وساطت غایی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۱

2026-01-28T09:21:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۱
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	~~در مباحث مرتبط با [[ولایت تکوینی]]، «وساطت» به معنای [[علیت]] است و لذا مراد از~~ «وساطت غایی» همان «علیت غایی» است. [[شهید مطهری]] در تبیین این وساطت می‌نویسد: ~~علت~~ غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده ~~است~~<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.		«وساطت غایی» همان «علیت غایی» است. [[شهید مطهری]] در تبیین این وساطت می‌نویسد: «علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در نوشتن خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است»<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.

	علت غایی از لحاظ [[ذهنی]] (و نه وجودی) خود علتی برای علت فاعلی به شمار می‌آید. ما اگر [[انسان]] را در افعالی که از وی اختیاراً صادر می‌شود در نظر بگیریم، می‌بینیم که انسان مادامی که غایتی را تصور نکند، یعنی وجود ذهنی غایتی برایش حاصل نشود [[اراده]] کاری برایش پیدا ~~نمی‌شود،~~ و همین که [[غایت]] و فایده کار در ذهنش منقش شد آن‌وقت است که میل و اراده‌اش منبعث می‌گردد و فعل از وی صادر می‌شود. پس انسان البته فاعل است ولی به شرط اینکه تصور ذهنی غایت برایش پیدا شود، و اگر این تصور برایش پیدا نشود انسان فاعل نیست. پس تصور ذهنی غایت است که انسان را فاعل می‌کند و اوست که علت فاعلیت انسان است. پس درست است که بگوییم وجود ذهنی غایت، علت علت فاعلی است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٢٢.</ref>. اصولاً علت اینکه به غایت «علت» اطلاق می‌شود همین [[متمم]] و مکمل بودن برای علت فاعلی ~~است،~~ و اما اگر در مفهوم علیت [[توسعه]] ندهیم و علت را به همان معنای «وجوددهنده» و «واقعیت‌دهنده» بگیریم تنها چیزی که شایسته است به او علت گفته شود همانا «فاعل» است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۶، ص۶٩٢.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح\|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)\|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ۲۵.</ref>		علت غایی از لحاظ ذهنی (و نه وجودی) خود علتی برای علت فاعلی به شمار می‌آید. ما اگر [[انسان]] را در افعالی که از وی اختیاراً صادر می‌شود در نظر بگیریم، می‌بینیم که انسان مادامی که غایتی را تصور نکند، یعنی وجود ذهنی غایتی برایش حاصل نشود [[اراده]] کاری برایش پیدا نمی‌شود و همین که غایت و فایده کار در ذهنش منقش شد آن‌وقت است که میل و اراده‌اش منبعث می‌گردد و فعل از وی صادر می‌شود. پس انسان البته فاعل است ولی به شرط اینکه تصور ذهنی غایت برایش پیدا شود، و اگر این تصور برایش پیدا نشود انسان فاعل نیست. پس تصور ذهنی غایت است که انسان را فاعل می‌کند و اوست که علت فاعلیت انسان است. پس درست است که بگوییم وجود ذهنی غایت، علت علت فاعلی است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٢٢.</ref>. اصولاً علت اینکه به غایت «علت» اطلاق می‌شود همین متمم و مکمل بودن برای علت فاعلی است و اما اگر در مفهوم علیت [[توسعه]] ندهیم و علت را به همان معنای «وجوددهنده» و «واقعیت‌دهنده» بگیریم تنها چیزی که شایسته است به او علت گفته شود همانا «فاعل» است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۶، ص۶٩٢.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح\|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)\|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ۲۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: /* مقدمه */

2025-11-30T11:43:11Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۳
خط ۷:		خط ۷:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	در مباحث مرتبط با [[ولایت تکوینی]]، ~~«،وساطت»~~ به معنای [[علیت]] است و لذا مراد از «وساطت غایی» همان «علیت غایی» است. [[شهید مطهری]] در تبیین این وساطت می‌نویسد: علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.		در مباحث مرتبط با [[ولایت تکوینی]]، «وساطت» به معنای [[علیت]] است و لذا مراد از «وساطت غایی» همان «علیت غایی» است. [[شهید مطهری]] در تبیین این وساطت می‌نویسد: علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.

