

<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86</id>
	<title>وفای به پیمان - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-24T22:35:17Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=323295&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wasity: تغییر هدف تغییرمسیر از وفای به عهد در سیره پیامبر خاتم به وفای به عهد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=323295&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2020-06-15T07:03:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;تغییر هدف تغییرمسیر از &lt;a href=&quot;/wiki/%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%B9%D9%87%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;وفای به عهد در سیره پیامبر خاتم&quot;&gt;وفای به عهد در سیره پیامبر خاتم&lt;/a&gt; به &lt;a href=&quot;/wiki/%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%B9%D9%87%D8%AF&quot; title=&quot;وفای به عهد&quot;&gt;وفای به عهد&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۳۳&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[وفای به عهد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در سیره پیامبر خاتم&lt;/del&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[وفای به عهد]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wasity</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=258323&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: تغییرمسیر به وفای به عهد در سیره پیامبر خاتم</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=258323&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-12-19T08:37:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;تغییرمسیر به &lt;a href=&quot;/wiki/%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%B9%D9%87%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;وفای به عهد در سیره پیامبر خاتم&quot;&gt;وفای به عهد در سیره پیامبر خاتم&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;amp;diff=258323&amp;amp;oldid=252607&quot;&gt;نمایش تغییرات&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=252607&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{سیره معصوم}}  ==مقدمه== *مهم‌ترین سرمایه جامعه، اعتما...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=252607&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-11-30T10:41:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{سیره معصوم}}  ==مقدمه== *مهم‌ترین &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;سرمایه (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;سرمایه&lt;/a&gt; &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;جامعه&quot;&gt;جامعه&lt;/a&gt;، اعتما...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{ویرایش غیرنهایی}}&lt;br /&gt;
{{سیره معصوم}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مقدمه==&lt;br /&gt;
*مهم‌ترین [[سرمایه]] [[جامعه]]، [[اعتماد]] افراد آن به یکدیگر است که [[جامعه]] را از پراکندگی پشتوانه بیرون آورده، افراد آن را همچون دانه‌های زنجیر به هم می‌پیوندد، [[اعتماد]] به هم، فعالیت‌های هماهنگی [[اجتماعی]] و [[همکاری]] در سطح وسیع و [[عهد]] و [[پیمان]]، تأکیدی بر حفظ این همبستگی و [[اعتماد]] به هم است&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==[[پایبندی]] [[رسول خدا]]{{صل}} به [[پیمان]]==&lt;br /&gt;
