وحدت اجتماعی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq در ‏۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۲

2023-12-04T10:42:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = وحدت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = وحدت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[وحدت اجتماعی در قرآن]]\| پرسش مرتبط = }}

	== هم‌بستگی اجتماعی ==		== هم‌بستگی اجتماعی ==

Bahmani در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۵۹

2023-09-18T06:59:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = وحدت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = وحدت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== [[هم‌بستگی اجتماعی]] ==		== هم‌بستگی اجتماعی ==
	[[پیامبر اکرم]] {{صل}} تا زمانی که در [[مکه]] بود، تنها به جذب افراد و [[تبلیغ]] [[آیین]] خود [[همت]] گماشت، ولی پس از [[هجرت به مدینه]]، به این [[اندیشه]] افتاد که برای [[حفظ]] نیروها و جلوگیری از [[نفوذ~~]] [[~~دشمنان داخلی]] و خارجی، میان [[مسلمانان]] و دیگران [[وحدت]] ایجاد کند. هنگامی که آن [[حضرت]] وارد یثرب شد، با دو گروه متفاوت روبه رو گردید. گروه اول، مسلمانانی متشکل از [[مهاجران]] و [[انصار]] بودند که هر کدام نیز قبیله‌های متفاوتی داشتند. گروه انصار نیز از دو دسته [[اوس و خزرج]] تشکیل می‌شدند که سال‌ها با هم درگیر بودند. گروه دوم، [[مشرکان]] و [[یهودیان]] ساکن یثرب بودند که خطر بزرگی برای مسلمانان و مسیر [[تبلیغی]] [[پیامبر]] به شمار می‌آمدند. ازاین رو، پیامبر اکرم {{صل}} برای برقراری وحدت اجتماعی و از میان بردن اختلاف‌های قومی و قبیله‌ای بسیار کوشید<ref>سیره تبلیغی پیامبر اعظم {{صل}}، ص۱۴۱.</ref>. ایشان با [[شعار]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپراکنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> از [[مردم]] خواست که همه با هم به [[ریسمان الهی]] چنگ بزنند و از جدایی و [[تفرقه]] بپرهیزند. بدین ترتیب، [[رسول الله]] {{صل}} از جامعه‌ای خودمحور، قوم‌گرا و انحصارطلب، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت. سپس آن [[جامعه]] [[دین‌دار]] را مانند اعضای یک ~~[[جسم]]،~~ یک دست و متشکل کرد: {{متن حدیث\|وَ هُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ‌}}<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.		[[پیامبر اکرم]] {{صل}} تا زمانی که در [[مکه]] بود، تنها به جذب افراد و [[تبلیغ]] [[آیین]] خود [[همت]] گماشت، ولی پس از [[هجرت به مدینه]]، به این [[اندیشه]] افتاد که برای [[حفظ]] نیروها و جلوگیری از نفوذ دشمنان داخلی و خارجی، میان [[مسلمانان]] و دیگران [[وحدت]] ایجاد کند. هنگامی که آن حضرت وارد یثرب شد، با دو گروه متفاوت روبه رو گردید. گروه اول، مسلمانانی متشکل از [[مهاجران]] و [[انصار]] بودند که هر کدام نیز قبیله‌های متفاوتی داشتند. گروه انصار نیز از دو دسته [[اوس و خزرج]] تشکیل می‌شدند که سال‌ها با هم درگیر بودند. گروه دوم، [[مشرکان]] و [[یهودیان]] ساکن یثرب بودند که خطر بزرگی برای مسلمانان و مسیر [[تبلیغی]] [[پیامبر]] به شمار می‌آمدند. ازاین رو، پیامبر اکرم {{صل}} برای برقراری وحدت اجتماعی و از میان بردن اختلاف‌های قومی و قبیله‌ای بسیار کوشید<ref>سیره تبلیغی پیامبر اعظم {{صل}}، ص۱۴۱.</ref>. ایشان با [[شعار]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپراکنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> از [[مردم]] خواست که همه با هم به [[ریسمان الهی]] چنگ بزنند و از جدایی و [[تفرقه]] بپرهیزند. بدین ترتیب، [[رسول الله]] {{صل}} از جامعه‌ای خودمحور، قوم‌گرا و انحصارطلب، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت. سپس آن [[جامعه]] [[دین‌دار]] را مانند اعضای یک جسم، یک دست و متشکل کرد: {{متن حدیث\|وَ هُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ‌}}<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.

	[[اسلام]] همواره مسلمانان را به وحدت و [[برادری]] فرا می‌خواند و با هرگونه [[تفرقه‌افکنی]] به شدت برخورد می‌کند. [[حضرت محمد]] {{صل}}، هر کدام از مسلمانان را مانند عضوی از [[بدن]] می‌داند که اگر دردی بر آن عارض شود، اعضای دیگر را ناآرام می‌کند: «[[مؤمنان]] در [[رحمت]]، [[مودّت]]، [[دوستی]]، [[احساس]] و [[عاطفه]]، مثل یک بدن هستند که اگر به یکی از اعضا آسیبی برسد، به همه اعضا آسیب می‌رسد».<ref>{{متن حدیث\|تَرَى المُؤمِنينَ فِي تَراحُمِهِمْ وَ تَوادِّهِمْ وَ تَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الجَسَدِ، إذَا اشْتَكى عُضْواً تَداعى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالحُمّى}}؛ نهج الفصاحه، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، کلام ۱۱۳۹.</ref>.		[[اسلام]] همواره مسلمانان را به وحدت و [[برادری]] فرا می‌خواند و با هرگونه تفرقه‌افکنی به شدت برخورد می‌کند. [[حضرت محمد]] {{صل}}، هر کدام از مسلمانان را مانند عضوی از بدن می‌داند که اگر دردی بر آن عارض شود، اعضای دیگر را ناآرام می‌کند: «[[مؤمنان]] در [[رحمت]]، [[مودّت]]، [[دوستی]]، [[احساس]] و [[عاطفه]]، مثل یک بدن هستند که اگر به یکی از اعضا آسیبی برسد، به همه اعضا آسیب می‌رسد».<ref>{{متن حدیث\|تَرَى المُؤمِنينَ فِي تَراحُمِهِمْ وَ تَوادِّهِمْ وَ تَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الجَسَدِ، إذَا اشْتَكى عُضْواً تَداعى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالحُمّى}}؛ نهج الفصاحه، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، کلام ۱۱۳۹.</ref>.

	بر این اساس، [[مسلمانان]] باید در همه [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]]، یاری‌رسان یکدیگر باشند و [[روح]] [[وحدت]] و [[برادری]] را [[حفظ]] کنند.		بر این اساس، [[مسلمانان]] باید در همه [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]]، یاری‌رسان یکدیگر باشند و [[روح]] [[وحدت]] و [[برادری]] را [[حفظ]] کنند. آن‌گاه که [[پیامبر]] پس از حضور در [[مدینه]] درصدد تأسیس حکومت اسلامی برآمد، با همه [[مردم مدینه]] پیمانی بست که نخستین منشور [[اسلامی]] است. در این [[پیمان]] آمده است: {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} این نوشته‌ای است از محمد {{صل}}، [[پیامبر خدا]] میان [[مؤمنان]] و مسلمانان [[قریش]] و یثرب و کسانی که بر راه ایشان رفتند و به دینشان پیوستند و همراه ایشان [[جهاد]] کردند. اینان در برابر دیگر [[مردمان]]، دستی متحدند. مؤمنان تقواپیشه علیه کسی از خودشان که [[ستم]] کند یا دست‌اندرکار ستم و [[تجاوز]] و [[فساد]] میان مؤمنان شود، همگی هم‌دست خواهند بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.
	آن‌گاه که [[پیامبر]] پس از حضور در [[مدینه]] درصدد [[تأسیس حکومت اسلامی]] برآمد، با همه [[مردم مدینه]] پیمانی بست که نخستین منشور [[اسلامی]] است. در این [[پیمان]] آمده است: {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} این نوشته‌ای است از محمد {{صل}}، [[پیامبر خدا]] میان [[مؤمنان]] و مسلمانان [[قریش]] و یثرب و کسانی که بر راه ایشان رفتند و به دینشان پیوستند و همراه ایشان [[جهاد]] کردند. اینان در برابر دیگر [[مردمان]]، دستی متحدند. مؤمنان تقواپیشه علیه کسی از خودشان که [[ستم]] کند یا دست‌اندرکار ستم و [[تجاوز]] و [[فساد]] میان مؤمنان شود، همگی هم‌دست خواهند بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.

