همسران پیامبر خاتم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مدفن همسران پیامبر{{صل}} */

2026-04-15T05:28:38Z

مدفن همسران پیامبر{{صل}}

@@ خط ۹۳: / خط ۹۳: @@
 # مصلحت [[تربیتی]] یکی دیگر از اهداف ازدواج بوده است که بر آن اساس [[زنان]] رسول الله{{صل}} در نقل و روایت حدیث مشارکت می‌جستند. تعداد احادیثی که [[همسران پیامبر اکرم]]{{صل}} از آن حضرت نقل کرده و به گوش مسلمانان رسانده‌اند، بالغ بر سه هزار [[حدیث]] می‌باشد.
 # ازدواج بنا به مصالح [[اخلاقی]] بوده است. پیامبر اکرم{{صل}} الگویی [[نیکو]] برای همه مردان و زنان بود. در تمام مدت [[زندگی]]، او از دایره [[عدل]] خارج نشد. ایشان الگویی نیکو برای همه مسلمانان بود. آن حضرت روزهای خود را میان همسرانش تقسیم می‌فرمود و عادلانه [[رفتار]] می‌کرد و با این حال به پیشگاه [[خداوند]] عرضه می‌داشت که: «پروردگارا این تقسیم من در آن باره است که خود توان آن را دارم و در [[اختیار]] من است درباره چیزی که در اختیار توست، و مرا در آن توانی نیست، نکوهشم مکن!»<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۴.</ref> [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نمونه کامل و [[اسوه]] نیکویی برای همه مردان در چگونگی رفتار با همسرانشان است. آن حضرت هرگاه به [[سفر]] می‌رفت، میان [[همسران]] خود قرعه می‌کشید و نام هر یک در می‌آمد، همو را با خود به سفر می‌برد و برای هر یک از همسرانش یک شبانه‌روز خویش را به نوبت اختصاص داده بود<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۵.</ref>. هر چند [[روز]] یک‌بار همراه آنان در [[منزل]] یکی از [[همسر]]انش که نوبت او بود، دور هم جمع می‌شدند و آن حضرت برای آنان به [[وعظ]] و [[تعلیم]] می‌پرداخت. او با آنان نشست‌وبرخاست داشت و به بهترین وجه به [[نشاط]] و [[شادی]] آنان توجه داشت<ref>[[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۳۹.</ref>.
 == مدفن همسران پیامبر{{صل}} ==

Bahmani: /* علت ازدواج‌های متععد پیامبر */

2026-04-15T05:27:11Z

علت ازدواج‌های متععد پیامبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۸۳:		خط ۸۳:

	پس روشن است که ازدواج‌های [[رسول خدا]]{{صل}} بر مبنای [[حکمت]] و [[مصلحت]] [[اجتماعی]] و [[اجرای قوانین الهی]] و از بین بردن [[آداب]] [[جاهلیت]] بوده است. علاوه بر آنکه آن حضرت تا پنجاه سالگی که آخر کمال نیروهای طبیعی [[انسان]] است با [[خدیجه]] [[زندگی]] می‌کرده و پس از خدیجه نیز اکثر ازدواج‌ها برای جبران شکستگی [[روحی]] [[زنان]] و تأمین سرپناه برای بی‌سرپرستان، پیوند [[سیاسی]] با [[قبایل]] برای گسترش اسلام و... بوده است<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>.		پس روشن است که ازدواج‌های [[رسول خدا]]{{صل}} بر مبنای [[حکمت]] و [[مصلحت]] [[اجتماعی]] و [[اجرای قوانین الهی]] و از بین بردن [[آداب]] [[جاهلیت]] بوده است. علاوه بر آنکه آن حضرت تا پنجاه سالگی که آخر کمال نیروهای طبیعی [[انسان]] است با [[خدیجه]] [[زندگی]] می‌کرده و پس از خدیجه نیز اکثر ازدواج‌ها برای جبران شکستگی [[روحی]] [[زنان]] و تأمین سرپناه برای بی‌سرپرستان، پیوند [[سیاسی]] با [[قبایل]] برای گسترش اسلام و... بوده است<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>.

