پرداخته و به ایرادات و [[شبهات]] فرق پاسخ می‌دادند. شمار مناظرات [[امام رضا]] {{ع}} با اهل کتاب و [[نمایندگان]] [[مسیحیان]]، [[یهودیان]]، [[مانویان]]، [[زرتشتیان]]، صائبین، و [[فرق اسلامی]]، فراوان است.

			از دیگر فعالیت امام رضا {{ع}} تشکیل حوزه علمی در [[منزل]] خود و [[مسجد]] مرو بود. [[عظمت]] علمی و [[مقام معنوی]] و [[اخلاق علمی]] امام رضا {{ع}} موجب جذب مردم به سوی وی شد و [[سیرت]] علمی او همه جا را فرا گرفت به گونه‌ای که [[مأمون]] به آن اعتراف کرد. آن حضرت از هر فرصتی برای پیاده کردن [[سنت‌های الهی]] و [[سیره]] [[رسول الله]] {{صل}} استفاده کرد تا انحرافاتی را که [[حکام]] در [[جامعه]] سرایت داده بودند، [[اصلاح]] کند.

			از دیگر نتایج پر بار دوران اقامت [[علی بن موسی الرضا]] {{ع}} در مرو، فراهم شدن موجبات [[رشد]] و گسترش [[تشیع]] در خراسان بود. مردم خراسان که از پیش [[دوستدار]] [[خاندان رسالت]] {{عم}} بودند، پس از حضور آن حضرت، علاقه و محبتشان به [[اهل بیت]] {{عم}} و [[علویان]] بیشتر شد؛ به گونه‌ای که بعد از [[شهادت امام]] {{ع}} [[مدفن]] ایشان یکی از پایگاه‌های مهم تشیع در طول [[تاریخ]] در آمد و بر تاریخ [[فرهنگ]] و [[هنر]] و [[اقتصاد]] [[ایران]] و تشیع تأثیر عمیقی گذاشت.
			به [[برکت]] [[وجود امام]] [[رضا]] {{ع}} در خراسان بود که خیل انبوه [[امام‌زادگان]] را به سوی ایران کشاند و هر [[شهر]] و روستایی از [[خاک]] ایران، [[مزار]] امام‌زاده‌ای از سلاله [[پاک]] رسول الله {{صل}} را به خود دید و به آن مفتخر گردید. و امروزه می‌بینیم که به خاطر وجود [[مقدس]] عالم [[آل محمد]] {{ع}} است که [[ایران]] را مهد [[علم]] و [[دانش]] می‌دانند. بارگاه مقدس [[امام]] {{ع}} نه تنها محلی برای [[زیارت]] و [[نیایش]] با خداست، بلکه دانشگاهی است برای [[فراگیری علوم]] مختلف<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۵۰.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2024-08-28T06:15:05Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۵
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	با پیش کشیده شدن مسئله واگذاری [[خلافت]] و [[ولایتعهدی]] به امام {{ع}}، ایشان بعد از این که [[پذیرش خلافت]] را قاطعانه رد کردند، در ابتدا پیشنهاد ولایتعهدی را نیز رد کردند تا این چنین در جامعه منتشر گردد و چهره [[مبارزاتی]] [[شیعه]] به مردم شناسانده شود که شیعه در پی [[قدرت]] نیست بلکه در پی اصول و بنیادهاست. و آنگاه که پای [[تهدید]] به میان می‌آید امام {{ع}} بالاجبار ولایتعهدی را قبول می‌کنند و برای قبولی این [[منصب]]، شرایطی را اعلام می‌دارند و موضعی منفی با [[دارالخلافه]] در پیش می‌گیرند. نام [[ولی‌عهد]] بر امام {{ع}} بود و به طور قهری از امکانات [[دستگاه خلافت]] برخوردار بودند، اما به گونه‌ای [[رفتار]] می‌کردند که گویی با خلافت مخالف و معترض است. ایشان از موقعیتی که داشتند، در جهت پیشبرد [[دین اسلام]] و هر چه بیشتر شناختن پیامبر {{صل}} و [[خاندان]] [[اهل]] بیت‌{{عم}} بهره می‌جستند<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۷۴۵.</ref>		با پیش کشیده شدن مسئله واگذاری [[خلافت]] و [[ولایتعهدی]] به امام {{ع}}، ایشان بعد از این که [[پذیرش خلافت]] را قاطعانه رد کردند، در ابتدا پیشنهاد ولایتعهدی را نیز رد کردند تا این چنین در جامعه منتشر گردد و چهره [[مبارزاتی]] [[شیعه]] به مردم شناسانده شود که شیعه در پی [[قدرت]] نیست بلکه در پی اصول و بنیادهاست. و آنگاه که پای [[تهدید]] به میان می‌آید امام {{ع}} بالاجبار ولایتعهدی را قبول می‌کنند و برای قبولی این [[منصب]]، شرایطی را اعلام می‌دارند و موضعی منفی با [[دارالخلافه]] در پیش می‌گیرند. نام [[ولی‌عهد]] بر امام {{ع}} بود و به طور قهری از امکانات [[دستگاه خلافت]] برخوردار بودند، اما به گونه‌ای [[رفتار]] می‌کردند که گویی با خلافت مخالف و معترض است. ایشان از موقعیتی که داشتند، در جهت پیشبرد [[دین اسلام]] و هر چه بیشتر شناختن پیامبر {{صل}} و [[خاندان]] [[اهل]] بیت‌{{عم}} بهره می‌جستند<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۷۴۵.</ref>

