هجرت به مدینه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۷

2025-11-30T09:27:47Z

Bahmani: /* توطئه قتل پیامبر و جانفشانی امیرالمؤمنین {{ع}} */

2025-11-30T09:26:40Z

توطئه قتل پیامبر و جانفشانی امیرالمؤمنین {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۶
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	[[دشمنان]] هنگام صبح به [[خانه]] حضرت ریختند؛ اما از آن حضرت خبری نبود. [[حضرت علی]] {{ع}} را دیدند که در بستر [[پیامبر]] خوابیده است. وقتی از آن حضرت از [[پیامبر]] {{صل}} سؤال کردند، آن بزرگوار اظهار بی‌اطلاعی کرد. طبق [[نقلی]] دیگر، [[حضرت علی]] {{ع}} فرمود: "شما از او خواستید از این [[شهر]] بیرون رود و او رفت"<ref>احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۳۹.</ref>. [[ایثار]] و [[فداکاری]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} در این شب که به "[[لیلةالمبیت]]" مشهور شده است، سبب شد [[آیه]] ۲۰۷ [[سوره بقره]] در این باره نازل شود<ref>فرات بن ابراهیم کوفی، تفسیرفرات الکوفی، ص۶۵.</ref>. در این [[آیه]] آمده است: {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref>.		[[دشمنان]] هنگام صبح به [[خانه]] حضرت ریختند؛ اما از آن حضرت خبری نبود. [[حضرت علی]] {{ع}} را دیدند که در بستر [[پیامبر]] خوابیده است. وقتی از آن حضرت از [[پیامبر]] {{صل}} سؤال کردند، آن بزرگوار اظهار بی‌اطلاعی کرد. طبق [[نقلی]] دیگر، [[حضرت علی]] {{ع}} فرمود: "شما از او خواستید از این [[شهر]] بیرون رود و او رفت"<ref>احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۳۹.</ref>. [[ایثار]] و [[فداکاری]] [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} در این شب که به "[[لیلةالمبیت]]" مشهور شده است، سبب شد [[آیه]] ۲۰۷ [[سوره بقره]] در این باره نازل شود<ref>فرات بن ابراهیم کوفی، تفسیرفرات الکوفی، ص۶۵.</ref>. در این [[آیه]] آمده است: {{متن قرآن\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref>.

	[[مشرکان]] [[مکه]]، وقتی نقشه خویش را نقش بر [[آب]] دیدند [[ناامید]] نشدند. آنها با تمام توان [[تصمیم]] گرفتند به جستجوی [[پیامبر]] {{صل}} بپردازند<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۴۸۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۷۷؛ احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲ ص۳۹.</ref>. آنان در [[مکه]] اعلام کردند هر کس [[محمد]] {{صل}} را زنده دستگیر کند و به [[قریش]] بسپارد، صد شتر به او [[پاداش]] خواهند داد<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۱، ص۴۸۹.</ref>. [[مشرکان]] [[مکه]] در جستجوی [[پیامبر]] {{صل}} تا نزدیک [[غار ثور]] هم آمدند؛ اما تارهای عنکبوت که بر در [[غار]] تنیده شده بود و کبوتری که در آنجا لانه ساخته بود، آنها را مطمئن ساخت که کسی داخل این [[غار]] نشده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۷۷؛ احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۳۹.</ref>.<ref>[[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۹۳-۳۹۸؛ [[زینب ابراهیمی\|ابراهیمی، زینب]]، [[گاه‌شمار (مقاله)\|گاه‌شمار]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ~~ص۱۸~~.</ref>		[[مشرکان]] [[مکه]]، وقتی نقشه خویش را نقش بر [[آب]] دیدند [[ناامید]] نشدند. آنها با تمام توان [[تصمیم]] گرفتند به جستجوی [[پیامبر]] {{صل}} بپردازند<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۴۸۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۷۷؛ احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲ ص۳۹.</ref>. آنان در [[مکه]] اعلام کردند هر کس [[محمد]] {{صل}} را زنده دستگیر کند و به [[قریش]] بسپارد، صد شتر به او [[پاداش]] خواهند داد<ref>ابن هشام، السیره النبویه، ج۱، ص۴۸۹.</ref>. [[مشرکان]] [[مکه]] در جستجوی [[پیامبر]] {{صل}} تا نزدیک [[غار ثور]] هم آمدند؛ اما تارهای عنکبوت که بر در [[غار]] تنیده شده بود و کبوتری که در آنجا لانه ساخته بود، آنها را مطمئن ساخت که کسی داخل این [[غار]] نشده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۱۷۷؛ احمد بن ابی یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۳۹.</ref>.<ref>[[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۹۳-۳۹۸؛ [[زینب ابراهیمی\|ابراهیمی، زینب]]، [[گاه‌شمار (مقاله)\|گاه‌شمار]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۱۸؛ [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۸۸ ـ ۱۰۹۰.</ref>