			ازدواج‌های پیامبر{{صل}}، [[دلایل]] مهم [[اجتماعی]]، [[سیاسی]] و [[دینی]] را در بر داشته است:
			# [[ازدواج]] برای حرمت نهادن به [[همسران]] [[شهدا]] و سرپرستی یتیمان آنان صورت گرفته است. سه تن از همسران [[رسول الله]]{{صل}}، همسر [[شهید]] بودند: [[زینب]] دختر [[خزیمیه]]، [[حفصه دختر عمر]] بن خطاب و [[أم‌سلمه]] دختر ابی‌امیه، ازدواج با آنان در جهت رفع مشکل و کفالت [[فرزندان]] و همسران شهدا صورت گرفته است، از آنجا که رسیدگی و [[سرپرستی]] و [[نظارت]] بر امر همسران و اداره فرزندان شهدا از وظایف حکومت است، پیامبر اکرم{{صل}} به‌عنوان [[رهبر]] [[جامعه]]، خود در این امر پیش‌گام و پیش‌قدم بود و از طریق ازدواج با آنان خانواده‌هایی را زیر [[پوشش]] و نظارت مستقیم خود قرار داد. [[بلاذری]] روایتی را از پیامبر اکرم{{صل}} نقل کرده که در [[حقیقت]] بیانگر توجه آن حضرت به‌عنوان [[رئیس حکومت]] به مسائل [[ایتام]] است: «هر کس یتیمی بر جای گذارد، از آن ماست و هرکس [[مالی]] بر جای گذارد، از آن [[وارثان]] اوست»<ref>فتوح البلدان، ص۶۴۰.</ref>.
			# گاه [[هدف از ازدواج]]، [[مصالح]] [[آموزشی]] و تضمین [[آموزش]] در بین زنان بوده است. زنانی که نمی‌توانستند مسائل خصوصی خود را به‌طور مستقیم از رسول الله{{صل}} بپرسند، از همسران آن حضرت می‌پرسیدند. این همسران خود نیز مسائل خاصی را که در [[زندگی]] مشترک آنان با پیامبر اکرم{{صل}} اتفاق می‌افتاد، برای [[مسلمانان]] بازگو می‌کردند و به این ترتیب اصول و مبادی [[اسلام]] به‌وسیله [[همسران]] آن حضرت که با او [[معاشرت]] مداوم داشتند، میان [[مردم]] منتشر می‌شد و [[سیره]] [[رسول الله]]{{صل}} به [[گوش]] [[مسلمانان]] می‌رسید.
			# [[ازدواج]] بنا به [[دلایل]] [[انسانی]] بوده است و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[سرپرستی]] بیوه‌زنانی را برعهده می‌گرفت که تکیه‌گاه و [[یاوری]] نداشتند، مانندازدواج با [[سوده دختر زمعه]].
			# ازدواج برای بطلان حکمی [[جاهلی]] بوده است، مثل‌اینکه پسرخوانده در [[جاهلیت]] در [[حکم]] پسر تنی به‌شمار می‌رفت و همه [[احکام]] و آثار قانونی فرزند بر او جاری بود و حتی ازدواج با [[همسر]] وی [[حرام]] و [[باطل]] شمرده می‌شد. پیامبر اکرم{{صل}} در ازدواج با [[زینب دختر جحش]]، بطلان این حکم جاهلی را اعلام کرد و تنها کسی که می‌توانست این حکم را ملغی نماید، شخص رسول الله{{صل}} بود. پس این ازدواج [[هدف]] [[دینی]] و [[تشریعی]] را در بر داشت.
			# ازدواج در جهت [[مصالح]] [[سیاسی]] و جذب [[قبایل]] به‌سوی اسلام یکی دیگر از [[اهداف پیامبر]] اکرم{{صل}} از ازدواج بود، مانند ازدواج با جویریه دختر رئیس قبیله [[بنی‌مصطلق]]، که موجب [[ایمان آوردن]] [[قبیله]] بنی‌مصطلق شد و اسلام در آن [[قوم]] نیرو گرفت؛ و یا ازدواج با صفیه دختر حیی پیشوای طایفه [[بنی‌نضیر]] که این ازدواج در اسلام آوردن [[یهودیان]] نقش مهمی داشت.
			# از دیگر [[اهداف ازدواج]] بنا به [[مصلحت]] [[اجتماعی]] بوده است. با این وصلت روابط دوستانه بین رسول الله{{صل}} و یارانش مستحکم می‌شد، مانند ازدواج با [[عایشه]] و [[حفصه]] [[دختران]] [[ابوبکر]] و عمر.
			# مصلحت [[تربیتی]] یکی دیگر از اهداف ازدواج بوده است که بر آن اساس [[زنان]] رسول الله{{صل}} در نقل و روایت حدیث مشارکت می‌جستند. تعداد احادیثی که [[همسران پیامبر اکرم]]{{صل}} از آن حضرت نقل کرده و به گوش مسلمانان رسانده‌اند، بالغ بر سه هزار [[حدیث]] می‌باشد.
			# ازدواج بنا به مصالح [[اخلاقی]] بوده است. پیامبر اکرم{{صل}} الگویی [[نیکو]] برای همه مردان و زنان بود. در تمام مدت [[زندگی]]، او از دایره [[عدل]] خارج نشد. ایشان الگویی نیکو برای همه مسلمانان بود. آن حضرت روزهای خود را میان همسرانش تقسیم می‌فرمود و عادلانه [[رفتار]] می‌کرد و با این حال به پیشگاه [[خداوند]] عرضه می‌داشت که: «پروردگارا این تقسیم من در آن باره است که خود توان آن را دارم و در [[اختیار]] من است درباره چیزی که در اختیار توست، و مرا در آن توانی نیست، نکوهشم مکن!»<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۴.</ref> [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نمونه کامل و [[اسوه]] نیکویی برای همه مردان در چگونگی رفتار با همسرانشان است. آن حضرت هرگاه به [[سفر]] می‌رفت، میان [[همسران]] خود قرعه می‌کشید و نام هر یک در می‌آمد، همو را با خود به سفر می‌برد و برای هر یک از همسرانش یک شبانه‌روز خویش را به نوبت اختصاص داده بود<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۵.</ref>. هر چند [[روز]] یک‌بار همراه آنان در [[منزل]] یکی از [[همسر]]انش که نوبت او بود، دور هم جمع می‌شدند و آن حضرت برای آنان به [[وعظ]] و [[تعلیم]] می‌پرداخت. او با آنان نشست‌وبرخاست داشت و به بهترین وجه به [[نشاط]] و [[شادی]] آنان توجه داشت<ref>[[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۳۹.</ref>.

	== مدفن همسران پیامبر{{صل}} ==		== مدفن همسران پیامبر{{صل}} ==

Bahmani: /* مقدمه */

2026-04-15T05:22:57Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۲
خط ۳:		خط ۳:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	یکی از مسائل حوزه فردی [[پیامبر]] موضوع [[همسران پیامبر]] است. اولین [[همسر پیامبر اکرم]] {{صل}}، [[حضرت خدیجه]] {{س}} بوده است و حضرت پس از ایشان [[همسران]] متعددی داشته است و این از ویژگی‌های خاص [[رسول خدا]] {{صل}} بوده که می‌توانسته بر خلاف دیگر [[مسلمانان]]، بیش از چهار [[زن]] دائم داشته باشد<ref>شیخ صدوق، من ‎لایحضره ‎الفقیه، ج۳، ص۴۳۰؛ ابونضر محمد بن مسعود عیاشی سمرقندی، تفسیر العیاشی، ج۱، ص۲۱۸: {{متن حدیث\|وَ قَالَ الصَّادِقُ {{ع}}: لَا يَحِلُّ لِمَاءِ الرَّجُلِ أَنْ يَجْرِيَ فِي أَكْثَرَ مِنْ أَرْبَعَةِ أَرْحَامٍ مِنَ الْحَرَائِرِ}}.</ref> و علت این کار بیشتر برای [[تألیف قلوب]] [[قبایل]] مختلف، بوده است<ref>شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص۴۷۵.</ref>.		یکی از مسائل حوزه فردی [[پیامبر]] موضوع [[همسران پیامبر]] است. پیامبر اکرم{{صل}} یازده [[زن]] را به همسری برگزید. شش تن از آنان از [[قریش]] بودند: [[حضرت خدیجه]]{{س}}، سوده، [[عایشه]]، [[حفصه]]، [[ام‌سلمه]] و [[ام‌حبیبه]]؛ [[همسر]] دیگرش صفیه دختر حیی بن أخطب از رؤسای [[یهود]] [[بنی‌نضیر]] بود و باقی دیگر از [[قبایل عرب]] بودند<ref>سیرت رسول الله{{صل}}، ج۲، ص۱۱۰۲.</ref>. در بین آنان تنها [[خدیجه]]{{س}} کفو او بود و تا زنده بود پیامبر اکرم{{صل}} همسر دیگری [[اختیار]] نکرد<ref>سیرت رسول الله{{صل}}، ج۲، ص۱۱۰۰.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۳۹.</ref>

			اولین [[همسر پیامبر اکرم]] {{صل}}، [[حضرت خدیجه]] {{س}} بوده است و حضرت پس از ایشان [[همسران]] متعددی داشته است و این از ویژگی‌های خاص [[رسول خدا]] {{صل}} بوده که می‌توانسته بر خلاف دیگر [[مسلمانان]]، بیش از چهار [[زن]] دائم داشته باشد<ref>شیخ صدوق، من ‎لایحضره ‎الفقیه، ج۳، ص۴۳۰؛ ابونضر محمد بن مسعود عیاشی سمرقندی، تفسیر العیاشی، ج۱، ص۲۱۸: {{متن حدیث\|وَ قَالَ الصَّادِقُ {{ع}}: لَا يَحِلُّ لِمَاءِ الرَّجُلِ أَنْ يَجْرِيَ فِي أَكْثَرَ مِنْ أَرْبَعَةِ أَرْحَامٍ مِنَ الْحَرَائِرِ}}.</ref> و علت این کار بیشتر برای [[تألیف قلوب]] [[قبایل]] مختلف، بوده است<ref>شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ج۷، ص۴۷۵.</ref>.

	اسامی [[زنان پیامبر]] {{صل}} با نسبت قبیله‌ای آنان به شرح ذیل است:		اسامی [[زنان پیامبر]] {{صل}} با نسبت قبیله‌ای آنان به شرح ذیل است:

Bahmani: /* زنان پیامبر اکرم{{صل}} */

2026-04-15T05:20:28Z

زنان پیامبر اکرم{{صل}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۰
خط ۹۰:		خط ۹۰:

	درباره ام حبیبه از [[یزید بن سائب]] و او از جدش چنین نقل نموده است که: [[عقیل بن ابی طالب]] در محوطه خانه‌اش حلقه چاهی حفر می‌کرد که قطعه سنگی به دست آمد و در آن این جمله حک شده بود: «قبر ام حبیبه بنت صخر بن حرب». عقیل با دیدن این علامت دستور داد چاه را پرکنند و بر روی آن سقفی به عنوان «مدفن ام حبیبه» ایجاد نمایند. یزید بن سائب اضافه می‌کند، من گاهی به این مدفن وارد می‌شدم و آن [[قبر]] را می‌دیدم<ref>تاریخ المدینه، ابن شبه، ج۱، ص۱۲۰ (به نقل از تاریخ حرم ائمه بقیع، نجمی، مشعر، ص۲۳۳).</ref>. البته بانو [[خدیجه]] در [[مکه]] و [[میمونه]] در سَرِف [[دفن]] شده‌اند<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>.		درباره ام حبیبه از [[یزید بن سائب]] و او از جدش چنین نقل نموده است که: [[عقیل بن ابی طالب]] در محوطه خانه‌اش حلقه چاهی حفر می‌کرد که قطعه سنگی به دست آمد و در آن این جمله حک شده بود: «قبر ام حبیبه بنت صخر بن حرب». عقیل با دیدن این علامت دستور داد چاه را پرکنند و بر روی آن سقفی به عنوان «مدفن ام حبیبه» ایجاد نمایند. یزید بن سائب اضافه می‌کند، من گاهی به این مدفن وارد می‌شدم و آن [[قبر]] را می‌دیدم<ref>تاریخ المدینه، ابن شبه، ج۱، ص۱۲۰ (به نقل از تاریخ حرم ائمه بقیع، نجمی، مشعر، ص۲۳۳).</ref>. البته بانو [[خدیجه]] در [[مکه]] و [[میمونه]] در سَرِف [[دفن]] شده‌اند<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>.

