وظایف نایبان خاص - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۵۴

2024-09-15T05:54:40Z

Bahmani در ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۳۷

2024-09-15T05:37:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	[[نایبان خاص]] وظایفی ویژه درباره [[امام غایب]] داشتند. این [[وظایف]]، عبارت‌اند از:		[[نایبان خاص]] وظایفی ویژه درباره [[امام غایب]] داشتند. این [[وظایف]]، عبارت‌اند از:
	# '''از بین بردن [[شک و تردید]] درباره [[وجود مهدی]] {{ع}}''': با توجه به جو [[اختناق]] و [[ولایت]] پنهانی [[امام مهدی]] {{ع}} و نیز [[غیبت]] آن حضرت، گروه‌هایی از [[شیعیان]] درباره وجود [[فرزندی]] برای [[امام عسکری]] {{ع}} در [[شک]] و [[حیرت]] به سر می‌بردند و بعضی نیز به [[عقاید]] [[باطل]] کشیده شدند. [[نایبان خاص]] [[امام]] به ویژه [[نایب]] اوّل، کوشیدند تا جریان [[ولایت]] و [[امامت]] آن حضرت را برای [[شیعیان]] [[اثبات]] کنند. این مهم به خوبی به انجام رسید؛ به گونه‌ای که در مدت کوتاهی، [[شک]] و [[تردیدها]] از میان رفت و [[عقیده شیعه]] به [[امامت مهدی]] {{ع}} [[استوار]] و مسلّم شد. این تلاش‏ها، بیشتر در دوران [[نایبان]] اوّل و دوم انجام شد؛ ولی در مواقع مورد نیاز در دوره دیگر [[نواب]] نیز بدان توجه می‌‏شد.		# '''از بین بردن [[شک و تردید]] درباره [[وجود مهدی]] {{ع}}''': با توجه به جو [[اختناق]] و [[ولایت]] پنهانی [[امام مهدی]] {{ع}} و نیز [[غیبت]] آن حضرت، گروه‌هایی از [[شیعیان]] درباره وجود [[فرزندی]] برای [[امام عسکری]] {{ع}} در [[شک]] و [[حیرت]] به سر می‌بردند و بعضی نیز به [[عقاید]] [[باطل]] کشیده شدند. [[نایبان خاص]] [[امام]] به ویژه [[نایب]] اوّل، کوشیدند تا جریان [[ولایت]] و [[امامت]] آن حضرت را برای [[شیعیان]] [[اثبات]] کنند. این مهم به خوبی به انجام رسید؛ به گونه‌ای که در مدت کوتاهی، [[شک]] و [[تردیدها]] از میان رفت و [[عقیده شیعه]] به [[امامت مهدی]] {{ع}} [[استوار]] و مسلّم شد. این تلاش‏ها، بیشتر در دوران [[نایبان]] اوّل و دوم انجام شد؛ ولی در مواقع مورد نیاز در دوره دیگر [[نواب]] نیز بدان توجه می‌‏شد.
	# '''[[حفظ جان امام]] از راه [[پنهان]] کردن نام و مکان حضرت''': [[نایبان خاص]] [[امام]] در همان حال که برای [[اثبات]] ولادت و [[امامت]] [[امام]] برای [[شیعیان]]، [[دلایل]] و شواهد را بیان می‌کردند، از بردن نام آن حضرت و افشای مکان [[زندگی]] او خودداری کرده، [[شیعیان]] را نیز از این کار [[پرهیز]] می‌دادند؛ زیرا نام بردن سبب حساسیت [[دشمن]] و به خطر افتادن [[جان]] [[امام]] می‌شد. [[امام مهدی]] {{ع}} در نامه‌ای به [[محمد بن عثمان]]، او را از بیان نام و نشان خود [[نهی]] فرمود<REF>طوسی، [[الغیبة]]، ص ۳۶۴، ح ۳۳۱.</REF>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ~~جلد ۲~~ ص ۲۰۳.</ref>		# '''[[حفظ جان امام]] از راه [[پنهان]] کردن نام و مکان حضرت''': [[نایبان خاص]] [[امام]] در همان حال که برای [[اثبات]] ولادت و [[امامت]] [[امام]] برای [[شیعیان]]، [[دلایل]] و شواهد را بیان می‌کردند، از بردن نام آن حضرت و افشای مکان [[زندگی]] او خودداری کرده، [[شیعیان]] را نیز از این کار [[پرهیز]] می‌دادند؛ زیرا نام بردن سبب حساسیت [[دشمن]] و به خطر افتادن [[جان]] [[امام]] می‌شد. [[امام مهدی]] {{ع}} در نامه‌ای به [[محمد بن عثمان]]، او را از بیان نام و نشان خود [[نهی]] فرمود<REF>طوسی، [[الغیبة]]، ص ۳۶۴، ح ۳۳۱.</REF>.<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص ۲۰۳.</ref>