	== آغاز هجرت ==		== آغاز هجرت ==

Bahmani: /* منابع */

2025-11-30T09:25:54Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۵
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	# [[پرونده:42439.jpg\|22px]] [[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲''']]		# [[پرونده:42439.jpg\|22px]] [[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲''']]
	# [[پرونده:IM010504.jpg\|22px]] [[رمضان محمدی\|محمدی]]، [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم\|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام ج۱ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام ج۱''']]		# [[پرونده:IM010504.jpg\|22px]] [[رمضان محمدی\|محمدی]]، [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم\|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام ج۱ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام ج۱''']]
			# [[پرونده:IM010703.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|'''محمدنامه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - 'واحدی' به 'واحدی'

2023-02-12T07:02:09Z

جایگزینی متن - 'واحدی' به 'واحدی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۲
خط ۶۷:		خط ۶۷:
	# [[سرزمین]]: در [[پیمان]] [[نامه]] عمومی بر مرزهای جغرافیایی مدینه و پیدایش [[حرم]] تأکید شده است. در این [[پیمان‌نامه]] مرکزیت [[حکومت]]، یثرب/ [[مدینة النبی]] تعیین شده و به عنوان منطقه [[امن]] و به دور از [[منازعات]] دانسته شده است؛		# [[سرزمین]]: در [[پیمان]] [[نامه]] عمومی بر مرزهای جغرافیایی مدینه و پیدایش [[حرم]] تأکید شده است. در این [[پیمان‌نامه]] مرکزیت [[حکومت]]، یثرب/ [[مدینة النبی]] تعیین شده و به عنوان منطقه [[امن]] و به دور از [[منازعات]] دانسته شده است؛
	# حکومت: [[قدرت سیاسی]] پیامبر{{صل}} در پیمان نامه عمومی پذیرفته شده است و موقعیت [[رهبری]] وی در لابه‌لای بندهای پیمان نامه به خوبی پیداست و [[تصمیم‌گیری‌ها]] و [[داوری]] در [[اختلاف‌ها]] بر عهده اوست. وضعیت پرداخت هزینه‌ها و محدوده [[قدرت]] قبائل، آزادی‌ها و [[حقوق مدنی]] قبیله‌ها و افراد هم پیمان آنها مشخص شده است و به نحوی بر [[امنیت]] داخلی و [[دفاع]] مشترک از مدینه و جلوگیری از [[تجاوز]]، توجه شده و بدان پرداخته و قانون‌گذاری‌های [[سیاسی]]، [[مالی]] و قضائی انجام شده است؛ بدین‌سان، نهادهای [[فرمانروا]] و [[وظایف]] و اختیارات هر کدام و [[روابط]] میان آنها روشن و چگونگی و روش اداره [[اجتماع]] بیان شده است.		# حکومت: [[قدرت سیاسی]] پیامبر{{صل}} در پیمان نامه عمومی پذیرفته شده است و موقعیت [[رهبری]] وی در لابه‌لای بندهای پیمان نامه به خوبی پیداست و [[تصمیم‌گیری‌ها]] و [[داوری]] در [[اختلاف‌ها]] بر عهده اوست. وضعیت پرداخت هزینه‌ها و محدوده [[قدرت]] قبائل، آزادی‌ها و [[حقوق مدنی]] قبیله‌ها و افراد هم پیمان آنها مشخص شده است و به نحوی بر [[امنیت]] داخلی و [[دفاع]] مشترک از مدینه و جلوگیری از [[تجاوز]]، توجه شده و بدان پرداخته و قانون‌گذاری‌های [[سیاسی]]، [[مالی]] و قضائی انجام شده است؛ بدین‌سان، نهادهای [[فرمانروا]] و [[وظایف]] و اختیارات هر کدام و [[روابط]] میان آنها روشن و چگونگی و روش اداره [[اجتماع]] بیان شده است.
