هدایت در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۲۳

2023-07-06T06:23:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۳
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = هدایت		\| موضوع مرتبط = هدایت
	\| عنوان مدخل = [[هدایت]]		\| عنوان مدخل = [[هدایت]]
	\| مداخل مرتبط = [[هدایت در لغت]] - [[هدایت در قرآن]] - [[هدایت در کلام اسلامی]] - [[هدایت در معارف دعا و زیارات]] - [[هدایت در معارف و سیره علوی]] - [[هدایت در معارف و سیره سجادی]] - [[هدایت در سیره معصوم]] - [[هدایت در جامعه‌شناسی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[هدایت در لغت]] - [[هدایت در قرآن]] - [[هدایت در کلام اسلامی]] - [[هدایت در فقه اسلامی]] - [[هدایت در معارف دعا و زیارات]] - [[هدایت در معارف و سیره علوی]] - [[هدایت در معارف و سیره سجادی]] - [[هدایت در سیره معصوم]] - [[هدایت در جامعه‌شناسی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۳۴

2023-07-06T04:34:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۴
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = هدایت		\| موضوع مرتبط = هدایت
	\| عنوان مدخل = [[هدایت]]		\| عنوان مدخل = [[هدایت]]
	\| مداخل مرتبط = [[هدایت در لغت]] - [[هدایت در قرآن]] - [[هدایت در کلام اسلامی]] - [[هدایت در معارف دعا و زیارات]] - [[هدایت در معارف و سیره سجادی]] - [[هدایت در سیره معصوم]] - [[هدایت در جامعه‌شناسی اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[هدایت در لغت]] - [[هدایت در قرآن]] - [[هدایت در کلام اسلامی]] - [[هدایت در معارف دعا و زیارات]] - [[هدایت در معارف و سیره علوی]] - [[هدایت در معارف و سیره سجادی]] - [[هدایت در سیره معصوم]] - [[هدایت در جامعه‌شناسی اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: جایگزینی متن - 'منتهی الیه' به 'منتهی‌الیه'

2022-12-08T08:14:16Z

جایگزینی متن - 'منتهی الیه' به 'منتهی‌الیه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۴
خط ۱۳۳:		خط ۱۳۳:
	#{{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا}}<ref>«اوست که پیامبرش را با رهنمود و دین راستین فرستاد تا آن را بر همه دین‌ها برتری دهد و خداوند، گواه بس» سوره فتح، آیه ۲۸.</ref>.		#{{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا}}<ref>«اوست که پیامبرش را با رهنمود و دین راستین فرستاد تا آن را بر همه دین‌ها برتری دهد و خداوند، گواه بس» سوره فتح، آیه ۲۸.</ref>.
	#{{متن قرآن\|قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى}}<ref>«بگو همه چشم به راهند، شما هم چشم به راه باشید، به زودی خواهید دانست چه کسانی همراهان راه میانه‌اند و چه کسی رهیافته است» سوره طه، آیه ۱۳۵.</ref>.		#{{متن قرآن\|قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى}}<ref>«بگو همه چشم به راهند، شما هم چشم به راه باشید، به زودی خواهید دانست چه کسانی همراهان راه میانه‌اند و چه کسی رهیافته است» سوره طه، آیه ۱۳۵.</ref>.
	#{{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ * قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ فَإِنَّمَا أَضِلُّ عَلَى نَفْسِي وَإِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ}}<ref>«بگو: چه کسی از آسمان‌ها و زمین به شما روزی می‌رساند؟ بگو: خداوند و بی‌گمان ما یا شما بر رهنمود یا در گمراهی آشکاریم * بگو اگر گمراه گردم تنها به زیان خویش گمراه می‌گردم و اگر رهیاب شوم از آن روست که پروردگارم به من وحی می‌کند؛ بی‌گمان او شنوایی نزدیک است» سوره سبأ، آیه ۲۴ و ۵۰.</ref>. '''نکته''': {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ...}} این [[آیه]] [[احتجاج]] دیگری است علیه [[مشرکین]]، از [[ناحیه]] [[رزق]]، که ملاک عمده [[بت‌پرستی]] ایشان است، چون [[مشرکین]] در [[پرستش]] [[بت]]، این مستمسک را برای خود درست کرده بودند، که [[پرستش]] [[بت]]، مایه خوشنودی آلهه است، و وقتی از ما [[راضی]] شدند، [[رزق]] ما را توسعه می‌دهند، و در نتیجه [[سعادتمند]] می‌شویم، لذا [[رسول]] گرامی خود را [[دستور]] می‌دهد از ایشان بپرسد: چه کسی از [[آسمان]] و [[زمین]] [[رزق]] ایشان را فراهم می‌کند؟ و خودش از این سؤال پاسخ دهد: [[خدای سبحان]] [[رزق]] می‌دهد، چون [[رزق]] خودش مخلوقی از مخلوقات [[خدا]] است، و در نظر خود [[مشرکین]] هم جز [[خدا]] کسی [[خالق]] نیست، چیزی که هست [[مشرکین]] از اعتراف به این [[معتقد]] خود استنکاف می‌ورزیدند، با اینکه در [[دل]] به آن [[ایمان]] داشتند، به همین جهت بود که [[خدای سبحان]] [[دستور]] داد [[رسول خدا]] {{صل}} از طرف ایشان پاسخ دهد. پس فرمود: {{متن قرآن\|قُلِ اللَّهُ}} بگو [[خدا]] {{متن قرآن\|وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}} این جمله تتمه [[کلامی]] است که [[رسول خدا]] {{صل}} [[مأمور]] شده بعد از القای [[حجت]] و وضوح [[حق]] در مسأله [[الوهیت]] آن را با [[مشرکین]] در میان بگذارد، و اساس این [[کلام]] مبنی بر [[انصاف]] خواستن از [[خصم]] است، و مفادش این است که هر سخنی و [[اعتقادی]] یکی از دو حال را ممکن است داشته باشد: یا [[هدایت]] باشد و یا [[ضلالت]]، و دیگر شق سوم ندارد، نه نفیاً، و نه اثباتاً، نه ممکن است سخنی هیچ یک از آن دو نباشد، و نه ممکن است هر دو باشد. و ما و شما که دو [[اعتقاد]] مختلف داریم، ممکن نیست هر دوی ما در [[هدایت]]، و یا هر دو در [[ضلالت]] باشیم، و ناچار یکی از ما سخنش [[هدایت]]، و از دیگری [[ضلالت]] است، حالا یا سخن و [[اعتقاد]] ما [[هدایت]]، و از شما [[ضلالت]] است، و یا به عکس، از شما [[هدایت]] و از ما [[ضلالت]] است، حالا خودتان با نظر [[انصاف]] بنگرید، آیا این حجتی که من علیه شما اقامه کردم [[حق]] است‌؟ یا [[حجت]] شما، آن وقت خودتان [[گمراه]] را از راه یافته تشخیص دهید، و [[اذعان]] کنید کدام یک از ما محق و کدام مبطلیم. در اینجا سؤالی است، و آن این است که چرا در دو جمله {{متن قرآن\|عَلَى هُدًى}} و {{متن قرآن\|فِي ضَلَالٍ}} تعبیر مختلف شد، در اولی با کلمه “علی” و در دومی کلمه “فی” آمد، با اینکه می‌توانست در هر دو بفرماید: - لعلی [[هدی]] او [[علی]] ضلال؟ بعضی<ref>تفسیر فخر رازی، ج۲۵، ص۲۵۷.</ref> در پاسخ این سؤال گفته‌اند: [[اختلاف]] تعبیر برای اشاره به این نکته بوده که [[مهتدی]] و راه یافته مثل کسی می‌ماند که بر بالای مناره قرار دارد، و راه و پایانش را می‌بیند، و می‌بیند که راه به [[سعادت]] او منتهی می‌شود، لذا فرمود: (لَعَلی هُدیً) بر بالای [[هدایت]] است، ولی [[گمراه]] از آنجا که فرو رفته در [[ظلمت]] است، حتی جای پای خود را نمی‌بیند، که کجا قدم بگذارد، تا چه رسد به اینکه ~~منتهی الیه~~ راه خود را ببیند، و بفهمد که چه وظیفه‌ای دارد، لذا در طرف [[ضلالت]] فرمود: {{متن قرآن\|أَوْ فِي ضَلَالٍ}}<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۵۶۴.</ref>.		#{{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ * قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ فَإِنَّمَا أَضِلُّ عَلَى نَفْسِي وَإِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ}}<ref>«بگو: چه کسی از آسمان‌ها و زمین به شما روزی می‌رساند؟ بگو: خداوند و بی‌گمان ما یا شما بر رهنمود یا در گمراهی آشکاریم * بگو اگر گمراه گردم تنها به زیان خویش گمراه می‌گردم و اگر رهیاب شوم از آن روست که پروردگارم به من وحی می‌کند؛ بی‌گمان او شنوایی نزدیک است» سوره سبأ، آیه ۲۴ و ۵۰.</ref>. '''نکته''': {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ...}} این [[آیه]] [[احتجاج]] دیگری است علیه [[مشرکین]]، از [[ناحیه]] [[رزق]]، که ملاک عمده [[بت‌پرستی]] ایشان است، چون [[مشرکین]] در [[پرستش]] [[بت]]، این مستمسک را برای خود درست کرده بودند، که [[پرستش]] [[بت]]، مایه خوشنودی آلهه است، و وقتی از ما [[راضی]] شدند، [[رزق]] ما را توسعه می‌دهند، و در نتیجه [[سعادتمند]] می‌شویم، لذا [[رسول]] گرامی خود را [[دستور]] می‌دهد از ایشان بپرسد: چه کسی از [[آسمان]] و [[زمین]] [[رزق]] ایشان را فراهم می‌کند؟ و خودش از این سؤال پاسخ دهد: [[خدای سبحان]] [[رزق]] می‌دهد، چون [[رزق]] خودش مخلوقی از مخلوقات [[خدا]] است، و در نظر خود [[مشرکین]] هم جز [[خدا]] کسی [[خالق]] نیست، چیزی که هست [[مشرکین]] از اعتراف به این [[معتقد]] خود استنکاف می‌ورزیدند، با اینکه در [[دل]] به آن [[ایمان]] داشتند، به همین جهت بود که [[خدای سبحان]] [[دستور]] داد [[رسول خدا]] {{صل}} از طرف ایشان پاسخ دهد. پس فرمود: {{متن قرآن\|قُلِ اللَّهُ}} بگو [[خدا]] {{متن قرآن\|وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}} این جمله تتمه [[کلامی]] است که [[رسول خدا]] {{صل}} [[مأمور]] شده بعد از القای [[حجت]] و وضوح [[حق]] در مسأله [[الوهیت]] آن را با [[مشرکین]] در میان بگذارد، و اساس این [[کلام]] مبنی بر [[انصاف]] خواستن از [[خصم]] است، و مفادش این است که هر سخنی و [[اعتقادی]] یکی از دو حال را ممکن است داشته باشد: یا [[هدایت]] باشد و یا [[ضلالت]]، و دیگر شق سوم ندارد، نه نفیاً، و نه اثباتاً، نه ممکن است سخنی هیچ یک از آن دو نباشد، و نه ممکن است هر دو باشد. و ما و شما که دو [[اعتقاد]] مختلف داریم، ممکن نیست هر دوی ما در [[هدایت]]، و یا هر دو در [[ضلالت]] باشیم، و ناچار یکی از ما سخنش [[هدایت]]، و از دیگری [[ضلالت]] است، حالا یا سخن و [[اعتقاد]] ما [[هدایت]]، و از شما [[ضلالت]] است، و یا به عکس، از شما [[هدایت]] و از ما [[ضلالت]] است، حالا خودتان با نظر [[انصاف]] بنگرید، آیا این حجتی که من علیه شما اقامه کردم [[حق]] است‌؟ یا [[حجت]] شما، آن وقت خودتان [[گمراه]] را از راه یافته تشخیص دهید، و [[اذعان]] کنید کدام یک از ما محق و کدام مبطلیم. در اینجا سؤالی است، و آن این است که چرا در دو جمله {{متن قرآن\|عَلَى هُدًى}} و {{متن قرآن\|فِي ضَلَالٍ}} تعبیر مختلف شد، در اولی با کلمه “علی” و در دومی کلمه “فی” آمد، با اینکه می‌توانست در هر دو بفرماید: - لعلی [[هدی]] او [[علی]] ضلال؟ بعضی<ref>تفسیر فخر رازی، ج۲۵، ص۲۵۷.</ref> در پاسخ این سؤال گفته‌اند: [[اختلاف]] تعبیر برای اشاره به این نکته بوده که [[مهتدی]] و راه یافته مثل کسی می‌ماند که بر بالای مناره قرار دارد، و راه و پایانش را می‌بیند، و می‌بیند که راه به [[سعادت]] او منتهی می‌شود، لذا فرمود: (لَعَلی هُدیً) بر بالای [[هدایت]] است، ولی [[گمراه]] از آنجا که فرو رفته در [[ظلمت]] است، حتی جای پای خود را نمی‌بیند، که کجا قدم بگذارد، تا چه رسد به اینکه منتهی‌الیه راه خود را ببیند، و بفهمد که چه وظیفه‌ای دارد، لذا در طرف [[ضلالت]] فرمود: {{متن قرآن\|أَوْ فِي ضَلَالٍ}}<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۵۶۴.</ref>.
	#{{متن قرآن\|أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ * وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ أَلَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقَامٍ}}<ref>«آیا خداوند بنده خویش را بسنده نیست؟ و تو را از کسانی جز او می‌ترسانند و هر کس را خداوند گمراه گذارد رهنمونی نخواهد داشت * و هر کس را خداوند رهنمایی کند گمراه‌کننده‌ای نخواهد داشت؛ آیا خداوند پیروزمندی دادستاننده نیست؟» سوره زمر، آیه ۳۶-۳۷.</ref>. '''نکته''': به دنبال تهدیدهای [[مشرکان]] نسبت به [[پیامبر]] [[خداوند]] میفرماید: آیا [[خداوند]] برای [[نجات]] و [[دفاع]] از بنده‌اش در برابر [[دشمنان]] کافی نیست‌؟ اما آنها تو را از غیر او می‌ترسانند {{متن قرآن\|أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ}} خداوندی که قدرتش [[برتر]] از همه قدرت‌هاست و از نیازها و [[مشکلات]] بندگانش به خوبی [[آگاه]] است و نسبت به آنها نهایت [[لطف]] و [[مرحمت]] را دارد چگونه ممکن است [[بندگان]] با ایمانش را در برابر [[طوفان]] حوادث و موج [[عداوت]] [[دشمنان]] تنها بگذارد؟ هنگامی که او [[پشتیبان]] بنده‌اش باشد، و هر کس را [[خداوند]] [[گمراه]] کند، هیچ [[هدایت]] کننده‌ای ندارد {{متن قرآن\|وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ}} و هر کس را [[خدا]] [[هدایت]] کند هیچ [[گمراه]] کننده‌ای نخواهد داشت {{متن قرآن\|وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ}} [[بدیهی]] است نه آن [[ضلالت]] بی‌دلیل است، و نه این [[هدایت]] بی‌حساب، بلکه هر یک تداومی است بر خواست خود [[انسان]] و تلاش او. که [[انسان]] با [[اعمال]] خود زمینه [[هدایت]] و [[گمراهی]] از طرف [[خداوند]] را فراهم می‌کند و جبری در کار نیست و [[انسان]] با [[انتخاب]] خود به سوی [[راه هدایت]] و [[ضلالت]] رهسپار می‌شود {{متن قرآن\|إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا}}<ref>«ما به او راه را نشان داده‌ایم خواه سپاسگزار باشد یا ناسپاس» سوره انسان، آیه ۳.</ref>.		#{{متن قرآن\|أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ * وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ أَلَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقَامٍ}}<ref>«آیا خداوند بنده خویش را بسنده نیست؟ و تو را از کسانی جز او می‌ترسانند و هر کس را خداوند گمراه گذارد رهنمونی نخواهد داشت * و هر کس را خداوند رهنمایی کند گمراه‌کننده‌ای نخواهد داشت؛ آیا خداوند پیروزمندی دادستاننده نیست؟» سوره زمر، آیه ۳۶-۳۷.</ref>. '''نکته''': به دنبال تهدیدهای [[مشرکان]] نسبت به [[پیامبر]] [[خداوند]] میفرماید: آیا [[خداوند]] برای [[نجات]] و [[دفاع]] از بنده‌اش در برابر [[دشمنان]] کافی نیست‌؟ اما آنها تو را از غیر او می‌ترسانند {{متن قرآن\|أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ}} خداوندی که قدرتش [[برتر]] از همه قدرت‌هاست و از نیازها و [[مشکلات]] بندگانش به خوبی [[آگاه]] است و نسبت به آنها نهایت [[لطف]] و [[مرحمت]] را دارد چگونه ممکن است [[بندگان]] با ایمانش را در برابر [[طوفان]] حوادث و موج [[عداوت]] [[دشمنان]] تنها بگذارد؟ هنگامی که او [[پشتیبان]] بنده‌اش باشد، و هر کس را [[خداوند]] [[گمراه]] کند، هیچ [[هدایت]] کننده‌ای ندارد {{متن قرآن\|وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ}} و هر کس را [[خدا]] [[هدایت]] کند هیچ [[گمراه]] کننده‌ای نخواهد داشت {{متن قرآن\|وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ}} [[بدیهی]] است نه آن [[ضلالت]] بی‌دلیل است، و نه این [[هدایت]] بی‌حساب، بلکه هر یک تداومی است بر خواست خود [[انسان]] و تلاش او. که [[انسان]] با [[اعمال]] خود زمینه [[هدایت]] و [[گمراهی]] از طرف [[خداوند]] را فراهم می‌کند و جبری در کار نیست و [[انسان]] با [[انتخاب]] خود به سوی [[راه هدایت]] و [[ضلالت]] رهسپار می‌شود {{متن قرآن\|إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا}}<ref>«ما به او راه را نشان داده‌ایم خواه سپاسگزار باشد یا ناسپاس» سوره انسان، آیه ۳.</ref>.
	#{{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ وَكَفَى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَنَصِيرًا}}<ref>«و بدین‌گونه برای هر پیامبری دشمنی از گناهکاران نهادیم و پروردگارت (تو را) رهنما و یاور بس» سوره فرقان، آیه ۳۱.</ref>.		#{{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ وَكَفَى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَنَصِيرًا}}<ref>«و بدین‌گونه برای هر پیامبری دشمنی از گناهکاران نهادیم و پروردگارت (تو را) رهنما و یاور بس» سوره فرقان، آیه ۳۱.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - '، -' به ' -'