	بر اساس این پیمان، همه [[اهل]] مدینه با هر [[عقیده]] و مسلکی از [[حقوق شهروندی]] برخوردار شدند و توانستند در کنار یکدیگر، [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی داشته باشند. البته [[وحدت ملی]] به این معنا نیست که همه عقیده‌ها و سلیقه‌های [[سیاسی]] یکی شود، بلکه به این معناست که همه بر اشتراکات تکیه کنند و از پراکندگی و [[اختلاف]] بپرهیزند و در مقابل [[دشمنان]]، موضع مشترک بگیرند.		بر اساس این پیمان، همه [[اهل]] مدینه با هر [[عقیده]] و مسلکی از [[حقوق شهروندی]] برخوردار شدند و توانستند در کنار یکدیگر، [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی داشته باشند. البته وحدت ملی به این معنا نیست که همه عقیده‌ها و سلیقه‌های [[سیاسی]] یکی شود، بلکه به این معناست که همه بر اشتراکات تکیه کنند و از پراکندگی و [[اختلاف]] بپرهیزند و در مقابل [[دشمنان]]، موضع مشترک بگیرند.

	[[جامعه]] هم‌گرا، جامعه‌ای است که مردمی [[متعهد]]، متشکل و صمیمی دارد. [[رسول خدا]] {{صل}} از آن [[مردم]]، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت تا بدانجا که در سختی‌ها و مشکلات همواره پیش قدم می‌شدند و هنگام بهره‌مندی از [[غنایم]] و [[نعمت‌ها]]، دیگران را بر خویش ترجیح می‌دادند. ایشان وحدت و [[هم‌گرایی]] مسلمانان را [[وظیفه دینی]] اعلام کرد و فرمود: {{متن حدیث\|وَ اللُّزُومُ لِجَمَاعَتِهِمْ}}<ref>بحار الانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.		[[جامعه]] هم‌گرا، جامعه‌ای است که مردمی [[متعهد]]، متشکل و صمیمی دارد. [[رسول خدا]] {{صل}} از آن [[مردم]]، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت تا بدانجا که در سختی‌ها و مشکلات همواره پیش قدم می‌شدند و هنگام بهره‌مندی از [[غنایم]] و [[نعمت‌ها]]، دیگران را بر خویش ترجیح می‌دادند. ایشان وحدت و هم‌گرایی مسلمانان را وظیفه دینی اعلام کرد و فرمود: {{متن حدیث\|وَ اللُّزُومُ لِجَمَاعَتِهِمْ}}<ref>بحار الانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.

	در مدینه [[نبوی]]، مردم همه با هم [[برادر]] و برابر بودند و ~~[[حضرت]]،~~ آنان را به دندانه‌های شانه [[تشبیه]] می‌فرمود: {{متن حدیث\|النَّاسُ سَوَاءٌ كَأَسْنَانِ الْمُشْطِ}}؛ «مردم همانند دندانه‌های شانه یکسانند»<ref>میزان الحکمه، ج۱۳، ص۶۵۲۶.</ref>. در این جامعه هم [[دل]] و هم سو، هیچ [[مسلمانی]] به [[برادر دینی]] خود ستم نمی‌کرد و این سفارش [[نبوی]] را همواره چراغ راه خود داشت که: {{متن حدیث\|اَلْمُسلِمُ أخُ الْمُسلِمِ، لَا يَخُونُهُ وَ لَا يَكْذِبُهُ وَ لَا يَخْذُلُهُ}}؛ «[[مسلمان]]، [[برادر]] مسلمان است. به او [[خیانت]] نمی‌کند، به او [[دروغ]] نمی‌گوید و او را تنها و بی‌یاور نمی‌گذارد»<ref>میزان الحکمه، ج۶، ص۲۵۴۴.</ref>.		در مدینه [[نبوی]]، مردم همه با هم [[برادر]] و برابر بودند و حضرت، آنان را به دندانه‌های شانه تشبیه می‌فرمود: {{متن حدیث\|النَّاسُ سَوَاءٌ كَأَسْنَانِ الْمُشْطِ}}؛ «مردم همانند دندانه‌های شانه یکسانند»<ref>میزان الحکمه، ج۱۳، ص۶۵۲۶.</ref>. در این جامعه هم [[دل]] و هم سو، هیچ [[مسلمانی]] به [[برادر دینی]] خود ستم نمی‌کرد و این سفارش [[نبوی]] را همواره چراغ راه خود داشت که: {{متن حدیث\|اَلْمُسلِمُ أخُ الْمُسلِمِ، لَا يَخُونُهُ وَ لَا يَكْذِبُهُ وَ لَا يَخْذُلُهُ}}؛ «[[مسلمان]]، [[برادر]] مسلمان است. به او [[خیانت]] نمی‌کند، به او [[دروغ]] نمی‌گوید و او را تنها و بی‌یاور نمی‌گذارد»<ref>میزان الحکمه، ج۶، ص۲۵۴۴.</ref>.

	در چنین جامعه‌ای، [[مسلمانان]] در [[غم]] و [[شادی]] در کنار یکدیگرند و نسبت به هم [[دل]] سوز و مسئولند و رسیدگی به حال مسلمانان [[واجب]] است. [[رسول اکرم]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ أَصْبَحَ لَا يَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}؛ «کسی که [[روز]] خود را آغاز کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست»<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. [[رسول اللّه]] {{صل}} [[عنایت خداوندی]] را در [[جماعت]] دانسته است و می‌فرماید: ~~«[[دست~~ خدا]] بر سر جماعت است. هرگاه فردی از جماعت جدا شود، [[شیطان]] او را می‌رباید، همچنان که گرگ، گوسفند جدامانده از رمه را».<ref>{{متن حدیث\|يَدُ اللَّهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ فَإِذَا الشْتَدَّ الشَّاذُّ مِنْهُمْ اخْتَطَفَهُالشَّيْطَانُ كَمَا یَخْتَطِفُ الذِّئْبُ الشَّاةَ الشَّاذَّةَ مِنَ الْغَنَمِ‌}}؛ کنز العمال، ص۱۰۳۲.</ref>.		در چنین جامعه‌ای، [[مسلمانان]] در [[غم]] و [[شادی]] در کنار یکدیگرند و نسبت به هم [[دل]] سوز و مسئولند و رسیدگی به حال مسلمانان [[واجب]] است. [[رسول اکرم]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ أَصْبَحَ لَا يَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}؛ «کسی که [[روز]] خود را آغاز کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست»<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. [[رسول اللّه]] {{صل}} عنایت خداوندی را در جماعت دانسته است و می‌فرماید: «دست خدا بر سر جماعت است. هرگاه فردی از جماعت جدا شود، [[شیطان]] او را می‌رباید، همچنان که گرگ، گوسفند جدامانده از رمه را».<ref>{{متن حدیث\|يَدُ اللَّهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ فَإِذَا الشْتَدَّ الشَّاذُّ مِنْهُمْ اخْتَطَفَهُالشَّيْطَانُ كَمَا یَخْتَطِفُ الذِّئْبُ الشَّاةَ الشَّاذَّةَ مِنَ الْغَنَمِ‌}}؛ کنز العمال، ص۱۰۳۲.</ref>.

