وسوسه در علوم قلبی معصوم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۴

2024-09-29T13:44:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{علم معصوم}}~~

	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = علم معصوم		\| موضوع مرتبط = علم معصوم
	\| عنوان مدخل = ~~[[وسوسه در علوم قلبی معصوم]]~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در قرآن]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در حدیث]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در کلام اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در فلسفه اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در عرفان اسلامی]]		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)		\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* وسوسه، از اسباب معارف قلبی است. راغب در تعریف آن می‌نویسد: وسوسه، اندیشۀ زشت و ناروا، و اصل آن، وسواس یعنی صدای روشن و آهنگ خفی و آرام است. خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ}} <ref> اما شیطان او را وسوسه کرد؛ سوره طه، آیه: ۱۲۰.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ}} <ref> از شرّ آن وسوسه‌گر واپسگریز؛ سوره ناس، آیه: ۴.</ref>. به روش آرام و صدای کوتاه و آهستۀ شکارچی هم، وسواس گفته می‌شود<ref>راغب اصفهانی، مفردات، ص ۸۶۹.</ref>. چنانکه از تعریف راغب استفاده می‌شود، "مخفی و پنهان و باطنی بودن" از ویژگی وسوسه است. هیچکس از وسوسه، به دور نیست ولی خداوند کلید در قلب هر کس را به دست او سپرده و با ارادۀ الهی، روح انسان در بدن او احاطۀ تدبیر و تصرّف دارد، پس به اختیار خود می‌تواند آن را به روی ملائکه بگشاید یا بر روی شیطان باز نماید. از سویی دیگر با استناد به آیات قرآن کریم، شیطان هیچ تسلطی بر اولاد آدم ندارد بلکه صرفاً به القاء وسوسه در قلب آنان می‌پردازد: {{متن قرآن\|وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَانٍ إِلاَّ أَن دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلاَ تَلُومُونِي وَلُومُواْ أَنفُسَكُم مَّا أَنَاْ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَا أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ }} <ref> و چون کار به پایان آید شیطان می‌گوید: خداوند به شما وعده راستین کرده بود و من به شما وعده کردم و وفا نکردم و مرا بر شما هیچ چیرگی نبود جز اینکه شما را فرا خواندم و شما پذیرفتید پس مرا سرزنش مکنید و خود را سرزنش کنید، نه من فریادرس شمایم و نه شما فریادرس منید، پیش‌تر (هم) که مرا (در کار خداوند) شریک می‌پنداشتید انکار کردم، بی‌گمان برای ستمکاران عذابی دردناک (در پیش) خواهد بود. ؛ سوره ابراهیم، آیه: ۲۲.</ref>. از آنجا که وسوسه و [[الهام]]، هر دو از طریق القاء در قلب حاصل می‌شود، برای تشخیص و تمیز آنها از یکدیگر وجوهی بیان شده است. مثلاً صاحب المیزان، ذیل آیۀ ۴۰ سورۀ مبارکۀ آل عمران، خاطر ملکوتی "[[الهام]]" را ملازم با "شرح صدر" می‌داند که در پی آن انسان به مغفرت و فضل الهی امیدوار و در نهایت به چیزی که مطابق دین است، رهنمون می‌شود. در حالی که خاطر شیطانی "وسوسه" را با "ضیق صدر" همراه دانسته و معتقد است متعاقب آن شخص، به تبعیت از هوای نفس