	علت غایی از لحاظ [[ذهنی]] (و نه وجودی) خود علتی برای علت فاعلی به شمار می‌آید. ما اگر [[انسان]] را در افعالی که از وی اختیاراً صادر می‌شود در نظر بگیریم، می‌بینیم که انسان مادامی که غایتی را تصور نکند، یعنی وجود ذهنی غایتی برایش حاصل نشود [[اراده]] کاری برایش پیدا نمی‌شود، و همین که [[غایت]] و فایده کار در ذهنش منقش شد آن‌وقت است که میل و اراده‌اش منبعث می‌گردد و فعل از وی صادر می‌شود. پس انسان البته فاعل است ولی به شرط اینکه تصور ذهنی غایت برایش پیدا شود، و اگر این تصور برایش پیدا نشود انسان فاعل نیست. پس تصور ذهنی غایت است که انسان را فاعل می‌کند و اوست که علت فاعلیت انسان است. پس درست است که بگوییم وجود ذهنی غایت، علت علت فاعلی است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٢٢.</ref>. اصولاً علت اینکه به غایت «علت» اطلاق می‌شود همین [[متمم]] و مکمل بودن برای علت فاعلی است، و اما اگر در مفهوم علیت [[توسعه]] ندهیم و علت را به همان معنای «وجوددهنده» و «واقعیت‌دهنده» بگیریم تنها چیزی که شایسته است به او علت گفته شود همانا «فاعل» است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۶، ص۶٩٢.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح\|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)\|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ۲۵.</ref>		علت غایی از لحاظ [[ذهنی]] (و نه وجودی) خود علتی برای علت فاعلی به شمار می‌آید. ما اگر [[انسان]] را در افعالی که از وی اختیاراً صادر می‌شود در نظر بگیریم، می‌بینیم که انسان مادامی که غایتی را تصور نکند، یعنی وجود ذهنی غایتی برایش حاصل نشود [[اراده]] کاری برایش پیدا نمی‌شود، و همین که [[غایت]] و فایده کار در ذهنش منقش شد آن‌وقت است که میل و اراده‌اش منبعث می‌گردد و فعل از وی صادر می‌شود. پس انسان البته فاعل است ولی به شرط اینکه تصور ذهنی غایت برایش پیدا شود، و اگر این تصور برایش پیدا نشود انسان فاعل نیست. پس تصور ذهنی غایت است که انسان را فاعل می‌کند و اوست که علت فاعلیت انسان است. پس درست است که بگوییم وجود ذهنی غایت، علت علت فاعلی است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٢٢.</ref>. اصولاً علت اینکه به غایت «علت» اطلاق می‌شود همین [[متمم]] و مکمل بودن برای علت فاعلی است، و اما اگر در مفهوم علیت [[توسعه]] ندهیم و علت را به همان معنای «وجوددهنده» و «واقعیت‌دهنده» بگیریم تنها چیزی که شایسته است به او علت گفته شود همانا «فاعل» است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۶، ص۶٩٢.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح\|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)\|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ۲۵.</ref>

Wasity: /* مقدمه */

2025-11-30T11:42:36Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۲
خط ۷:		خط ۷:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	در ~~بحث ما~~ [[~~وساطت~~]] به معنای [[علیت]] است و لذا ~~منظورمان~~ از ~~وساطت غایی~~ همان ~~علیت غایی~~ است. [[شهید مطهری]] در تبیین این وساطت می‌نویسد:		در مباحث مرتبط با [[ولایت تکوینی]]، «،وساطت» به معنای [[علیت]] است و لذا مراد از «وساطت غایی» همان «علیت غایی» است. [[شهید مطهری]] در تبیین این وساطت می‌نویسد: علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.
	علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.