			== اهداف امام رضا از هجرت به خراسان ==
			با [[ظلم]] و ستمی که [[خاندان]] [[اموی]] و بعد از آن خاندان [[عباسی]] بر [[شیعیان]] و [[علویان]] و بالاخص خاندان [[اهل بیت]] {{عم}} [[اعمال]] داشتند، [[مردم]] با [[هویت]] و [[افکار]] [[ظالمان]] آشنا می‌شدند و از طریقه خویش دست شسته و [[شیعه]] می‌گشتند. بعد از [[شهادت امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}}، و در دوران [[امامت امام رضا]] {{ع}}، بر تعداد شیعیان افزوده شد و این امر در شهرهای [[ایران]] شدت بیشتری داشت؛ و چون در آن [[زمان]] تنها [[مدینه]] و [[کوفه]] و چند [[شهر]] کوچک پایگاه شیعیان بود، نیاز به این که در دیگر نقاط ([[شرق]]) پایگاهی برای شیعیان شکل بگیرد، سبب گردید که [[امام]] از [[فرصت]] پیش آمده ([[دعوت]] [[مأمون]] از [[امام رضا]] {{ع}} برای آمدن به [[خراسان]]) نهایت استفاده را ببرد. امام {{ع}} با این اهداف به خراسان [[هجرت]] کردند:
			# برقراری پیوند با [[ایرانیان]] متمایل به [[تشیع]] و [[تبلیغ]] گسترده [[دین اسلام]] در ایران و نواحی اطراف آن.
			# تبدیل خراسان به کانون تشیع و تلاش در جهت تقویت [[روحی]] و [[معنوی]] آنها.
			# کاهش فشار بر علویان و [[دوستداران]] امام {{ع}} و هواداری و [[حمایت]] از شیعیان این نواحی که همواره مورد [[خشم]] و [[غضب]] حکومت‌های [[غاصب]] و [[فاسد]] بودند و از ناحیه [[عباسیان]] در تنگنا قرار داشتند.
			# وارد شدن به صحنه [[سیاست]] پس از سال‌ها دوری [[امامان]] و اهل بیت {{ع}} از [[حکومت]] و کنترل [[دستگاه حکومت]] از [[انحرافات]] که می‌توانست به انهدام [[اسلام]] منجر شود.
			# تلاش برای [[تحکیم]] مبنای شیعه با [[مبارزه]] [[علمی]] با دانشمند نماهای فاسد و [[گمراه]] که در این نواحی به [[ترویج]] افکار [[انحرافی]] خود مشغول بودند.
			# اعلام عدم [[مشروعیت]] [[دستگاه خلافت]] مأمون از سوی امام {{ع}}.