	[[پریشانی]] و پراکندگی، درد جگرسوز دیروز و امروز ماست. آنان که با [[حسرت]] و [[ندامت]]، رمز [[انحطاط]] و دلیل افول [[اقتدار]] بی‌مانند مسلمانان را جست‌وجو کرده‌اند، یک‌صدا از [[فراموشی]] [[فرمان]] [[خدای حکیم]] در [[اعتصام]] مسلمانان به حبل او و [[پرهیز]] از گروه گروه شدن و عمل نکردن به [[آیه کریمه]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپرا کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|رسول مهربانی]]، ص ۹۱.</ref>		پریشانی و پراکندگی، درد جگرسوز دیروز و امروز ماست. آنان که با [[حسرت]] و [[ندامت]]، رمز انحطاط و دلیل افول [[اقتدار]] بی‌مانند مسلمانان را جست‌وجو کرده‌اند، یک‌صدا از [[فراموشی]] [[فرمان]] [[خدای حکیم]] در اعتصام مسلمانان به حبل او و پرهیز از گروه گروه شدن و عمل نکردن به [[آیه کریمه]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپرا کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|رسول مهربانی]]، ص ۹۱.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۵۶

2023-09-18T06:56:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[وحدت اجتماعی در قرآن]] - [[وحدت اجتماعی در حدیث]] - [[وحدت اجتماعی در معارف و سیره نبوی]]~~\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = وحدت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== [[هم‌بستگی اجتماعی]] ==		== [[هم‌بستگی اجتماعی]] ==
خط ۷:		خط ۷:

	بر این اساس، [[مسلمانان]] باید در همه [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]]، یاری‌رسان یکدیگر باشند و [[روح]] [[وحدت]] و [[برادری]] را [[حفظ]] کنند.		بر این اساس، [[مسلمانان]] باید در همه [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]]، یاری‌رسان یکدیگر باشند و [[روح]] [[وحدت]] و [[برادری]] را [[حفظ]] کنند.
	آن‌گاه که [[پیامبر]] پس از حضور در [[مدینه]] درصدد [[تأسیس حکومت اسلامی]] برآمد، با همه [[مردم مدینه]] پیمانی بست که نخستین منشور [[اسلامی]] است. در این [[پیمان]] آمده است:		آن‌گاه که [[پیامبر]] پس از حضور در [[مدینه]] درصدد [[تأسیس حکومت اسلامی]] برآمد، با همه [[مردم مدینه]] پیمانی بست که نخستین منشور [[اسلامی]] است. در این [[پیمان]] آمده است: {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} این نوشته‌ای است از محمد {{صل}}، [[پیامبر خدا]] میان [[مؤمنان]] و مسلمانان [[قریش]] و یثرب و کسانی که بر راه ایشان رفتند و به دینشان پیوستند و همراه ایشان [[جهاد]] کردند. اینان در برابر دیگر [[مردمان]]، دستی متحدند. مؤمنان تقواپیشه علیه کسی از خودشان که [[ستم]] کند یا دست‌اندرکار ستم و [[تجاوز]] و [[فساد]] میان مؤمنان شود، همگی هم‌دست خواهند بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.
	{{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}
	این نوشته‌ای است از محمد {{صل}}، [[پیامبر خدا]] میان [[مؤمنان]] و مسلمانان [[قریش]] و یثرب و کسانی که بر راه ایشان رفتند و به دینشان پیوستند و همراه ایشان [[جهاد]] کردند. اینان در برابر دیگر [[مردمان]]، دستی متحدند. مؤمنان تقواپیشه علیه کسی از خودشان که [[ستم]] کند یا دست‌اندرکار ستم و [[تجاوز]] و [[فساد]] میان مؤمنان شود، همگی هم‌دست خواهند بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.

	بر اساس این پیمان، همه [[اهل]] مدینه با هر [[عقیده]] و مسلکی از [[حقوق شهروندی]] برخوردار شدند و توانستند در کنار یکدیگر، [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی داشته باشند. البته [[وحدت ملی]] به این معنا نیست که همه عقیده‌ها و سلیقه‌های [[سیاسی]] یکی شود، بلکه به این معناست که همه بر اشتراکات تکیه کنند و از پراکندگی و [[اختلاف]] بپرهیزند و در مقابل [[دشمنان]]، موضع مشترک بگیرند.		بر اساس این پیمان، همه [[اهل]] مدینه با هر [[عقیده]] و مسلکی از [[حقوق شهروندی]] برخوردار شدند و توانستند در کنار یکدیگر، [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی داشته باشند. البته [[وحدت ملی]] به این معنا نیست که همه عقیده‌ها و سلیقه‌های [[سیاسی]] یکی شود، بلکه به این معناست که همه بر اشتراکات تکیه کنند و از پراکندگی و [[اختلاف]] بپرهیزند و در مقابل [[دشمنان]]، موضع مشترک بگیرند.
خط ۱۹:		خط ۱۷:
	در چنین جامعه‌ای، [[مسلمانان]] در [[غم]] و [[شادی]] در کنار یکدیگرند و نسبت به هم [[دل]] سوز و مسئولند و رسیدگی به حال مسلمانان [[واجب]] است. [[رسول اکرم]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ أَصْبَحَ لَا يَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}؛ «کسی که [[روز]] خود را آغاز کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست»<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. [[رسول اللّه]] {{صل}} [[عنایت خداوندی]] را در [[جماعت]] دانسته است و می‌فرماید: «[[دست خدا]] بر سر جماعت است. هرگاه فردی از جماعت جدا شود، [[شیطان]] او را می‌رباید، همچنان که گرگ، گوسفند جدامانده از رمه را».<ref>{{متن حدیث\|يَدُ اللَّهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ فَإِذَا الشْتَدَّ الشَّاذُّ مِنْهُمْ اخْتَطَفَهُالشَّيْطَانُ كَمَا یَخْتَطِفُ الذِّئْبُ الشَّاةَ الشَّاذَّةَ مِنَ الْغَنَمِ‌}}؛ کنز العمال، ص۱۰۳۲.</ref>.		در چنین جامعه‌ای، [[مسلمانان]] در [[غم]] و [[شادی]] در کنار یکدیگرند و نسبت به هم [[دل]] سوز و مسئولند و رسیدگی به حال مسلمانان [[واجب]] است. [[رسول اکرم]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ أَصْبَحَ لَا يَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}؛ «کسی که [[روز]] خود را آغاز کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست»<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. [[رسول اللّه]] {{صل}} [[عنایت خداوندی]] را در [[جماعت]] دانسته است و می‌فرماید: «[[دست خدا]] بر سر جماعت است. هرگاه فردی از جماعت جدا شود، [[شیطان]] او را می‌رباید، همچنان که گرگ، گوسفند جدامانده از رمه را».<ref>{{متن حدیث\|يَدُ اللَّهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ فَإِذَا الشْتَدَّ الشَّاذُّ مِنْهُمْ اخْتَطَفَهُالشَّيْطَانُ كَمَا یَخْتَطِفُ الذِّئْبُ الشَّاةَ الشَّاذَّةَ مِنَ الْغَنَمِ‌}}؛ کنز العمال، ص۱۰۳۲.</ref>.

	[[پریشانی]] و پراکندگی، درد جگرسوز دیروز و امروز ماست. آنان که با [[حسرت]] و [[ندامت]]، رمز [[انحطاط]] و دلیل افول [[اقتدار]] بی‌مانند مسلمانان را جست‌وجو کرده‌اند، یک‌صدا از [[فراموشی]] [[فرمان]] [[خدای حکیم]] در [[اعتصام]] مسلمانان به حبل او و [[پرهیز]] از گروه گروه شدن و عمل نکردن به [[آیه کریمه]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپرا کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> <ref>[[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|رسول مهربانی]] ص ۹۱.</ref>.		[[پریشانی]] و پراکندگی، درد جگرسوز دیروز و امروز ماست. آنان که با [[حسرت]] و [[ندامت]]، رمز [[انحطاط]] و دلیل افول [[اقتدار]] بی‌مانند مسلمانان را جست‌وجو کرده‌اند، یک‌صدا از [[فراموشی]] [[فرمان]] [[خدای حکیم]] در [[اعتصام]] مسلمانان به حبل او و [[پرهیز]] از گروه گروه شدن و عمل نکردن به [[آیه کریمه]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپرا کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|رسول مهربانی]]، ص ۹۱.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۳۲:		خط ۳۰:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:وحدت ~~اجتماعی~~]]		[[رده:وحدت]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:07:19Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T22:36:53Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[وحدت اجتماعی در قرآن]] - [[وحدت اجتماعی در حدیث]] - [[وحدت اجتماعی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[وحدت اجتماعی در قرآن]] - [[وحدت اجتماعی در حدیث]] - [[وحدت اجتماعی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۳۴:		خط ۳۳:

	[[رده:وحدت اجتماعی]]		[[رده:وحدت اجتماعی]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T17:11:12Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۴۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[وحدت اجتماعی در قرآن]] - [[وحدت اجتماعی در حدیث]] - [[وحدت اجتماعی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[وحدت اجتماعی در قرآن]] - [[وحدت اجتماعی در حدیث]] - [[وحدت اجتماعی در معارف و سیره نبوی]]~~</div>~~

	==[[هم‌بستگی اجتماعی]]==		==[[هم‌بستگی اجتماعی]]==

Wasity: /* جستارهای وابسته */

2022-04-24T12:20:06Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۵۰
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
			* [[وحدت امت اسلام]]

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-18T03:01:37Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۳۱
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:وحدت اجتماعی]]		[[رده:وحدت اجتماعی]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-18T01:40:18Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۱۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:10047035.jpg\|22px]] [[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|'''رسول مهربانی''']]		# [[پرونده:10047035.jpg\|22px]] [[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|'''رسول مهربانی''']]

Jaafari: /* هم‌بستگی اجتماعی */

2021-11-16T07:02:26Z

هم‌بستگی اجتماعی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۳۲
خط ۴:		خط ۴:

	==[[هم‌بستگی اجتماعی]]==		==[[هم‌بستگی اجتماعی]]==
	[[پیامبر اکرم]]{{صل}} تا زمانی که در [[مکه]] بود، تنها به جذب افراد و [[تبلیغ]] [[آیین]] خود [[همت]] گماشت، ولی پس از [[هجرت به مدینه]]، به این [[اندیشه]] افتاد که برای [[حفظ]] نیروها و جلوگیری از [[نفوذ]] [[دشمنان داخلی]] و خارجی، میان [[مسلمانان]] و دیگران [[وحدت]] ایجاد کند. هنگامی که آن [[حضرت]] وارد یثرب شد، با دو گروه متفاوت روبه رو گردید. گروه اول، مسلمانانی متشکل از [[مهاجران]] و [[انصار]] بودند که هر کدام نیز قبیله‌های متفاوتی داشتند. گروه انصار نیز از دو دسته [[اوس و خزرج]] تشکیل می‌شدند که سال‌ها با هم درگیر بودند. گروه دوم، [[مشرکان]] و [[یهودیان]] ساکن یثرب بودند که خطر بزرگی برای مسلمانان و مسیر [[تبلیغی]] [[پیامبر]] به شمار می‌آمدند. ازاین رو، پیامبر اکرم{{صل}} برای برقراری [[وحدت اجتماعی]] و از میان بردن اختلاف‌های قومی و قبیله‌ای بسیار کوشید<ref>سیره تبلیغی پیامبر اعظم{{صل}}، ص۱۴۱.</ref>. ایشان با [[شعار]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپراکنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> از [[مردم]] خواست که همه با هم به [[ریسمان الهی]] چنگ بزنند و از جدایی و [[تفرقه]] بپرهیزند. بدین ترتیب، [[رسول الله]]{{صل}} از جامعه‌ای خودمحور، قوم‌گرا و انحصارطلب، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت. سپس آن [[جامعه]] [[دین‌دار]] را مانند اعضای یک [[جسم]]، یک دست و متشکل کرد: {{متن حدیث\|وَ هُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ‌}}<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.		[[پیامبر اکرم]]{{صل}} تا زمانی که در [[مکه]] بود، تنها به جذب افراد و [[تبلیغ]] [[آیین]] خود [[همت]] گماشت، ولی پس از [[هجرت به مدینه]]، به این [[اندیشه]] افتاد که برای [[حفظ]] نیروها و جلوگیری از [[نفوذ]] [[دشمنان داخلی]] و خارجی، میان [[مسلمانان]] و دیگران [[وحدت]] ایجاد کند. هنگامی که آن [[حضرت]] وارد یثرب شد، با دو گروه متفاوت روبه رو گردید. گروه اول، مسلمانانی متشکل از [[مهاجران]] و [[انصار]] بودند که هر کدام نیز قبیله‌های متفاوتی داشتند. گروه انصار نیز از دو دسته [[اوس و خزرج]] تشکیل می‌شدند که سال‌ها با هم درگیر بودند. گروه دوم، [[مشرکان]] و [[یهودیان]] ساکن یثرب بودند که خطر بزرگی برای مسلمانان و مسیر [[تبلیغی]] [[پیامبر]] به شمار می‌آمدند. ازاین رو، پیامبر اکرم{{صل}} برای برقراری وحدت اجتماعی و از میان بردن اختلاف‌های قومی و قبیله‌ای بسیار کوشید<ref>سیره تبلیغی پیامبر اعظم{{صل}}، ص۱۴۱.</ref>. ایشان با [[شعار]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپراکنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> از [[مردم]] خواست که همه با هم به [[ریسمان الهی]] چنگ بزنند و از جدایی و [[تفرقه]] بپرهیزند. بدین ترتیب، [[رسول الله]]{{صل}} از جامعه‌ای خودمحور، قوم‌گرا و انحصارطلب، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت. سپس آن [[جامعه]] [[دین‌دار]] را مانند اعضای یک [[جسم]]، یک دست و متشکل کرد: {{متن حدیث\|وَ هُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ‌}}<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.

	[[اسلام]] همواره مسلمانان را به وحدت و [[برادری]] فرا می‌خواند و با هرگونه [[تفرقه‌افکنی]] به شدت برخورد می‌کند. [[حضرت محمد]]{{صل}}، هر کدام از مسلمانان را مانند عضوی از [[بدن]] می‌داند که اگر دردی بر آن عارض شود، اعضای دیگر را ناآرام می‌کند: «[[مؤمنان]] در [[رحمت]]، [[مودّت]]، [[دوستی]]، [[احساس]] و [[عاطفه]]، مثل یک بدن هستند که اگر به یکی از اعضا آسیبی برسد، به همه اعضا آسیب می‌رسد».<ref>{{متن حدیث\|تَرَى المُؤمِنينَ فِي تَراحُمِهِمْ وَ تَوادِّهِمْ وَ تَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الجَسَدِ، إذَا اشْتَكى عُضْواً تَداعى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالحُمّى}}؛ نهج الفصاحه، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، کلام ۱۱۳۹.</ref>.		[[اسلام]] همواره مسلمانان را به وحدت و [[برادری]] فرا می‌خواند و با هرگونه [[تفرقه‌افکنی]] به شدت برخورد می‌کند. [[حضرت محمد]]{{صل}}، هر کدام از مسلمانان را مانند عضوی از [[بدن]] می‌داند که اگر دردی بر آن عارض شود، اعضای دیگر را ناآرام می‌کند: «[[مؤمنان]] در [[رحمت]]، [[مودّت]]، [[دوستی]]، [[احساس]] و [[عاطفه]]، مثل یک بدن هستند که اگر به یکی از اعضا آسیبی برسد، به همه اعضا آسیب می‌رسد».<ref>{{متن حدیث\|تَرَى المُؤمِنينَ فِي تَراحُمِهِمْ وَ تَوادِّهِمْ وَ تَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الجَسَدِ، إذَا اشْتَكى عُضْواً تَداعى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالحُمّى}}؛ نهج الفصاحه، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، کلام ۱۱۳۹.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = وحدت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = وحدت\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== [[هم‌بستگی اجتماعی]] ==		== هم‌بستگی اجتماعی ==
	[[پیامبر اکرم]] {{صل}} تا زمانی که در [[مکه]] بود، تنها به جذب افراد و [[تبلیغ]] [[آیین]] خود [[همت]] گماشت، ولی پس از [[هجرت به مدینه]]، به این [[اندیشه]] افتاد که برای [[حفظ]] نیروها و جلوگیری از [[نفوذ~~]] [[~~دشمنان داخلی]] و خارجی، میان [[مسلمانان]] و دیگران [[وحدت]] ایجاد کند. هنگامی که آن [[حضرت]] وارد یثرب شد، با دو گروه متفاوت روبه رو گردید. گروه اول، مسلمانانی متشکل از [[مهاجران]] و [[انصار]] بودند که هر کدام نیز قبیله‌های متفاوتی داشتند. گروه انصار نیز از دو دسته [[اوس و خزرج]] تشکیل می‌شدند که سال‌ها با هم درگیر بودند. گروه دوم، [[مشرکان]] و [[یهودیان]] ساکن یثرب بودند که خطر بزرگی برای مسلمانان و مسیر [[تبلیغی]] [[پیامبر]] به شمار می‌آمدند. ازاین رو، پیامبر اکرم {{صل}} برای برقراری وحدت اجتماعی و از میان بردن اختلاف‌های قومی و قبیله‌ای بسیار کوشید<ref>سیره تبلیغی پیامبر اعظم {{صل}}، ص۱۴۱.</ref>. ایشان با [[شعار]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپراکنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> از [[مردم]] خواست که همه با هم به [[ریسمان الهی]] چنگ بزنند و از جدایی و [[تفرقه]] بپرهیزند. بدین ترتیب، [[رسول الله]] {{صل}} از جامعه‌ای خودمحور، قوم‌گرا و انحصارطلب، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت. سپس آن [[جامعه]] [[دین‌دار]] را مانند اعضای یک ~~[[جسم]]،~~ یک دست و متشکل کرد: {{متن حدیث\|وَ هُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ‌}}<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.		[[پیامبر اکرم]] {{صل}} تا زمانی که در [[مکه]] بود، تنها به جذب افراد و [[تبلیغ]] [[آیین]] خود [[همت]] گماشت، ولی پس از [[هجرت به مدینه]]، به این [[اندیشه]] افتاد که برای [[حفظ]] نیروها و جلوگیری از نفوذ دشمنان داخلی و خارجی، میان [[مسلمانان]] و دیگران [[وحدت]] ایجاد کند. هنگامی که آن حضرت وارد یثرب شد، با دو گروه متفاوت روبه رو گردید. گروه اول، مسلمانانی متشکل از [[مهاجران]] و [[انصار]] بودند که هر کدام نیز قبیله‌های متفاوتی داشتند. گروه انصار نیز از دو دسته [[اوس و خزرج]] تشکیل می‌شدند که سال‌ها با هم درگیر بودند. گروه دوم، [[مشرکان]] و [[یهودیان]] ساکن یثرب بودند که خطر بزرگی برای مسلمانان و مسیر [[تبلیغی]] [[پیامبر]] به شمار می‌آمدند. ازاین رو، پیامبر اکرم {{صل}} برای برقراری وحدت اجتماعی و از میان بردن اختلاف‌های قومی و قبیله‌ای بسیار کوشید<ref>سیره تبلیغی پیامبر اعظم {{صل}}، ص۱۴۱.</ref>. ایشان با [[شعار]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپراکنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> از [[مردم]] خواست که همه با هم به [[ریسمان الهی]] چنگ بزنند و از جدایی و [[تفرقه]] بپرهیزند. بدین ترتیب، [[رسول الله]] {{صل}} از جامعه‌ای خودمحور، قوم‌گرا و انحصارطلب، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت. سپس آن [[جامعه]] [[دین‌دار]] را مانند اعضای یک جسم، یک دست و متشکل کرد: {{متن حدیث\|وَ هُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ‌}}<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.