	علت غایی از لحاظ [[ذهنی]] (و نه وجودی) خود علتی برای علت فاعلی به شمار می‌آید. ما اگر [[انسان]] را در افعالی که از وی اختیاراً صادر می‌شود در نظر بگیریم، می‌بینیم که انسان مادامی که غایتی را تصور نکند، یعنی وجود ذهنی غایتی برایش حاصل نشود [[اراده]] کاری برایش پیدا نمی‌شود، و همین که [[غایت]] و فایده کار در ذهنش منقش شد آن‌وقت است که میل و اراده‌اش منبعث می‌گردد و فعل از وی صادر می‌شود. پس انسان البته فاعل است ولی به شرط اینکه تصور ذهنی غایت برایش پیدا شود، و اگر این تصور برایش پیدا نشود انسان فاعل نیست. پس تصور ذهنی غایت است که انسان را فاعل می‌کند و اوست که علت فاعلیت انسان است. پس درست است که بگوییم وجود ذهنی غایت، علت علت فاعلی است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٢٢.</ref>. اصولاً علت اینکه به غایت «علت» اطلاق می‌شود همین [[متمم]] و مکمل بودن برای علت فاعلی است، و اما اگر در مفهوم علیت [[توسعه]] ندهیم و علت را به همان معنای «وجوددهنده» و «واقعیت‌دهنده» بگیریم تنها چیزی که شایسته است به او علت گفته شود همانا «فاعل» است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۶، ص۶٩٢.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح\|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)\|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ۲۵.</ref>		علت غایی از لحاظ [[ذهنی]] (و نه وجودی) خود علتی برای علت فاعلی به شمار می‌آید. ما اگر [[انسان]] را در افعالی که از وی اختیاراً صادر می‌شود در نظر بگیریم، می‌بینیم که انسان مادامی که غایتی را تصور نکند، یعنی وجود ذهنی غایتی برایش حاصل نشود [[اراده]] کاری برایش پیدا نمی‌شود، و همین که [[غایت]] و فایده کار در ذهنش منقش شد آن‌وقت است که میل و اراده‌اش منبعث می‌گردد و فعل از وی صادر می‌شود. پس انسان البته فاعل است ولی به شرط اینکه تصور ذهنی غایت برایش پیدا شود، و اگر این تصور برایش پیدا نشود انسان فاعل نیست. پس تصور ذهنی غایت است که انسان را فاعل می‌کند و اوست که علت فاعلیت انسان است. پس درست است که بگوییم وجود ذهنی غایت، علت علت فاعلی است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٢٢.</ref>. اصولاً علت اینکه به غایت «علت» اطلاق می‌شود همین [[متمم]] و مکمل بودن برای علت فاعلی است، و اما اگر در مفهوم علیت [[توسعه]] ندهیم و علت را به همان معنای «وجوددهنده» و «واقعیت‌دهنده» بگیریم تنها چیزی که شایسته است به او علت گفته شود همانا «فاعل» است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۶، ص۶٩٢.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح\|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)\|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ۲۵.</ref>

Jaafari: /* مقدمه */

2025-11-30T06:43:01Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.		علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.

	علت غایی از لحاظ [[ذهنی]] (و نه وجودی) خود علتی برای علت فاعلی به شمار می‌آید. ما اگر [[انسان]] را در افعالی که از وی اختیاراً صادر می‌شود در نظر بگیریم، می‌بینیم که انسان مادامی که غایتی را تصور نکند، یعنی وجود ذهنی غایتی برایش حاصل نشود [[اراده]] کاری برایش پیدا نمی‌شود، و همین که [[غایت]] و فایده کار در ذهنش منقش شد آن‌وقت است که میل و اراده‌اش منبعث می‌گردد و فعل از وی صادر می‌شود. پس انسان البته فاعل است ولی به شرط اینکه تصور ذهنی غایت برایش پیدا شود، و اگر این تصور برایش پیدا نشود انسان فاعل نیست. پس تصور ذهنی غایت است که انسان را فاعل می‌کند و اوست که علت فاعلیت انسان است. پس درست است که بگوییم وجود ذهنی غایت، علت علت فاعلی است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٢٢.</ref>. اصولاً علت اینکه به غایت «علت» اطلاق می‌شود همین [[متمم]] و مکمل بودن برای علت فاعلی است، و اما اگر در مفهوم علیت [[توسعه]] ندهیم و علت را به همان معنای «وجوددهنده» و «واقعیت‌دهنده» بگیریم تنها چیزی که شایسته است به او علت گفته شود همانا «فاعل» است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۶، ص۶٩٢.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح\|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)\|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ~~؟؟؟~~.</ref>		علت غایی از لحاظ [[ذهنی]] (و نه وجودی) خود علتی برای علت فاعلی به شمار می‌آید. ما اگر [[انسان]] را در افعالی که از وی اختیاراً صادر می‌شود در نظر بگیریم، می‌بینیم که انسان مادامی که غایتی را تصور نکند، یعنی وجود ذهنی غایتی برایش حاصل نشود [[اراده]] کاری برایش پیدا نمی‌شود، و همین که [[غایت]] و فایده کار در ذهنش منقش شد آن‌وقت است که میل و اراده‌اش منبعث می‌گردد و فعل از وی صادر می‌شود. پس انسان البته فاعل است ولی به شرط اینکه تصور ذهنی غایت برایش پیدا شود، و اگر این تصور برایش پیدا نشود انسان فاعل نیست. پس تصور ذهنی غایت است که انسان را فاعل می‌کند و اوست که علت فاعلیت انسان است. پس درست است که بگوییم وجود ذهنی غایت، علت علت فاعلی است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٢٢.</ref>. اصولاً علت اینکه به غایت «علت» اطلاق می‌شود همین [[متمم]] و مکمل بودن برای علت فاعلی است، و اما اگر در مفهوم علیت [[توسعه]] ندهیم و علت را به همان معنای «وجوددهنده» و «واقعیت‌دهنده» بگیریم تنها چیزی که شایسته است به او علت گفته شود همانا «فاعل» است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۶، ص۶٩٢.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح\|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)\|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ۲۵.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* مقدمه */