	~~==[[زنان]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}}==~~
	پیامبر اکرم{{صل}} یازده [[زن]] را به همسری برگزید. شش تن از آنان از [[قریش]] بودند: [[حضرت خدیجه]]{{س}}، [[سوده]]، [[عایشه]]، [[حفصه]]، [[ام‌سلمه]] و [[ام‌حبیبه]]؛ [[همسر]] دیگرش [[صفیه دختر حیی بن أخطب]] از رؤسای [[یهود]] [[بنی‌نضیر]] بود و باقی دیگر از [[قبایل عرب]] بودند<ref>سیرت رسول الله{{صل}}، ج۲، ص۱۱۰۲.</ref>. در بین آنان تنها [[خدیجه]]{{س}} [[کفو]] او بود و تا زنده بود پیامبر اکرم{{صل}} همسر دیگری [[اختیار]] نکرد<ref>سیرت رسول الله{{صل}}، ج۲، ص۱۱۰۰.</ref>.
	پس از خدیجه{{س}} همسرانی وارد [[زندگی رسول الله]]{{صل}} شدند. البته باید توجه داشت که این ازدواج‌ها در جامعه‌ای صورت گرفته است که [[تعدد زوجات]] امری پذیرفته شده بود. ازدواج‌های آن حضرت، [[دلایل]] مهم [[اجتماعی]]، [[سیاسی]] و [[دینی]] را در بر داشته است:
	# [[ازدواج]] برای حرمت‌نهادن به [[همسران]] [[شهدا]] و [[سرپرستی یتیمان]] آنان صورت گرفته است. سه تن از همسران [[رسول الله]]{{صل}}، همسر [[شهید]] بودند: [[زینب]] دختر [[خزیمیه]]، [[حفصه دختر عمر]] بن [[خطاب]] و [[أم‌سلمه]] دختر ابی‌امیه، ازدواج با آنان در جهت رفع مشکل و [[کفالت]] [[فرزندان]] و همسران شهدا صورت گرفته است، از آنجا که رسیدگی و [[سرپرستی]] و [[نظارت]] بر امر همسران و اداره فرزندان شهدا از [[وظایف حکومت]] است، پیامبر اکرم{{صل}} به‌عنوان [[رهبر]] [[جامعه]]، خود در این امر پیش‌گام و پیش‌قدم بود و از طریق ازدواج با آنان خانواده‌هایی را زیر [[پوشش]] و نظارت مستقیم خود قرار داد. [[بلاذری]] روایتی را از پیامبر اکرم{{صل}} نقل کرده که در [[حقیقت]] بیانگر توجه آن حضرت به‌عنوان [[رئیس حکومت]] به مسائل [[ایتام]] است: «هر کس [[یتیمی]] بر جای گذارد، از آن ماست و هرکس [[مالی]] بر جای گذارد، از آن [[وارثان]] اوست»<ref>فتوح البلدان، ص۶۴۰.</ref>.
	#گاه [[هدف از ازدواج]]، [[مصالح]] [[آموزشی]] و تضمین [[آموزش]] در بین زنان بوده است. زنانی که نمی‌توانستند مسائل خصوصی خود را به‌طور مستقیم از رسول الله{{صل}} بپرسند، از همسران آن حضرت می‌پرسیدند. این همسران خود نیز مسائل خاصی را که در [[زندگی]] مشترک آنان با پیامبر اکرم{{صل}} اتفاق می‌افتاد، برای [[مسلمانان]] بازگو می‌کردند و به این ترتیب اصول و مبادی [[اسلام]] به‌وسیله [[همسران]] آن حضرت که با او [[معاشرت]] مداوم داشتند، میان [[مردم]] منتشر می‌شد و [[سیره]] [[رسول الله]]{{صل}} به [[گوش]] [[مسلمانان]] می‌رسید.
	# [[ازدواج]] بنا به [[دلایل]] [[انسانی]] بوده است و [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[سرپرستی]] بیوه‌زنانی را برعهده می‌گرفت که تکیه‌گاه و [[یاوری]] نداشتند، مانندازدواج با [[سوده دختر زمعه]].
	# ازدواج برای بطلان حکمی [[جاهلی]] بوده است، مثل‌اینکه پسرخوانده در [[جاهلیت]] در [[حکم]] پسر تنی به‌شمار می‌رفت و همه [[احکام]] و آثار قانونی فرزند بر او جاری بود و حتی ازدواج با [[همسر]] وی [[حرام]] و [[باطل]] شمرده می‌شد. پیامبر اکرم{{صل}} در ازدواج با [[زینب دختر جحش]]، بطلان این حکم جاهلی را اعلام کرد و تنها کسی که می‌توانست این حکم را ملغی نماید، شخص رسول الله{{صل}} بود. پس این ازدواج [[هدف]] [[دینی]] و [[تشریعی]] را در بر داشت.
	# ازدواج در جهت [[مصالح]] [[سیاسی]] و جذب [[قبایل]] به‌سوی اسلام یکی دیگر از [[اهداف پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} از ازدواج بود، مانند ازدواج با [[جویریه]] دختر [[رئیس قبیله]] [[بنی‌مصطلق]]، که موجب [[ایمان آوردن]] [[قبیله]] بنی‌مصطلق شد و اسلام در آن [[قوم]] نیرو گرفت؛ و یا ازدواج با [[صفیه دختر حیی]] پیشوای [[طایفه]] [[بنی‌نضیر]] که این ازدواج در [[اسلام آوردن]] [[یهودیان]] نقش مهمی داشت.
	#از دیگر [[اهداف ازدواج]] بنا به [[مصلحت]] [[اجتماعی]] بوده است. با این وصلت [[روابط دوستانه]] بین رسول الله{{صل}} و یارانش مستحکم می‌شد، مانند ازدواج با [[عایشه]] و [[حفصه]] [[دختران]] [[ابوبکر]] و عمر.
	# مصلحت [[تربیتی]] یکی دیگر از اهداف ازدواج بوده است که بر آن اساس [[زنان]] رسول الله{{صل}} در نقل و [[روایت حدیث]] مشارکت می‌جستند. تعداد احادیثی که [[همسران پیامبر اکرم]]{{صل}} از آن حضرت نقل کرده و به گوش مسلمانان رسانده‌اند، بالغ بر سه هزار [[حدیث]] می‌باشد.
	# ازدواج بنا به مصالح [[اخلاقی]] بوده است. پیامبر اکرم{{صل}} الگویی [[نیکو]] برای همه مردان و زنان بود. در تمام مدت [[زندگی]]، او از دایره [[عدل]] خارج نشد. ایشان الگویی نیکو برای همه مسلمانان بود. آن حضرت روزهای خود را میان همسرانش تقسیم می‌فرمود و عادلانه [[رفتار]] می‌کرد و با این حال به پیشگاه [[خداوند]] عرضه می‌داشت که: «پروردگارا این تقسیم من در آن باره است که خود توان آن را دارم و در [[اختیار]] من است درباره چیزی که در اختیار توست، و مرا در آن توانی نیست، نکوهشم مکن!»<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۴.</ref> [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نمونه کامل و [[اسوه]] نیکویی برای همه مردان در چگونگی رفتار با همسرانشان است. آن حضرت هرگاه به [[سفر]] می‌رفت، میان [[همسران]] خود قرعه می‌کشید و نام هر یک در می‌آمد، همو را با خود به سفر می‌برد و برای هر یک از همسرانش یک شبانه‌روز خویش را به نوبت اختصاص داده بود<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۵.</ref>. هر چند [[روز]] یک‌بار همراه آنان در [[منزل]] یکی از [[همسر]]انش که نوبت او بود، دور هم جمع می‌شدند و آن حضرت برای آنان به [[وعظ]] و [[تعلیم]] می‌پرداخت. او با آنان نشست‌وبرخاست داشت و به بهترین وجه به [[نشاط]] و [[شادی]] آنان توجه داشت.

	پیامبر اکرم{{صل}} هر روز نزد همسران خود می‌رفت، دست بر شانه آنان می‌نهاد و آنان را می‌بوسید. آن‌گاه نوبت هرکدام بود، همان‌جا می‌نشست<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۵.</ref>.
	[[رسول الله]]{{صل}} با دیده [[احترام]] به همسرانش می‌نگریست. از [[خشم]]، [[حسادت]] و گاهی نیز دعواهای آنان [[چشم‌پوشی]] می‌کرد.
	[[عمر بن خطاب]] گفت: ما مردان [[قریش]] بر [[زنان]] خود چیره بودیم و چون پیش [[انصار]] آمدیم، دیدیم مردمی هستند که زنان بر مردان چیره‌اند، همسران ما از [[فرهنگ]] انصار متأثر شدند و چنان شد که روزی بر سر همسرم فریاد کشیدم، او نیز بر من خشم گرفت و پاسخ مرا داد و چون این کار او را [[زشت]] شمردم، گفت این کار مرا زشت می‌شمری و حال‌آنکه همسران رسول الله{{صل}} هم پاسخ او را می‌دهند و از او کناره می‌گیرند و گاه یکی از ایشان تمام روز را تا شب از او کناره می‌گیرد، من گفتم: بیچاره [[حفصه]] که [[نومید]] و زیانکار خواهد شد، آیا آنان در امانند و نمی‌ترسند که [[خداوند]] به سبب خشم پیامبرش خشم گیرد و هلاک و نابود شوند؟ سپس عمر می‌افزاید: نزد رسول الله{{صل}} رفتم و جریان را به او گفتم. آن حضرت [[لبخند]] زد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۹۲-۱۹۳.</ref>.