*[[پیامبر]]{{صل}} الگوی کامل عمل به دستورهای [[خداوند متعال]] است. آن [[حضرت]] به [[عهد]] و [[پیمان]] بسیار پای‌بند بود. به این صفت، سفارش و به شدت از [[پیمان]] شکنی  منع می‌کرد&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*[[قریش]]، [[پیش از بعثت]]، [[پیامبر]]{{صل}} را [[امین]] می‌نامیدند&amp;lt;ref&amp;gt;القندوزی، ینابیع الموده، ج ا، ص ۶۶؛ ماوردی، اعلام النبوه، ص۲۱۳؛ محمدبن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۲، ص۲۹۰ و ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص، ۱۹۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[راستگویی]]، [[امانتداری]] و خوش خلقی [[رسول خدا]]{{صل}} که زبانزد همگان شده ‌بود، به گوش. [[خدیجه]]{{س}} نیز رسید و همین ویژگی باعث شد که او فردی را نزد آن [[حضرت]] بفرستد و به ایشان، [[تجارت]] به [[شام]] را پیشنهاد کند&amp;lt;ref&amp;gt;السیرة النبویه، ص ۱۸۸ و تاریخ الطبری، ص ۲۸۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*[[عمار یاسر]] می‌گوید: &amp;quot;من ‌گوسفندهای خاندانم را در بیابان می‌چراندم و [[محمد]]{{صل}} نیز گوسفندان [[مردم]] [[مکه]] را می‌چرانید؛ روزی به [[محمد]]{{صل}} گفتم: آیا می‌خواهی گوسفندان را به بیابان فخ ببریم که آنجا علفزار خوبی دارد؟ فرمود: &amp;quot;آری، حاضرم&amp;quot;؛ پس فردای آن روز، گوسفندان خود را به بیابان فخ بردیم. [[محمد]]{{صل}} زودتر از من به چراگاه رسید؛ ولی جلو گوسفندان [[ایستاده]] بود و از چریدن آنها جلوگیری می‌کرد؛ گفتم: چرا آنها را باز می‌داری؟ فرمود: &amp;quot;من با تو [[وعده]] کردم که گوسفندان را با هم به این چراگاه بیاوریم؛ از این رو نپسندیدم که پیش از تو گوسفندانم را به این علفزار وارد کنم&amp;quot;!&amp;lt;ref&amp;gt;محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، ج ۱۶، ص ۲۲۴ و قطب الدین راوندی، قصص الانبیاء، ص ۲۸۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۶-۶۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[نقل]] شده است که فرمود: &amp;quot;کسی که [[حرمت]] [[پیمان]] را نگاه ندارد، [[دین]] درستی ندارد&amp;quot;&amp;lt;ref&amp;gt;نهج الفصاحه، ص ۶۶۶؛ تاج الدین شعیری، جامع الاخبار، ص ۷۴؛ محمد بن محمد کوفی، الجعفریات، ص ۳۶؛ ورام بن ابی فراس، مجموعه ورام، ج ۲، ص ۲۲۶؛ احمد بن حنبل، مسند احمد، ج ۳، ص ۱۳۵ و ابن أبی الشیبه کوفی، المصنّف، ج ۷، ص ۲۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: &amp;quot;روزی [[رسول خدا]]{{صل}} با مردی قرار گذاشت که در کنار صخره معینی در انتظارش بماند تا او برگردد؛ پس حرارت شدید [[آفتاب]] باعث [[رنج]] بروی [[پیامبر]]{{صل}} در کنار آن صخره شد و [[یاران پیامبر]] به ایشان گفتند: &amp;quot;چه می‌شود اگر به سایه بروی؟&amp;quot; [[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمود: &amp;quot;میعادگاه ما در همین نقطه است؛ من اینجا [[منتظر]] خواهم ماند و اگر نیامد، [[خلف]] [[وعده]] از او سرزده است&amp;quot;&amp;lt;ref&amp;gt;حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق، ص ۲۴ و بحارالانوار، ص ۲۳۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*[[پیامبر]]{{صل}} پیمان‌های زیادی با افراد و طوایف گوناگون می‌بست که بعضی از آنها بسیار مهم و دارای اثرات بزرگی بودند؛ مانند دو [[پیمان]] &amp;quot;[[عقبه]]&amp;quot; باعث شدند شالوده [[حکومت اسلامی]] شکل بگیرد. این پیمان‌ها که به روابط [[مسلمانان]] با [[مردم مدینه]] مربوط می‌شد، سرانجام به [[هجرت]] [[مسلمانان]] و تدوین [[قانون]] اساسی انجامید. [[رسول خدا]]{{صل}} در پای‌بندی به [[عهد]] و [[وفاداری]] از همه [[مردم]] جدی‌تر و [[برتر]] بود و هرگز خلاف [[پیمان]] عمل نکرد. [[امام علی]]{{ع}} در توصیف آن [[حضرت]]{{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث| کان او فی الناس بذمه}}&amp;lt;ref&amp;gt;حمیری کلاعی، الإکتفاء، ج ۱، ص ۲۳۷؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج ۱، ص ۳۹۲؛ ابوبکر بیهقی، دلائل النبوه، ج ۱، ص ۲۷۰ و ابن سعد، الطبقات الکبری، ج ۱، ص ۳۱۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ ([[رسول خدا]]{{صل}}) از همه [[مردم]] به آن‌چه [[تعهد]] کرده بود، وفادارتر بود. &lt;br /&gt;