	=== [[وظایف]] مرتبط با [[مردم]] ===		=== [[وظایف]] مرتبط با [[مردم]] ===
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	## [[حسین بن علی بزوفری]]؛		## [[حسین بن علی بزوفری]]؛
	## [[احمد بن هلال عبرتائی]]؛		## [[احمد بن هلال عبرتائی]]؛
	## [[حاجز بن یزید]] ملقب به "[[وشاء]]" وکیل در بغداد<ref>ر. ک: رجال کشی؛ کمال الدین و تمام النعمة؛ کتاب الغیبة.</ref>. البته سه تن از این افراد [[محمد بن علی بن بلال]]، [[محمد بن صالح همدانی]] و [[احمد بن هلال]] منحرف و از وکالت امام برکنار شدند<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ~~جلد ۲~~ ص ۲۰۳.</ref>.		## [[حاجز بن یزید]] ملقب به "[[وشاء]]" وکیل در بغداد<ref>ر. ک: رجال کشی؛ کمال الدین و تمام النعمة؛ کتاب الغیبة.</ref>. البته سه تن از این افراد [[محمد بن علی بن بلال]]، [[محمد بن صالح همدانی]] و [[احمد بن هلال]] منحرف و از وکالت امام برکنار شدند<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص ۲۰۳.</ref>.
	# '''[[پاسخ‌گویی به شبهات اعتقادی]] و سوالات [[فقهی]]''': از [[وظایف]] مهم [[نایبان]]، دریافت سؤالات [[مردم]] و انتقال آنها به [[محضر امام]] و نیز رساندن پاسخ کتبی و گاهی شفاهی<REF>گاهی [[نایبان خاص]] در گفت‌وگوها و مناظره‌ها، محتوای [[استدلال]] خود را از [[امام مهدی]] {{ع}} گرفته و [[ابلاغ]] می‌کردند. الغیبه، [[طوسی]]، ص ۲۹۳.</REF>. آن حضرت به [[شیعیان]] بود که مجموعه آنها در ضمن [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} در کتاب‌های [[روایی]] [[شیعه]] گرد آمده است<REF>کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۸۲؛ [[الغیبة]]، [[شیخ طوسی]]، ص ۲۸۱؛ [[بحار الانوار]]، ج ۵۳، ص ۱۵۰.</REF>. از معروف‌ترین [[توقیعات]]، پاسخ‌های [[امام]] به سؤالات [[اسحاق بن یعقوب]] است که در ضمن آن، [[شیعیان]] را در مسائل پیش آمده به [[فقهای شیعه]] ارجاع می‌دهد<REF>الغیبة، [[طوسی]]، ص ۲۹۲.</REF>.<REF>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ~~جلد ۲~~ ص ۲۰۳؛ [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹.</ref>		# '''[[پاسخ‌گویی به شبهات اعتقادی]] و سوالات [[فقهی]]''': از [[وظایف]] مهم [[نایبان]]، دریافت سؤالات [[مردم]] و انتقال آنها به [[محضر امام]] و نیز رساندن پاسخ کتبی و گاهی شفاهی<REF>گاهی [[نایبان خاص]] در گفت‌وگوها و مناظره‌ها، محتوای [[استدلال]] خود را از [[امام مهدی]] {{ع}} گرفته و [[ابلاغ]] می‌کردند. الغیبه، [[طوسی]]، ص ۲۹۳.</REF>. آن حضرت به [[شیعیان]] بود که مجموعه آنها در ضمن [[توقیعات امام زمان]] {{ع}} در کتاب‌های [[روایی]] [[شیعه]] گرد آمده است<REF>کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۸۲؛ [[الغیبة]]، [[شیخ طوسی]]، ص ۲۸۱؛ [[بحار الانوار]]، ج ۵۳، ص ۱۵۰.</REF>. از معروف‌ترین [[توقیعات]]، پاسخ‌های [[امام]] به سؤالات [[اسحاق بن یعقوب]] است که در ضمن آن، [[شیعیان]] را در مسائل پیش آمده به [[فقهای شیعه]] ارجاع می‌دهد<REF>الغیبة، [[طوسی]]، ص ۲۹۲.</REF>.<REF>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص ۲۰۳؛ [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹.</ref>
	# '''دریافت [[وجوه شرعی]] متعلق به [[امام]]''': پیش از [[غیبت صغرا]] و در [[زمان امامان]] گذشته، از کارهای مهم [[وکیلان]]، دریافت وجود [[شرعی]] [[شیعیان]] و تحویل آن به [[امام زمان]] بود. [[نایبان خاص]] [[امام مهدی]] {{ع}} نیز در راستانی این [[وظیفه]]، [[اموال]] [[شیعیان]] را به [[امام غایب]] می‌رساندند یا به [[دستور]] آن حضرت در مواردی [[مصرف]] می‌کردند. [[امام مهدی]] {{ع}} در جریانِ [[سفر]] هیأتی از [[شیعیان]] [[قمی]] به [[سامراء]] که همزمان با [[شهادت امام حسن عسکری]] {{ع}} و [[خاکسپاری]] آن حضرت بود، به ایشان [[دستور]] داد که از این ‌پس [[اموال]] [[امام]] را به [[نایبان]] ایشان در [[بغداد]] تحویل دهند<REF>کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۷۶، ح ۲۶.