	روزی [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به‌شدت از دست [[عایشه]] ناراحت بود، به [[ابوبکر]] فرمود: ای ابوبکر! مرا از دست عایشه [[آسوده]] نمی‌کنی؟ ابوبکر دستش را بلند کرد و ضربه محکمی به سینه عایشه زد. آن حضرت فرمود: خدایت بیامرزد، مقصودم این کار نبود<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۸۱.</ref>. [[رسول الله]]{{صل}} هیچ‌گاه به زدن [[زنان]] [[راضی]] نبود و [[اجازه]] آن را نمی‌داد.
	پیامبر اکرم{{صل}} همسری [[با تدبیر]] و [[دوراندیش]] بود. آن حضرت در عین [[مهربانی]] و [[شوخ‌طبعی]] هرگز از [[تدبیر]] و [[قاطعیت]] به جا دور نبود.
	بعضی از [[همسران]] رسول الله{{صل}} از ایشان خواستار زیادی [[نفقه]] و زیورآلات شدند. آن حضرت از آنان دلگیر شد و [[ناراحتی پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} تا آنجا ادامه یافت که مجبور به [[کناره‌گیری]] از همه همسرانش شد. وی با تدبیری دقیق و برای [[تأدیب]] آنها فرمود: یک ماه پیش آنان نخواهم رفت؛ چون بیست و نه شبانه‌روز گذشت، به [[خانه]] عایشه رفت و نوبت را از آنجا شروع فرمود؛ و بنا به نقل [[ابن‌عباس]] نخست به خانه [[ام‌سلمه]] و پیش او رفت و نوبت را از خانه او آغاز کرد و فرمود: این ماه بیست و نه [[روز]] بود<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۹۹.</ref>.
	آن‌گاه [[خداوند]] [[آیات]] تخییر را نازل فرمود و آنان را بین زندگانی [[دنیوی]] و اُخروی مختار کرد که: {{متن قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا فَتَعَالَيْنَ أُمَتِّعْكُنَّ وَأُسَرِّحْكُنَّ سَرَاحًا جَمِيلًا * وَإِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ فَإِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِنَاتِ مِنْكُنَّ أَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«ای پیامبر! به همسرانت بگو: اگر خواستار زندگی این جهان و آرایه‌های آن هستید بیایید شما را برخوردار سازم و با شیوه‌ای نیکو رهایتان کنم * و اگر خدا و پیامبرش و سرای واپسین را می‌خواهید، بی‌گمان خداوند برای نیکوکاران شما پاداشی سترگ آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۲۸-۲۹.</ref>.
	ابتدا پیامبر اکرم{{صل}} نظر عایشه را جویا شد و او گفت: بدون هیچ تردید من [[خدا]] و پیامبرش و سرای دیگر را برمی‌گزینم<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۶۸؛ برای آگاهی بیشتر درباره این دو آیه در منابع فارسی ر.ک: کشف‌الاسرار میبدی، ج۸، ص۴۱؛ تفسیر ابوالفتوح رازی، ج۹، ص۱۴۸.</ref>. آن‌گاه دیگر همسران خود را نیز مخیر کرد و همگی [[زندگی]] با آن حضرت را برگزیدند<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۰۰.</ref>.

	خداوند سپس می‌فرماید: {{متن قرآن\|يَا نِسَاءَ النَّبِيِّ مَنْ يَأْتِ مِنْكُنَّ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ يُضَاعَفْ لَهَا الْعَذَابُ ضِعْفَيْنِ وَكَانَ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا * وَمَنْ يَقْنُتْ مِنْكُنَّ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ وَتَعْمَلْ صَالِحًا نُؤْتِهَا أَجْرَهَا مَرَّتَيْنِ وَأَعْتَدْنَا لَهَا رِزْقًا كَرِيمًا * يَا نِسَاءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّسَاءِ إِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفًا * وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى}}<ref>«ای زنان پیامبر! هر یک از شما دست به زشتکاری آشکاری زند عذاب او دو چندان می‌گردد و این (کار) بر خداوند آسان است * و هر یک از شما که در برابر خداوند و فرستاده او فرمانبرداری کند و کاری شایسته انجام دهد پاداش او را دوبار می‌دهیم و برای او روزی ارجمندی آماده می‌داریم * ای زنان پیامبر! اگر پرهیزگاری ورزید همانند هیچ یک از زنان نیستید (بلکه برترید)؛ پس نرم سخن مگویید مبادا آنکه بیماردل است به طمع افتد و (نیز) سخن به شایستگی گویید * و در خانه‌هایتان آرام گیرید و چون خویش‌آرایی دوره جاهلیت نخستین خویش‌آرایی مکنید» سوره احزاب، آیه ۳۰-۳۳.</ref>.
	[[ابوالفتوح رازی]] {{متن قرآن\|فَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ}} را معصیتی دانسته که مایه [[آزار]] خداوند و [[رسول الله]]{{صل}} است. در [[تفسیر برهان]] آن کار را [[قیام]] و خروج علیه [[امام]] معنی کرده‌اند.
	[[پیامبر اکرم]]{{صل}} میان همسرانش [[عدالت]] را [[رعایت]] می‌کرد. در [[سختی]] [[بیماری]] رسول الله{{صل}}، آن حضرت را درحالی‌که در عبایی می‌نهادند، به [[خانه]] همسرانش می‌بردند، اما هنگامی که بیماری شدت گرفت، [[فاطمه]]{{س}} پیش همسران آن حضرت رفت و فرمود: برای رسول الله{{صل}} گردش میان شما و از این خانه به آن خانه آمدن دشوار است، گفتند: ایشان در کمال [[آزادی]] باشند و آن حضرت در خانه [[عایشه]] بستری شد و در همان خانه [[رحلت]] فرمود و به خاک سپرده شد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۷۴.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۳۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* نکاتی دربارۀ همسران پیامبر */

2026-04-15T05:14:00Z

نکاتی دربارۀ همسران پیامبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۴
خط ۳۳:		خط ۳۳:

	== نکاتی دربارۀ [[همسران پیامبر]] ==		== نکاتی دربارۀ [[همسران پیامبر]] ==
	=== سرگذشت بد شماری از زنان پیامبر ===		=== سرگذشت بدِ شماری از زنان پیامبر ===
	جریان [[فریب خوردن]] زنی به نام سنیَ یا سناه<ref>احمد بن محمد اشعری قمی، النوادر، ص۱۰۳؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۴۲۱.</ref> از [[قبیله عامر بن صعصه]] که پیامبر {{صل}} با او [[ازدواج]] کرده بود و بسیار [[زیبا]] بود. [[عایشه]] و [[حفصه]] به جهت [[زیبایی]] برای او نقشه کشیدند و در دام آن دو گرفتار شد. پیامبر {{صل}} او را رها کرد و به او [[دستور]] داد به خانه‌اش باز گردد و او را [[طلاق]] داد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۴۲۱. از این گزارش استفاده می‌شود نام زن فریب خورده سناه بود و زینب دختر ابی جون به سبب اظهاراتش که نشانه عدم ایمان به رسالت است او را بازگردانده است. علامه مجلسی او را اسماء دختر نعمان دانسته (مرآة العقول، ج۲۰، ص۱۲۴). ابن عبدالبر (الاستیعاب، ج۴، ص۱۷۸۳) اختلاف اقوال را دراین باره نقل کرده است و اسماء را به نقلی از قبیله بنی جون دانسته است.</ref>. [[زن]] کندی، [[زینب]] دختر ابی جون بعد از [[مرگ]] [[ابراهیم]] فرزند [[رسول خدا]] {{صل}} که مادرش [[ماریه قبطیه]] بود، گفت: او اگر [[پیامبر]] بود، پسرش نمی‌مرد. پیامبر {{صل}} او را به خانه‌اش فرستاد. وقتی [[ابوبکر]] به [[خلافت]] رسید، این دو ([[سنی]] و زینب) خواستگار داشتند. ابوبکر پیشنهاد کرد یا [[همسر پیامبر]] باقی بمانند و در [[حجاب]] قرار گیرند یا با دیگری [[ازدواج]] کنند. آنان ازدواج را پذیرفتند. شوهر یکی به جزام و دیگری به جنون [[مبتلا]] شد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۴۲۱.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۱۹.</ref>		جریان [[فریب خوردن]] زنی به نام سنیَ یا سناه<ref>احمد بن محمد اشعری قمی، النوادر، ص۱۰۳؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۴۲۱.</ref> از [[قبیله عامر بن صعصه]] که پیامبر {{صل}} با او [[ازدواج]] کرده بود و بسیار [[زیبا]] بود. [[عایشه]] و [[حفصه]] به جهت [[زیبایی]] برای او نقشه کشیدند و در دام آن دو گرفتار شد. پیامبر {{صل}} او را رها کرد و به او [[دستور]] داد به خانه‌اش باز گردد و او را [[طلاق]] داد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۴۲۱. از این گزارش استفاده می‌شود نام زن فریب خورده سناه بود و زینب دختر ابی جون به سبب اظهاراتش که نشانه عدم ایمان به رسالت است او را بازگردانده است. علامه مجلسی او را اسماء دختر نعمان دانسته (مرآة العقول، ج۲۰، ص۱۲۴). ابن عبدالبر (الاستیعاب، ج۴، ص۱۷۸۳) اختلاف اقوال را دراین باره نقل کرده است و اسماء را به نقلی از قبیله بنی جون دانسته است.</ref>. [[زن]] کندی، [[زینب]] دختر ابی جون بعد از [[مرگ]] [[ابراهیم]] فرزند [[رسول خدا]] {{صل}} که مادرش [[ماریه قبطیه]] بود، گفت: او اگر [[پیامبر]] بود، پسرش نمی‌مرد. پیامبر {{صل}} او را به خانه‌اش فرستاد. وقتی [[ابوبکر]] به [[خلافت]] رسید، این دو ([[سنی]] و زینب) خواستگار داشتند. ابوبکر پیشنهاد کرد یا [[همسر پیامبر]] باقی بمانند و در [[حجاب]] قرار گیرند یا با دیگری [[ازدواج]] کنند. آنان ازدواج را پذیرفتند. شوهر یکی به جزام و دیگری به جنون [[مبتلا]] شد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۴۲۱.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۱۹.</ref>

Bahmani: /* علت ازدواج‌های متععد پیامبر */

2026-04-15T05:13:20Z

علت ازدواج‌های متععد پیامبر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۳
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	در چنین روزگاری، [[اسلام]] به زن موقعیتی [[اجتماعی]] و قابل [[ارزش]] بخشید. وقتی در اثر [[غزوات]] و [[جنگ‌ها]]، با کشته شدن مردان [[مسلمان]]، تعداد [[زنان]] و دوشیزگان بی‌سرپرست فزونی می‌یافت، با اشاره [[رسول خدا]]، آنها به عنوان [[همسران]] قانونی [[یاران پیامبر]]، پناه می‌یافتند و شیرازه زندگی‌شان از هم نمی‌گسست.		در چنین روزگاری، [[اسلام]] به زن موقعیتی [[اجتماعی]] و قابل [[ارزش]] بخشید. وقتی در اثر [[غزوات]] و [[جنگ‌ها]]، با کشته شدن مردان [[مسلمان]]، تعداد [[زنان]] و دوشیزگان بی‌سرپرست فزونی می‌یافت، با اشاره [[رسول خدا]]، آنها به عنوان [[همسران]] قانونی [[یاران پیامبر]]، پناه می‌یافتند و شیرازه زندگی‌شان از هم نمی‌گسست.

	[[ازدواج]] وسیله‌ای برای [[جلوگیری از جنگ]] و [[خونریزی]] بود. اگر در میان دو [[قبیله]] [[جنگی]] در می‌گرفت، بهترین راه چاره برای جلوگیری از خونریزی بیشتر، پیوند [[زناشویی]] در میان دو قبیله [[متخاصم]] بود، تا با ایجاد خویش و [[وابستگی]] قبیله‌ای، [[آتش]] [[جنگ]] خاموش شود و هر دو قبیله در برابر [[دشمن]]، یکدل و هم‌پیمان شوند<ref>مرتضی عسکری، نقش عایشه در تاریخ اسلام، (تهران، مجمع علمی اسلامی، ۱۳۶۲) ج۱، ص۴۸.</ref>.		[[ازدواج]] وسیله‌ای برای جلوگیری از جنگ و [[خونریزی]] بود. اگر در میان دو [[قبیله]] [[جنگی]] در می‌گرفت، بهترین راه چاره برای جلوگیری از خونریزی بیشتر، پیوند [[زناشویی]] در میان دو قبیله [[متخاصم]] بود، تا با ایجاد خویش و [[وابستگی]] قبیله‌ای، [[آتش]] [[جنگ]] خاموش شود و هر دو قبیله در برابر [[دشمن]]، یکدل و هم‌پیمان شوند<ref>مرتضی عسکری، نقش عایشه در تاریخ اسلام، (تهران، مجمع علمی اسلامی، ۱۳۶۲) ج۱، ص۴۸.</ref>.