فراخوانده شده و به چیزی که مخالف دین، معارف قرآن، سنت [[رسول الله]] {{صل}} و فطرت انسانی است، سوق داده می‌شود. در اطیب البیان نیز برای تمیز بین [[الهام]] و وسوسه، به مواردی اشاره شده است از جمله؛ رجوع به شرع، عقل و عقلاء، و توصیه شده که اگر علیرغم مراجعه به شرع و عقل و مشورت با عقلاء، صواب و خطا را تشخیص ندادیم. توقف نماییم که؛ [[امام باقر]] {{ع}} فرمود: توقف در هنگام وقوع شبهه، بهتر از افتادن در ورطۀ هلاکت و نابودی است<ref>{{عربی\|«الْوُقُوفُ‏ عِنْدَ الشُّبْهَةِ خَيْرٌ مِنَ‏ الِاقْتِحَامِ‏ فِي‏ الْهَلَكَة‏‏»}}؛ الحسن بن ابی الحسن دیلمی، اعلام‌الدین فی صفات المؤمنین، ص ۳۰۱.</ref>. در خبر آمده است که خداوند، کسی را به صرف "وسوسه" مؤاخذه نخواهد کرد ولی اگر بر اساس آن، عملی انجام داد یا سخنی بر زبان آورد، در قبال آن مسؤول خواهد بود: نُه خصلت از امّت من برداشته شده: خطا، فراموشی، آنچه ندانند، آنچه نتوانند، آنچه بدان توانایی ندارند، آنچه به اجبار به آن وادار شوند، طیره، وسوسه در تفکر و اندیشۀ در آفرینش، و حسد در صورتی که به زبان یا دست آشکار نشود<ref>{{عربی\|«عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ وُضِعَ‏ عَنْ‏ أُمَّتِي‏ تِسْعُ‏ خِصَالٍ‏ الْخَطَأُ وَ النِّسْيَانِ وَ مَا لَا يَعْلَمُونَ وَ مَا لَا يُطِيقُونَ وَ مَا اضْطُرُّوا إِلَيْهِ وَ مَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ وَ الطِّيَرَةُ وَ الْوَسْوَسَةُ فِي التَّفَكُّرِ فِي الْخَلْقِ وَ الْحَسَدُ مَا لَمْ يُظْهِرْ بِلِسَانٍ أَوْ يَد‏‏»}}؛ کلینی، کافی، ج ۲، ص ۴۶۳، ح ۲.</ref>. و نیز [[رسول خدا]] {{صل}} فرموده‌اند: خداوند متعال از حدیث نفس امّتم مادامی که آن را بر زبان جاری نساخته و یا به مرحلۀ عمل نرسانده‌اند، عفو فرموده است<ref>{{عربی\|«تَجَاوَزَ اللَّهُ‏ لِأُمَّتِي‏ عَمَّا حَدَّثَتْ‏ بِهِ أَنْفُسُهَا مَا لَمْ تَنْطِقْ بِهِ أَوْ تَعْمَل‏‏‏»}}؛ ابی الحسن ورّام، ج ۲، ص ۱۲۰.</ref>»<ref>[[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]؛ ص ۴۵.</ref>.		وسوسه، از اسباب معارف قلبی است. راغب در تعریف آن می‌نویسد: وسوسه، اندیشۀ زشت و ناروا، و اصل آن، وسواس یعنی صدای روشن و آهنگ خفی و آرام است. خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ}} <ref> اما شیطان او را وسوسه کرد؛ سوره طه، آیه: ۱۲۰.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ}} <ref> از شرّ آن وسوسه‌گر واپسگریز؛ سوره ناس، آیه: ۴.</ref>. به روش آرام و صدای کوتاه و آهستۀ شکارچی هم، وسواس گفته می‌شود<ref>راغب اصفهانی، مفردات، ص ۸۶۹.</ref>. چنانکه از تعریف راغب استفاده می‌شود، "مخفی و پنهان و باطنی بودن" از ویژگی وسوسه است. هیچکس از وسوسه، به دور نیست ولی خداوند کلید در قلب هر کس را به دست او سپرده و با ارادۀ الهی، روح انسان در بدن او احاطۀ تدبیر و تصرّف دارد، پس به اختیار خود می‌تواند آن را به روی ملائکه بگشاید یا بر روی شیطان باز نماید. از سویی دیگر با استناد به آیات قرآن کریم، شیطان هیچ تسلطی بر اولاد آدم ندارد بلکه صرفاً به القاء وسوسه در قلب آنان می‌پردازد: {{متن قرآن\|وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَانٍ إِلاَّ أَن دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلاَ تَلُومُونِي وَلُومُواْ أَنفُسَكُم مَّا أَنَاْ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَا أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ }} <ref> و چون کار به پایان آید شیطان می‌گوید: خداوند به شما وعده راستین کرده بود و من به شما وعده کردم و وفا نکردم و مرا بر شما هیچ چیرگی نبود جز اینکه شما را فرا خواندم و شما پذیرفتید پس مرا سرزنش مکنید و خود را سرزنش کنید، نه من فریادرس شمایم و نه شما فریادرس منید، پیش‌تر (هم) که مرا (در کار خداوند) شریک می‌پنداشتید انکار کردم، بی‌گمان برای ستمکاران عذابی دردناک (در پیش) خواهد بود. ؛ سوره ابراهیم، آیه: ۲۲.</ref>. از آنجا که وسوسه و [[الهام]]، هر دو از طریق القاء در قلب حاصل می‌شود، برای تشخیص و تمیز آنها از یکدیگر وجوهی بیان شده است. مثلاً صاحب المیزان، ذیل آیۀ ۴۰ سورۀ مبارکۀ آل عمران، خاطر ملکوتی "[[الهام]]" را ملازم با "شرح صدر" می‌داند که در پی آن انسان به مغفرت و فضل الهی امیدوار و در نهایت به چیزی که مطابق دین است، رهنمون می‌شود. در حالی که خاطر شیطانی "وسوسه" را با "ضیق صدر" همراه دانسته و معتقد است متعاقب آن شخص، به تبعیت از هوای نفس فراخوانده شده و به چیزی که مخالف دین، معارف قرآن، سنت [[رسول الله]] {{صل}} و فطرت انسانی است، سوق داده می‌شود. در اطیب البیان نیز برای تمیز بین [[الهام]] و وسوسه، به مواردی اشاره شده است از جمله؛ رجوع به شرع، عقل و عقلاء، و توصیه شده که اگر علیرغم مراجعه به شرع و عقل و مشورت با عقلاء، صواب و خطا را تشخیص ندادیم. توقف نماییم که؛ [[امام باقر]] {{ع}} فرمود: توقف در هنگام وقوع شبهه، بهتر از افتادن در ورطۀ هلاکت و نابودی است<ref>{{عربی\|«الْوُقُوفُ‏ عِنْدَ الشُّبْهَةِ خَيْرٌ مِنَ‏ الِاقْتِحَامِ‏ فِي‏ الْهَلَكَة‏‏»}}؛ الحسن بن ابی الحسن دیلمی، اعلام‌الدین فی صفات المؤمنین، ص ۳۰۱.</ref>. در خبر آمده است که خداوند، کسی را به صرف "وسوسه" مؤاخذه نخواهد کرد ولی اگر بر اساس آن، عملی انجام داد یا سخنی بر زبان آورد، در قبال آن مسؤول خواهد بود: نُه خصلت از امّت من برداشته شده: خطا، فراموشی، آنچه ندانند، آنچه نتوانند، آنچه بدان توانایی ندارند، آنچه به اجبار به آن وادار شوند، طیره، وسوسه در تفکر و اندیشۀ در آفرینش، و حسد در صورتی که به زبان یا دست آشکار نشود<ref>{{عربی\|«عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ وُضِعَ‏ عَنْ‏ أُمَّتِي‏ تِسْعُ‏ خِصَالٍ‏ الْخَطَأُ وَ النِّسْيَانِ وَ مَا لَا يَعْلَمُونَ وَ مَا لَا يُطِيقُونَ وَ مَا اضْطُرُّوا إِلَيْهِ وَ مَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ وَ الطِّيَرَةُ وَ الْوَسْوَسَةُ فِي التَّفَكُّرِ فِي الْخَلْقِ وَ الْحَسَدُ مَا لَمْ يُظْهِرْ بِلِسَانٍ أَوْ يَد‏‏»}}؛ کلینی، کافی، ج ۲، ص ۴۶۳، ح ۲.</ref>. و نیز [[رسول خدا]] {{صل}} فرموده‌اند: خداوند متعال از حدیث نفس امّتم مادامی که آن را بر زبان جاری نساخته و یا به مرحلۀ عمل نرسانده‌اند، عفو فرموده است<ref>{{عربی\|«تَجَاوَزَ اللَّهُ‏ لِأُمَّتِي‏ عَمَّا حَدَّثَتْ‏ بِهِ أَنْفُسُهَا مَا لَمْ تَنْطِقْ بِهِ أَوْ تَعْمَل‏‏‏»}}؛ ابی الحسن ورّام، ج ۲، ص ۱۲۰.</ref>»<ref>[[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]؛ ص ۴۵.</ref>.