</REF>.<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ~~جلد ۲~~ ص ۲۰۳.</ref>		# '''دریافت [[وجوه شرعی]] متعلق به [[امام]]''': پیش از [[غیبت صغرا]] و در [[زمان امامان]] گذشته، از کارهای مهم [[وکیلان]]، دریافت وجود [[شرعی]] [[شیعیان]] و تحویل آن به [[امام زمان]] بود. [[نایبان خاص]] [[امام مهدی]] {{ع}} نیز در راستانی این [[وظیفه]]، [[اموال]] [[شیعیان]] را به [[امام غایب]] می‌رساندند یا به [[دستور]] آن حضرت در مواردی [[مصرف]] می‌کردند. [[امام مهدی]] {{ع}} در جریانِ [[سفر]] هیأتی از [[شیعیان]] [[قمی]] به [[سامراء]] که همزمان با [[شهادت امام حسن عسکری]] {{ع}} و [[خاکسپاری]] آن حضرت بود، به ایشان [[دستور]] داد که از این ‌پس [[اموال]] [[امام]] را به [[نایبان]] ایشان در [[بغداد]] تحویل دهند<REF>کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۷۶، ح ۲۶.</REF>.<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص ۲۰۳.</ref>
	# '''آماده کردن [[شیعیان]] برای [[غیبت کبری]]:''' یکی از مسؤولیت‏‌های [[نایبان]] خاص ـ به ویژه آخرین نایب ـ آماده کردن اذهان عمومی برای [[غیبت کبری]] و عادت دادن تدریجی [[مردم]] به [[پنهان‌‏زیستی]] [[امام]] و جلوگیری از غافل‌گیر شدن در موضوع [[غیبت]] بود. غیبت ناگهانی [[امام مهدی]] {{ع}} چه بسا باعث [[انکار]] مطلق وجود آن حضرت و [[انحراف]] افکار عمومی می‏شد. نمایندگان خاص [[امام مهدی\|امام زمان]] {{ع}} در دوران [[غیبت صغری]]، به این [[هدف]] و غرض نایل شدند و افکار و اذهان عمومی را برای [[غیبت کبری]] آماده کردند.		# '''آماده کردن [[شیعیان]] برای [[غیبت کبری]]:''' یکی از مسؤولیت‏‌های [[نایبان]] خاص ـ به ویژه آخرین نایب ـ آماده کردن اذهان عمومی برای [[غیبت کبری]] و عادت دادن تدریجی [[مردم]] به [[پنهان‌‏زیستی]] [[امام]] و جلوگیری از غافل‌گیر شدن در موضوع [[غیبت]] بود. غیبت ناگهانی [[امام مهدی]] {{ع}} چه بسا باعث [[انکار]] مطلق وجود آن حضرت و [[انحراف]] افکار عمومی می‏شد. نمایندگان خاص [[امام مهدی\|امام زمان]] {{ع}} در دوران [[غیبت صغری]]، به این [[هدف]] و غرض نایل شدند و افکار و اذهان عمومی را برای [[غیبت کبری]] آماده کردند.
	# '''[[رهبری]] دوستداران و طرفداران [[امام مهدی\|امام زمان]] {{ع}} و حفظ [[مصالح اجتماعی]] [[شیعیان]]؛''' [[امام مهدی\|امام زمان]] {{ع}} توانست به وسیله [[نایبان خاص]]، [[رهبری]] خویش را در [[جامعه]] اعمال کرده، خسارت‌‏های ناشی از عدم حضور مستقیم خود را جبران نماید. همچنین، کمبودی که به واسطه حاضر نبودن [[امام]]، در اجتماع [[شیعیان]] پیدا شده بود، پر کرده، [[مصالح]] اجتماع آن زمان و دوستداران را ـ در سخت‏‌ترین و پیچیده‏‌ترین شرایط اجتماعی و سیاسی ـ حفظ کند و نگذارد [[شیعیان]] [[منحرف]] شده و متلاشی شوند<ref>ر. ک: صدر، سیّد محمد، تاریخ الغیبة الصغری، ص ۴۲۶.</ref>.		# '''[[رهبری]] دوستداران و طرفداران [[امام مهدی\|امام زمان]] {{ع}} و حفظ [[مصالح اجتماعی]] [[شیعیان]]؛''' [[امام مهدی\|امام زمان]] {{ع}} توانست به وسیله [[نایبان خاص]]، [[رهبری]] خویش را در [[جامعه]] اعمال کرده، خسارت‌‏های ناشی از عدم حضور مستقیم خود را جبران نماید. همچنین، کمبودی که به واسطه حاضر نبودن [[امام]]، در اجتماع [[شیعیان]] پیدا شده بود، پر کرده، [[مصالح]] اجتماع آن زمان و دوستداران را ـ در سخت‏‌ترین و پیچیده‏‌ترین شرایط اجتماعی و سیاسی ـ حفظ کند و نگذارد [[شیعیان]] [[منحرف]] شده و متلاشی شوند<ref>ر. ک: صدر، سیّد محمد، تاریخ الغیبة الصغری، ص ۴۲۶.</ref>.