	[[اسلام]] همواره مسلمانان را به وحدت و [[برادری]] فرا می‌خواند و با هرگونه [[تفرقه‌افکنی]] به شدت برخورد می‌کند. [[حضرت محمد]] {{صل}}، هر کدام از مسلمانان را مانند عضوی از [[بدن]] می‌داند که اگر دردی بر آن عارض شود، اعضای دیگر را ناآرام می‌کند: «[[مؤمنان]] در [[رحمت]]، [[مودّت]]، [[دوستی]]، [[احساس]] و [[عاطفه]]، مثل یک بدن هستند که اگر به یکی از اعضا آسیبی برسد، به همه اعضا آسیب می‌رسد».<ref>{{متن حدیث\|تَرَى المُؤمِنينَ فِي تَراحُمِهِمْ وَ تَوادِّهِمْ وَ تَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الجَسَدِ، إذَا اشْتَكى عُضْواً تَداعى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالحُمّى}}؛ نهج الفصاحه، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، کلام ۱۱۳۹.</ref>.		[[اسلام]] همواره مسلمانان را به وحدت و [[برادری]] فرا می‌خواند و با هرگونه تفرقه‌افکنی به شدت برخورد می‌کند. [[حضرت محمد]] {{صل}}، هر کدام از مسلمانان را مانند عضوی از بدن می‌داند که اگر دردی بر آن عارض شود، اعضای دیگر را ناآرام می‌کند: «[[مؤمنان]] در [[رحمت]]، [[مودّت]]، [[دوستی]]، [[احساس]] و [[عاطفه]]، مثل یک بدن هستند که اگر به یکی از اعضا آسیبی برسد، به همه اعضا آسیب می‌رسد».<ref>{{متن حدیث\|تَرَى المُؤمِنينَ فِي تَراحُمِهِمْ وَ تَوادِّهِمْ وَ تَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الجَسَدِ، إذَا اشْتَكى عُضْواً تَداعى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالحُمّى}}؛ نهج الفصاحه، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، کلام ۱۱۳۹.</ref>.

	بر این اساس، [[مسلمانان]] باید در همه [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]]، یاری‌رسان یکدیگر باشند و [[روح]] [[وحدت]] و [[برادری]] را [[حفظ]] کنند.		بر این اساس، [[مسلمانان]] باید در همه [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]]، یاری‌رسان یکدیگر باشند و [[روح]] [[وحدت]] و [[برادری]] را [[حفظ]] کنند. آن‌گاه که [[پیامبر]] پس از حضور در [[مدینه]] درصدد تأسیس حکومت اسلامی برآمد، با همه [[مردم مدینه]] پیمانی بست که نخستین منشور [[اسلامی]] است. در این [[پیمان]] آمده است: {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} این نوشته‌ای است از محمد {{صل}}، [[پیامبر خدا]] میان [[مؤمنان]] و مسلمانان [[قریش]] و یثرب و کسانی که بر راه ایشان رفتند و به دینشان پیوستند و همراه ایشان [[جهاد]] کردند. اینان در برابر دیگر [[مردمان]]، دستی متحدند. مؤمنان تقواپیشه علیه کسی از خودشان که [[ستم]] کند یا دست‌اندرکار ستم و [[تجاوز]] و [[فساد]] میان مؤمنان شود، همگی هم‌دست خواهند بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.
	آن‌گاه که [[پیامبر]] پس از حضور در [[مدینه]] درصدد [[تأسیس حکومت اسلامی]] برآمد، با همه [[مردم مدینه]] پیمانی بست که نخستین منشور [[اسلامی]] است. در این [[پیمان]] آمده است: {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} این نوشته‌ای است از محمد {{صل}}، [[پیامبر خدا]] میان [[مؤمنان]] و مسلمانان [[قریش]] و یثرب و کسانی که بر راه ایشان رفتند و به دینشان پیوستند و همراه ایشان [[جهاد]] کردند. اینان در برابر دیگر [[مردمان]]، دستی متحدند. مؤمنان تقواپیشه علیه کسی از خودشان که [[ستم]] کند یا دست‌اندرکار ستم و [[تجاوز]] و [[فساد]] میان مؤمنان شود، همگی هم‌دست خواهند بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.

	بر اساس این پیمان، همه [[اهل]] مدینه با هر [[عقیده]] و مسلکی از [[حقوق شهروندی]] برخوردار شدند و توانستند در کنار یکدیگر، [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی داشته باشند. البته [[وحدت ملی]] به این معنا نیست که همه عقیده‌ها و سلیقه‌های [[سیاسی]] یکی شود، بلکه به این معناست که همه بر اشتراکات تکیه کنند و از پراکندگی و [[اختلاف]] بپرهیزند و در مقابل [[دشمنان]]، موضع مشترک بگیرند.		بر اساس این پیمان، همه [[اهل]] مدینه با هر [[عقیده]] و مسلکی از [[حقوق شهروندی]] برخوردار شدند و توانستند در کنار یکدیگر، [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی داشته باشند. البته وحدت ملی به این معنا نیست که همه عقیده‌ها و سلیقه‌های [[سیاسی]] یکی شود، بلکه به این معناست که همه بر اشتراکات تکیه کنند و از پراکندگی و [[اختلاف]] بپرهیزند و در مقابل [[دشمنان]]، موضع مشترک بگیرند.