			بنابراین چون از نگاه شیعه، گفتار و [[رفتار]] [[معصوم]]، [[حجت]] و [[برهان]] [[شرعی]] است، از این‌رو [[سفر]] امام رضا {{ع}} سفری معنوی نبود، بلکه هجرتی [[تکلیف مدار]] و هدفمند، به [[انگیزه]] آشکار‌سازی [[مکر]] و [[حیله]] [[دشمنان]] بود. امام رضا {{ع}} قبول دعوت را با نهایت دقت و [[هوشیاری]] انجام دادند و نهایتا [[رضایت]] به ولایتعهدی، خود راهی برای رسیدن به اهداف [[امام]] {{ع}} بود<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۱۲۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۵

2024-05-07T13:35:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[هجرت امام رضا به خراسان در تاریخ اسلامی]] - [[هجرت امام رضا به خراسان در معارف و سیره رضوی]]~~\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = امام رضا \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	بعد از [[~~شهادت~~ امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} در [[سال ۱۸۳ هجری]] قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]] {{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای [[نیرنگ‌باز]] و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]] {{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا {{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]] {{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]] {{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام {{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۸۰۴.</ref>		بعد از شهادت [[امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} در [[سال ۱۸۳ هجری]] قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]] {{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای [[نیرنگ‌باز]] و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]] {{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا {{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]] {{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]] {{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام {{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۸۰۴.</ref>.

	== موقعیت‌شناسی امام رضا ==		== موقعیت‌شناسی امام رضا ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~هجرت~~ امام رضا ~~به خراسان~~]]		[[رده:امام رضا]]

Bahmani: /* منابع */

2024-05-07T13:34:58Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۴
خط ۳:		خط ۳:
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	بعد از [[شهادت امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} در [[سال ۱۸۳ هجری]] قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]] {{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای [[نیرنگ‌باز]] و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]] {{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا {{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]] {{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]] {{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام {{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۸۰۴.</ref>		بعد از [[شهادت امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} در [[سال ۱۸۳ هجری]] قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]] {{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای [[نیرنگ‌باز]] و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]] {{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا {{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]] {{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]] {{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام {{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۸۰۴.</ref>

			== موقعیت‌شناسی امام رضا ==
			[[امام]] {{ع}} در همان آغاز حرکت از [[مدینه]]، جوی از [[نارضایتی]] در این [[شهر]] پدید آوردند و بدین‌سان به [[جامعه]] فهماندند که یک [[توطئه]] در کار است. طرز [[وداع]] ایشان با [[خانواده]] و [[اهل بیت]] و همچنین [[آخرین وداع]] ایشان با [[کعبه]] و [[مرقد]] [[پیامبر]] {{صل}}، خود حاکی از این ماجراست.

			با این که مسیر حرکت کاروان حامل امام {{ع}} تعیین شده بود، و امام {{ع}} از طرف مأموران [[مأمون]] به طور دقیق، محافظت می‌شدند، اما با رسیدن کاروان امام {{ع}} به هر شهر و روستا و قریه‌ای، [[مردم]] را از [[انگیزه]] این [[سفر]] [[آگاه]] می‌ساختند و آنان را با مسئله [[امامت]] و [[رهبری]] بیشتر آشنا می‌ساختند. برخلاف [[تفکر]] مأمون، مردم برای [[ملاقات با امام]] {{ع}} سر از پا نمی‌شناختند و تحت تأثیر [[مقام معنوی]] ایشان قرار می‌گرفتند.