Bahmani: /* مقدمه */

2024-09-15T05:35:58Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۹:		خط ۹:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	دوران غیبت، دوران حساسی است؛ به ویژه که در میان [[اسلام]] و [[شیعیان]] [[اهل بیت]] سابقه نداشته است؛ به همین [[دلیل]] لازم بود با تدبیری حکیمانه از پیامدها و عوارض احتمالی آن، پیش‌گیری شود و [[امّت]] [[امام]] برای غیبتی طولانی آماده گردند. برای این منظور نواب خاصی معین شد تا رابط میان [[امام]] و [[مردم]] باشند<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، ~~جلد ۲~~ ص ۲۰۳.</ref>.		دوران غیبت، دوران حساسی است؛ به ویژه که در میان [[اسلام]] و [[شیعیان]] [[اهل بیت]] سابقه نداشته است؛ به همین [[دلیل]] لازم بود با تدبیری حکیمانه از پیامدها و عوارض احتمالی آن، پیش‌گیری شود و [[امّت]] [[امام]] برای غیبتی طولانی آماده گردند. برای این منظور نواب خاصی معین شد تا رابط میان [[امام]] و [[مردم]] باشند<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵ ج۲]]، ص ۲۰۳.</ref>.

	== وظایف نایبان خاص ==		== وظایف نایبان خاص ==

Bahmani: /* منابع */

2024-09-15T05:35:41Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۵۷:		خط ۵۷:
	# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]		# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]
	# [[پرونده:136864.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|'''درسنامه مهدویت ج۲''']]		# [[پرونده:136864.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|'''درسنامه مهدویت ج۲''']]
	# [[پرونده:~~1368914~~.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵''']]		# [[پرونده:13681062.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۲''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* مقدمه */

2024-09-15T05:35:01Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۹:		خط ۹:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	دوران غیبت، دوران حساسی است؛ به ویژه که در میان [[اسلام]] و [[شیعیان]] [[اهل بیت]] سابقه نداشته است؛ به همین [[دلیل]] لازم بود با تدبیری حکیمانه از پیامدها و عوارض احتمالی آن، [[پیش‌گیری]] شود و [[امّت]] [[امام]] برای غیبتی طولانی آماده گردند. برای این منظور [[نواب]] خاصی معین شد تا رابط میان [[امام]] و [[مردم]] باشند<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۰۳.</ref>.		دوران غیبت، دوران حساسی است؛ به ویژه که در میان [[اسلام]] و [[شیعیان]] [[اهل بیت]] سابقه نداشته است؛ به همین [[دلیل]] لازم بود با تدبیری حکیمانه از پیامدها و عوارض احتمالی آن، پیش‌گیری شود و [[امّت]] [[امام]] برای غیبتی طولانی آماده گردند. برای این منظور نواب خاصی معین شد تا رابط میان [[امام]] و [[مردم]] باشند<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۰۳.</ref>.