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==
خط ۱۶:		خط ۱۴:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابى حسینى، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]		# [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابى حسینى، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۲۲:		خط ۲۰:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~وسوسه در علوم قلبی~~ معصوم]]		[[رده:علم معصوم]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:08:42Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۳۸
خط ۸:		خط ۸:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*وسوسه، از اسباب معارف قلبی است. راغب در تعریف آن می‌نویسد: وسوسه، اندیشۀ زشت و ناروا، و اصل آن، وسواس یعنی صدای روشن و آهنگ خفی و آرام است. خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ}} <ref> اما شیطان او را وسوسه کرد؛ سوره طه، آیه: ۱۲۰.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ}} <ref> از شرّ آن وسوسه‌گر واپسگریز؛ سوره ناس، آیه: ۴.</ref>. به روش آرام و صدای کوتاه و آهستۀ شکارچی هم، وسواس گفته می‌شود<ref>راغب اصفهانی، مفردات، ص ۸۶۹.</ref>. چنانکه از تعریف راغب استفاده می‌شود، "مخفی و پنهان و باطنی بودن" از ویژگی وسوسه است. هیچکس از وسوسه، به دور نیست ولی خداوند کلید در قلب هر کس را به دست او سپرده و با ارادۀ الهی، روح انسان در بدن او احاطۀ تدبیر و تصرّف دارد، پس به اختیار خود می‌تواند آن را به روی ملائکه بگشاید یا بر روی شیطان باز نماید. از سویی دیگر با استناد به آیات قرآن کریم، شیطان هیچ تسلطی بر اولاد آدم ندارد بلکه صرفاً به القاء وسوسه در قلب آنان می‌پردازد: {{متن قرآن\|وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَانٍ إِلاَّ أَن دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلاَ تَلُومُونِي وَلُومُواْ أَنفُسَكُم مَّا أَنَاْ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَا أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ }} <ref> و چون کار به پایان آید شیطان می‌گوید: خداوند به شما وعده راستین کرده بود و من به شما وعده کردم و وفا نکردم و مرا بر شما هیچ چیرگی نبود جز اینکه شما را فرا خواندم و شما پذیرفتید پس مرا سرزنش مکنید و خود را سرزنش کنید، نه من فریادرس شمایم و نه شما فریادرس منید، پیش‌تر (هم) که مرا (در کار خداوند) شریک می‌پنداشتید انکار کردم، بی‌گمان برای ستمکاران عذابی دردناک (در پیش) خواهد بود.؛ سوره ابراهیم، آیه: ۲۲.</ref>. از آنجا که وسوسه و [[الهام]]، هر دو از طریق القاء در قلب حاصل می‌شود، برای تشخیص و تمیز آنها از یکدیگر وجوهی بیان شده است. مثلاً صاحب المیزان، ذیل آیۀ ۴۰ سورۀ مبارکۀ آل عمران، خاطر ملکوتی "[[الهام]]" را ملازم با "شرح صدر" می‌داند که در پی آن انسان به مغفرت و فضل الهی امیدوار و در نهایت به چیزی که مطابق دین است، رهنمون می‌شود. در حالی که خاطر شیطانی "وسوسه" را با "ضیق صدر" همراه دانسته و معتقد است متعاقب آن شخص، به تبعیت از هوای نفس فراخوانده شده و به چیزی که مخالف دین، معارف قرآن، سنت [[رسول الله]]{{صل}} و فطرت انسانی است، سوق داده می‌شود. در اطیب البیان نیز برای تمیز بین [[الهام]] و وسوسه، به مواردی اشاره شده است از جمله؛ رجوع به شرع، عقل و عقلاء، و توصیه شده که اگر علیرغم مراجعه به شرع و عقل و مشورت با عقلاء، صواب و خطا را تشخیص ندادیم. توقف نماییم که؛ [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: توقف در هنگام وقوع شبهه، بهتر از افتادن در ورطۀ هلاکت و نابودی است<ref>{{عربی\|«الْوُقُوفُ‏ عِنْدَ الشُّبْهَةِ خَيْرٌ مِنَ‏ الِاقْتِحَامِ‏ فِي‏ الْهَلَكَة‏‏»}}؛ الحسن بن ابی الحسن دیلمی، اعلام‌الدین فی صفات المؤمنین، ص ۳۰۱.