*[[سیره مدیریتی]] [[پیامبر]]{{صل}} بر پای‌بندی به [[پیمان]] [[استوار]] بود و آن [[حضرت]]{{صل}} هرگز خلاف آن عمل نکرد؛ چنانکه در &amp;quot;عمرة القضا&amp;quot; طبق پیمانی که بسته بود، عمل کرد و قدمی از آن [[تجاوز]] نکرد&amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ الطبری، ج ۳، ص ۲۴ - ۲۶؛ ابن عبدالبر اندلسی، الدرر فی اختصار المغازی و السیر، ص ۲۲۱؛ ابن هشام، السیرة النبویه، ج ۲، ص ۳۷۰ - ۳۷۲ و ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج ۲، ص ۲۲۷ - ۲۲۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;. &lt;br /&gt;
*مورخان و [[مفسران]] می‌گویند: از اموری که در [[صدر اسلام]] سبب شد، گروه‌های زیادی [[اسلام]] را بپذیرند، پای‌بندی [[مسلمانان]] به [[عهد]] و پیمانشان و مراعات سوگندهایشان بود&amp;lt;ref&amp;gt;ناصر مکارم شیرازی و همکاران، تفسیر نمونه، ج ۱۱، ص ۳۸۲ - ۳۸۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[پیامبر]]{{صل}} پیش از همه به [[دستورهای الهی]] عمل می‌کرد و به [[اصحاب]] خود نیز چنین توصیه می‌فرمود&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==لوازم [[پایبندی]] به [[پیمان]]==&lt;br /&gt;
*برای اینکه بتوان به [[عهد]] و [[پیمان]]، پای‌بند بود و از عهده این مهم به درستی بر آمد، باید لوازم آن را [[شناخت]] و درصدد عمل کردن هر چه بیشتر و بهتر به آن بود؛ از لوازم پای‌بندی به [[عهد]] و [[پیمان]] می‌توان به این موارد اشاره کرد: ۱. [[راستگویی]]؛ ۲. همسویی سخن و عمل؛ ۳. نفی [[خیانت]] و [[بی‌وفایی]].&lt;br /&gt;
===[[راستگویی]]===&lt;br /&gt;
*[[پیامبر]]{{صل}} هنگام اعزام معاذ بن جبل به [[یمن]] به او فرمودند: &amp;quot;من به تو سفارش می‌کنم که [[تقوا]] را پیشه خود سازی، راستگو باشی، به عهدت وفا کنی، در [[ادای امانت]] کوتاهی نکنی، از [[خیانت]] کردن بپرهیزی و...&amp;quot;&amp;lt;ref&amp;gt;حسن‌بن شعبه حرانی، تحف العقول، ص ۲۵ - ۲۶ و بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۱۲۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*مسلماً [[انسان]] [[دروغگو]] نمی‌تواند به [[وعده]] اش عمل کند؛ زیرا از لوازم پای‌بندی به [[عهد]] و [[پیمان]]، [[راستگویی]] است. در [[روایات اسلامی]] بر راست گویی بسیار تأکید شده است و [[مردم]] نیز از [[دروغ]] و [[دروغ‌گویی]] به شدت [[نهی]] شده‌اند و [[احادیث]] فراوانی در این باره [[نقل]] شده است که پرداختن به آن، [[هدف]] این نوشتار نیست و تنها به [[نقل]] چند [[روایت]] درباره [[راست‌گویی]] اکتفا می‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*[[رسول خدا]]{{صل}} فرموده‌اند: نشانه شخص [[صادق]]، چهار چیز است: به [[راستی]] سخن می‌گوید؛ به [[بیم]] و نوید [[الهی]] [[ایمان]] دارد؛ به [[عهد]] و [[پیمان]] خویش [[وفادار]] است و از [[حیله]] و [[خیانت]] پرهیز می‌کند&amp;lt;ref&amp;gt;{{متن حدیث| أَمَّا عَلَامَةُ الصَّادِقِ‌ فَأَرْبَعَةٌ يَصْدُقُ فِي قَوْلِهِ وَ يُصَدِّقُ وَعْدَ اللَّهِ وَ وَعِيدَهُ وَ يُوفِي بِالْعَهْدِ وَ يَجْتَنِبُ الْغَدْر}}؛ تحف العقول، ص ۲۰ و بحار الانوار، ج ۱، ص ۱۲۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;. همچنین می‌فرمود: &amp;quot;سه چیز است که در هر انسانی باشد، او دورو و دو چهره است؛ اگر چه [[روزه]] بدارد و [[نماز]] بخواند و [[حج]] و [[عمره]] به جا آورد و بگوید من مسلمانم؛ نخست، کسی که وقتی سخن گفت، [[دروغ]] بگوید و آن گاه که [[وعده]] داد، [[عهد]] خود را بشکند و زمانی که به وی [[اعتماد]] و امانتی به او سپرده شد، [[خیانت]] کند&amp;quot;&amp;lt;ref&amp;gt;کلینی، الکافی، ج ۲، ص ۲۹۰ - ۲۹۱؛ مسند احمد، ج ۲، ص ۵۳۶؛ المصنّف، ج ۶، ص ۱۲۴ و جعفر بن محمد الفریابی، صفة المنافق، ص ۵۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;. همچنین