			با پیش کشیده شدن مسئله واگذاری [[خلافت]] و [[ولایتعهدی]] به امام {{ع}}، ایشان بعد از این که [[پذیرش خلافت]] را قاطعانه رد کردند، در ابتدا پیشنهاد ولایتعهدی را نیز رد کردند تا این چنین در جامعه منتشر گردد و چهره [[مبارزاتی]] [[شیعه]] به مردم شناسانده شود که شیعه در پی [[قدرت]] نیست بلکه در پی اصول و بنیادهاست. و آنگاه که پای [[تهدید]] به میان می‌آید امام {{ع}} بالاجبار ولایتعهدی را قبول می‌کنند و برای قبولی این [[منصب]]، شرایطی را اعلام می‌دارند و موضعی منفی با [[دارالخلافه]] در پیش می‌گیرند. نام [[ولی‌عهد]] بر امام {{ع}} بود و به طور قهری از امکانات [[دستگاه خلافت]] برخوردار بودند، اما به گونه‌ای [[رفتار]] می‌کردند که گویی با خلافت مخالف و معترض است. ایشان از موقعیتی که داشتند، در جهت پیشبرد [[دین اسلام]] و هر چه بیشتر شناختن پیامبر {{صل}} و [[خاندان]] [[اهل]] بیت‌{{عم}} بهره می‌جستند<ref>زندگی سیاسی هشتمین امام {{ع}}، لوح فشرده.</ref>.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۷۴۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:02:39Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۳۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[هجرت امام رضا به خراسان در تاریخ اسلامی]] - [[هجرت امام رضا به خراسان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[هجرت امام رضا به خراسان در تاریخ اسلامی]] - [[هجرت امام رضا به خراسان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	بعد از [[شهادت امام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} در [[سال ۱۸۳ هجری]] قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]]{{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای [[نیرنگ‌باز]] و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]]{{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا{{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]]{{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]]{{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام{{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۸۰۴.</ref>		بعد از [[شهادت امام]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} در [[سال ۱۸۳ هجری]] قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]] {{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای [[نیرنگ‌باز]] و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]] {{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا {{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]] {{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]] {{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام {{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۸۰۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T22:26:26Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[هجرت امام رضا به خراسان در تاریخ اسلامی]] - [[هجرت امام رضا به خراسان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[هجرت امام رضا به خراسان در تاریخ اسلامی]] - [[هجرت امام رضا به خراسان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		==مقدمه==
	بعد از [[شهادت امام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} در [[سال ۱۸۳ هجری]] قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]]{{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای [[نیرنگ‌باز]] و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]]{{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا{{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]]{{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]]{{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام{{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۸۰۴.</ref>		بعد از [[شهادت امام]] [[موسی بن جعفر]]{{ع}} در [[سال ۱۸۳ هجری]] قمری<ref>وفیات الاعیان، ج۵، ص۳۱۰؛ الارشاد، ج۲، ص۳۰۷.</ref>، اوضاع [[حکومتی]] [[خلفای عباسی]]، توسط [[علویان]] و [[شیعیان]] و [[محبان]] [[اهل بیت]]{{عم}}، آشفته گشت. سال‌های پایانی [[خلافت]] [[هارون]] در [[کشمکش]] با [[قیام‌ها]] علیه [[عباسیان]] بود. بعد از [[مرگ]] [[هارون‌الرشید]] در [[سال ۱۹۳ هجری]] قمری<ref>الحامل، ج۵، ص۵۸؛ تاریخ طبری، ج۱۰، ص۶۰۶؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۲۵.</ref> و سپس کشته شدن [[امین]] به دست [[مأمون]]<ref>فوات الوفیات، ج۲، ص۲۶۹؛ نجوم الزاهره، ج۲، ص۲۰۱.