	# [[حاکمیت]]: قدرت [[مشروع]] و [[وضع قوانین]] در [[جامعه]] بر عهده [[خدا]] و [[رسول]] نهاده شده و [[داوری]] بر عهده ایشان قرار گرفته است<ref>فیرحی، دولت شهر پیامبر، ص۱۸۳.</ref>؛ نظامی که [[رسول خدا]]{{صل}} آن را بر پا کرد، بر اساس هم‌خونی یا رابطه [[نژادی]] [[استوار]] نبود، بلکه بر پایه‌های [[اخلاقی]] و [[عقیدتی]] بنیان نهاده شده بود. در [[جامعه]] نوین، [[مسلمانان]] به پروردگاری یگانه [[ایمان]] داشته و به دستورهای [[دینی]] ~~[[واحدی]]،~~ سر [[تعظیم]] فرود می‌آوردند و از رسول خدا{{صل}} [[پیروی]] می‌کردند. در این دیدگاه، مسلمانان، مجموعه‌ای یگانه بودند که هر یک [[پشتیبان]] دیگری است. هر یک از آنان، از [[پشتیبانی]] دیگر افراد [[امت]] بهره‌مند بود و هنگام نیاز، از کمک و [[یاری]] دیگری برخوردار می‌شد. [[نظام قبیله‌ای]] [[حاکم]] در [[حجاز]] می‌توانست یکی از موانع تحقق ایده‌های رسول خدا{{صل}} باشد، اما آن [[حضرت]] اصل نظام قبیله‌ای [[عرب]] را پذیرفت و کوشید این [[نظام]] را [[هدایت]] کرده و در قالب [[شعارها]] و ایده‌های [[اسلامی]] کنترل کند و از رقابت‌های قبیله‌ای در [[پیشرفت]] [[اسلام]] بهره برد<ref>ر.ک: حسینیان مقدم، مناسبات مهاجر و انصار، ص۲۲۶. برای اطلاع از نظام اداری رسول خدا{{صل}} به بخش سیره، سیره سیاسی و نظام اداری مراجعه شود.</ref>.<ref>[[رمضان محمدی\|محمدی]]، [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم\|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام (کتاب)\|تاریخ اسلام]] ص۱۵۷.</ref>		# [[حاکمیت]]: قدرت [[مشروع]] و [[وضع قوانین]] در [[جامعه]] بر عهده [[خدا]] و [[رسول]] نهاده شده و [[داوری]] بر عهده ایشان قرار گرفته است<ref>فیرحی، دولت شهر پیامبر، ص۱۸۳.</ref>؛ نظامی که [[رسول خدا]]{{صل}} آن را بر پا کرد، بر اساس هم‌خونی یا رابطه [[نژادی]] [[استوار]] نبود، بلکه بر پایه‌های [[اخلاقی]] و [[عقیدتی]] بنیان نهاده شده بود. در [[جامعه]] نوین، [[مسلمانان]] به پروردگاری یگانه [[ایمان]] داشته و به دستورهای [[دینی]] واحدی، سر [[تعظیم]] فرود می‌آوردند و از رسول خدا{{صل}} [[پیروی]] می‌کردند. در این دیدگاه، مسلمانان، مجموعه‌ای یگانه بودند که هر یک [[پشتیبان]] دیگری است. هر یک از آنان، از [[پشتیبانی]] دیگر افراد [[امت]] بهره‌مند بود و هنگام نیاز، از کمک و [[یاری]] دیگری برخوردار می‌شد. [[نظام قبیله‌ای]] [[حاکم]] در [[حجاز]] می‌توانست یکی از موانع تحقق ایده‌های رسول خدا{{صل}} باشد، اما آن [[حضرت]] اصل نظام قبیله‌ای [[عرب]] را پذیرفت و کوشید این [[نظام]] را [[هدایت]] کرده و در قالب [[شعارها]] و ایده‌های [[اسلامی]] کنترل کند و از رقابت‌های قبیله‌ای در [[پیشرفت]] [[اسلام]] بهره برد<ref>ر.ک: حسینیان مقدم، مناسبات مهاجر و انصار، ص۲۲۶. برای اطلاع از نظام اداری رسول خدا{{صل}} به بخش سیره، سیره سیاسی و نظام اداری مراجعه شود.</ref>.<ref>[[رمضان محمدی\|محمدی]]، [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم\|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام (کتاب)\|تاریخ اسلام]] ص۱۵۷.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* نخستین اقدامات پیامبر در مدینه */