2022-11-27T11:34:57Z

جایگزینی متن - '، -' به ' -'

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'امکان پذیر' به 'امکان‌پذیر'

2022-10-26T07:04:21Z

جایگزینی متن - 'امکان پذیر' به 'امکان‌پذیر'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۴
خط ۹۳:		خط ۹۳:
	#{{متن قرآن\|قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ}}<ref>«بگو: از خداوند فرمانبرداری کنید و از پیامبر فرمان برید و اگر رو بگردانید جز این نیست که آنچه بر گردن او نهاده‌اند بر اوست و آنچه بر گردن شما نهاده‌اند بر شماست و اگر از او فرمان برید راهیاب می‌شوید و بر (عهده) پیامبر جز پیام‌رسانی آشکار نیست» سوره نور، آیه ۵۴.</ref>.		#{{متن قرآن\|قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ}}<ref>«بگو: از خداوند فرمانبرداری کنید و از پیامبر فرمان برید و اگر رو بگردانید جز این نیست که آنچه بر گردن او نهاده‌اند بر اوست و آنچه بر گردن شما نهاده‌اند بر شماست و اگر از او فرمان برید راهیاب می‌شوید و بر (عهده) پیامبر جز پیام‌رسانی آشکار نیست» سوره نور، آیه ۵۴.</ref>.