</ref>. در خبر آمده است که خداوند، کسی را به صرف "وسوسه" مؤاخذه نخواهد کرد ولی اگر بر اساس آن، عملی انجام داد یا سخنی بر زبان آورد، در قبال آن مسؤول خواهد بود: نُه خصلت از امّت من برداشته شده: خطا، فراموشی، آنچه ندانند، آنچه نتوانند، آنچه بدان توانایی ندارند، آنچه به اجبار به آن وادار شوند، طیره، وسوسه در تفکر و اندیشۀ در آفرینش، و حسد در صورتی که به زبان یا دست آشکار نشود<ref>{{عربی\|«عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ وُضِعَ‏ عَنْ‏ أُمَّتِي‏ تِسْعُ‏ خِصَالٍ‏ الْخَطَأُ وَ النِّسْيَانِ وَ مَا لَا يَعْلَمُونَ وَ مَا لَا يُطِيقُونَ وَ مَا اضْطُرُّوا إِلَيْهِ وَ مَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ وَ الطِّيَرَةُ وَ الْوَسْوَسَةُ فِي التَّفَكُّرِ فِي الْخَلْقِ وَ الْحَسَدُ مَا لَمْ يُظْهِرْ بِلِسَانٍ أَوْ يَد‏‏»}}؛ کلینی، کافی، ج ۲، ص ۴۶۳، ح ۲.</ref>. و نیز [[رسول خدا]]{{صل}} فرموده‌اند: خداوند متعال از حدیث نفس امّتم مادامی که آن را بر زبان جاری نساخته و یا به مرحلۀ عمل نرسانده‌اند، عفو فرموده است<ref>{{عربی\|«تَجَاوَزَ اللَّهُ‏ لِأُمَّتِي‏ عَمَّا حَدَّثَتْ‏ بِهِ أَنْفُسُهَا مَا لَمْ تَنْطِقْ بِهِ أَوْ تَعْمَل‏‏‏»}}؛ ابی الحسن ورّام، ج ۲، ص ۱۲۰.</ref>»<ref>[[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]؛ ص ۴۵.</ref>.		* وسوسه، از اسباب معارف قلبی است. راغب در تعریف آن می‌نویسد: وسوسه، اندیشۀ زشت و ناروا، و اصل آن، وسواس یعنی صدای روشن و آهنگ خفی و آرام است. خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: {{متن قرآن\|فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ}} <ref> اما شیطان او را وسوسه کرد؛ سوره طه، آیه: ۱۲۰.</ref> و نیز فرموده: {{متن قرآن\|مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ}} <ref> از شرّ آن وسوسه‌گر واپسگریز؛ سوره ناس، آیه: ۴.</ref>. به روش آرام و صدای کوتاه و آهستۀ شکارچی هم، وسواس گفته می‌شود<ref>راغب اصفهانی، مفردات، ص ۸۶۹.</ref>. چنانکه از تعریف راغب استفاده می‌شود، "مخفی و پنهان و باطنی بودن" از ویژگی وسوسه است. هیچکس از وسوسه، به دور نیست ولی خداوند کلید در قلب هر کس را به دست او سپرده و با ارادۀ الهی، روح انسان در بدن او احاطۀ تدبیر و تصرّف دارد، پس به اختیار خود می‌تواند آن را به روی ملائکه بگشاید یا بر روی شیطان باز نماید. از سویی دیگر با استناد به آیات قرآن کریم، شیطان هیچ تسلطی بر اولاد آدم ندارد بلکه صرفاً به القاء وسوسه در قلب آنان می‌پردازد: {{متن قرآن\|وَقَالَ الشَّيْطَانُ لَمَّا قُضِيَ الأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدتُّكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُم مِّن سُلْطَانٍ إِلاَّ أَن دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلاَ تَلُومُونِي