	== وظایف نایبان خاص ==		== وظایف نایبان خاص ==

Bahmani در ‏۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۹

2023-03-04T12:49:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{~~مهدویت}}~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~امام مهدی~~]]''' است.</div>~~		\| موضوع مرتبط = نیابت خاص امام مهدی
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام مهدی (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل =
			\| مداخل مرتبط =
			\| پرسش مرتبط = امام مهدی (پرسش)
			}}

	در [[دوران غیبت صغری]] که '''[[نائبان خاص]] [[امام زمان]] {{ع}}''' رابط میان [[امام]] و [[مردم]] بودند وظایفی را برعهده داشتند که برخی مرتبط با امام بود مانند: از بین بردن [[شک و تردید]] درباره وجود مهدی {{ع}}؛ حفظ جان امام از راه پنهان کردن نام و مکان حضرت و برخی مرتبط با مردم مانند: [[سرپرستی]] و تقویت [[سازمان وکالت]]؛ دریافت وجوه شرعی متعلق به امام؛ آماده کردن [[شیعیان]] برای [[غیبت کبری]]؛ جلوگیری از فرقه‏‌گرایی شیعیان‏؛ [[مبارزه]] با [[مدعیان دروغین]] نیابت‏ و... .		در [[دوران غیبت صغری]] که '''[[نائبان خاص]] [[امام زمان]] {{ع}}''' رابط میان [[امام]] و [[مردم]] بودند وظایفی را برعهده داشتند که برخی مرتبط با امام بود مانند: از بین بردن [[شک و تردید]] درباره وجود مهدی {{ع}}؛ حفظ جان امام از راه پنهان کردن نام و مکان حضرت و برخی مرتبط با مردم مانند: [[سرپرستی]] و تقویت [[سازمان وکالت]]؛ دریافت وجوه شرعی متعلق به امام؛ آماده کردن [[شیعیان]] برای [[غیبت کبری]]؛ جلوگیری از فرقه‏‌گرایی شیعیان‏؛ [[مبارزه]] با [[مدعیان دروغین]] نیابت‏ و... .
خط ۴۹:		خط ۵۲:
	* [[آیا وکلاء و نواب خاص کرامات و کارهای فوق العاده بروز می‌دادند؟ (پرسش)]]		* [[آیا وکلاء و نواب خاص کرامات و کارهای فوق العاده بروز می‌دادند؟ (پرسش)]]
	{{پایان پرسش وابسته}}		{{پایان پرسش وابسته}}



	== منابع ==		== منابع ==
خط ۶۲:		خط ۶۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~امام مهدی~~]]		[[رده:نیابت خاصه]]

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته ==↵{{:فرهنگنامه مهدویت (نمایه)}}' به ''

2022-09-03T05:01:49Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته ==↵{{:فرهنگنامه مهدویت (نمایه)}}' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۱
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	{{پایان پرسش وابسته}}		{{پایان پرسش وابسته}}