	'''نکات''': [[دعوت]] و [[هدایت]] از سوی [[پیامبر]] باید با [[منطق]] و [[استدلال]] و [[موعظه]] و اگر [[جدال]] است، احسن باشد. وپیامبر [[مأمور]] [[هدایت مردم]]، با [[آموزش]] [[حکمت]] به آنان، [[موعظه]] [[نیکو]] و [[زیبا]] روشی برای [[هدایت مردم]] و توصیه [[خداوند]] به پیامبراست {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} از سوی دیگر مقوله [[هدایت تشریعی]] که در [[اختیار]] [[بندگان]] است از نظر [[قرآن]] اجباری نیست. یعنی در آن واداشتن و [[اجبار]] معنایی ندارد، زیرا [[هدایت]] به [[قلب]] است و [[قلب]] [[تصرف]] طبیعی ندارد. و از طرفی چنین چیزی متعلق [[مشیت]] و خواست [[خدا]] نیست، - آن‌چه خواست خداست، [[هدایت]] [[فطرت]] و [[راهنمایی]] [[خرد]] است- {{متن قرآن\|وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و اگر پروردگارت می‌خواست، تمام آن کسان که روی زمین‌اند همگی ایمان می‌آوردند؛ آیا تو مردم را ناگزیر می‌کنی که مؤمن باشند؟» سوره یونس، آیه ۹۹.</ref>. پس آیا تو [[مردم]] را ناگزیر می‌کنی که بگروند و کسانی که از پاپ کاتولیک‌تر می‌شوند و می‌خواهند که به [[زور]] افراد را به [[بهشت]] ببرند داعیه بیشتری از [[خدا]] دارند. اما [[خدا]] در [[هدایت تشریعی]] خود [[بندگان]] را به چنین [[هدایتی]] مجبور نمی‌کند و از راه [[اکراه]]، آنان را به [[پیروی]] از [[خرد]] و [[ایمان]] وادار نمی‌سازد، زیرا [[دنیا]] صحنه [[اختیار]] و [[آزمایش]] است و [[امتحان]] و [[آزمایش]]، با [[اجبار]] و [[اکراه]]، ~~امکان پذیر~~ نیست: {{متن قرآن\|فَلَوْ شَاءَ لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ}}<ref>«بگو: برهان رسا از آن خداوند است، اگر می‌خواست شما همگان را رهنمایی می‌کرد» سوره انعام، آیه ۱۴۹.</ref> نیز گفته است: {{متن قرآن\|أَفَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنْ لَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيعًا}}<ref>«آیا مؤمنان درنیافته‌اند که اگر خداوند بخواهد همه مردم را راهنمایی می‌کند؟» سوره رعد، آیه ۳۱.</ref> آیا آنان که [[ایمان]] آورده‌اند، نامید نشده‌اند که اگر [[خدا]] می‌خواست همه [[مردم]] را [[هدایت]] می‌کرد؟ ولی [[خدای متعال]]، چنین [[هدایتی]] را برای [[مردم]] نخواسته است، زیرا با [[اختیار]] و [[انتخاب]] و [[نظام]] [[جزا]] و [[پاداش]] و [[تکلیف]] و [[امتحان]] و بلکه [[تکامل انسان]] و ایجاد رقابت میان [[انسان‌ها]] منافی است. به همین [[دلیل]] حتی اگر به [[تصور]] خود اجباری در امر [[هدایت]] هم بشود، باز اثری ندارد و نتیجه نمی‌دهد: {{متن قرآن\|وَإِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدَى لَا يَسْمَعُوا وَتَرَاهُمْ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ}}<ref>«و اگر آنان را به رهنمود فرا خوانید نمی‌شنوند و می‌بینی که به تو می‌نگرند در حالی که نمی‌بینند!» سوره اعراف، آیه ۱۹۸.</ref> و اگر آنان را به [[هدایت]] و راه راست فراخوانی نشوند و آنان را می‌بینی که به سوی تو می‌نگرند در حالی که نمی‌بینند. و باز [[خداوند]] می‌گوید: اگر آنها این [[حق]] مبین را پذیرا نمی‌شوند، و سخنان گرم تو در [[قلب]] سرد آنها اثر نمی‌کند جای تعجب نیست چرا که تو نمی‌توانی سخنت را به [[گوش]] [[مردگان]] برسانی {{متن قرآن\|إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى}} مخاطب تو زندگانند، آنها که [[روحی]] زنده و بیدار و [[حق]] [[طلب]] دارند، نه [[مردگان]] زنده نما که [[تعصب]] و [[لجاجت]] و استمرار بر [[گناه]]، [[فکر]] و [[اندیشه]] آنها را تعطیل کرده است. حتی کسانی که - زنده‌اند اما گوش‌های آنها - کر است نمی‌توانی سخن خود را به آنها برسانی، مخصوصاً هنگامی که پشت کنند و از تو دور شوند {{متن قرآن\|وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ}} باز اگر آنها به جای گوش شنوا چشم [[بینایی]] داشتند، در این صورت گر چه صدا به گوش آنها نمی‌رسید، اما ممکن بود با علامت و اشاره [[صراط مستقیم]] را پیدا کنند، اما افسوس که آنها [[نابینا]] هم هستند و تو نمی‌توانی نابینایان را از گمراهیشان باز گردانی و [[هدایت]] کنی {{متن قرآن\|مَا أَنْتَ بِهَادِي الْعُمْيِ عَنْ ضَلَالَتِهِمْ}} و به این ترتیب تمام راه‌های [[درک]] [[حقیقت]] به روی آنها بسته است، قلب‌هایشان مرده، گوش‌هاشان کر و چشم‌هاشان نابیناست. تو فقط می‌توانی سخن خود را به گوش کسانی برسانی که آماده [[پذیرش]] [[ایمان]] به [[آیات]] ما هستند و در برابر [[حق]] تسلیمند {{متن قرآن\|إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ يُؤْمِنُ بِآيَاتِنَا فَهُمْ مُسْلِمُونَ}} [[خداوند متعال]]، همان‌گونه که به [[بشر]]، [[حیات]] طبیعی و جسمی بخشیده، برای او، [[حیات معنوی]] و موجبات آن را نیز فراهم کرده است، که این [[حیات معنوی]] در سایه [[دعوت به ایمان]] و [[هدایت تکوینی]] و [[تشریعی]] پدید می‌آید و پیدایش [[ایمان]] از رهگذر [[نور]] و مراتب کمال [[هدایت الهی]] انجام می‌گیرد: {{متن قرآن\|فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ}}<ref>«خداوند هر کس را که بخواهد راهنمایی کند دلش را برای (پذیرش) اسلام می‌گشاید» سوره انعام، آیه ۱۲۵.</ref> ولی در نوع اول از [[هدایت]] طبیعی، احتمال [[گمراهی]] وجود دارد و در نوع دوم که [[هدایت]] خاص باشد، چنین احتمالی وجود نخواهد داشت: {{متن قرآن\|وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْنَاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمَى عَلَى الْهُدَى}}<ref>«و اما (قوم) ثمود را رهنمون شدیم و آنان نابینایی (و گمراهی) را بر رهیابی گزیدند» سوره فصلت، آیه ۱۷.</ref> اما [[قوم ثمود]] را ما [[راهنمایی]] کردیم، و آنان [[نابینایی]] را بر [[هدایت]] ترجیح دادن، [[هدایت]] و راهنمای این گونه اول: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ}}<ref>«و هر کس را خداوند رهنمایی کند گمراه‌کننده‌ای نخواهد داشت» سوره زمر، آیه ۳۷.</ref> [[راهنمایی]] از گونه دوم است.		'''نکات''': [[دعوت]] و [[هدایت]] از سوی [[پیامبر]] باید با [[منطق]] و [[استدلال]] و [[موعظه]] و اگر [[جدال]] است، احسن باشد. وپیامبر [[مأمور]] [[هدایت مردم]]، با [[آموزش]] [[حکمت]] به آنان، [[موعظه]] [[نیکو]] و [[زیبا]] روشی برای [[هدایت مردم]] و توصیه [[خداوند]] به پیامبراست {{متن قرآن\|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} از سوی دیگر مقوله [[هدایت تشریعی]] که در [[اختیار]] [[بندگان]] است از نظر [[قرآن]] اجباری نیست. یعنی در آن واداشتن و [[اجبار]] معنایی ندارد، زیرا [[هدایت]] به [[قلب]] است و [[قلب]] [[تصرف]] طبیعی ندارد. و از طرفی چنین چیزی متعلق [[مشیت]] و خواست [[خدا]] نیست، - آن‌چه خواست خداست، [[هدایت]] [[فطرت]] و [[راهنمایی]] [[خرد]] است- {{متن قرآن\|وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و اگر پروردگارت می‌خواست، تمام آن کسان که روی زمین‌اند همگی ایمان می‌آوردند؛ آیا تو مردم را ناگزیر می‌کنی که مؤمن باشند؟» سوره یونس، آیه ۹۹.</ref>. پس آیا تو [[مردم]] را ناگزیر می‌کنی که بگروند و کسانی که از پاپ کاتولیک‌تر می‌شوند و می‌خواهند که به [[زور]] افراد را به [[بهشت]] ببرند داعیه بیشتری از [[خدا]] دارند. اما [[خدا]] در [[هدایت تشریعی]] خود [[بندگان]] را به چنین [[هدایتی]] مجبور نمی‌کند و از راه [[اکراه]]، آنان را به [[پیروی]] از [[خرد]] و [[ایمان]] وادار نمی‌سازد، زیرا [[دنیا]] صحنه [[اختیار]] و [[آزمایش]] است و [[امتحان]] و [[آزمایش]]، با [[اجبار]] و [[اکراه]]، امکان‌پذیر نیست: {{متن قرآن\|فَلَوْ شَاءَ لَهَدَاكُمْ أَجْمَعِينَ}}<ref>«بگو: برهان رسا از آن خداوند است، اگر می‌خواست شما همگان را رهنمایی می‌کرد» سوره انعام، آیه ۱۴۹.</ref> نیز گفته است: {{متن قرآن\|أَفَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنْ لَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيعًا}}<ref>«آیا مؤمنان درنیافته‌اند که اگر خداوند بخواهد همه مردم را راهنمایی می‌کند؟» سوره رعد، آیه ۳۱.</ref> آیا آنان که [[ایمان]] آورده‌اند، نامید نشده‌اند که اگر [[خدا]] می‌خواست همه [[مردم]] را [[هدایت]] می‌کرد؟ ولی [[خدای متعال]]، چنین [[هدایتی]] را برای [[مردم]] نخواسته است، زیرا با [[اختیار]] و [[انتخاب]] و [[نظام]] [[جزا]] و [[پاداش]] و [[تکلیف]] و [[امتحان]] و بلکه [[تکامل انسان]] و ایجاد رقابت میان [[انسان‌ها]] منافی است. به همین [[دلیل]] حتی اگر به [[تصور]] خود اجباری در امر [[هدایت]] هم بشود، باز اثری ندارد و نتیجه نمی‌دهد: {{متن قرآن\|وَإِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدَى لَا يَسْمَعُوا وَتَرَاهُمْ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ}}<ref>«و اگر آنان را به رهنمود فرا خوانید نمی‌شنوند و می‌بینی که به تو می‌نگرند در حالی که نمی‌بینند!» سوره اعراف، آیه ۱۹۸.</ref> و اگر آنان را به [[هدایت]] و راه راست فراخوانی نشوند و آنان را می‌بینی که به سوی تو می‌نگرند در حالی که نمی‌بینند. و باز [[خداوند]] می‌گوید: اگر آنها این [[حق]] مبین را پذیرا نمی‌شوند، و سخنان گرم تو در [[قلب]] سرد آنها اثر نمی‌کند جای تعجب نیست چرا که تو نمی‌توانی سخنت را به [[گوش]] [[مردگان]] برسانی {{متن قرآن\|إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى}} مخاطب تو زندگانند، آنها که [[روحی]] زنده و بیدار و [[حق]] [[طلب]] دارند، نه [[مردگان]] زنده نما که [[تعصب]] و [[لجاجت]] و استمرار بر [[گناه]]، [[فکر]] و [[اندیشه]] آنها را تعطیل کرده است. حتی کسانی که - زنده‌اند اما گوش‌های آنها - کر است نمی‌توانی سخن خود را به آنها برسانی، مخصوصاً هنگامی که پشت کنند و از تو دور شوند {{متن قرآن\|وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ}} باز اگر آنها به جای گوش شنوا چشم [[بینایی]] داشتند، در این صورت گر چه صدا به گوش آنها نمی‌رسید، اما ممکن بود با علامت و اشاره [[صراط مستقیم]] را پیدا کنند، اما افسوس که آنها [[نابینا]] هم هستند و تو نمی‌توانی نابینایان را از گمراهیشان باز گردانی و [[هدایت]] کنی {{متن قرآن\|مَا أَنْتَ بِهَادِي الْعُمْيِ عَنْ ضَلَالَتِهِمْ}} و به این ترتیب تمام راه‌های [[درک]] [[حقیقت]] به روی آنها بسته است، قلب‌هایشان مرده، گوش‌هاشان کر و چشم‌هاشان نابیناست. تو فقط می‌توانی سخن خود را به گوش کسانی برسانی که آماده [[پذیرش]] [[ایمان]] به [[آیات]] ما هستند و در برابر [[حق]] تسلیمند {{متن قرآن\|إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ يُؤْمِنُ بِآيَاتِنَا فَهُمْ مُسْلِمُونَ}} [[خداوند متعال]]، همان‌گونه که به [[بشر]]، [[حیات]] طبیعی و جسمی بخشیده، برای او، [[حیات معنوی]] و موجبات آن را نیز فراهم کرده است، که این [[حیات معنوی]] در سایه [[دعوت به ایمان]] و [[هدایت تکوینی]] و [[تشریعی]] پدید می‌آید و پیدایش [[ایمان]] از رهگذر [[نور]] و مراتب کمال [[هدایت الهی]] انجام می‌گیرد: {{متن قرآن\|فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ}}<ref>«خداوند هر کس را که بخواهد راهنمایی کند دلش را برای (پذیرش) اسلام می‌گشاید» سوره انعام، آیه ۱۲۵.</ref> ولی در نوع اول از [[هدایت]] طبیعی، احتمال [[گمراهی]] وجود دارد و در نوع دوم که [[هدایت]] خاص باشد، چنین احتمالی وجود نخواهد داشت: {{متن قرآن\|وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْنَاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمَى عَلَى الْهُدَى}}<ref>«و اما (قوم) ثمود را رهنمون شدیم و آنان نابینایی (و گمراهی) را بر رهیابی گزیدند» سوره فصلت، آیه ۱۷.</ref> اما [[قوم ثمود]] را ما [[راهنمایی]] کردیم، و آنان [[نابینایی]] را بر [[هدایت]] ترجیح دادن، [[هدایت]] و راهنمای این گونه اول: {{متن قرآن\|وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ}}<ref>«و هر کس را خداوند رهنمایی کند گمراه‌کننده‌ای نخواهد داشت» سوره زمر، آیه ۳۷.</ref> [[راهنمایی]] از گونه دوم است.