	و اما ازدواج‌های رسول خدا، فراتر از انگیزه‌های زناشویی و [[تشکیل خانواده]] بود، بلکه در بسیاری از آنها اهداف خاص اجتماعی و [[سیاسی]] را دنبال می‌کردند.		و اما ازدواج‌های رسول خدا، فراتر از انگیزه‌های زناشویی و [[تشکیل خانواده]] بود، بلکه در بسیاری از آنها اهداف خاص اجتماعی و [[سیاسی]] را دنبال می‌کردند.
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	نیز در شرایط ویژه آن زمان که زنان یا شوهرانشان به خاطر اسلام آوردن جدا شده بودند و یا شوهر خود را از دست داده بودند و [[یهودیان]] [[ثروتمند]] [[مدینه]] نیز در اطراف آنان پرسه می‌زدند و به آنان [[طمع]] داشتند، در چنین شرایطی رسول خدا{{صل}} برای محافظت از این [[مسلمانان]] غیرتمند چاره‌ای جز این ندید که برخی آنان را به [[عقد]] خود درآورد تا از این راه با برطرف کردن نیاز آنان به شوهر، مرحمی بر دردها و غم‌های آنان و تیری باشد بر چشم [[طمع]] و [[مسموم]] آنان که قصد سوء استفاده از این شرایط را داشتند<ref>محسن ابراهیم، دفاع از پیامبر مظلوم{{صل}} (قم: ابتکار دانش، ۱۳۸۵) ص۵۶.</ref>.		نیز در شرایط ویژه آن زمان که زنان یا شوهرانشان به خاطر اسلام آوردن جدا شده بودند و یا شوهر خود را از دست داده بودند و [[یهودیان]] [[ثروتمند]] [[مدینه]] نیز در اطراف آنان پرسه می‌زدند و به آنان [[طمع]] داشتند، در چنین شرایطی رسول خدا{{صل}} برای محافظت از این [[مسلمانان]] غیرتمند چاره‌ای جز این ندید که برخی آنان را به [[عقد]] خود درآورد تا از این راه با برطرف کردن نیاز آنان به شوهر، مرحمی بر دردها و غم‌های آنان و تیری باشد بر چشم [[طمع]] و [[مسموم]] آنان که قصد سوء استفاده از این شرایط را داشتند<ref>محسن ابراهیم، دفاع از پیامبر مظلوم{{صل}} (قم: ابتکار دانش، ۱۳۸۵) ص۵۶.</ref>.

	پس روشن است که ازدواج‌های [[رسول خدا]]{{صل}} بر مبنای [[حکمت]] و [[مصلحت]] [[اجتماعی]] و [[اجرای قوانین الهی]] و از بین بردن [[آداب]] [[جاهلیت]] بوده است. علاوه بر آنکه آن حضرت تا پنجاه سالگی که آخر کمال نیروهای طبیعی [[انسان]] است با [[خدیجه]] [[زندگی]] می‌کرده و پس از خدیجه نیز اکثر ازدواج‌ها برای جبران شکستگی [[روحی]] [[زنان]] و تأمین سرپناه برای بی‌سرپرستان، پیوند [[سیاسی]] با [[قبایل]] برای [[گسترش اسلام]] و... بوده است<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>.		پس روشن است که ازدواج‌های [[رسول خدا]]{{صل}} بر مبنای [[حکمت]] و [[مصلحت]] [[اجتماعی]] و [[اجرای قوانین الهی]] و از بین بردن [[آداب]] [[جاهلیت]] بوده است. علاوه بر آنکه آن حضرت تا پنجاه سالگی که آخر کمال نیروهای طبیعی [[انسان]] است با [[خدیجه]] [[زندگی]] می‌کرده و پس از خدیجه نیز اکثر ازدواج‌ها برای جبران شکستگی [[روحی]] [[زنان]] و تأمین سرپناه برای بی‌سرپرستان، پیوند [[سیاسی]] با [[قبایل]] برای گسترش اسلام و... بوده است<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>.

	== مدفن همسران پیامبر{{صل}} ==		== مدفن همسران پیامبر{{صل}} ==

Jaafari: /* منابع */

2026-04-11T05:30:46Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۰
خط ۱۲۵:		خط ۱۲۵:
	# [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]		# [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
	# [[پرونده:IM010703.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|'''محمدنامه''']]		# [[پرونده:IM010703.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|'''محمدنامه''']]
	# [[پرونده:~~9030760879~~.jpg\|22px]] [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|'''زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم''']]		# [[پرونده:IM011013.jpg\|22px]] [[مرضیه محمدزاده\|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)\|'''زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: /* منابع */

2026-03-31T05:57:29Z

منابع

@@ خط ۹۰: / خط ۹۰: @@
 درباره ام حبیبه از [[یزید بن سائب]] و او از جدش چنین نقل نموده است که: [[عقیل بن ابی طالب]] در محوطه خانه‌اش حلقه چاهی حفر می‌کرد که قطعه سنگی به دست آمد و در آن این جمله حک شده بود: «قبر ام حبیبه بنت صخر بن حرب». عقیل با دیدن این علامت دستور داد چاه را پرکنند و بر روی آن سقفی به عنوان «مدفن ام حبیبه» ایجاد نمایند. یزید بن سائب اضافه می‌کند، من گاهی به این مدفن وارد می‌شدم و آن [[قبر]] را می‌دیدم<ref>تاریخ المدینه، ابن شبه، ج۱، ص۱۲۰ (به نقل از تاریخ حرم ائمه بقیع، نجمی، مشعر، ص۲۳۳).</ref>. البته بانو [[خدیجه]] در [[مکه]] و [[میمونه]] در سَرِف [[دفن]] شده‌اند<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>.
 == منابع ==
@@ خط ۹۹: / خط ۱۲۵: @@
 # [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
 # [[پرونده:IM010703.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|'''محمدنامه''']]
 {{پایان منابع}}