	~~== جستارهای وابسته ==~~
	~~{{:فرهنگنامه مهدویت (نمایه)}}~~

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:09:43Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T22:42:00Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۱۲
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	[[نایبان خاص]] در کنار وظایفی که نسبت به [[امام مهدی]]{{ع}} داشتند، مسئولیت‌هایی نیز در رابطه با [[امامت]] [[امام]] به عهده داشتند که عبارت‌اند از:		[[نایبان خاص]] در کنار وظایفی که نسبت به [[امام مهدی]]{{ع}} داشتند، مسئولیت‌هایی نیز در رابطه با [[امامت]] [[امام]] به عهده داشتند که عبارت‌اند از:
	#'''[[سرپرستی]] و تقویت [[سازمان وکالت]]''': یکی از تشکل‏‌های مهمی که در دوران [[امامان]] پیش از [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ شکل گرفت، [[تشکیلات وکالت]] بود. آن بزرگواران، این سازمان را برای آماده کردن هرچه بیشتر [[مردم]]، برای [[تحمل]] [[دوران غیبت]] [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ به وجود آوردند؛ از این‌‏رو هرچه بیشتر می‌‏کوشیدند از مواجهه مستقیم کم‏ کرده امور را برعهده افراد [[شایسته]] بگذارند. این تشکیلات، به طور رسمی در زمان [[امام کاظم]]{{ع}} پدید آمد؛ امّا در زمان [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ به اوج خود رسید؛ بنابراین، [[سیاست]] تعیین [[وکیل]] برای اداره امور نواحی گوناگون و برقراری ارتباط میان [[شیعیان]] و [[امامان]]، از دوران‏‌های [[امامان]] پیشین وجود داشت. در [[عصر غیبت]]، این تماس با [[امام زمان]]، قطع شد و محور ارتباط [[وکیلان]] با [[امام]]، نایبی بود که [[امام زمان]] تعیین می‏‌کرد. مناطق شیعه‌‏نشین ـ به طور تقریبی ـ مشخص بود و بنا به [[ضرورت]] در هر منطقه، وکیلی تعیین می‌‏شد. گاهی چند [[وکیل]] در مناطق کوچک‏تر، تحت [[سرپرستی]] وکیلی بودند که [[امام]] یا [[نایب خاص]] برای آنها تعیین می‌‏کرد. در مواردی ممکن بود برخی از [[وکیلان]] برای یک بار [[امام مهدی\|امام زمان]] {{ع}} را [[ملاقات]] کنند؛ چنان‏که [[محمد بن احمد قطّان]] "از [[وکیلان]] [[ابو جعفر]]، [[نایب دوم]]" به [[ملاقات]] [[امام]] نایل شد<ref>[[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۴۴۲.</ref>؛ اما به طور معمول، آنان زیر نظر [[نایب خاص]] [[امام]]، انجام [[وظیفه]] می‏‌کردند. بنابر نقل احمد بن متیل قمی، ابو جعفر، ده وکیل در بغداد داشت که نزدیک‌ترین آنان به وی "حسین بن روح" بود<ref>نعمانی، الغیبة، ص ۲۲۵.</ref> که پس از او نایب سوم شد. از دیگر نزدیکان وی، "جعفر بن احمد بن متیل" بوده که از دید بسیاری، وی جانشین ابو جعفر خواهد بود. از روایتی دیگر، دانسته می‌شود در برابر اموال داده شده به وکیلان، قبض‌هایی از آنان دریافت‌ می‌شد؛ اما از نایب خاص، چنین قبض‌هایی دریافت نمی‌کردند. زمانی که ابو القاسم، حسین بن روح را به جانشینی برگزید، دستور داد از وی قبض‌هایی نخواهند<ref>حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ص ۲۳۶؛ غفارزاده، علی، پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان {{ع}}، ص ۸۵.</ref>. برخی از این وکیلان، عبارت بودند از:		#'''[[سرپرستی]] و تقویت [[سازمان وکالت]]''': یکی از تشکل‏‌های مهمی که در دوران [[امامان]] پیش از [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ شکل گرفت، [[تشکیلات وکالت]] بود. آن بزرگواران، این سازمان را برای آماده کردن هرچه بیشتر [[مردم]]، برای [[تحمل]] [[دوران غیبت]] [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ به وجود آوردند؛ از این‌‏رو هرچه بیشتر می‌‏کوشیدند از مواجهه مستقیم کم‏ کرده امور را برعهده افراد [[شایسته]] بگذارند. این تشکیلات، به طور رسمی در زمان [[امام کاظم]]{{ع}} پدید آمد؛ امّا در زمان [[امام مهدی\|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ به اوج خود رسید؛ بنابراین، [[سیاست]] تعیین [[وکیل]] برای اداره امور نواحی گوناگون و برقراری ارتباط میان [[شیعیان]] و [[امامان]]، از دوران‏‌های [[امامان]] پیشین وجود داشت. در [[عصر غیبت]]، این تماس با [[امام زمان]]، قطع شد و محور ارتباط [[وکیلان]] با [[امام]]، نایبی بود که [[امام زمان]] تعیین می‏‌کرد. مناطق شیعه‌‏نشین ـ به طور تقریبی ـ مشخص بود و بنا به [[ضرورت]] در هر منطقه، وکیلی تعیین می‌‏شد. گاهی چند [[وکیل]] در مناطق کوچک‏تر، تحت [[سرپرستی]] وکیلی بودند که [[امام]] یا [[نایب خاص]] برای آنها تعیین می‌‏کرد. در مواردی ممکن بود برخی از [[وکیلان]] برای یک بار [[امام مهدی\|امام زمان]] {{ع}} را [[ملاقات]] کنند؛ چنان‏که [[محمد بن احمد قطّان]] "از [[وکیلان]] [[ابو جعفر]]، [[نایب دوم]]" به [[ملاقات]] [[امام]] نایل شد<ref>[[شیخ صدوق]]، [[کمال الدین و تمام النعمة (کتاب)\|کمال الدین و تمام النعمة]]، ج۱، ص ۴۴۲.