وَلُومُواْ أَنفُسَكُم مَّا أَنَاْ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَا أَنتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِمَا أَشْرَكْتُمُونِ مِن قَبْلُ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ }} <ref> و چون کار به پایان آید شیطان می‌گوید: خداوند به شما وعده راستین کرده بود و من به شما وعده کردم و وفا نکردم و مرا بر شما هیچ چیرگی نبود جز اینکه شما را فرا خواندم و شما پذیرفتید پس مرا سرزنش مکنید و خود را سرزنش کنید، نه من فریادرس شمایم و نه شما فریادرس منید، پیش‌تر (هم) که مرا (در کار خداوند) شریک می‌پنداشتید انکار کردم، بی‌گمان برای ستمکاران عذابی دردناک (در پیش) خواهد بود. ؛ سوره ابراهیم، آیه: ۲۲.</ref>. از آنجا که وسوسه و [[الهام]]، هر دو از طریق القاء در قلب حاصل می‌شود، برای تشخیص و تمیز آنها از یکدیگر وجوهی بیان شده است. مثلاً صاحب المیزان، ذیل آیۀ ۴۰ سورۀ مبارکۀ آل عمران، خاطر ملکوتی "[[الهام]]" را ملازم با "شرح صدر" می‌داند که در پی آن انسان به مغفرت و فضل الهی امیدوار و در نهایت به چیزی که مطابق دین است، رهنمون می‌شود. در حالی که خاطر شیطانی "وسوسه" را با "ضیق صدر" همراه دانسته و معتقد است متعاقب آن شخص، به تبعیت از هوای نفس فراخوانده شده و به چیزی که مخالف دین، معارف قرآن، سنت [[رسول الله]] {{صل}} و فطرت انسانی است، سوق داده می‌شود. در اطیب البیان نیز برای تمیز بین [[الهام]] و وسوسه، به مواردی اشاره شده است از جمله؛ رجوع به شرع، عقل و عقلاء، و توصیه شده که اگر علیرغم مراجعه به شرع و عقل و مشورت با عقلاء، صواب و خطا را تشخیص ندادیم. توقف نماییم که؛ [[امام باقر]] {{ع}} فرمود: توقف در هنگام وقوع شبهه، بهتر از افتادن در ورطۀ هلاکت و نابودی است<ref>{{عربی\|«الْوُقُوفُ‏ عِنْدَ الشُّبْهَةِ خَيْرٌ مِنَ‏ الِاقْتِحَامِ‏ فِي‏ الْهَلَكَة‏‏»}}؛ الحسن بن ابی الحسن دیلمی، اعلام‌الدین فی صفات المؤمنین، ص ۳۰۱.</ref>. در خبر آمده است که خداوند، کسی را به صرف "وسوسه" مؤاخذه نخواهد کرد ولی اگر بر اساس آن، عملی انجام داد یا سخنی بر زبان آورد، در قبال آن مسؤول خواهد بود: نُه خصلت از امّت من برداشته شده: خطا، فراموشی، آنچه ندانند، آنچه نتوانند، آنچه بدان توانایی ندارند، آنچه به اجبار به آن وادار شوند، طیره، وسوسه در تفکر و اندیشۀ در آفرینش، و حسد در صورتی که به زبان یا دست آشکار نشود<ref>{{عربی\|«عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‏ وُضِعَ‏ عَنْ‏ أُمَّتِي‏ تِسْعُ‏ خِصَالٍ‏ الْخَطَأُ وَ النِّسْيَانِ وَ مَا لَا يَعْلَمُونَ وَ مَا لَا يُطِيقُونَ وَ مَا اضْطُرُّوا إِلَيْهِ وَ مَا اسْتُكْرِهُوا عَلَيْهِ وَ الطِّيَرَةُ وَ الْوَسْوَسَةُ فِي التَّفَكُّرِ فِي الْخَلْقِ وَ الْحَسَدُ مَا لَمْ يُظْهِرْ بِلِسَانٍ أَوْ يَد‏‏»}}؛ کلینی، کافی، ج ۲، ص ۴۶۳، ح ۲.</ref>. و نیز [[رسول خدا]] {{صل}} فرموده‌اند: خداوند متعال از حدیث نفس امّتم مادامی که آن را بر زبان جاری نساخته و یا به مرحلۀ عمل نرسانده‌اند، عفو فرموده است<ref>{{عربی\|«تَجَاوَزَ اللَّهُ‏ لِأُمَّتِي‏ عَمَّا حَدَّثَتْ‏ بِهِ أَنْفُسُهَا مَا لَمْ تَنْطِقْ بِهِ أَوْ تَعْمَل‏‏‏»}}؛ ابی الحسن ورّام، ج ۲، ص ۱۲۰.</ref>»<ref>[[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|علم لدنی در قرآن و حدیث]]؛ ص ۴۵.</ref>.