	[[جامعه]] هم‌گرا، جامعه‌ای است که مردمی [[متعهد]]، متشکل و صمیمی دارد. [[رسول خدا]] {{صل}} از آن [[مردم]]، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت تا بدانجا که در سختی‌ها و مشکلات همواره پیش قدم می‌شدند و هنگام بهره‌مندی از [[غنایم]] و [[نعمت‌ها]]، دیگران را بر خویش ترجیح می‌دادند. ایشان وحدت و [[هم‌گرایی]] مسلمانان را [[وظیفه دینی]] اعلام کرد و فرمود: {{متن حدیث\|وَ اللُّزُومُ لِجَمَاعَتِهِمْ}}<ref>بحار الانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.		[[جامعه]] هم‌گرا، جامعه‌ای است که مردمی [[متعهد]]، متشکل و صمیمی دارد. [[رسول خدا]] {{صل}} از آن [[مردم]]، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت تا بدانجا که در سختی‌ها و مشکلات همواره پیش قدم می‌شدند و هنگام بهره‌مندی از [[غنایم]] و [[نعمت‌ها]]، دیگران را بر خویش ترجیح می‌دادند. ایشان وحدت و هم‌گرایی مسلمانان را وظیفه دینی اعلام کرد و فرمود: {{متن حدیث\|وَ اللُّزُومُ لِجَمَاعَتِهِمْ}}<ref>بحار الانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.

	در مدینه [[نبوی]]، مردم همه با هم [[برادر]] و برابر بودند و ~~[[حضرت]]،~~ آنان را به دندانه‌های شانه [[تشبیه]] می‌فرمود: {{متن حدیث\|النَّاسُ سَوَاءٌ كَأَسْنَانِ الْمُشْطِ}}؛ «مردم همانند دندانه‌های شانه یکسانند»<ref>میزان الحکمه، ج۱۳، ص۶۵۲۶.</ref>. در این جامعه هم [[دل]] و هم سو، هیچ [[مسلمانی]] به [[برادر دینی]] خود ستم نمی‌کرد و این سفارش [[نبوی]] را همواره چراغ راه خود داشت که: {{متن حدیث\|اَلْمُسلِمُ أخُ الْمُسلِمِ، لَا يَخُونُهُ وَ لَا يَكْذِبُهُ وَ لَا يَخْذُلُهُ}}؛ «[[مسلمان]]، [[برادر]] مسلمان است. به او [[خیانت]] نمی‌کند، به او [[دروغ]] نمی‌گوید و او را تنها و بی‌یاور نمی‌گذارد»<ref>میزان الحکمه، ج۶، ص۲۵۴۴.</ref>.		در مدینه [[نبوی]]، مردم همه با هم [[برادر]] و برابر بودند و حضرت، آنان را به دندانه‌های شانه تشبیه می‌فرمود: {{متن حدیث\|النَّاسُ سَوَاءٌ كَأَسْنَانِ الْمُشْطِ}}؛ «مردم همانند دندانه‌های شانه یکسانند»<ref>میزان الحکمه، ج۱۳، ص۶۵۲۶.</ref>. در این جامعه هم [[دل]] و هم سو، هیچ [[مسلمانی]] به [[برادر دینی]] خود ستم نمی‌کرد و این سفارش [[نبوی]] را همواره چراغ راه خود داشت که: {{متن حدیث\|اَلْمُسلِمُ أخُ الْمُسلِمِ، لَا يَخُونُهُ وَ لَا يَكْذِبُهُ وَ لَا يَخْذُلُهُ}}؛ «[[مسلمان]]، [[برادر]] مسلمان است. به او [[خیانت]] نمی‌کند، به او [[دروغ]] نمی‌گوید و او را تنها و بی‌یاور نمی‌گذارد»<ref>میزان الحکمه، ج۶، ص۲۵۴۴.</ref>.

	در چنین جامعه‌ای، [[مسلمانان]] در [[غم]] و [[شادی]] در کنار یکدیگرند و نسبت به هم [[دل]] سوز و مسئولند و رسیدگی به حال مسلمانان [[واجب]] است. [[رسول اکرم]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ أَصْبَحَ لَا يَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}؛ «کسی که [[روز]] خود را آغاز کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست»<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. [[رسول اللّه]] {{صل}} [[عنایت خداوندی]] را در [[جماعت]] دانسته است و می‌فرماید: ~~«[[دست~~ خدا]] بر سر جماعت است. هرگاه فردی از جماعت جدا شود، [[شیطان]] او را می‌رباید، همچنان که گرگ، گوسفند جدامانده از رمه را».<ref>{{متن حدیث\|يَدُ اللَّهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ فَإِذَا الشْتَدَّ الشَّاذُّ مِنْهُمْ اخْتَطَفَهُالشَّيْطَانُ كَمَا یَخْتَطِفُ الذِّئْبُ الشَّاةَ الشَّاذَّةَ مِنَ الْغَنَمِ‌}}؛ کنز العمال، ص۱۰۳۲.</ref>.		در چنین جامعه‌ای، [[مسلمانان]] در [[غم]] و [[شادی]] در کنار یکدیگرند و نسبت به هم [[دل]] سوز و مسئولند و رسیدگی به حال مسلمانان [[واجب]] است. [[رسول اکرم]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ أَصْبَحَ لَا يَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}؛ «کسی که [[روز]] خود را آغاز کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست»<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. [[رسول اللّه]] {{صل}} عنایت خداوندی را در جماعت دانسته است و می‌فرماید: «دست خدا بر سر جماعت است. هرگاه فردی از جماعت جدا شود، [[شیطان]] او را می‌رباید، همچنان که گرگ، گوسفند جدامانده از رمه را».<ref>{{متن حدیث\|يَدُ اللَّهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ فَإِذَا الشْتَدَّ الشَّاذُّ مِنْهُمْ اخْتَطَفَهُالشَّيْطَانُ كَمَا یَخْتَطِفُ الذِّئْبُ الشَّاةَ الشَّاذَّةَ مِنَ الْغَنَمِ‌}}؛ کنز العمال، ص۱۰۳۲.</ref>.