	=== محرومان از [[هدایت]] ===		=== محرومان از [[هدایت]] ===

Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

2022-09-13T05:23:32Z

جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۳
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	== رابطه میان [[هدایت]] و [[امامت]] ==		== رابطه میان [[هدایت]] و [[امامت]] ==
	[[پیامبران الهی]]، [[هادیان]] انسان‌هایند. بایسته است که به این [[پرسش]] پاسخ داده شود که آیا می‌توان چنین [[وصف]] قرآنی‌ای را برای [[امامان]] نیز به کار برد و آنها را نیز [[هادی]] با مؤلفه‌های [[قرآنی]] آن نامید؟ با نگاهی به [[ضرورت بعثت پیامبران]]، می‌توان گفت: [[هدایت تشریعی]] [[پیامبران الهی]] مقارن با آغاز [[آفرینش انسان]] بوده است و چنین [[هدایتی]] باید تا آن هنگام که [[بشر]] وجود دارد، ادامه داشته باشد؛ چرا که [[خداوند متعال]] [[انسان]] را برای [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت دنیوی]] و [[اخروی]] [[آفریده]] است و با توجه به ناکافی بودن ابزار [[معرفتی]] [[انسان]]، یعنی [[حس]] و [[عقل]]، برای [[شناخت]] [[راه کمال]] و [[سعادت]]، [[لزوم]] وجود مسیر دیگری برای [[شناخت کامل]] طریق کمال و [[سعادت]]، ثابت می‌شود. این [[راه]]، [[وحی]] نامیده می‌شود و [[پیامبران]] آوردندگان معرفت‌های [[وحیانی]] برای بشرند<ref>ابوالصلاح حلبی، تقریب المعارف، ص۱۴۶-۱۴۸؛ محمد بن حسن شیخ طوسی، الاقتصاد، ص۱۵۲-۱۵۳؛ میثم بن علی بن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، ص۱۲۳-۱۲۴؛ امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۲۰۰؛ سید محمد حسین طباطبایی، شیعه در اسلام، ص۱۱۹-۱۲۰؛ مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۲، ص۱۵۵؛ محمد تقی مصباح یزدی، آموزش عقاید، درس بیست و دوم، ج۲، ص۹-۱۰؛ جعفر سبحانی، منشور عقاید امامیه، ص۹۷-۹۸.</ref>. از آنجا که تمام [[انسان‌ها]] برای [[هدف]] یاد شده [[آفریده]] شده‌اند و نقصان ابزار [[معرفتی]] آنها، امری عمومی است، بنابراین آنها تا [[قیامت]] به هادیانی نیاز دارند که ایشان را با [[راه]] [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت]] آشنا سازند. [[قرآن کریم]] با تأکید بر چنین آموزه‌ای، می‌فرماید: {{متن قرآن\|إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ}}<ref>«تو، تنها بیم‌دهنده‌ای و هر گروهی رهنمونی دارد» سوره رعد، آیه ۷.</ref>.		[[پیامبران الهی]]، [[هادیان]] انسان‌هایند. بایسته است که به این [[پرسش]] پاسخ داده شود که آیا می‌توان چنین وصف قرآنی‌ای را برای [[امامان]] نیز به کار برد و آنها را نیز [[هادی]] با مؤلفه‌های [[قرآنی]] آن نامید؟ با نگاهی به [[ضرورت بعثت پیامبران]]، می‌توان گفت: [[هدایت تشریعی]] [[پیامبران الهی]] مقارن با آغاز [[آفرینش انسان]] بوده است و چنین [[هدایتی]] باید تا آن هنگام که [[بشر]] وجود دارد، ادامه داشته باشد؛ چرا که [[خداوند متعال]] [[انسان]] را برای [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت دنیوی]] و [[اخروی]] [[آفریده]] است و با توجه به ناکافی بودن ابزار [[معرفتی]] [[انسان]]، یعنی [[حس]] و [[عقل]]، برای [[شناخت]] [[راه کمال]] و [[سعادت]]، [[لزوم]] وجود مسیر دیگری برای [[شناخت کامل]] طریق کمال و [[سعادت]]، ثابت می‌شود. این [[راه]]، [[وحی]] نامیده می‌شود و [[پیامبران]] آوردندگان معرفت‌های [[وحیانی]] برای بشرند<ref>ابوالصلاح حلبی، تقریب المعارف، ص۱۴۶-۱۴۸؛ محمد بن حسن شیخ طوسی، الاقتصاد، ص۱۵۲-۱۵۳؛ میثم بن علی بن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، ص۱۲۳-۱۲۴؛ امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۲۰۰؛ سید محمد حسین طباطبایی، شیعه در اسلام، ص۱۱۹-۱۲۰؛ مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۲، ص۱۵۵؛ محمد تقی مصباح یزدی، آموزش عقاید، درس بیست و دوم، ج۲، ص۹-۱۰؛ جعفر سبحانی، منشور عقاید امامیه، ص۹۷-۹۸.</ref>. از آنجا که تمام [[انسان‌ها]] برای [[هدف]] یاد شده [[آفریده]] شده‌اند و نقصان ابزار [[معرفتی]] آنها، امری عمومی است، بنابراین آنها تا [[قیامت]] به هادیانی نیاز دارند که ایشان را با [[راه]] [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت]] آشنا سازند. [[قرآن کریم]] با تأکید بر چنین آموزه‌ای، می‌فرماید: {{متن قرآن\|إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ}}<ref>«تو، تنها بیم‌دهنده‌ای و هر گروهی رهنمونی دارد» سوره رعد، آیه ۷.</ref>.

	همچنین در آیه‌ای دیگر، از لوازم [[هادی]] بودن [[پیامبر]]، یعنی [[بشیر]] و نذیر بودن، [[سخن]] به میان می‌آورد و می‌فرماید: {{متن قرآن\|إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ}}<ref>«ما تو را به حق، نویدبخش و بیم‌دهنده فرستاده‌ایم و هیچ امتی نیست مگر میان آنان بیم‌دهنده‌ای بوده است» سوره فاطر، آیه ۲۴.</ref>.		همچنین در آیه‌ای دیگر، از لوازم [[هادی]] بودن [[پیامبر]]، یعنی [[بشیر]] و نذیر بودن، [[سخن]] به میان می‌آورد و می‌فرماید: {{متن قرآن\|إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَإِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٌ}}<ref>«ما تو را به حق، نویدبخش و بیم‌دهنده فرستاده‌ایم و هیچ امتی نیست مگر میان آنان بیم‌دهنده‌ای بوده است» سوره فاطر، آیه ۲۴.</ref>.
خط ۵۲:		خط ۵۲:

	اینکه تأکید کردیم [[هادیان]] پس از ختم [[سلسله]] [[نبوت]]، لازم است تمام [[ویژگی‌های پیامبران]] جز [[دریافت وحی]] را داشته باشند، به این [[دلیل]] است که اساساً وجود همان ویژگی‌هاست که موجب تمام شدن [[حجّت]] بر [[مردم]] می‌شود.		اینکه تأکید کردیم [[هادیان]] پس از ختم [[سلسله]] [[نبوت]]، لازم است تمام [[ویژگی‌های پیامبران]] جز [[دریافت وحی]] را داشته باشند، به این [[دلیل]] است که اساساً وجود همان ویژگی‌هاست که موجب تمام شدن [[حجّت]] بر [[مردم]] می‌شود.
	ممکن است کسی بگوید، اینکه پس از [[ختم نبوت]]، لازم است هادیانی میان [[امت]] وجود داشته باشند، [[سخن]] [[درستی]] است، اما به چه [[دلیل]] تنها و تنها برخورداری از [[وحی تشریعی]] را فارق میان او و [[پیامبر]] قرار داده‌اید؟ به دیگر بیان، چه مانعی دارد که، پس از [[ختم نبوت]]، [[مردم]] [[هادیان]] را [[انتخاب]] کنند؛ یا آن‌که [[هادیان]] فاقد [[وصف]] [[عصمت]] باشند و با وجود این، به [[هدایت]] [[امت]] نیز مشغول باشند؟		ممکن است کسی بگوید، اینکه پس از [[ختم نبوت]]، لازم است هادیانی میان [[امت]] وجود داشته باشند، [[سخن]] [[درستی]] است، اما به چه [[دلیل]] تنها و تنها برخورداری از [[وحی تشریعی]] را فارق میان او و [[پیامبر]] قرار داده‌اید؟ به دیگر بیان، چه مانعی دارد که، پس از [[ختم نبوت]]، [[مردم]] [[هادیان]] را [[انتخاب]] کنند؛ یا آن‌که [[هادیان]] فاقد وصف [[عصمت]] باشند و با وجود این، به [[هدایت]] [[امت]] نیز مشغول باشند؟
	پاسخ این سخن از آنچه تا کنون بیان شد، روشن می‌شود؛ بدین بیان که [[هادی]] در [[اصلاح]] [[قرآنی]]، خود دارای ویژگی‌های مخصوصی است که [[علم]]، [[عصمت الهی]] و [[برگزیده شدن]] از جانب [[خداوند]]، از جمله آنهاست. در [[عصر حضور]] [[پیامبران]]، این اصطلاح، با مؤلفه‌های [[قرآنی]] آن، بر [[پیامبران]] اطلاق‌پذیر است. اگر چه ممکن است در همان دوران نیز برخی علمای [[امت]] با ره‌یافت از [[تعالیم]] [[پیامبران]] به [[هدایت]] [[انسان‌ها]] پرداخته باشند و به حسب معنای لغوی بتوان آنها را [[هادی]] نامید. از آنجا ایشان فاقد مؤلفه‌های [[قرآنی]] هستند، نمی‌توان آنها را [[هادی]] به معنای [[قرآنی]] آن، نامید. پس از ختم [[سلسله]] [[نبوت]] نیز [[هادیان]] بسیاری، به حسب معنای لغوی، وجود داشته‌اند که برخی از [[صحابه]] [[جلیل‌القدر]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}}، از جمله آنهایند. اصولاً بر اساس معنای لغوی، تمام معلمان بشری و حتی والدینِ [[فرزندان]]، آن‌گاه که در [[مقام]] [[راهنمایی]] هستند، به نوعی هادی‌اند؛ با وجود این، نمی‌توان آنها را [[هادی]] به معنای [[قرآنی]] آن نامید. وجود اینان موجب [[تمام شدن حجت]] بر [[مردم]] نمی‌شود؛ بلکه وجود هادیانی که دارای [[ویژگی‌های پیامبران]] باشند، [[حجت]] را بر [[مردم]] تمام خواهد کرد.		پاسخ این سخن از آنچه تا کنون بیان شد، روشن می‌شود؛ بدین بیان که [[هادی]] در [[اصلاح]] [[قرآنی]]، خود دارای ویژگی‌های مخصوصی است که [[علم]]، [[عصمت الهی]] و [[برگزیده شدن]] از جانب [[خداوند]]، از جمله آنهاست. در [[عصر حضور]] [[پیامبران]]، این اصطلاح، با مؤلفه‌های [[قرآنی]] آن، بر [[پیامبران]] اطلاق‌پذیر است. اگر چه ممکن است در همان دوران نیز برخی علمای [[امت]] با ره‌یافت از [[تعالیم]] [[پیامبران]] به [[هدایت]] [[انسان‌ها]] پرداخته باشند و به حسب معنای لغوی بتوان آنها را [[هادی]] نامید. از آنجا ایشان فاقد مؤلفه‌های [[قرآنی]] هستند، نمی‌توان آنها را [[هادی]] به معنای [[قرآنی]] آن، نامید. پس از ختم [[سلسله]] [[نبوت]] نیز [[هادیان]] بسیاری، به حسب معنای لغوی، وجود داشته‌اند که برخی از [[صحابه]] [[جلیل‌القدر]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}}، از جمله آنهایند. اصولاً بر اساس معنای لغوی، تمام معلمان بشری و حتی والدینِ [[فرزندان]]، آن‌گاه که در [[مقام]] [[راهنمایی]] هستند، به نوعی هادی‌اند؛ با وجود این، نمی‌توان آنها را [[هادی]] به معنای [[قرآنی]] آن نامید. وجود اینان موجب [[تمام شدن حجت]] بر [[مردم]] نمی‌شود؛ بلکه وجود هادیانی که دارای [[ویژگی‌های پیامبران]] باشند، [[حجت]] را بر [[مردم]] تمام خواهد کرد.