</ref>، [[حکومت عباسی]] [[حاکم]] و خلیفه‌ای [[نیرنگ‌باز]] و سالوس را به خود دید. او می‌دانست اگر بخواهد روش خلفای گذشته را دنبال نماید، خلافتش چند صباحی به طول نخواهد انجامید؛ زیرا که در جای جای [[بلاد اسلامی]]، [[شورش‌ها]] و قیام‌هایی علیه عباسیان انجام می‌گرفت و یا در [[شرف]] انجام بود<ref>تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۰-۴۶۲.</ref>. بنابراین او که برای رسیدن به خلافت، حتی از کشتن [[برادر]] خویش نگذشت، نمی‌توانست [[شاهد]] باشد که خلافتش به‌دست علویان و هواخواهان آنها [[سرکوب]] و منکوب گردد. پس با نقشه‌هایی کاملاً هدفمند و دقیق، کار خلافت خویش را آغاز نمود. [[تاریخ]] مأمون را [[انسانی]] با هوش و [[درایت]] معرفی می‌کند<ref>مآثر النافة فی معالم الخلاقة، ج۱، ص۲۱۳؛ تاریخ الخلفاء، ص۳۰۶.</ref> و [[سند]] [[تأیید]] این ادعا را در جذب [[امام رضا]]{{ع}} به سوی خویش می‌داند. مأمون می‌دانست برای این که بخواهد نظر شیعیان را به خود جلب نماید، باید طرح [[دوستی]] با [[امام]] شیعیان را در امور خویش قرار دهد. مأمون ابتدا طی نامه‌ای دوستی و ارادت خویش را به [[خاندان]] [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}} ابراز نمود و روش گذشتگان خویش را روشی غلط و [[اشتباه]] خواند و خود را حامی و [[هوادار]] شیعیان معرفی کرد و خلافت و [[رهبری]] را [[شایسته]] خاندان [[علوی]] دانست<ref>تاریخ روضة الصفا، ج۳، ص۴۲-۴۳؛ ج۸، ص۴۷.</ref>. او از امام رضا{{ع}} خواست به [[خراسان]] و مقرّ [[حکومت]] [[سفر]] کند تا از نزدیک ارادت خویش را به شیعیان نشان دهد، اما [[امام رضا]]{{ع}} به این [[دعوت]] جواب رد دادند<ref>۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. [[نامه‌ها]] و مکاتبات بیشتر شد و تا حدّی پیش رفت که رنگ و بوی [[تهدید]] را به خود گرفت. [[مأمون]] دو نفر از [[کارگزاران]] و [[سرداران]] خویش را برای [[همراهی]] نمودن [[امام]]{{ع}} به سوی [[مدینه]] گسیل داشت. سرانجام، امام به ناچار این باصطلاح دعوت را پذیرفتند و خود را برای [[هجرت]] به سوی [[خراسان]] آماده نمودند<ref>عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۹۸ و ۴۰۱؛ الکامل، ج۴، ص۱۶۲؛ تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۶۵؛ مروج الذهب، ج۲، ص۴۴۱؛ اصول کافی، ج۲، ص۴۰۷.</ref>. حرکت امام{{ع}} به سوی خراسان و [[مرو]]، یک [[سفر]] نبود، بلکه هجرت و دل‌کندن از موطن و دلبستگی‌ها و ساکن شدن در سرزمینی [[غریب]] و در نهایت غریبانه به شهادت‌رسیدن بود.<ref>[[حسین محمدی\|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)\|رضانامه]] ص ۸۰۴.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۶:		خط ۱۳:

	[[رده:هجرت امام رضا به خراسان]]		[[رده:هجرت امام رضا به خراسان]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T17:09:21Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[هجرت امام رضا به خراسان در تاریخ اسلامی]] - [[هجرت امام رضا به خراسان در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[هجرت امام رضا به خراسان در تاریخ اسلامی]] - [[هجرت امام رضا به خراسان در معارف و سیره رضوی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'

2022-01-21T18:40:21Z

جایگزینی متن - '</div> <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">' به '</div>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۱۰
خط ۲:		خط ۲:
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[هجرت امام رضا به خراسان در تاریخ اسلامی]] - [[هجرت امام رضا به خراسان در معارف و سیره رضوی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[هجرت امام رضا به خراسان در تاریخ اسلامی]] - [[هجرت امام رضا به خراسان در معارف و سیره رضوی]]</div>
	~~<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-18T02:59:16Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۲۹
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:هجرت امام رضا به خراسان]]		[[رده:هجرت امام رضا به خراسان]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

هجرت امام رضا به خراسان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۵

Bahmani: /* منابع */

Bahmani: /* منابع */

Bahmani در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۵

Bahmani: /* منابع */

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

Heydari: جایگزینی متن - ' ' به ''

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

Heydari: جایگزینی متن - '
' به '
'