2022-11-30T08:05:52Z

نخستین اقدامات پیامبر در مدینه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	هنگام ورود رسول خدا{{صل}} به یثرب، قبائل گوناگونی از ایشان [[دعوت]] می‌کردند که در میان آنان پیاده شود و اقامت کند. آن حضرت نیز در [[اندیشه]] یافتن محل مناسبی برای استقرار خود بود که مرکزیت و بر مناطق و محله‌های دیگر یثرب اشراف داشته باشد. از این رو، در پاسخ به [[اصرار]] [[بنی عمرو بن عوف]] فرمود: {{متن حدیث\|أُمِرْتُ بِقَرْيَةٍ تَأْكُلُ الْقُرَى‌}}: «من مأمورم در محلی بمانم که محله‌های دیگر را دربر گیرد». محلی که سرانجام [[رسول خدا]]{{صل}} در آنجا پیاده شد، محله [[بنی مالک بن نجار]] بود که دایی‌های جدش [[عبدالمطلب]] در آن سکنی داشتند. این محل به لحاظ موقعیت جغرافیایی در میانه [[شهر]] یثرب قرار داشت و می‌توانست به مناطق دیگر شهر مشرف باشد. بنابراین، این مکان آگاهانه از سوی رسول خدا{{صل}} [[انتخاب]] شد<ref>ر.ک: جعفریان، حکمت انتخاب مسجد النبی، ج۱، ص۳۰۱.</ref>. [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} از [[مکه]] به [[مدینه]]، توسط خود آن حضرت مبدأ [[تاریخ هجری]] [[مسلمانان]] قرار گرفت<ref>[[رمضان محمدی\|محمدی]]، [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم\|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام (کتاب)\|تاریخ اسلام]] ص۱۵۲؛ [[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۹۳-۳۹۸؛ [[زینب ابراهیمی\|ابراهیمی، زینب]]، [[گاه‌شمار (مقاله)\|گاه‌شمار]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۱۸.</ref>.		هنگام ورود رسول خدا{{صل}} به یثرب، قبائل گوناگونی از ایشان [[دعوت]] می‌کردند که در میان آنان پیاده شود و اقامت کند. آن حضرت نیز در [[اندیشه]] یافتن محل مناسبی برای استقرار خود بود که مرکزیت و بر مناطق و محله‌های دیگر یثرب اشراف داشته باشد. از این رو، در پاسخ به [[اصرار]] [[بنی عمرو بن عوف]] فرمود: {{متن حدیث\|أُمِرْتُ بِقَرْيَةٍ تَأْكُلُ الْقُرَى‌}}: «من مأمورم در محلی بمانم که محله‌های دیگر را دربر گیرد». محلی که سرانجام [[رسول خدا]]{{صل}} در آنجا پیاده شد، محله [[بنی مالک بن نجار]] بود که دایی‌های جدش [[عبدالمطلب]] در آن سکنی داشتند. این محل به لحاظ موقعیت جغرافیایی در میانه [[شهر]] یثرب قرار داشت و می‌توانست به مناطق دیگر شهر مشرف باشد. بنابراین، این مکان آگاهانه از سوی رسول خدا{{صل}} [[انتخاب]] شد<ref>ر.ک: جعفریان، حکمت انتخاب مسجد النبی، ج۱، ص۳۰۱.</ref>. [[هجرت رسول خدا]]{{صل}} از [[مکه]] به [[مدینه]]، توسط خود آن حضرت مبدأ [[تاریخ هجری]] [[مسلمانان]] قرار گرفت<ref>[[رمضان محمدی\|محمدی]]، [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم\|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام (کتاب)\|تاریخ اسلام]] ص۱۵۲؛ [[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۹۳-۳۹۸؛ [[زینب ابراهیمی\|ابراهیمی، زینب]]، [[گاه‌شمار (مقاله)\|گاه‌شمار]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۱۸.</ref>.