خط ۶۰:		خط ۶۰:
	با مراجعه به مسئله [[شئون]] و [[صفات امام]] در [[مذهب امامیه]]، می‌توان بدین نتیجه رسید که [[امام]] نیز کسی است که [[مرجع]] [[دینی]] و [[هدایتی]] [[مردم]] و دارای [[علم]] و [[عصمت الهی]] است و در [[حقیقت]]، او تنها کسی است که شرایط [[هادی]] در اصطلاح [[قرآنی]] را داراست.		با مراجعه به مسئله [[شئون]] و [[صفات امام]] در [[مذهب امامیه]]، می‌توان بدین نتیجه رسید که [[امام]] نیز کسی است که [[مرجع]] [[دینی]] و [[هدایتی]] [[مردم]] و دارای [[علم]] و [[عصمت الهی]] است و در [[حقیقت]]، او تنها کسی است که شرایط [[هادی]] در اصطلاح [[قرآنی]] را داراست.

	در [[روایات]] فراوانی که از طریق [[شیعه]] و [[اهل سنت]] [[نقل]] شده است، [[وصف]] [[هادی]] در [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ}}، بر [[امام علی]] {{ع}} [[تطبیق]] داده شده است<ref>.ر. ک: محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص۱۱۱؛ محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۹-۵۰؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۲؛ شیخ صدوق، الامالی، ص۲۷۶؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۶۶۷؛ محمد بن محمد حاکم نیسابوری، المستدرک، ج۳، ص۱۳۰؛ علی المتقی بن حسام‌الدین الهندی، کنز العمال، ج۲، ص۴۴۱.</ref>. همچنین در بسیاری از روایاتی که ذیل [[آیه]] مزبور صادر شده نیز تأکید گردیده است که هر امامی از [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} [[هادی]] [[مردم]] در عصری است که در آن [[زندگی]] می‌کند؛ چنان‌که [[امام صادق]] {{ع}} در روایتی معتبر در [[تفسیر آیه]] یاد شده فرمودند: {{متن حدیث\|كُلُّ إِمَامٍ هَادٍ لِلْقَرْنِ الَّذِي هُوَ فِيهِمْ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۱؛ محمد بن معسود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۰۴؛ محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص۱۱۰.</ref>؛ “هر امامِ [[هادی]] برای دورانی است که در آن است”. [[امام باقر]] {{ع}} نیز در روایتی صحیح، در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ}}، فرمودند: {{متن حدیث\|رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} الْمُنْذِرُ وَ لِكُلِّ زَمَانٍ مِنَّا هَادٍ يَهْدِيهِمْ إِلَى مَا جَاءَ بِهِ نَبِيُّ اللَّهِ {{صل}} ثُمَّ الْهُدَاةُ مِنْ بَعْدِهِ عَلِيٌّ ثُمَّ الْأَوْصِيَاءُ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۹ و ۵۰؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۱-۱۹۲؛ علی بن حسین بن بابویه قمی، الامامة و التبصرة، ص۱۳۲.</ref>؛ “رسول [[الله]] {{صل}} [[منذر]] است و در هر زمانی، از میان ما هادی‌ای وجود دارد که [[مردم]] را [[هدایت]] می‌کند به آنچه که [[نبی]] [[خدا]] {{صل}} آورده است؛ پس [[هادیان]] پس از او، [[علی]] {{ع}} سپس [[اوصیاء]]، یکی پس از دیگری است”. بنابراین از [[تطبیق]] [[آیه]] یادشده بر [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} نیز می‌توان نتیجه گرفت که [[امامان]] به [[وصف]] [[هادی]] در اصطلاح [[قرآنی]]، متصفند<ref>در فصل سوم، روایات موجود درباره واژه «هادی» را، به تفصیل بررسی خواهیم کرد.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۵۱.</ref>		در [[روایات]] فراوانی که از طریق [[شیعه]] و [[اهل سنت]] [[نقل]] شده است، وصف [[هادی]] در [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ}}، بر [[امام علی]] {{ع}} [[تطبیق]] داده شده است<ref>.ر. ک: محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص۱۱۱؛ محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۹-۵۰؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۲؛ شیخ صدوق، الامالی، ص۲۷۶؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۶۶۷؛ محمد بن محمد حاکم نیسابوری، المستدرک، ج۳، ص۱۳۰؛ علی المتقی بن حسام‌الدین الهندی، کنز العمال، ج۲، ص۴۴۱.</ref>. همچنین در بسیاری از روایاتی که ذیل [[آیه]] مزبور صادر شده نیز تأکید گردیده است که هر امامی از [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} [[هادی]] [[مردم]] در عصری است که در آن [[زندگی]] می‌کند؛ چنان‌که [[امام صادق]] {{ع}} در روایتی معتبر در [[تفسیر آیه]] یاد شده فرمودند: {{متن حدیث\|كُلُّ إِمَامٍ هَادٍ لِلْقَرْنِ الَّذِي هُوَ فِيهِمْ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۱؛ محمد بن معسود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۰۴؛ محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص۱۱۰.</ref>؛ “هر امامِ [[هادی]] برای دورانی است که در آن است”. [[امام باقر]] {{ع}} نیز در روایتی صحیح، در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ}}، فرمودند: {{متن حدیث\|رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} الْمُنْذِرُ وَ لِكُلِّ زَمَانٍ مِنَّا هَادٍ يَهْدِيهِمْ إِلَى مَا جَاءَ بِهِ نَبِيُّ اللَّهِ {{صل}} ثُمَّ الْهُدَاةُ مِنْ بَعْدِهِ عَلِيٌّ ثُمَّ الْأَوْصِيَاءُ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۹ و ۵۰؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۱-۱۹۲؛ علی بن حسین بن بابویه قمی، الامامة و التبصرة، ص۱۳۲.</ref>؛ “رسول [[الله]] {{صل}} [[منذر]] است و در هر زمانی، از میان ما هادی‌ای وجود دارد که [[مردم]] را [[هدایت]] می‌کند به آنچه که [[نبی]] [[خدا]] {{صل}} آورده است؛ پس [[هادیان]] پس از او، [[علی]] {{ع}} سپس [[اوصیاء]]، یکی پس از دیگری است”. بنابراین از [[تطبیق]] [[آیه]] یادشده بر [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} نیز می‌توان نتیجه گرفت که [[امامان]] به وصف [[هادی]] در اصطلاح [[قرآنی]]، متصفند<ref>در فصل سوم، روایات موجود درباره واژه «هادی» را، به تفصیل بررسی خواهیم کرد.</ref><ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۵۱.</ref>

	== [[هدایت به دین]] ==		== [[هدایت به دین]] ==

Wasity: جایگزینی متن - 'خداوند عزیز' به 'خداوند عزیز'

2022-08-28T06:48:32Z

جایگزینی متن - 'خداوند عزیز' به 'خداوند عزیز'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۸
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	== هدایت در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲==		== هدایت در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۲==