	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==
	* [[آیا وسوسه به علوم قلبی معصوم راه دارد؟ (پرسش)]]		* [[آیا وسوسه به علوم قلبی معصوم راه دارد؟ (پرسش)]]

	~~==[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]==~~
	~~{{منبع جامع}}~~
	* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم\|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛
	* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛
	* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم معصوم\|پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]].
	~~{{پایان منبع‌ جامع}}~~

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T22:39:50Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۰۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	== پرسش‌های وابسته ==		== پرسش‌های وابسته ==
	* [[آیا وسوسه به علوم قلبی معصوم راه دارد؟ (پرسش)]]		* [[آیا وسوسه به علوم قلبی معصوم راه دارد؟ (پرسش)]]

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	==[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]==		==[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]==
	{{~~منبع‌~~ جامع}}		{{منبع جامع}}
	* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم\|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛		* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم\|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛
	* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛		* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛
خط ۳۱:		خط ۲۹:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:وسوسه در علوم قلبی معصوم]]		[[رده:وسوسه در علوم قلبی معصوم]]

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:27:15Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۵۷
خط ۱: خط ۱:

{{علم معصوم}}
{{علم معصوم}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[علم معصوم]]''' است. "'''[[وسوسه در علوم قلبی معصوم]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[وسوسه در علوم قلبی معصوم در قرآن]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در حدیث]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در کلام اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در فلسفه اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در عرفان اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط = علم معصوم

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[وسوسه در علوم قلبی معصوم]]

| مداخل مرتبط = [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در قرآن]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در حدیث]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در کلام اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در فلسفه اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در عرفان اسلامی]]

| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{منبع‌شناسی جامع}} +{{منبع‌ جامع}})

2021-12-30T17:58:16Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{منبع‌شناسی جامع}} +{{منبع‌ جامع}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۲۸
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	==[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]==		==[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]==
	{{~~منبع‌شناسی~~ جامع}}		{{منبع‌ جامع}}
	* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم\|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛		* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم\|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛
	* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛		* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان منبع‌شناسی جامع}} +{{پایان منبع‌ جامع}})

2021-12-30T16:53:27Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان منبع‌شناسی جامع}} +{{پایان منبع‌ جامع}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۲۳
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛		* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛
	* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم معصوم\|پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]].		* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم معصوم\|پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]].
	{{پایان ~~منبع‌شناسی~~ جامع}}		{{پایان منبع‌ جامع}}

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]]. {{پایان}} {{پایان}} == منابع == {{منابع}} +پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]]. {{پایان منبع‌شناسی جامع}} == منابع == {{منابع}})

2021-12-20T08:27:56Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]]. {{پایان}} {{پایان}} == منابع == {{منابع}} +پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]]. {{پایان منبع‌شناسی جامع}} == منابع == {{منابع}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۵۷
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛		* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم\|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛
	* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم معصوم\|پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]].		* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم معصوم\|پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]].
	{{پایان}}		{{پایان منبع‌شناسی جامع}}
	~~{{پایان~~}}

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-18T01:43:51Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۱۳
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{پایان}}		{{پایان}}

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابى حسینى، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]		* [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابى حسینى، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

2021-12-17T17:15:51Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==جستارهای وابسته== +== جستارهای وابسته ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۴۵
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	* [[آیا وسوسه به علوم قلبی معصوم راه دارد؟ (پرسش)]]		* [[آیا وسوسه به علوم قلبی معصوم راه دارد؟ (پرسش)]]

	==جستارهای وابسته==		== جستارهای وابسته ==

	==[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]==		==[[:رده:آثار علم معصوم\|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] == پانویس == {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}})

2021-12-16T19:09:08Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] == پانویس == {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۲:۳۹
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابى حسینى، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]		* [[زهرةالسادات میرترابی حسینی\|میرترابى حسینى، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)\|'''علم لدنی در قرآن و حدیث''']]
			{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{علم معصوم}}		{{علم معصوم}}

	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~علم معصوم~~]]''' است. "'''~~[[وسوسه در علوم قلبی معصوم]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[وسوسه در علوم قلبی معصوم در قرآن]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در حدیث]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در کلام اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در فلسفه اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در عرفان اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = علم معصوم
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[وسوسه در علوم قلبی معصوم]]
			\| مداخل مرتبط = [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در قرآن]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در حدیث]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در کلام اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در فلسفه اسلامی]] - [[وسوسه در علوم قلبی معصوم در عرفان اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = علم معصوم (پرسش)
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==