	== نخستین [[اقدامات پیامبر]] در مدینه ==		== نخستین اقدامات پیامبر در مدینه ==
	رسول خدا{{صل}} از ورود به مدینه، مشکلاتی پیش روی خود داشت. از جمله این [[مشکلات]]، بافت قبیله‌ای ساکنان یثرب بود که پیش از این در قالب رقابت‌ها و نزاع‌های دو [[قبیله]] [[اوس و خزرج]] بارها بروز کرده بود؛ چنان که حضور گروه‌هایی چون [[یهودیان]]، تنظیم [[روابط]] میان گروه‌های گوناگون را دشوار ساخت و تنظیم برنامه‌ای از سوی رسول خدا{{صل}} در این زمینه، ضروری به نظر می‌رسید. مشکل دیگر رسول خدا{{صل}}، نداشتن افراد نظامی و [[سازمان]] رزمی بود که اینک با توجه به [[دشمنان]] گسترده‌ای که برای آن حضرت با [[هجرت]] پدید آمده بود، ضروری [[احساس]] می‌شد. اقدامات بعدی رسول خدا{{صل}} برای مقابله با این مشکلات بود:		رسول خدا{{صل}} از ورود به مدینه، مشکلاتی پیش روی خود داشت. از جمله این [[مشکلات]]، بافت قبیله‌ای ساکنان یثرب بود که پیش از این در قالب رقابت‌ها و نزاع‌های دو [[قبیله]] [[اوس و خزرج]] بارها بروز کرده بود؛ چنان که حضور گروه‌هایی چون [[یهودیان]]، تنظیم [[روابط]] میان گروه‌های گوناگون را دشوار ساخت و تنظیم برنامه‌ای از سوی رسول خدا{{صل}} در این زمینه، ضروری به نظر می‌رسید. مشکل دیگر رسول خدا{{صل}}، نداشتن افراد نظامی و [[سازمان]] رزمی بود که اینک با توجه به [[دشمنان]] گسترده‌ای که برای آن حضرت با [[هجرت]] پدید آمده بود، ضروری [[احساس]] می‌شد. اقدامات بعدی رسول خدا{{صل}} برای مقابله با این مشکلات بود:
	#فعالیت‌ها و اقدامات پیامبر{{صل}} در سال اول حضور در مدینه نشانگر تلاش ایشان برای تأسیس و [[تشکیل حکومت]] است. نخستین کاری که [[پیامبر خدا]]{{صل}} در مدینه انجام داد، تأسیس مرکزی به نام [[مسجد]] برای فعالیت‌های خود بود.		#فعالیت‌ها و اقدامات پیامبر{{صل}} در سال اول حضور در مدینه نشانگر تلاش ایشان برای تأسیس و [[تشکیل حکومت]] است. نخستین کاری که [[پیامبر خدا]]{{صل}} در مدینه انجام داد، تأسیس مرکزی به نام [[مسجد]] برای فعالیت‌های خود بود.

Bahmani در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۰۵

2022-11-30T08:05:10Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* آغاز هجرت از مکه به مدینه */

2022-11-30T08:04:25Z

آغاز هجرت از مکه به مدینه

@@ خط ۱۳: / خط ۱۳: @@
 == هجرت در [[آیات]] و [[روایات]] ==
 در [[قرآن کریم]] و [[روایات]] به اهمیت چنین هجرت‌هایی که نمونه بارز آن در [[هجرت پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[مکه]] به [[مدینه]] تبلور یافته، اشاره شده است. [[خداوند متعال]] در [[آیه]] ۱۰۰ [[سوره نساء]] می‌فرماید: {{متن قرآن|وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ}}<ref>«و هر که از خانه خویش برای هجرت به سوی خداوند و پیامبرش برون آید سپس مرگ او را دریابد؛ بی‌گمان پاداش او بر عهده خداوند است» سوره نساء، آیه ۱۰۰.</ref> در آیه‌ای دیگر می‌فرماید: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ}}<ref>«و کسانی که ایمان آورده و هجرت گزیده و در راه خداوند جهاد کرده‌اند و کسانی که (به آنان) پناه داده و یاری رسانده‌اند به راستی مؤمن‌اند؛ آنان آمرزش و روزی ارجمندی دارند» سوره انفال، آیه ۷۴.</ref>. در [[حدیثی]] از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} درباره اهمیت [[هجرت]] (از محیط [[گناه]]) آمده است: "هر کس برای [[حفظ]] دینش از نقطه‌ای از [[زمین]] به نقطه‌ای دیگر [[هجرت]] کند، اگرچه یک وجب باشد، مستوجب رسیدن به [[بهشت]] است"<ref>{{متن حدیث| مَنْ فَرَّ بِدِينِهِ مِنْ أَرْضٍ إِلَى أَرْضٍ وَ إِنْ كَانَ شِبْراً مِنَ الْأَرْضِ اسْتَوْجَبَ الْجَنَّةَ}}؛ بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج‏۱۹، ص۳۱.</ref>.<ref>[[یدالله حاجی‌زاده|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۹۳-۳۹۸.</ref>
 ==هجرت رسول خدا{{صل}} به مدینه==