	[[هدایت]] در اصل به معنی [[راهنمایی]] و [[ارشاد]] است، جز اینکه [[راهنمایی]] بر حسب مراتب [[موقعیت]] آن در تأثیر و نتیجه، گوناگون است. کسی که دیگری را به راهی و مقصدی که به مقصد او منتهی می‌شود - [[راهنمایی]] کند، او را [[هدایت]] کرده است. نیز اگر کسی دست دیگری را بگیرد و او را به خواسته و مقصد او برساند، او را [[هدایت]] نموده است. [[قرآن کریم]] [[کتاب هدایت]] است. این مسئله را بارها بیان کرده است: {{متن قرآن\|هُدًى لِلنَّاسِ}}<ref>«رهنمودی برای مردم» سوره بقره، آیه ۱۸۵.</ref> بلکه میتوان گفت مهم‌ترین [[هدف]] [[خداوند]] در این کتاب، [[هدایت]]، [[تربیت]] و راه‌های کسب [[سعادت ابدی]] [[انسان]] است، چیزی که از طریق [[پیامبر]] به [[مردم]] می‌رساند. آن‌چه از [[معارف]] نظری در [[قرآن]] آمده، همگی در قالب [[هدایت]] ارائه شده و به شرایط و زمان خاصّی محدود نمی‌شود، [[فضایل]] و رذایلی را که [[یادآوری]] کرده و [[احکام عملی]] را که وضع نموده، منحصر به افراد و دوران ویژه‌ای نمی‌باشد. از سویی [[هدایت]] مهم‌ترین عنصر واژگانی [[قرآن]]، یعنی ۳۱۶ بار ماده این کلمه با تعبیرهای مختلف استعمال شده است. به همین [[دلیل]] خطاب به [[پیامبر]] می‌کند: {{متن قرآن\|كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ}}<ref>«(این) کتابی است که بر تو فرو فرستاده‌ایم تا مردم را به اذن پروردگارشان به سوی راه آن (خداوند) پیروزمند ستوده، از تیرگی‌ها به سوی روشنایی برون آوری» سوره ابراهیم، آیه ۱.</ref> ای [[پیامبر]]، این کتابی است بزرگ که آن را بر تو نازل کردیم تا [[مردم]] را به [[یاری]] پروردگارشان از تاریکی‌های [[جهل]] و [[کفر]] و [[فساد]] [[رهایی]] دهی و بسوی [[نور]] [[علم]] و [[ایمان]] بیاوری و به راه [[خداوند~~]] [[~~عزیز]] و حمید [[هدایت]] کنی. زیرا، این [[هدایت]] و [[راهنمایی]] در مرحله نخست متوجه شخص [[پیامبر گرامی]] است که در [[قرآن]] بارها به صورت مستقیم و غیر مستقیم از آن سخن گفته و پس از [[هدایت]] [[پیامبر]] به سایر [[مردم]] متوجه است، چنان‌که [[تعلیم کتاب]] به جز [[تلاوت]] آن یعنی [[تبیین]] و شرح و بیان [[قرآن]] از جمله [[وظایف]] [[رسالت]] اوست. در تحلیل زبانی از این دسته از [[آیات]]، می‌توان گفت: در [[قرآن مجید]] نیز گاه خطاب‌ها خاصّ است و از [[پیامبر]] چیزی را می‌خواهد: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ}}<ref>«ای پیامبر! آنان که در کفر شتاب می‌ورزند تو را اندوهگین نکنند» سوره مائده، آیه ۴۱.</ref> یا مثلاً به پیامبرش می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref> ای [[رسول]]، - در راه [[هدایت مردم]] - [[صبر]] و [[پایداری]] کن همان‌گونه که [[رسولان]] [[اولوالعزم]] - پیش از تو - [[پایداری]] و [[صبر]] کردند. اما می‌تواند معنا و مفهوم عام برای همه [[مسلمانان]] داشته باشد، که آنان در [[کارها]] باید پایمردی نشان دهند و گاه این خطاب عامّ و به همه [[انسان‌ها]]، یا طبقه و طائفه‌ای معین است. بدین معنا که در کتاب [[مجید]] الفاظی وجود دارد که دلالت آن عامّ است، مانند {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ}} و {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}}؛ و نیز الفاظی است که جز یکی را از یک جنس در بر نمی‌گیرد، مانند {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَ السَّاحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ}}<ref>«و گفتند: ای جادوگر! پروردگارت را برای ما به عهدی که نزد تو کرده است، بخوان!» سوره زخرف، آیه ۴۹.</ref> و مخاطب باید از آنها [[آگاه]] باشد. البته در راستای همین [[هدایت]] [[خدای تعالی]] به پیامبرش [[آموزش]] می‌دهد که چه بگوید و چگونه عمل کند و همین هم [[تعلیم]] و [[هدایت]] است و از جهتی [[تربیت پیامبر]] و لذا به [[حیات معنوی]] و [[نبوی]] او جهت می‌دهد و آن‌چه را باید به دیگران بازگو کند به او می‌آموزد، و اینکه [[پیامبر]] بر مبنای میل و خواسته‌های خود سخنی بر زبان جاری نمی‌سازد و تنها از [[هدایت الهی]] [[پیروی]] می‌کند. شنونده و خواننده این [[آیات]] هم متوجّه می‌شود که خود [[پیامبر]] هیچ دخالتی در کار [[وحی]] ندارد.		[[هدایت]] در اصل به معنی [[راهنمایی]] و [[ارشاد]] است، جز اینکه [[راهنمایی]] بر حسب مراتب [[موقعیت]] آن در تأثیر و نتیجه، گوناگون است. کسی که دیگری را به راهی و مقصدی که به مقصد او منتهی می‌شود - [[راهنمایی]] کند، او را [[هدایت]] کرده است. نیز اگر کسی دست دیگری را بگیرد و او را به خواسته و مقصد او برساند، او را [[هدایت]] نموده است. [[قرآن کریم]] [[کتاب هدایت]] است. این مسئله را بارها بیان کرده است: {{متن قرآن\|هُدًى لِلنَّاسِ}}<ref>«رهنمودی برای مردم» سوره بقره، آیه ۱۸۵.</ref> بلکه میتوان گفت مهم‌ترین [[هدف]] [[خداوند]] در این کتاب، [[هدایت]]، [[تربیت]] و راه‌های کسب [[سعادت ابدی]] [[انسان]] است، چیزی که از طریق [[پیامبر]] به [[مردم]] می‌رساند. آن‌چه از [[معارف]] نظری در [[قرآن]] آمده، همگی در قالب [[هدایت]] ارائه شده و به شرایط و زمان خاصّی محدود نمی‌شود، [[فضایل]] و رذایلی را که [[یادآوری]] کرده و [[احکام عملی]] را که وضع نموده، منحصر به افراد و دوران ویژه‌ای نمی‌باشد. از سویی [[هدایت]] مهم‌ترین عنصر واژگانی [[قرآن]]، یعنی ۳۱۶ بار ماده این کلمه با تعبیرهای مختلف استعمال شده است. به همین [[دلیل]] خطاب به [[پیامبر]] می‌کند: {{متن قرآن\|كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ}}<ref>«(این) کتابی است که بر تو فرو فرستاده‌ایم تا مردم را به اذن پروردگارشان به سوی راه آن (خداوند) پیروزمند ستوده، از تیرگی‌ها به سوی روشنایی برون آوری» سوره ابراهیم، آیه ۱.</ref> ای [[پیامبر]]، این کتابی است بزرگ که آن را بر تو نازل کردیم تا [[مردم]] را به [[یاری]] پروردگارشان از تاریکی‌های [[جهل]] و [[کفر]] و [[فساد]] [[رهایی]] دهی و بسوی [[نور]] [[علم]] و [[ایمان]] بیاوری و به راه [[خداوند عزیز]] و حمید [[هدایت]] کنی. زیرا، این [[هدایت]] و [[راهنمایی]] در مرحله نخست متوجه شخص [[پیامبر گرامی]] است که در [[قرآن]] بارها به صورت مستقیم و غیر مستقیم از آن سخن گفته و پس از [[هدایت]] [[پیامبر]] به سایر [[مردم]] متوجه است، چنان‌که [[تعلیم کتاب]] به جز [[تلاوت]] آن یعنی [[تبیین]] و شرح و بیان [[قرآن]] از جمله [[وظایف]] [[رسالت]] اوست. در تحلیل زبانی از این دسته از [[آیات]]، می‌توان گفت: در [[قرآن مجید]] نیز گاه خطاب‌ها خاصّ است و از [[پیامبر]] چیزی را می‌خواهد: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ}}<ref>«ای پیامبر! آنان که در کفر شتاب می‌ورزند تو را اندوهگین نکنند» سوره مائده، آیه ۴۱.</ref> یا مثلاً به پیامبرش می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ}}<ref>«بنابراین شکیبا باش همان‌گونه که پیامبران اولوا العزم شکیبایی ورزیدند» سوره احقاف، آیه ۳۵.</ref> ای [[رسول]]، - در راه [[هدایت مردم]] - [[صبر]] و [[پایداری]] کن همان‌گونه که [[رسولان]] [[اولوالعزم]] - پیش از تو - [[پایداری]] و [[صبر]] کردند. اما می‌تواند معنا و مفهوم عام برای همه [[مسلمانان]] داشته باشد، که آنان در [[کارها]] باید پایمردی نشان دهند و گاه این خطاب عامّ و به همه [[انسان‌ها]]، یا طبقه و طائفه‌ای معین است. بدین معنا که در کتاب [[مجید]] الفاظی وجود دارد که دلالت آن عامّ است، مانند {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ}} و {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}}؛ و نیز الفاظی است که جز یکی را از یک جنس در بر نمی‌گیرد، مانند {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَ السَّاحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ}}<ref>«و گفتند: ای جادوگر! پروردگارت را برای ما به عهدی که نزد تو کرده است، بخوان!» سوره زخرف، آیه ۴۹.</ref> و مخاطب باید از آنها [[آگاه]] باشد. البته در راستای همین [[هدایت]] [[خدای تعالی]] به پیامبرش [[آموزش]] می‌دهد که چه بگوید و چگونه عمل کند و همین هم [[تعلیم]] و [[هدایت]] است و از جهتی [[تربیت پیامبر]] و لذا به [[حیات معنوی]] و [[نبوی]] او جهت می‌دهد و آن‌چه را باید به دیگران بازگو کند به او می‌آموزد، و اینکه [[پیامبر]] بر مبنای میل و خواسته‌های خود سخنی بر زبان جاری نمی‌سازد و تنها از [[هدایت الهی]] [[پیروی]] می‌کند. شنونده و خواننده این [[آیات]] هم متوجّه می‌شود که خود [[پیامبر]] هیچ دخالتی در کار [[وحی]] ندارد.

	=== انواع هدایت‌ها ===		=== انواع هدایت‌ها ===

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:03:27Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T22:28:03Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = هدایت		\| موضوع مرتبط = هدایت
خط ۱۵:		خط ۱۴:
	* [[قرآن]] در اصل [[کتاب هدایت]] است: {{متن قرآن\|وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَى هَؤُلاء وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ}}<ref> و (یاد کن) روزی را که در هر امّتی گواهی از خودشان بر آنان برانگیزیم و تو را بر اینان گواه آوریم و بر تو این کتاب را فرو فرستادیم که بیانگر هر چیز و رهنمود و بخشایش و نویدبخشی برای مسلمانان است؛ سوره نحل، آیه:۸۹.</ref><ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.		* [[قرآن]] در اصل [[کتاب هدایت]] است: {{متن قرآن\|وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَى هَؤُلاء وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ}}<ref> و (یاد کن) روزی را که در هر امّتی گواهی از خودشان بر آنان برانگیزیم و تو را بر اینان گواه آوریم و بر تو این کتاب را فرو فرستادیم که بیانگر هر چیز و رهنمود و بخشایش و نویدبخشی برای مسلمانان است؛ سوره نحل، آیه:۸۹.</ref><ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.
	*اولین آیه‌ای که در [[قرآن]] مکتوب به [[اصل هدایت]] اشاره اجمالی کرده است [[آیه]] شش [[سوره]] [[حمد]] است: {{متن قرآن\|اهدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ}}<ref> راه راست را به ما بنمای؛ سوره فاتحه، آیه:۶.</ref> سپس در سوره‌های دیگر [[قرآن]] انواع و ابعاد و نشانه‌های [[هدایت]] [[تبیین]] شده است. [[هدایت]] به [[صراط مستقیم]] شامل حال کسانی می‌شود که طالب و جستجوگر حقیقت‌انـد و [[قلب]] خود را برای شنیدن و دیدن [[حقیقت متعالی]] و [[نور]] زیبای [[الهی]] گشوده‌اند<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.		*اولین آیه‌ای که در [[قرآن]] مکتوب به [[اصل هدایت]] اشاره اجمالی کرده است [[آیه]] شش [[سوره]] [[حمد]] است: {{متن قرآن\|اهدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ}}<ref> راه راست را به ما بنمای؛ سوره فاتحه، آیه:۶.</ref> سپس در سوره‌های دیگر [[قرآن]] انواع و ابعاد و نشانه‌های [[هدایت]] [[تبیین]] شده است. [[هدایت]] به [[صراط مستقیم]] شامل حال کسانی می‌شود که طالب و جستجوگر حقیقت‌انـد و [[قلب]] خود را برای شنیدن و دیدن [[حقیقت متعالی]] و [[نور]] زیبای [[الهی]] گشوده‌اند<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.
	*[[خداوند]] به صفات [[اهل]] نیاز و شیفتگان [[حقیقت]] را در [[آیات]]: {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ أُوْلَئِكَ عَلَى هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref> این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست، رهنمودی برای پرهیزگاران است همان کسانی که «غیب» را باور و نماز را برپا می‌دارند و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم می‌بخشند.و کسانی که به آنچه بر تو و به آنچه پیش از تو فرو فرستاده‌اند، ایمان و به جهان واپسین، یقین دارند.آنان از (سوی) پروردگارشان به رهنمودی رسیده‌اند و آنانند که رستگارند؛ سوره بقره، آیه: ۲- ۵.</ref> اشاره فرموده است<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.		* [[خداوند]] به صفات [[اهل]] نیاز و شیفتگان [[حقیقت]] را در [[آیات]]: {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِكَ وَبِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ أُوْلَئِكَ عَلَى هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref> این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست، رهنمودی برای پرهیزگاران است همان کسانی که «غیب» را باور و نماز را برپا می‌دارند و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم می‌بخشند.و کسانی که به آنچه بر تو و به آنچه پیش از تو فرو فرستاده‌اند، ایمان و به جهان واپسین، یقین دارند.آنان از (سوی) پروردگارشان به رهنمودی رسیده‌اند و آنانند که رستگارند؛ سوره بقره، آیه: ۲- ۵.</ref> اشاره فرموده است<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.
	* [[هدایت]] را از منظر دیگر به دو [[قسم ]]"[[هدایت تکوینی]]" و "[[هدایت تشریعی]]" تقسیم کرده‌اند<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>؛		* [[هدایت]] را از منظر دیگر به دو [[قسم]]"[[هدایت تکوینی]]" و "[[هدایت تشریعی]]" تقسیم کرده‌اند<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>؛
	#'''[[هدایت تکوینی]]:''' هدایتی است که [[پروردگار]] به [[انسان]] [[عقل]] و [[شعور]] و [[ادراک]] داده است که ممیز [[حسن و قبح]]، و نفع و ضرر، و [[خیر و شر]]، و [[سعادت]] و [[شقاوت]]، و [[نجات]] و [[هلاکت]]، و خوبی و [[بدی]] است و لوازم [[زندگی]] [[انسان]] را فراهم نموده است<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.		#'''[[هدایت تکوینی]]:''' هدایتی است که [[پروردگار]] به [[انسان]] [[عقل]] و [[شعور]] و [[ادراک]] داده است که ممیز [[حسن و قبح]]، و نفع و ضرر، و [[خیر و شر]]، و [[سعادت]] و [[شقاوت]]، و [[نجات]] و [[هلاکت]]، و خوبی و [[بدی]] است و لوازم [[زندگی]] [[انسان]] را فراهم نموده است<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.
	#'''[[هدایت تشریعی]]:''' هدایتی از طریق [[ابلاغ]] [[فرامین]] و ارزشهای [[الهی]] از طریق [[انبیای الهی]] است<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.		#'''[[هدایت تشریعی]]:''' هدایتی از طریق [[ابلاغ]] [[فرامین]] و ارزشهای [[الهی]] از طریق [[انبیای الهی]] است<ref>[[سید صدرالدین صفوی\|صفوی، سید صدرالدین]]، [[هدایت در قرآن (مقاله)\|هدایت در قرآن]].</ref>.
خط ۱۹۷:		خط ۱۹۶:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:هدایت]]		[[رده:هدایت]]
	[[رده:مدخل‌های قرآنی دانشنامه]]		[[رده:مدخل‌های قرآنی دانشنامه]]

Wasity: جایگزینی متن - 'جلیل القدر' به 'جلیل‌القدر'