Wasity: /* مدفن همسران پیامبر{{صل}} */

2025-11-23T06:24:26Z

مدفن همسران پیامبر{{صل}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۴
خط ۸۹:		خط ۸۹:
	[[ابن شبه]] (متوفای ۲۶۲) به عنوان قدیمی‌ترین مدینه شناس درباره [[قبر]] [[ام سلمه]] و [[ام حبیبه]] دو تن از [[همسران رسول خدا]]{{صل}} مطلبی نقل می‌کند که نشانگر جدا بودن آنان از همدیگر و همچنین [[دفن]] شده این دو تن در خارج از محلی است که به عنوان مدفن و حرم [[زوجات]] [[رسول خدا]] معروف گردیده است و در نهایت مؤید گفتار ابن نجار<ref>اخبار المدینه، ابن نجار، ص۱۵۴.</ref> است که همه همسران پیامبر{{صل}} که در مدینه بودند، الزاماً در محوطه حرم منسوب به آنان و در زیر گنبد و بارگاهی که به عنوان «قبة الزوجات» بنا شده است، به خاک سپرده نشده‌اند. ابن شبه درباره قبر ام سلمه از [[محمد بن یحیی]] نقل می‌کند که [[محمد بن زید بن علی]] خواست در کنار موضع [[فاطمه]] ([[بیت الاحزان]]) برای خود قبری مهیا کند، از زیر خاک، قطعه سنگ شکسته‌ای پیدا شد که در آن این جمله به چشم می‌خورد: «ام سلمه زوج النبی» و معلوم شد آن محل، قبر ام سلمه است و لذا [[وصیت]] کرد پیکر او را در محل دیگری به خاک بسپارند.		[[ابن شبه]] (متوفای ۲۶۲) به عنوان قدیمی‌ترین مدینه شناس درباره [[قبر]] [[ام سلمه]] و [[ام حبیبه]] دو تن از [[همسران رسول خدا]]{{صل}} مطلبی نقل می‌کند که نشانگر جدا بودن آنان از همدیگر و همچنین [[دفن]] شده این دو تن در خارج از محلی است که به عنوان مدفن و حرم [[زوجات]] [[رسول خدا]] معروف گردیده است و در نهایت مؤید گفتار ابن نجار<ref>اخبار المدینه، ابن نجار، ص۱۵۴.</ref> است که همه همسران پیامبر{{صل}} که در مدینه بودند، الزاماً در محوطه حرم منسوب به آنان و در زیر گنبد و بارگاهی که به عنوان «قبة الزوجات» بنا شده است، به خاک سپرده نشده‌اند. ابن شبه درباره قبر ام سلمه از [[محمد بن یحیی]] نقل می‌کند که [[محمد بن زید بن علی]] خواست در کنار موضع [[فاطمه]] ([[بیت الاحزان]]) برای خود قبری مهیا کند، از زیر خاک، قطعه سنگ شکسته‌ای پیدا شد که در آن این جمله به چشم می‌خورد: «ام سلمه زوج النبی» و معلوم شد آن محل، قبر ام سلمه است و لذا [[وصیت]] کرد پیکر او را در محل دیگری به خاک بسپارند.

	درباره ام حبیبه از [[یزید بن سائب]] و او از جدش چنین نقل نموده است که: [[عقیل ~~ابن~~ ابی طالب]] در محوطه خانه‌اش حلقه چاهی حفر می‌کرد که قطعه سنگی به دست آمد و در آن این جمله حک شده بود: «قبر ام حبیبه بنت صخر بن حرب». [[عقیل]] با دیدن این علامت دستور داد چاه را پرکنند و بر روی آن سقفی به عنوان «مدفن ام حبیبه» ایجاد نمایند. یزید بن سائب اضافه می‌کند، من گاهی به این مدفن وارد می‌شدم و آن [[قبر]] را می‌دیدم<ref>تاریخ المدینه، ابن شبه، ج۱، ص۱۲۰ (به نقل از تاریخ حرم ائمه بقیع، نجمی، مشعر، ص۲۳۳).</ref>. البته بانو [[خدیجه]] در [[مکه]] و [[میمونه]] در سَرِف [[دفن]] شده‌اند<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>.		درباره ام حبیبه از [[یزید بن سائب]] و او از جدش چنین نقل نموده است که: [[عقیل بن ابی طالب]] در محوطه خانه‌اش حلقه چاهی حفر می‌کرد که قطعه سنگی به دست آمد و در آن این جمله حک شده بود: «قبر ام حبیبه بنت صخر بن حرب». عقیل با دیدن این علامت دستور داد چاه را پرکنند و بر روی آن سقفی به عنوان «مدفن ام حبیبه» ایجاد نمایند. یزید بن سائب اضافه می‌کند، من گاهی به این مدفن وارد می‌شدم و آن [[قبر]] را می‌دیدم<ref>تاریخ المدینه، ابن شبه، ج۱، ص۱۲۰ (به نقل از تاریخ حرم ائمه بقیع، نجمی، مشعر، ص۲۳۳).</ref>. البته بانو [[خدیجه]] در [[مکه]] و [[میمونه]] در سَرِف [[دفن]] شده‌اند<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* مقدمه */

2025-11-23T06:12:35Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۲
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	نُه تن از آنان پس از پیامبر زنده ماندند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۹۰.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۱۸.</ref>		نُه تن از آنان پس از پیامبر زنده ماندند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۵، ص۳۹۰.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۱۸.</ref>

			از ویژگی‌های رسول خدا{{صل}} رعایت [[مساوات]] و [[برابری]] میان [[همسران]] خود بود. آن حضرت چه در ارتباط با [[حقوق مالی]] و چه [[حقوق]] [[عاطفی]] و [[انسانی]]، جانب [[عدالت]] را می‌گرفت. مهریه هر یک از [[زنان]] خود را چهارصد درهم قرار دادند و فرقی میان همسران نگذاشتند و ملاحظاتی از قبیل [[قریش]] و غیرقریشی، [[جوان]] و بیوه را در مهریه دخالت ندادند. از نظر [[نفقه]] و هزینه زندگی نیز برابری را رعایت می‌کردند. آن حضرت صبحگاهان پس از [[نماز]] به [[حجره]] یکایک همسران خود سر می‌زدند و از آنان احوال پرسی می‌کردند و هر شب در اتاق یکی از آنان به سر می‌بردند<ref>تصویر خانواده پیامبر{{صل}}، زیر نظر محمود تقی زاده داوری، مؤسسه شیعه‌شناسی، ۱۳۸۷، ص۱۰۰.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۹۵.</ref>

	== [[همسران پیامبر]] در [[قرآن]] ==		== [[همسران پیامبر]] در [[قرآن]] ==