	[[پریشانی]] و پراکندگی، درد جگرسوز دیروز و امروز ماست. آنان که با [[حسرت]] و [[ندامت]]، رمز [[انحطاط]] و دلیل افول [[اقتدار]] بی‌مانند مسلمانان را جست‌وجو کرده‌اند، یک‌صدا از [[فراموشی]] [[فرمان]] [[خدای حکیم]] در [[اعتصام]] مسلمانان به حبل او و [[پرهیز]] از گروه گروه شدن و عمل نکردن به [[آیه کریمه]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپرا کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|رسول مهربانی]]، ص ۹۱.</ref>		پریشانی و پراکندگی، درد جگرسوز دیروز و امروز ماست. آنان که با [[حسرت]] و [[ندامت]]، رمز انحطاط و دلیل افول [[اقتدار]] بی‌مانند مسلمانان را جست‌وجو کرده‌اند، یک‌صدا از [[فراموشی]] [[فرمان]] [[خدای حکیم]] در اعتصام مسلمانان به حبل او و پرهیز از گروه گروه شدن و عمل نکردن به [[آیه کریمه]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپرا کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|رسول مهربانی]]، ص ۹۱.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[وحدت اجتماعی در قرآن]] - [[وحدت اجتماعی در حدیث]] - [[وحدت اجتماعی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[وحدت اجتماعی در قرآن]] - [[وحدت اجتماعی در حدیث]] - [[وحدت اجتماعی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==[[هم‌بستگی اجتماعی]]==		== [[هم‌بستگی اجتماعی]] ==
	[[پیامبر اکرم]]{{صل}} تا زمانی که در [[مکه]] بود، تنها به جذب افراد و [[تبلیغ]] [[آیین]] خود [[همت]] گماشت، ولی پس از [[هجرت به مدینه]]، به این [[اندیشه]] افتاد که برای [[حفظ]] نیروها و جلوگیری از [[نفوذ]] [[دشمنان داخلی]] و خارجی، میان [[مسلمانان]] و دیگران [[وحدت]] ایجاد کند. هنگامی که آن [[حضرت]] وارد یثرب شد، با دو گروه متفاوت روبه رو گردید. گروه اول، مسلمانانی متشکل از [[مهاجران]] و [[انصار]] بودند که هر کدام نیز قبیله‌های متفاوتی داشتند. گروه انصار نیز از دو دسته [[اوس و خزرج]] تشکیل می‌شدند که سال‌ها با هم درگیر بودند. گروه دوم، [[مشرکان]] و [[یهودیان]] ساکن یثرب بودند که خطر بزرگی برای مسلمانان و مسیر [[تبلیغی]] [[پیامبر]] به شمار می‌آمدند. ازاین رو، پیامبر اکرم{{صل}} برای برقراری وحدت اجتماعی و از میان بردن اختلاف‌های قومی و قبیله‌ای بسیار کوشید<ref>سیره تبلیغی پیامبر اعظم{{صل}}، ص۱۴۱.</ref>. ایشان با [[شعار]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپراکنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> از [[مردم]] خواست که همه با هم به [[ریسمان الهی]] چنگ بزنند و از جدایی و [[تفرقه]] بپرهیزند. بدین ترتیب، [[رسول الله]]{{صل}} از جامعه‌ای خودمحور، قوم‌گرا و انحصارطلب، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت. سپس آن [[جامعه]] [[دین‌دار]] را مانند اعضای یک [[جسم]]، یک دست و متشکل کرد: {{متن حدیث\|وَ هُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ‌}}<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.		[[پیامبر اکرم]] {{صل}} تا زمانی که در [[مکه]] بود، تنها به جذب افراد و [[تبلیغ]] [[آیین]] خود [[همت]] گماشت، ولی پس از [[هجرت به مدینه]]، به این [[اندیشه]] افتاد که برای [[حفظ]] نیروها و جلوگیری از [[نفوذ]] [[دشمنان داخلی]] و خارجی، میان [[مسلمانان]] و دیگران [[وحدت]] ایجاد کند. هنگامی که آن [[حضرت]] وارد یثرب شد، با دو گروه متفاوت روبه رو گردید. گروه اول، مسلمانانی متشکل از [[مهاجران]] و [[انصار]] بودند که هر کدام نیز قبیله‌های متفاوتی داشتند. گروه انصار نیز از دو دسته [[اوس و خزرج]] تشکیل می‌شدند که سال‌ها با هم درگیر بودند. گروه دوم، [[مشرکان]] و [[یهودیان]] ساکن یثرب بودند که خطر بزرگی برای مسلمانان و مسیر [[تبلیغی]] [[پیامبر]] به شمار می‌آمدند. ازاین رو، پیامبر اکرم {{صل}} برای برقراری وحدت اجتماعی و از میان بردن اختلاف‌های قومی و قبیله‌ای بسیار کوشید<ref>سیره تبلیغی پیامبر اعظم {{صل}}، ص۱۴۱.</ref>. ایشان با [[شعار]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپراکنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> از [[مردم]] خواست که همه با هم به [[ریسمان الهی]] چنگ بزنند و از جدایی و [[تفرقه]] بپرهیزند. بدین ترتیب، [[رسول الله]] {{صل}} از جامعه‌ای خودمحور، قوم‌گرا و انحصارطلب، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت. سپس آن [[جامعه]] [[دین‌دار]] را مانند اعضای یک [[جسم]]، یک دست و متشکل کرد: {{متن حدیث\|وَ هُمْ يَدٌ عَلَى مَنْ سِوَاهُمْ‌}}<ref>بحارالانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.

	[[اسلام]] همواره مسلمانان را به وحدت و [[برادری]] فرا می‌خواند و با هرگونه [[تفرقه‌افکنی]] به شدت برخورد می‌کند. [[حضرت محمد]]{{صل}}، هر کدام از مسلمانان را مانند عضوی از [[بدن]] می‌داند که اگر دردی بر آن عارض شود، اعضای دیگر را ناآرام می‌کند: «[[مؤمنان]] در [[رحمت]]، [[مودّت]]، [[دوستی]]، [[احساس]] و [[عاطفه]]، مثل یک بدن هستند که اگر به یکی از اعضا آسیبی برسد، به همه اعضا آسیب می‌رسد».<ref>{{متن حدیث\|تَرَى المُؤمِنينَ فِي تَراحُمِهِمْ وَ تَوادِّهِمْ وَ تَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الجَسَدِ، إذَا اشْتَكى عُضْواً تَداعى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالحُمّى}}؛ نهج الفصاحه، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، کلام ۱۱۳۹.</ref>.		[[اسلام]] همواره مسلمانان را به وحدت و [[برادری]] فرا می‌خواند و با هرگونه [[تفرقه‌افکنی]] به شدت برخورد می‌کند. [[حضرت محمد]] {{صل}}، هر کدام از مسلمانان را مانند عضوی از [[بدن]] می‌داند که اگر دردی بر آن عارض شود، اعضای دیگر را ناآرام می‌کند: «[[مؤمنان]] در [[رحمت]]، [[مودّت]]، [[دوستی]]، [[احساس]] و [[عاطفه]]، مثل یک بدن هستند که اگر به یکی از اعضا آسیبی برسد، به همه اعضا آسیب می‌رسد».<ref>{{متن حدیث\|تَرَى المُؤمِنينَ فِي تَراحُمِهِمْ وَ تَوادِّهِمْ وَ تَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الجَسَدِ، إذَا اشْتَكى عُضْواً تَداعى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالحُمّى}}؛ نهج الفصاحه، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، کلام ۱۱۳۹.</ref>.

	بر این اساس، [[مسلمانان]] باید در همه [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]]، یاری‌رسان یکدیگر باشند و [[روح]] [[وحدت]] و [[برادری]] را [[حفظ]] کنند.		بر این اساس، [[مسلمانان]] باید در همه [[سختی‌ها]] و [[مشکلات]]، یاری‌رسان یکدیگر باشند و [[روح]] [[وحدت]] و [[برادری]] را [[حفظ]] کنند.
	آن‌گاه که [[پیامبر]] پس از حضور در [[مدینه]] درصدد [[تأسیس حکومت اسلامی]] برآمد، با همه [[مردم مدینه]] پیمانی بست که نخستین منشور [[اسلامی]] است. در این [[پیمان]] آمده است:		آن‌گاه که [[پیامبر]] پس از حضور در [[مدینه]] درصدد [[تأسیس حکومت اسلامی]] برآمد، با همه [[مردم مدینه]] پیمانی بست که نخستین منشور [[اسلامی]] است. در این [[پیمان]] آمده است:
	{{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}		{{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}}
	این نوشته‌ای است از محمد{{صل}}، [[پیامبر خدا]] میان [[مؤمنان]] و مسلمانان [[قریش]] و یثرب و کسانی که بر راه ایشان رفتند و به دینشان پیوستند و همراه ایشان [[جهاد]] کردند. اینان در برابر دیگر [[مردمان]]، دستی متحدند. مؤمنان تقواپیشه علیه کسی از خودشان که [[ستم]] کند یا دست‌اندرکار ستم و [[تجاوز]] و [[فساد]] میان مؤمنان شود، همگی هم‌دست خواهند بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.		این نوشته‌ای است از محمد {{صل}}، [[پیامبر خدا]] میان [[مؤمنان]] و مسلمانان [[قریش]] و یثرب و کسانی که بر راه ایشان رفتند و به دینشان پیوستند و همراه ایشان [[جهاد]] کردند. اینان در برابر دیگر [[مردمان]]، دستی متحدند. مؤمنان تقواپیشه علیه کسی از خودشان که [[ستم]] کند یا دست‌اندرکار ستم و [[تجاوز]] و [[فساد]] میان مؤمنان شود، همگی هم‌دست خواهند بود<ref>جعفر سبحانی، فروغ ابدیت، ج۱، ص۴۶۲.</ref>.

	بر اساس این پیمان، همه [[اهل]] مدینه با هر [[عقیده]] و مسلکی از [[حقوق شهروندی]] برخوردار شدند و توانستند در کنار یکدیگر، [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی داشته باشند. البته [[وحدت ملی]] به این معنا نیست که همه عقیده‌ها و سلیقه‌های [[سیاسی]] یکی شود، بلکه به این معناست که همه بر اشتراکات تکیه کنند و از پراکندگی و [[اختلاف]] بپرهیزند و در مقابل [[دشمنان]]، موضع مشترک بگیرند.		بر اساس این پیمان، همه [[اهل]] مدینه با هر [[عقیده]] و مسلکی از [[حقوق شهروندی]] برخوردار شدند و توانستند در کنار یکدیگر، [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی داشته باشند. البته [[وحدت ملی]] به این معنا نیست که همه عقیده‌ها و سلیقه‌های [[سیاسی]] یکی شود، بلکه به این معناست که همه بر اشتراکات تکیه کنند و از پراکندگی و [[اختلاف]] بپرهیزند و در مقابل [[دشمنان]]، موضع مشترک بگیرند.