2022-07-23T06:57:29Z

جایگزینی متن - 'جلیل القدر' به 'جلیل‌القدر'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	اینکه تأکید کردیم [[هادیان]] پس از ختم [[سلسله]] [[نبوت]]، لازم است تمام [[ویژگی‌های پیامبران]] جز [[دریافت وحی]] را داشته باشند، به این [[دلیل]] است که اساساً وجود همان ویژگی‌هاست که موجب تمام شدن [[حجّت]] بر [[مردم]] می‌شود.		اینکه تأکید کردیم [[هادیان]] پس از ختم [[سلسله]] [[نبوت]]، لازم است تمام [[ویژگی‌های پیامبران]] جز [[دریافت وحی]] را داشته باشند، به این [[دلیل]] است که اساساً وجود همان ویژگی‌هاست که موجب تمام شدن [[حجّت]] بر [[مردم]] می‌شود.
	ممکن است کسی بگوید، اینکه پس از [[ختم نبوت]]، لازم است هادیانی میان [[امت]] وجود داشته باشند، [[سخن]] [[درستی]] است، اما به چه [[دلیل]] تنها و تنها برخورداری از [[وحی تشریعی]] را فارق میان او و [[پیامبر]] قرار داده‌اید؟ به دیگر بیان، چه مانعی دارد که، پس از [[ختم نبوت]]، [[مردم]] [[هادیان]] را [[انتخاب]] کنند؛ یا آن‌که [[هادیان]] فاقد [[وصف]] [[عصمت]] باشند و با وجود این، به [[هدایت]] [[امت]] نیز مشغول باشند؟		ممکن است کسی بگوید، اینکه پس از [[ختم نبوت]]، لازم است هادیانی میان [[امت]] وجود داشته باشند، [[سخن]] [[درستی]] است، اما به چه [[دلیل]] تنها و تنها برخورداری از [[وحی تشریعی]] را فارق میان او و [[پیامبر]] قرار داده‌اید؟ به دیگر بیان، چه مانعی دارد که، پس از [[ختم نبوت]]، [[مردم]] [[هادیان]] را [[انتخاب]] کنند؛ یا آن‌که [[هادیان]] فاقد [[وصف]] [[عصمت]] باشند و با وجود این، به [[هدایت]] [[امت]] نیز مشغول باشند؟
	پاسخ این سخن از آنچه تا کنون بیان شد، روشن می‌شود؛ بدین بیان که [[هادی]] در [[اصلاح]] [[قرآنی]]، خود دارای ویژگی‌های مخصوصی است که [[علم]]، [[عصمت الهی]] و [[برگزیده شدن]] از جانب [[خداوند]]، از جمله آنهاست. در [[عصر حضور]] [[پیامبران]]، این اصطلاح، با مؤلفه‌های [[قرآنی]] آن، بر [[پیامبران]] اطلاق‌پذیر است. اگر چه ممکن است در همان دوران نیز برخی علمای [[امت]] با ره‌یافت از [[تعالیم]] [[پیامبران]] به [[هدایت]] [[انسان‌ها]] پرداخته باشند و به حسب معنای لغوی بتوان آنها را [[هادی]] نامید. از آنجا ایشان فاقد مؤلفه‌های [[قرآنی]] هستند، نمی‌توان آنها را [[هادی]] به معنای [[قرآنی]] آن، نامید. پس از ختم [[سلسله]] [[نبوت]] نیز [[هادیان]] بسیاری، به حسب معنای لغوی، وجود داشته‌اند که برخی از [[صحابه]] [[~~جلیل~~]] ~~القدر~~ [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، از جمله آنهایند. اصولاً بر اساس معنای لغوی، تمام معلمان بشری و حتی والدینِ [[فرزندان]]، آن‌گاه که در [[مقام]] [[راهنمایی]] هستند، به نوعی هادی‌اند؛ با وجود این، نمی‌توان آنها را [[هادی]] به معنای [[قرآنی]] آن نامید. وجود اینان موجب [[تمام شدن حجت]] بر [[مردم]] نمی‌شود؛ بلکه وجود هادیانی که دارای [[ویژگی‌های پیامبران]] باشند، [[حجت]] را بر [[مردم]] تمام خواهد کرد.		پاسخ این سخن از آنچه تا کنون بیان شد، روشن می‌شود؛ بدین بیان که [[هادی]] در [[اصلاح]] [[قرآنی]]، خود دارای ویژگی‌های مخصوصی است که [[علم]]، [[عصمت الهی]] و [[برگزیده شدن]] از جانب [[خداوند]]، از جمله آنهاست. در [[عصر حضور]] [[پیامبران]]، این اصطلاح، با مؤلفه‌های [[قرآنی]] آن، بر [[پیامبران]] اطلاق‌پذیر است. اگر چه ممکن است در همان دوران نیز برخی علمای [[امت]] با ره‌یافت از [[تعالیم]] [[پیامبران]] به [[هدایت]] [[انسان‌ها]] پرداخته باشند و به حسب معنای لغوی بتوان آنها را [[هادی]] نامید. از آنجا ایشان فاقد مؤلفه‌های [[قرآنی]] هستند، نمی‌توان آنها را [[هادی]] به معنای [[قرآنی]] آن، نامید. پس از ختم [[سلسله]] [[نبوت]] نیز [[هادیان]] بسیاری، به حسب معنای لغوی، وجود داشته‌اند که برخی از [[صحابه]] [[جلیل‌القدر]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، از جمله آنهایند. اصولاً بر اساس معنای لغوی، تمام معلمان بشری و حتی والدینِ [[فرزندان]]، آن‌گاه که در [[مقام]] [[راهنمایی]] هستند، به نوعی هادی‌اند؛ با وجود این، نمی‌توان آنها را [[هادی]] به معنای [[قرآنی]] آن نامید. وجود اینان موجب [[تمام شدن حجت]] بر [[مردم]] نمی‌شود؛ بلکه وجود هادیانی که دارای [[ویژگی‌های پیامبران]] باشند، [[حجت]] را بر [[مردم]] تمام خواهد کرد.