</ref>؛ اما به طور معمول، آنان زیر نظر [[نایب خاص]] [[امام]]، انجام [[وظیفه]] می‏‌کردند. بنابر نقل احمد بن متیل قمی، ابو جعفر، ده وکیل در بغداد داشت که نزدیک‌ترین آنان به وی "حسین بن روح" بود<ref>نعمانی، الغیبة، ص ۲۲۵.</ref> که پس از او نایب سوم شد. از دیگر نزدیکان وی، "جعفر بن احمد بن متیل" بوده که از دید بسیاری، وی جانشین ابو جعفر خواهد بود. از روایتی دیگر، دانسته می‌شود در برابر اموال داده شده به وکیلان، قبض‌هایی از آنان دریافت‌ می‌شد؛ اما از نایب خاص، چنین قبض‌هایی دریافت نمی‌کردند. زمانی که ابو القاسم، حسین بن روح را به جانشینی برگزید، دستور داد از وی قبض‌هایی نخواهند<ref>حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ص ۲۳۶؛ غفارزاده، علی، پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان {{ع}}، ص ۸۵.</ref>. برخی از این وکیلان، عبارت بودند از:
	##[[احمد بن اسحاق]] (وکیل در قم)؛		## [[احمد بن اسحاق]] (وکیل در قم)؛
	##[[محمد بن شاذان]] (نایب در نیشابور)؛		## [[محمد بن شاذان]] (نایب در نیشابور)؛
	##[[محمد بن حفص]]؛		## [[محمد بن حفص]]؛
	##[[محمد بن صالح همدانی]] (وکیل در همدان)؛		## [[محمد بن صالح همدانی]] (وکیل در همدان)؛
	##[[قاسم بن علا]](وکیل در آذربایجان)؛		## [[قاسم بن علا]](وکیل در آذربایجان)؛
	##ا[[بو الحسین محمد بن جعفر اسدی]] (وکیل در ری)<ref>شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۴۱۵، ح ۳۹۱؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ح ۲، باب ۴۳، ۱۶</ref>؛		##ا[[بو الحسین محمد بن جعفر اسدی]] (وکیل در ری)<ref>شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۴۱۵، ح ۳۹۱؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ح ۲، باب ۴۳، ۱۶</ref>؛
	##[[ابراهیم بن محمد همدانی]]؛		## [[ابراهیم بن محمد همدانی]]؛
	##[[ابراهیم بن مهزیار]] (وکیل در اهواز)؛		## [[ابراهیم بن مهزیار]] (وکیل در اهواز)؛
	##[[محمد بن ابراهیم بن مهزیار]]؛		## [[محمد بن ابراهیم بن مهزیار]]؛
	##[[احمد بن حمزة بن یسع قمی]]؛		## [[احمد بن حمزة بن یسع قمی]]؛
	##[[داوود بن قاسم بن اسحاق]]؛		## [[داوود بن قاسم بن اسحاق]]؛
	##[[محمد بن علی بن بلال]]؛		## [[محمد بن علی بن بلال]]؛
	##[[ابو محمد و جنائی]]؛		## [[ابو محمد و جنائی]]؛
	##[[عبد الله بن ابی غانم قزوینی]]؛		## [[عبد الله بن ابی غانم قزوینی]]؛
	##[[حسین بن علی بزوفری]]؛		## [[حسین بن علی بزوفری]]؛
	##[[احمد بن هلال عبرتائی]]؛		## [[احمد بن هلال عبرتائی]]؛
	##[[حاجز بن یزید]] ملقب به "[[وشاء]]" وکیل در بغداد<ref>ر.ک: رجال کشی؛ کمال الدین و تمام النعمة؛ کتاب الغیبة.</ref>. البته سه تن از این افراد [[محمد بن علی بن بلال]]، [[محمد بن صالح همدانی]] و [[احمد بن هلال]] منحرف و از وکالت امام برکنار شدند<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۰۳.</ref>.		## [[حاجز بن یزید]] ملقب به "[[وشاء]]" وکیل در بغداد<ref>ر.ک: رجال کشی؛ کمال الدین و تمام النعمة؛ کتاب الغیبة.</ref>. البته سه تن از این افراد [[محمد بن علی بن بلال]]، [[محمد بن صالح همدانی]] و [[احمد بن هلال]] منحرف و از وکالت امام برکنار شدند<ref>[[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۰۳.</ref>.