Bahmani: /* زمینه‌های هجرت به یثرب */

2022-11-30T07:30:23Z

زمینه‌های هجرت به یثرب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۰
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	== هجرت در [[آیات]] و [[روایات]] ==		== هجرت در [[آیات]] و [[روایات]] ==
	در [[قرآن کریم]] و [[روایات]] به اهمیت چنین هجرت‌هایی که نمونه بارز آن در [[هجرت پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[مکه]] به [[مدینه]] تبلور یافته، اشاره شده است. [[خداوند متعال]] در [[آیه]] ۱۰۰ [[سوره نساء]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ}}<ref>«و هر که از خانه خویش برای هجرت به سوی خداوند و پیامبرش برون آید سپس مرگ او را دریابد؛ بی‌گمان پاداش او بر عهده خداوند است» سوره نساء، آیه ۱۰۰.</ref> در آیه‌ای دیگر می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ}}<ref>«و کسانی که ایمان آورده و هجرت گزیده و در راه خداوند جهاد کرده‌اند و کسانی که (به آنان) پناه داده و یاری رسانده‌اند به راستی مؤمن‌اند؛ آنان آمرزش و روزی ارجمندی دارند» سوره انفال، آیه ۷۴.</ref>. در [[حدیثی]] از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} درباره اهمیت [[هجرت]] (از محیط [[گناه]]) آمده است: "هر کس برای [[حفظ]] دینش از نقطه‌ای از [[زمین]] به نقطه‌ای دیگر [[هجرت]] کند، اگرچه یک وجب باشد، مستوجب رسیدن به [[بهشت]] است"<ref>{{متن حدیث\| مَنْ فَرَّ بِدِينِهِ مِنْ أَرْضٍ إِلَى أَرْضٍ وَ إِنْ كَانَ شِبْراً مِنَ الْأَرْضِ اسْتَوْجَبَ الْجَنَّةَ}}؛ بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج‏۱۹، ص۳۱.</ref>.<ref>[[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۹۳-۳۹۸.</ref>		در [[قرآن کریم]] و [[روایات]] به اهمیت چنین هجرت‌هایی که نمونه بارز آن در [[هجرت پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[مکه]] به [[مدینه]] تبلور یافته، اشاره شده است. [[خداوند متعال]] در [[آیه]] ۱۰۰ [[سوره نساء]] می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ}}<ref>«و هر که از خانه خویش برای هجرت به سوی خداوند و پیامبرش برون آید سپس مرگ او را دریابد؛ بی‌گمان پاداش او بر عهده خداوند است» سوره نساء، آیه ۱۰۰.</ref> در آیه‌ای دیگر می‌فرماید: {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ}}<ref>«و کسانی که ایمان آورده و هجرت گزیده و در راه خداوند جهاد کرده‌اند و کسانی که (به آنان) پناه داده و یاری رسانده‌اند به راستی مؤمن‌اند؛ آنان آمرزش و روزی ارجمندی دارند» سوره انفال، آیه ۷۴.</ref>. در [[حدیثی]] از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} درباره اهمیت [[هجرت]] (از محیط [[گناه]]) آمده است: "هر کس برای [[حفظ]] دینش از نقطه‌ای از [[زمین]] به نقطه‌ای دیگر [[هجرت]] کند، اگرچه یک وجب باشد، مستوجب رسیدن به [[بهشت]] است"<ref>{{متن حدیث\| مَنْ فَرَّ بِدِينِهِ مِنْ أَرْضٍ إِلَى أَرْضٍ وَ إِنْ كَانَ شِبْراً مِنَ الْأَرْضِ اسْتَوْجَبَ الْجَنَّةَ}}؛ بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج‏۱۹، ص۳۱.</ref>.<ref>[[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص۳۹۳-۳۹۸.</ref>