	آری، [[هادی]] در اصطلاح [[قرآنی]]، بر کسی اطلاق می‌شود که همچون [[پیامبران]] از جانب [[خداوند]] [[برگزیده]] شده باشد؛ دارای [[علم]] و [[عصمت الهی]] باشد؛ به [[انذار]] و [[تبشیر]] [[مردم]] بپردازد و [[راه]] [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت]] را به رهجویان نشان دهد؛ اما از آنجا که [[سلسله]] [[نبوت]] به پایان رسیده است، وی از [[شأن]] [[نبوت]] برخوردار نیست.		آری، [[هادی]] در اصطلاح [[قرآنی]]، بر کسی اطلاق می‌شود که همچون [[پیامبران]] از جانب [[خداوند]] [[برگزیده]] شده باشد؛ دارای [[علم]] و [[عصمت الهی]] باشد؛ به [[انذار]] و [[تبشیر]] [[مردم]] بپردازد و [[راه]] [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت]] را به رهجویان نشان دهد؛ اما از آنجا که [[سلسله]] [[نبوت]] به پایان رسیده است، وی از [[شأن]] [[نبوت]] برخوردار نیست.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۴
خط ۱۳۳:		خط ۱۳۳:
	#{{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا}}<ref>«اوست که پیامبرش را با رهنمود و دین راستین فرستاد تا آن را بر همه دین‌ها برتری دهد و خداوند، گواه بس» سوره فتح، آیه ۲۸.</ref>.		#{{متن قرآن\|هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا}}<ref>«اوست که پیامبرش را با رهنمود و دین راستین فرستاد تا آن را بر همه دین‌ها برتری دهد و خداوند، گواه بس» سوره فتح، آیه ۲۸.</ref>.
	#{{متن قرآن\|قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى}}<ref>«بگو همه چشم به راهند، شما هم چشم به راه باشید، به زودی خواهید دانست چه کسانی همراهان راه میانه‌اند و چه کسی رهیافته است» سوره طه، آیه ۱۳۵.</ref>.		#{{متن قرآن\|قُلْ كُلٌّ مُتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى}}<ref>«بگو همه چشم به راهند، شما هم چشم به راه باشید، به زودی خواهید دانست چه کسانی همراهان راه میانه‌اند و چه کسی رهیافته است» سوره طه، آیه ۱۳۵.</ref>.
	#{{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ * قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ فَإِنَّمَا أَضِلُّ عَلَى نَفْسِي وَإِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ}}<ref>«بگو: چه کسی از آسمان‌ها و زمین به شما روزی می‌رساند؟ بگو: خداوند و بی‌گمان ما یا شما بر رهنمود یا در گمراهی آشکاریم * بگو اگر گمراه گردم تنها به زیان خویش گمراه می‌گردم و اگر رهیاب شوم از آن روست که پروردگارم به من وحی می‌کند؛ بی‌گمان او شنوایی نزدیک است» سوره سبأ، آیه ۲۴ و ۵۰.</ref>. '''نکته''': {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ...}} این [[آیه]] [[احتجاج]] دیگری است علیه [[مشرکین]]، از [[ناحیه]] [[رزق]]، که ملاک عمده [[بت‌پرستی]] ایشان است، چون [[مشرکین]] در [[پرستش]] [[بت]]، این مستمسک را برای خود درست کرده بودند، که [[پرستش]] [[بت]]، مایه خوشنودی آلهه است، و وقتی از ما [[راضی]] شدند، [[رزق]] ما را توسعه می‌دهند، و در نتیجه [[سعادتمند]] می‌شویم، لذا [[رسول]] گرامی خود را [[دستور]] می‌دهد از ایشان بپرسد: چه کسی از [[آسمان]] و [[زمین]] [[رزق]] ایشان را فراهم می‌کند؟ و خودش از این سؤال پاسخ دهد: [[خدای سبحان]] [[رزق]] می‌دهد، چون [[رزق]] خودش مخلوقی از مخلوقات [[خدا]] است، و در نظر خود [[مشرکین]] هم جز [[خدا]] کسی [[خالق]] نیست، چیزی که هست [[مشرکین]] از اعتراف به این [[معتقد]] خود استنکاف می‌ورزیدند، با اینکه در [[دل]] به آن [[ایمان]] داشتند، به همین جهت بود که [[خدای سبحان]] [[دستور]] داد [[رسول خدا]] {{صل}} از طرف ایشان پاسخ دهد. پس فرمود: {{متن قرآن\|قُلِ اللَّهُ}} بگو [[خدا]] {{متن قرآن\|وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}} این جمله تتمه [[کلامی]] است که [[رسول خدا]] {{صل}} [[مأمور]] شده بعد از القای [[حجت]] و وضوح [[حق]] در مسأله [[الوهیت]] آن را با [[مشرکین]] در میان بگذارد، و اساس این [[کلام]] مبنی بر [[انصاف]] خواستن از [[خصم]] است، و مفادش این است که هر سخنی و [[اعتقادی]] یکی از دو حال را ممکن است داشته باشد: یا [[هدایت]] باشد و یا [[ضلالت]]، و دیگر شق سوم ندارد، نه نفیاً، و نه اثباتاً، نه ممکن است سخنی هیچ یک از آن دو نباشد، و نه ممکن است هر دو باشد. و ما و شما که دو [[اعتقاد]] مختلف داریم، ممکن نیست هر دوی ما در [[هدایت]]، و یا هر دو در [[ضلالت]] باشیم، و ناچار یکی از ما سخنش [[هدایت]]، و از دیگری [[ضلالت]] است، حالا یا سخن و [[اعتقاد]] ما [[هدایت]]، و از شما [[ضلالت]] است، و یا به عکس، از شما [[هدایت]] و از ما [[ضلالت]] است، حالا خودتان با نظر [[انصاف]] بنگرید، آیا این حجتی که من علیه شما اقامه کردم [[حق]] است‌؟ یا [[حجت]] شما، آن وقت خودتان [[گمراه]] را از راه یافته تشخیص دهید، و [[اذعان]] کنید کدام یک از ما محق و کدام مبطلیم. در اینجا سؤالی است، و آن این است که چرا در دو جمله {{متن قرآن\|عَلَى هُدًى}} و {{متن قرآن\|فِي ضَلَالٍ}} تعبیر مختلف شد، در اولی با کلمه “علی” و در دومی کلمه “فی” آمد، با اینکه می‌توانست در هر دو بفرماید: - لعلی [[هدی]] او [[علی]] ضلال؟ بعضی<ref>تفسیر فخر رازی، ج۲۵، ص۲۵۷.</ref> در پاسخ این سؤال گفته‌اند: [[اختلاف]] تعبیر برای اشاره به این نکته بوده که [[مهتدی]] و راه یافته مثل کسی می‌ماند که بر بالای مناره قرار دارد، و راه و پایانش را می‌بیند، و می‌بیند که راه به [[سعادت]] او منتهی می‌شود، لذا فرمود: (لَعَلی هُدیً) بر بالای [[هدایت]] است، ولی [[گمراه]] از آنجا که فرو رفته در [[ظلمت]] است، حتی جای پای خود را نمی‌بیند، که کجا قدم بگذارد، تا چه رسد به اینکه ~~منتهی الیه~~ راه خود را ببیند، و بفهمد که چه وظیفه‌ای دارد، لذا در طرف [[ضلالت]] فرمود: {{متن قرآن\|أَوْ فِي ضَلَالٍ}}<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۵۶۴.</ref>.		#{{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ * قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ فَإِنَّمَا أَضِلُّ عَلَى نَفْسِي وَإِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ}}<ref>«بگو: چه کسی از آسمان‌ها و زمین به شما روزی می‌رساند؟ بگو: خداوند و بی‌گمان ما یا شما بر رهنمود یا در گمراهی آشکاریم * بگو اگر گمراه گردم تنها به زیان خویش گمراه می‌گردم و اگر رهیاب شوم از آن روست که پروردگارم به من وحی می‌کند؛ بی‌گمان او شنوایی نزدیک است» سوره سبأ، آیه ۲۴ و ۵۰.</ref>. '''نکته''': {{متن قرآن\|قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ...}} این [[آیه]] [[احتجاج]] دیگری است علیه [[مشرکین]]، از [[ناحیه]] [[رزق]]، که ملاک عمده [[بت‌پرستی]] ایشان است، چون [[مشرکین]] در [[پرستش]] [[بت]]، این مستمسک را برای خود درست کرده بودند، که [[پرستش]] [[بت]]، مایه خوشنودی آلهه است، و وقتی از ما [[راضی]] شدند، [[رزق]] ما را توسعه می‌دهند، و در نتیجه [[سعادتمند]] می‌شویم، لذا [[رسول]] گرامی خود را [[دستور]] می‌دهد از ایشان بپرسد: چه کسی از [[آسمان]] و [[زمین]] [[رزق]] ایشان را فراهم می‌کند؟ و خودش از این سؤال پاسخ دهد: [[خدای سبحان]] [[رزق]] می‌دهد، چون [[رزق]] خودش مخلوقی از مخلوقات [[خدا]] است، و در نظر خود [[مشرکین]] هم جز [[خدا]] کسی [[خالق]] نیست، چیزی که هست [[مشرکین]] از اعتراف به این [[معتقد]] خود استنکاف می‌ورزیدند، با اینکه در [[دل]] به آن [[ایمان]] داشتند، به همین جهت بود که [[خدای سبحان]] [[دستور]] داد [[رسول خدا]] {{صل}} از طرف ایشان پاسخ دهد. پس فرمود: {{متن قرآن\|قُلِ اللَّهُ}} بگو [[خدا]] {{متن قرآن\|وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}} این جمله تتمه [[کلامی]] است که [[رسول خدا]] {{صل}} [[مأمور]] شده بعد از القای [[حجت]] و وضوح [[حق]] در مسأله [[الوهیت]] آن را با [[مشرکین]] در میان بگذارد، و اساس این [[کلام]] مبنی بر [[انصاف]] خواستن از [[خصم]] است، و مفادش این است که هر سخنی و [[اعتقادی]] یکی از دو حال را ممکن است داشته باشد: یا [[هدایت]] باشد و یا [[ضلالت]]، و دیگر شق سوم ندارد، نه نفیاً، و نه اثباتاً، نه ممکن است سخنی هیچ یک از آن دو نباشد، و نه ممکن است هر دو باشد. و ما و شما که دو [[اعتقاد]] مختلف داریم، ممکن نیست هر دوی ما در [[هدایت]]، و یا هر دو در [[ضلالت]] باشیم، و ناچار یکی از ما سخنش [[هدایت]]، و از دیگری [[ضلالت]] است، حالا یا سخن و [[اعتقاد]] ما [[هدایت]]، و از شما [[ضلالت]] است، و یا به عکس، از شما [[هدایت]] و از ما [[ضلالت]] است، حالا خودتان با نظر [[انصاف]] بنگرید، آیا این حجتی که من علیه شما اقامه کردم [[حق]] است‌؟ یا [[حجت]] شما، آن وقت خودتان [[گمراه]] را از راه یافته تشخیص دهید، و [[اذعان]] کنید کدام یک از ما محق و کدام مبطلیم. در اینجا سؤالی است، و آن این است که چرا در دو جمله {{متن قرآن\|عَلَى هُدًى}} و {{متن قرآن\|فِي ضَلَالٍ}} تعبیر مختلف شد، در اولی با کلمه “علی” و در دومی کلمه “فی” آمد، با اینکه می‌توانست در هر دو بفرماید: - لعلی [[هدی]] او [[علی]] ضلال؟ بعضی<ref>تفسیر فخر رازی، ج۲۵، ص۲۵۷.</ref> در پاسخ این سؤال گفته‌اند: [[اختلاف]] تعبیر برای اشاره به این نکته بوده که [[مهتدی]] و راه یافته مثل کسی می‌ماند که بر بالای مناره قرار دارد، و راه و پایانش را می‌بیند، و می‌بیند که راه به [[سعادت]] او منتهی می‌شود، لذا فرمود: (لَعَلی هُدیً) بر بالای [[هدایت]] است، ولی [[گمراه]] از آنجا که فرو رفته در [[ظلمت]] است، حتی جای پای خود را نمی‌بیند، که کجا قدم بگذارد، تا چه رسد به اینکه منتهی‌الیه راه خود را ببیند، و بفهمد که چه وظیفه‌ای دارد، لذا در طرف [[ضلالت]] فرمود: {{متن قرآن\|أَوْ فِي ضَلَالٍ}}<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۶، ص۵۶۴.</ref>.
	#{{متن قرآن\|أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ * وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ أَلَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقَامٍ}}<ref>«آیا خداوند بنده خویش را بسنده نیست؟ و تو را از کسانی جز او می‌ترسانند و هر کس را خداوند گمراه گذارد رهنمونی نخواهد داشت * و هر کس را خداوند رهنمایی کند گمراه‌کننده‌ای نخواهد داشت؛ آیا خداوند پیروزمندی دادستاننده نیست؟» سوره زمر، آیه ۳۶-۳۷.</ref>. '''نکته''': به دنبال تهدیدهای [[مشرکان]] نسبت به [[پیامبر]] [[خداوند]] میفرماید: آیا [[خداوند]] برای [[نجات]] و [[دفاع]] از بنده‌اش در برابر [[دشمنان]] کافی نیست‌؟ اما آنها تو را از غیر او می‌ترسانند {{متن قرآن\|أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ}} خداوندی که قدرتش [[برتر]] از همه قدرت‌هاست و از نیازها و [[مشکلات]] بندگانش به خوبی [[آگاه]] است و نسبت به آنها نهایت [[لطف]] و [[مرحمت]] را دارد چگونه ممکن است [[بندگان]] با ایمانش را در برابر [[طوفان]] حوادث و موج [[عداوت]] [[دشمنان]] تنها بگذارد؟ هنگامی که او [[پشتیبان]] بنده‌اش باشد، و هر کس را [[خداوند]] [[گمراه]] کند، هیچ [[هدایت]] کننده‌ای ندارد {{متن قرآن\|وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ}} و هر کس را [[خدا]] [[هدایت]] کند هیچ [[گمراه]] کننده‌ای نخواهد داشت {{متن قرآن\|وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ}} [[بدیهی]] است نه آن [[ضلالت]] بی‌دلیل است، و نه این [[هدایت]] بی‌حساب، بلکه هر یک تداومی است بر خواست خود [[انسان]] و تلاش او. که [[انسان]] با [[اعمال]] خود زمینه [[هدایت]] و [[گمراهی]] از طرف [[خداوند]] را فراهم می‌کند و جبری در کار نیست و [[انسان]] با [[انتخاب]] خود به سوی [[راه هدایت]] و [[ضلالت]] رهسپار می‌شود {{متن قرآن\|إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا}}<ref>«ما به او راه را نشان داده‌ایم خواه سپاسگزار باشد یا ناسپاس» سوره انسان، آیه ۳.</ref>.		#{{متن قرآن\|أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ * وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ أَلَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقَامٍ}}<ref>«آیا خداوند بنده خویش را بسنده نیست؟ و تو را از کسانی جز او می‌ترسانند و هر کس را خداوند گمراه گذارد رهنمونی نخواهد داشت * و هر کس را خداوند رهنمایی کند گمراه‌کننده‌ای نخواهد داشت؛ آیا خداوند پیروزمندی دادستاننده نیست؟» سوره زمر، آیه ۳۶-۳۷.</ref>. '''نکته''': به دنبال تهدیدهای [[مشرکان]] نسبت به [[پیامبر]] [[خداوند]] میفرماید: آیا [[خداوند]] برای [[نجات]] و [[دفاع]] از بنده‌اش در برابر [[دشمنان]] کافی نیست‌؟ اما آنها تو را از غیر او می‌ترسانند {{متن قرآن\|أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ}} خداوندی که قدرتش [[برتر]] از همه قدرت‌هاست و از نیازها و [[مشکلات]] بندگانش به خوبی [[آگاه]] است و نسبت به آنها نهایت [[لطف]] و [[مرحمت]] را دارد چگونه ممکن است [[بندگان]] با ایمانش را در برابر [[طوفان]] حوادث و موج [[عداوت]] [[دشمنان]] تنها بگذارد؟ هنگامی که او [[پشتیبان]] بنده‌اش باشد، و هر کس را [[خداوند]] [[گمراه]] کند، هیچ [[هدایت]] کننده‌ای ندارد {{متن قرآن\|وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ}} و هر کس را [[خدا]] [[هدایت]] کند هیچ [[گمراه]] کننده‌ای نخواهد داشت {{متن قرآن\|وَمَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُضِلٍّ}} [[بدیهی]] است نه آن [[ضلالت]] بی‌دلیل است، و نه این [[هدایت]] بی‌حساب، بلکه هر یک تداومی است بر خواست خود [[انسان]] و تلاش او. که [[انسان]] با [[اعمال]] خود زمینه [[هدایت]] و [[گمراهی]] از طرف [[خداوند]] را فراهم می‌کند و جبری در کار نیست و [[انسان]] با [[انتخاب]] خود به سوی [[راه هدایت]] و [[ضلالت]] رهسپار می‌شود {{متن قرآن\|إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا}}<ref>«ما به او راه را نشان داده‌ایم خواه سپاسگزار باشد یا ناسپاس» سوره انسان، آیه ۳.</ref>.
	#{{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ وَكَفَى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَنَصِيرًا}}<ref>«و بدین‌گونه برای هر پیامبری دشمنی از گناهکاران نهادیم و پروردگارت (تو را) رهنما و یاور بس» سوره فرقان، آیه ۳۱.</ref>.		#{{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ وَكَفَى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَنَصِيرًا}}<ref>«و بدین‌گونه برای هر پیامبری دشمنی از گناهکاران نهادیم و پروردگارت (تو را) رهنما و یاور بس» سوره فرقان، آیه ۳۱.</ref>.