	#'''[[پاسخ‌گویی به شبهات اعتقادی]] و سوالات [[فقهی]]''': از [[وظایف]] مهم [[نایبان]]، دریافت سؤالات [[مردم]] و انتقال آنها به [[محضر امام]] و نیز رساندن پاسخ کتبی و گاهی شفاهی<REF>گاهی [[نایبان خاص]] در گفت‌وگوها و مناظره‌ها، محتوای [[استدلال]] خود را از [[امام مهدی]]{{ع}} گرفته و [[ابلاغ]] می‌کردند. الغیبه، [[طوسی]]، ص ۲۹۳.</REF>. آن حضرت به [[شیعیان]] بود که مجموعه آنها در ضمن [[توقیعات امام زمان]]{{ع}} در کتاب‌های [[روایی]] [[شیعه]] گرد آمده است<REF>کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۸۲؛ [[الغیبة]]، [[شیخ طوسی]]، ص ۲۸۱؛ [[بحار الانوار]]، ج ۵۳، ص ۱۵۰.</REF>. از معروف‌ترین [[توقیعات]]، پاسخ‌های [[امام]] به سؤالات [[اسحاق بن یعقوب]] است که در ضمن آن، [[شیعیان]] را در مسائل پیش آمده به [[فقهای شیعه]] ارجاع می‌دهد<REF>الغیبة، [[طوسی]]، ص ۲۹۲.</REF>.<REF>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۰۳؛ [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹.</ref>		#'''[[پاسخ‌گویی به شبهات اعتقادی]] و سوالات [[فقهی]]''': از [[وظایف]] مهم [[نایبان]]، دریافت سؤالات [[مردم]] و انتقال آنها به [[محضر امام]] و نیز رساندن پاسخ کتبی و گاهی شفاهی<REF>گاهی [[نایبان خاص]] در گفت‌وگوها و مناظره‌ها، محتوای [[استدلال]] خود را از [[امام مهدی]]{{ع}} گرفته و [[ابلاغ]] می‌کردند. الغیبه، [[طوسی]]، ص ۲۹۳.</REF>. آن حضرت به [[شیعیان]] بود که مجموعه آنها در ضمن [[توقیعات امام زمان]]{{ع}} در کتاب‌های [[روایی]] [[شیعه]] گرد آمده است<REF>کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۸۲؛ [[الغیبة]]، [[شیخ طوسی]]، ص ۲۸۱؛ [[بحار الانوار]]، ج ۵۳، ص ۱۵۰.</REF>. از معروف‌ترین [[توقیعات]]، پاسخ‌های [[امام]] به سؤالات [[اسحاق بن یعقوب]] است که در ضمن آن، [[شیعیان]] را در مسائل پیش آمده به [[فقهای شیعه]] ارجاع می‌دهد<REF>الغیبة، [[طوسی]]، ص ۲۹۲.</REF>.<REF>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۰۳؛ [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص ۴۵۱ – ۴۵۴ و [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)\|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۸۴-۸۹.</ref>
	#'''دریافت [[وجوه شرعی]] متعلق به [[امام]]''': پیش از [[غیبت صغرا]] و در [[زمان امامان]] گذشته، از کارهای مهم [[وکیلان]]، دریافت وجود [[شرعی]] [[شیعیان]] و تحویل آن به [[امام زمان]] بود. [[نایبان خاص]] [[امام مهدی]]{{ع}} نیز در راستانی این [[وظیفه]]، [[اموال]] [[شیعیان]] را به [[امام غایب]] می‌رساندند یا به [[دستور]] آن حضرت در مواردی [[مصرف]] می‌کردند. [[امام مهدی]]{{ع}} در جریانِ [[سفر]] هیأتی از [[شیعیان]] [[قمی]] به [[سامراء]] که همزمان با [[شهادت امام حسن عسکری]]{{ع}} و [[خاکسپاری]] آن حضرت بود، به ایشان [[دستور]] داد که از این ‌پس [[اموال]] [[امام]] را به [[نایبان]] ایشان در [[بغداد]] تحویل دهند<REF>کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۷۶، ح ۲۶.</REF>.<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۰۳.</ref>		#'''دریافت [[وجوه شرعی]] متعلق به [[امام]]''': پیش از [[غیبت صغرا]] و در [[زمان امامان]] گذشته، از کارهای مهم [[وکیلان]]، دریافت وجود [[شرعی]] [[شیعیان]] و تحویل آن به [[امام زمان]] بود. [[نایبان خاص]] [[امام مهدی]]{{ع}} نیز در راستانی این [[وظیفه]]، [[اموال]] [[شیعیان]] را به [[امام غایب]] می‌رساندند یا به [[دستور]] آن حضرت در مواردی [[مصرف]] می‌کردند. [[امام مهدی]]{{ع}} در جریانِ [[سفر]] هیأتی از [[شیعیان]] [[قمی]] به [[سامراء]] که همزمان با [[شهادت امام حسن عسکری]]{{ع}} و [[خاکسپاری]] آن حضرت بود، به ایشان [[دستور]] داد که از این ‌پس [[اموال]] [[امام]] را به [[نایبان]] ایشان در [[بغداد]] تحویل دهند<REF>کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۷۶، ح ۲۶.</REF>.<ref>[[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۰۳.</ref>
خط ۶۳:		خط ۶۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:امام مهدی]]		[[رده:امام مهدی]]

Hosein: جایگزینی متن - '== پانویس == {{پانویس}} {{امام مهدی}}' به '== پانویس == {{پانویس}}'

2022-05-31T05:14:13Z

جایگزینی متن - '== پانویس == {{پانویس}} {{امام مهدی}}' به '== پانویس == {{پانویس}}'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۴
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~{{امام مهدی}}~~

	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:امام مهدی]]		[[رده:امام مهدی]]