	~~== زمینه‌های هجرت به یثرب ==~~
	[[دیدارها]] و گفتگوهای رسول خدا {{صل}} با قبایل و افراد گوناگون در موسم‌های [[حج]]، اگرچه چندان تأثیری در [[اسلام آوردن]] آنان نداشت، ولی دستاورد مهم آن، زمینه‌سازی برای اسلام آوردن یثربیان و سرانجام هجرت به یثرب بود. رسول خدا {{صل}} (در سال یازدهم) در محل [[عقبه]] در [[منا]] با شش تن از [[قبیله خزرج]] که از یثرب برای حج آمده بودند، [[دیدار]] و آنان را به اسلام دعوت کرد. آنها با توجه به آنکه از [[یهود]] درباره [[آخرین پیامبر]] مطالبی شنیده بودند، اسلام آوردند و اظهار [[امیدواری]] کردند با وجود آن حضرت، [[مشکلات]] [[اجتماعی]] [[اهل]] یثرب نیز سامان یابد و گفتند: ما [[اسلام]] را بر اهل یثرب عرضه می‌کنیم که اگر آنان بپذیرند و [[خداوند]] آنان را بر محور اسلام گرد آورد، هیچ کس از آن حضرت عزیزتر نخواهد بود<ref>ابن هشام، ج۲، ص۷۰ و ۷۱؛ و با اندکی تغییر، ابن سعد، ج۱، ص۱۷۰؛ طبری، تاریخ، ج۲، ص۳۵۳ و ۳۵۴؛ بیهقی، دلائل، ج۲، ص۴۳۴.</ref>. این افراد در حالی که اسلام آورده بودند، به یثرب بازگشتند و در میان [[قبیله]] خود از [[رسول خدا]] {{صل}} [[سخن]] گفتند و آنان را به اسلام [[دعوت]] کردند. آوازه اسلام در یثرب پیچید و خانه‌ای از [[انصار]] نبود مگر آنکه در آن از رسول خدا {{صل}} سخن می‌گفتند<ref>ابن هشام، ج۲، ص۷۲ و ۷۳؛ ابن سعد، ج۱، ص۱۷۰؛ طبری، تاریخ، ج۲، ص۳۵۵؛ بیهقی، دلائل، ج۲، ص۴۳۵.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی\|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی (کتاب)\|مقاله «محمد رسول الله»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص۵۳.</ref>

	== آغاز [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]] ==		== آغاز [[هجرت]] از [[مکه]] به [[مدینه]] ==

Bahmani: /* منابع */

2022-11-30T07:15:18Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۸۱:		خط ۸۱:
	# [[پرونده:42439.jpg\|22px]] [[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲''']]		# [[پرونده:42439.jpg\|22px]] [[یدالله حاجی‌زاده\|حاجی‌زاده، یدالله]]، [[هجرت به مدینه (مقاله)\|هجرت به مدینه]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲''']]
	# [[پرونده:IM010504.jpg\|22px]] [[رمضان محمدی\|محمدی]]، [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم\|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام ج۱ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام ج۱''']]		# [[پرونده:IM010504.jpg\|22px]] [[رمضان محمدی\|محمدی]]، [[منصور داداش‌نژاد\|داداش‌نژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم\|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام ج۱ (کتاب)\|'''تاریخ اسلام ج۱''']]
			# [[پرونده:IM009657.jpg\|22px]] [[قاسم خانجانی\|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «محمد رسول الله»، دانشنامه سیره نبوی ج۱]]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۱۲

2022-11-30T07:12:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = هجرت		\| موضوع مرتبط = هجرت
خط ۶:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط = پیامبر خاتم (پرسش)		\| پرسش مرتبط = پیامبر خاتم (پرسش)
	}}		}}

	'''هجرت''' به معنای دوری و ترک کردن است و مصداق روشن آن در [[هجرت پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[مکه]] به [[مدینه]] تبلور یافته است که در ربیع الاول [[سال]] سیزده هجری در پی افزایش [[آزار]] و اذیت‌های [[مشرکان]] نسبت به [[مسلمانان]] به وقوع پیوست. [[هجرت پیامبر]] به از مکه به مدینه مبدأ تاریخ اسلام قرار گرفته است.		'''هجرت''' به معنای دوری و ترک کردن است و مصداق روشن آن در [[هجرت پیامبر اکرم]] {{صل}} از [[مکه]] به [[مدینه]] تبلور یافته است که در ربیع الاول [[سال]] سیزده هجری در پی افزایش [[آزار]] و اذیت‌های [[مشرکان]] نسبت به [[مسلمانان]] به وقوع پیوست. [[هجرت پیامبر]] به از مکه به مدینه مبدأ تاریخ اسلام قرار گرفته است.