2025-11-30T05:33:32Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۷:		خط ۷:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	در بحث ما [[وساطت]] به معنای [[علیت]] است و لذا منظورمان از [[وساطت غایی]] همان علیت غایی است. [[شهید مطهری]] در تبیین این وساطت می‌نویسد:		در بحث ما [[وساطت]] به معنای [[علیت]] است و لذا منظورمان از وساطت غایی همان علیت غایی است. [[شهید مطهری]] در تبیین این وساطت می‌نویسد:
	علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.		علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = وساطت | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== در بحث ما وساطت به معنای علیت است و لذا منظورمان از وساطت غایی همان علیت غایی است. شهید مطهری در تبیین این وساطت می‌نویسد: علت غایی عبارت است از آن...» ایجاد کرد

2025-11-30T05:33:23Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = وساطت | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== در بحث ما وساطت به معنای علیت است و لذا منظورمان از وساطت غایی همان علیت غایی است. شهید مطهری در تبیین این وساطت می‌نویسد: علت غایی عبارت است از آن...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = وساطت
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
در بحث ما [[وساطت]] به معنای [[علیت]] است و لذا منظورمان از [[وساطت غایی]] همان علیت غایی است. [[شهید مطهری]] در تبیین این وساطت می‌نویسد:
علت غایی عبارت است از آن چیزی که معلول به خاطر او وجود پیدا کرده است؛ به طوری که مثلاً در یک خط، نویسنده به خاطر هدفی، آن خط را می‌نویسد و اگر هیچ [[هدف]] و غرضی در [[نوشتن]] خویش نمی‌داشت ممکن نبود آن خط را بنویسد؛ یعنی اگر آن هدف نبود نویسنده به خط نوشتن وادار نمی‌شد و خط به وجود نمی‌آمد. پس خط که معلول است به خاطر هدف مذکور به وجود آمده است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٠١.</ref>.

علت غایی از لحاظ [[ذهنی]] (و نه وجودی) خود علتی برای علت فاعلی به شمار می‌آید. ما اگر [[انسان]] را در افعالی که از وی اختیاراً صادر می‌شود در نظر بگیریم، می‌بینیم که انسان مادامی که غایتی را تصور نکند، یعنی وجود ذهنی غایتی برایش حاصل نشود [[اراده]] کاری برایش پیدا نمی‌شود، و همین که [[غایت]] و فایده کار در ذهنش منقش شد آن‌وقت است که میل و اراده‌اش منبعث می‌گردد و فعل از وی صادر می‌شود. پس انسان البته فاعل است ولی به شرط اینکه تصور ذهنی غایت برایش پیدا شود، و اگر این تصور برایش پیدا نشود انسان فاعل نیست. پس تصور ذهنی غایت است که انسان را فاعل می‌کند و اوست که علت فاعلیت انسان است. پس درست است که بگوییم وجود ذهنی غایت، علت علت فاعلی است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۵، ص۴٢٢.</ref>. اصولاً علت اینکه به غایت «علت» اطلاق می‌شود همین [[متمم]] و مکمل بودن برای علت فاعلی است، و اما اگر در مفهوم علیت [[توسعه]] ندهیم و علت را به همان معنای «وجوددهنده» و «واقعیت‌دهنده» بگیریم تنها چیزی که شایسته است به او علت گفته شود همانا «فاعل» است<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۶، ص۶٩٢.</ref>.<ref>[[سید محمد حسن صالح|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)|ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات]]، ص ؟؟؟.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1525062444.jpg|22px]] [[سید محمد حسن صالح|صالح، سید محمد حسن]]، [[ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات (کتاب)|'''ولایت تکوینی اهل بیت از دیدگاه قرآن و روایات''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:وساطت]]