	[[جامعه]] هم‌گرا، جامعه‌ای است که مردمی [[متعهد]]، متشکل و صمیمی دارد. [[رسول خدا]]{{صل}} از آن [[مردم]]، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت تا بدانجا که در سختی‌ها و مشکلات همواره پیش قدم می‌شدند و هنگام بهره‌مندی از [[غنایم]] و [[نعمت‌ها]]، دیگران را بر خویش ترجیح می‌دادند. ایشان وحدت و [[هم‌گرایی]] مسلمانان را [[وظیفه دینی]] اعلام کرد و فرمود: {{متن حدیث\|وَ اللُّزُومُ لِجَمَاعَتِهِمْ}}<ref>بحار الانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.		[[جامعه]] هم‌گرا، جامعه‌ای است که مردمی [[متعهد]]، متشکل و صمیمی دارد. [[رسول خدا]] {{صل}} از آن [[مردم]]، جامعه‌ای با گذشت و ایثارگر ساخت تا بدانجا که در سختی‌ها و مشکلات همواره پیش قدم می‌شدند و هنگام بهره‌مندی از [[غنایم]] و [[نعمت‌ها]]، دیگران را بر خویش ترجیح می‌دادند. ایشان وحدت و [[هم‌گرایی]] مسلمانان را [[وظیفه دینی]] اعلام کرد و فرمود: {{متن حدیث\|وَ اللُّزُومُ لِجَمَاعَتِهِمْ}}<ref>بحار الانوار، ج۲۷، ص۶۹.</ref>.

	در مدینه [[نبوی]]، مردم همه با هم [[برادر]] و برابر بودند و [[حضرت]]، آنان را به دندانه‌های شانه [[تشبیه]] می‌فرمود: {{متن حدیث\|النَّاسُ سَوَاءٌ كَأَسْنَانِ الْمُشْطِ}}؛ «مردم همانند دندانه‌های شانه یکسانند»<ref>میزان الحکمه، ج۱۳، ص۶۵۲۶.</ref>. در این جامعه هم [[دل]] و هم سو، هیچ [[مسلمانی]] به [[برادر دینی]] خود ستم نمی‌کرد و این سفارش [[نبوی]] را همواره چراغ راه خود داشت که: {{متن حدیث\|اَلْمُسلِمُ أخُ الْمُسلِمِ، لَا يَخُونُهُ وَ لَا يَكْذِبُهُ وَ لَا يَخْذُلُهُ}}؛ «[[مسلمان]]، [[برادر]] مسلمان است. به او [[خیانت]] نمی‌کند، به او [[دروغ]] نمی‌گوید و او را تنها و بی‌یاور نمی‌گذارد»<ref>میزان الحکمه، ج۶، ص۲۵۴۴.</ref>.		در مدینه [[نبوی]]، مردم همه با هم [[برادر]] و برابر بودند و [[حضرت]]، آنان را به دندانه‌های شانه [[تشبیه]] می‌فرمود: {{متن حدیث\|النَّاسُ سَوَاءٌ كَأَسْنَانِ الْمُشْطِ}}؛ «مردم همانند دندانه‌های شانه یکسانند»<ref>میزان الحکمه، ج۱۳، ص۶۵۲۶.</ref>. در این جامعه هم [[دل]] و هم سو، هیچ [[مسلمانی]] به [[برادر دینی]] خود ستم نمی‌کرد و این سفارش [[نبوی]] را همواره چراغ راه خود داشت که: {{متن حدیث\|اَلْمُسلِمُ أخُ الْمُسلِمِ، لَا يَخُونُهُ وَ لَا يَكْذِبُهُ وَ لَا يَخْذُلُهُ}}؛ «[[مسلمان]]، [[برادر]] مسلمان است. به او [[خیانت]] نمی‌کند، به او [[دروغ]] نمی‌گوید و او را تنها و بی‌یاور نمی‌گذارد»<ref>میزان الحکمه، ج۶، ص۲۵۴۴.</ref>.

	در چنین جامعه‌ای، [[مسلمانان]] در [[غم]] و [[شادی]] در کنار یکدیگرند و نسبت به هم [[دل]] سوز و مسئولند و رسیدگی به حال مسلمانان [[واجب]] است. [[رسول اکرم]]{{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ أَصْبَحَ لَا يَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}؛ «کسی که [[روز]] خود را آغاز کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست»<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. [[رسول اللّه]]{{صل}} [[عنایت خداوندی]] را در [[جماعت]] دانسته است و می‌فرماید: «[[دست خدا]] بر سر جماعت است. هرگاه فردی از جماعت جدا شود، [[شیطان]] او را می‌رباید، همچنان که گرگ، گوسفند جدامانده از رمه را».<ref>{{متن حدیث\|يَدُ اللَّهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ فَإِذَا الشْتَدَّ الشَّاذُّ مِنْهُمْ اخْتَطَفَهُالشَّيْطَانُ كَمَا یَخْتَطِفُ الذِّئْبُ الشَّاةَ الشَّاذَّةَ مِنَ الْغَنَمِ‌}}؛ کنز العمال، ص۱۰۳۲.</ref>.		در چنین جامعه‌ای، [[مسلمانان]] در [[غم]] و [[شادی]] در کنار یکدیگرند و نسبت به هم [[دل]] سوز و مسئولند و رسیدگی به حال مسلمانان [[واجب]] است. [[رسول اکرم]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|مَنْ أَصْبَحَ لَا يَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}؛ «کسی که [[روز]] خود را آغاز کند و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست»<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۶۳.</ref>. [[رسول اللّه]] {{صل}} [[عنایت خداوندی]] را در [[جماعت]] دانسته است و می‌فرماید: «[[دست خدا]] بر سر جماعت است. هرگاه فردی از جماعت جدا شود، [[شیطان]] او را می‌رباید، همچنان که گرگ، گوسفند جدامانده از رمه را».<ref>{{متن حدیث\|يَدُ اللَّهِ عَلَى الْجَمَاعَةِ فَإِذَا الشْتَدَّ الشَّاذُّ مِنْهُمْ اخْتَطَفَهُالشَّيْطَانُ كَمَا یَخْتَطِفُ الذِّئْبُ الشَّاةَ الشَّاذَّةَ مِنَ الْغَنَمِ‌}}؛ کنز العمال، ص۱۰۳۲.</ref>.

	[[پریشانی]] و پراکندگی، درد جگرسوز دیروز و امروز ماست. آنان که با [[حسرت]] و [[ندامت]]، رمز [[انحطاط]] و دلیل افول [[اقتدار]] بی‌مانند مسلمانان را جست‌وجو کرده‌اند، یک‌صدا از [[فراموشی]] [[فرمان]] [[خدای حکیم]] در [[اعتصام]] مسلمانان به حبل او و [[پرهیز]] از گروه گروه شدن و عمل نکردن به [[آیه کریمه]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپرا کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> <ref>[[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|رسول مهربانی]] ص ۹۱.</ref>.		[[پریشانی]] و پراکندگی، درد جگرسوز دیروز و امروز ماست. آنان که با [[حسرت]] و [[ندامت]]، رمز [[انحطاط]] و دلیل افول [[اقتدار]] بی‌مانند مسلمانان را جست‌وجو کرده‌اند، یک‌صدا از [[فراموشی]] [[فرمان]] [[خدای حکیم]] در [[اعتصام]] مسلمانان به حبل او و [[پرهیز]] از گروه گروه شدن و عمل نکردن به [[آیه کریمه]] {{متن قرآن\|وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا}}<ref>«و همگان به ریسمان خداوند بیاویزید و مپرا کنید» سوره آل عمران، آیه ۱۰۳.</ref> <ref>[[سید حسین اسحاقی\|اسحاقی، سید حسین]]، [[رسول مهربانی (کتاب)\|رسول مهربانی]] ص ۹۱.</ref>.