فرموده است: &amp;quot;بر شما [[باد]] که از [[دروغ]] بپرهیزید؛ زیرا [[دروغ]]، خواه جدی یا شوخی، کاری [[نادرست]] و ناسازگار با [[ایمان]] است. [[انسان]] نباید به [[کودک]] خویش [[وعده]] بدهد و آن گاه به آن وفا نکند. بی‌گمان، [[دروغ]]، [[انسان]] را به [[بدکاری]] و [[بدکاری]] [[انسان]] را به سوی [[آتش]] سوزان [[دوزخ]] می‌کشد و بی‌گمان، [[راستی]]، [[انسان]] را به [[نیکوکاری]] و [[نیکوکاری]] [[انسان]] را به سوی [[بهشت]] پر طراوات و زیبای [[خدا]] [[راهنمایی]] می‌کند&amp;quot;&amp;lt;ref&amp;gt;جلال الدین سیوطی، الجامع الصغیر، ج ۱، ص ۳۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*با دقت در این [[احادیث]] متوجه می‌شویم که راست گویی و [[وفای به عهد]] در کنار هم آمده‌اند که این مسئله نشان دهنده اهمیت این موضوع است و نیز اینکه این دو، مکمل یکدیگرند. در [[حدیث]] اخیر، اهمیت [[وفای به عهد]] تا حدی دانسته شده که افراد حتی از [[خلف]] [[وعده]] به [[کودک]] هم منع شده‌اند و این، بیانگر اهمیت والای [[وفای به عهد]] و [[پیمان]] در [[اسلام]] است.&lt;br /&gt;
*از آفت‌های زبان، دادن [[وعده]] [[دروغ]] است؛ زبان در [[وعده]] دادن، درنگ نمی‌کند و بسا که [[آدمی]] به [[وعده]] خود وفا نکند و [[خلف]] [[وعده]] شود که [[خلف]] [[وعده]] از [[نشانه‌های نفاق]] شمرده شده است.[[پیامبر]]{{صل}} فرموده است: &amp;quot;[[وعده]] دادن&amp;lt;ref&amp;gt;ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج ۱۹، ص ۲۴۸؛ المتقی الهندی، کنز العمال، ج ۳، ص ۳۴۷ و الجامع الصغیر، ج ۲، ص ۱۵۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; نوعی وام است&amp;quot; و نیز فرموده‌اند: &amp;quot;[[وعده]]، نوعی [[بخشش]] است&amp;quot;&amp;lt;ref&amp;gt;شرح نهج البلاغه، ج ۱۹، ص ۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۷۹-۶۸۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===همسویی سخن و عمل===&lt;br /&gt;
*از لوازم اصلی [[مدیریت]] بر [[قلوب]]، هم‌سویی سخن و عمل و پرهیز از دوگانگی [[قول و فعل]] است. [[رسول خدا]]{{صل}} که [[نیکوترین]] نمونه برای [[تأسی]] است چنان بود که هرگز  [[مردم]] را به چیزی [[دعوت]] نکرد؛ مگر آنکه خود بدان عمل کرده بود و آنها را از چیزی [[نهی]] نکرد، جز آنکه خود از آن دوری کرده بود. [[تربیت]] یافتگان [[سیره]] آن [[حضرت]] نیز چنین بوده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;مصطفی دلشاد تهرانی، سیرة نبوی &amp;quot;منطق عملی&amp;quot;، ج ۳، ص ۴۵۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[رسول خدا]]{{صل}} فرموده است: {{متن حدیث| مَنْ‌ كانَ‌ يُؤْمِنُ‌ بِاللَّهِ‌ وَ الْيَوْمِ‌ الْآخِرِ فَلْيَفِ‌ إِذَا وَعَد}}&amp;lt;ref&amp;gt;الکافی، ج ۲، ص ۲۶۴ و تحف العقول، ص۴۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ هر  که به [[خدا]] و [[روز قیامت]] [[ایمان]] دارد، باید به [[وعده]] اش وفا کند. [[خداوند متعال]] در [[نکوهش]] و تهدید کسانی که سخن و کردارشان یکی نیست و [[وعده]] می‌دهند و عمل نمی‌کنند، می‌فرماید: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ}}&amp;lt;ref&amp;gt;«ای مؤمنان! چرا چیزی می‌گویید که (خود) انجام نمی‌دهید؟ نزد خداوند، بسیار ناپسند است که چیزی را بگویید که (خود) انجام نمی‌دهید» سوره صف، آیه ۲-۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۸۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*گاهی [[انسان]] از ابتدا که [[وعده]] می‌دهد و سخن می‌گوید، بنای عمل نکردن را دارد که این، [[نفاق]] است؛ اما گاهی نمی‌تواند به آنچه گفته و [[وعده]] داده است، عمل کند که این، نتیجه [[ضعف]] [[اراده]] و [[سستی]] [[همت]] و البته از [[اخلاق]] مذموم و منافی با [[سعادت انسان]] شمرده شده است. پس، [[انسان]] [[عاقل]] باید پیش از [[وعده]] دادن [[توان]] خود را بسنجد و ببیند که آیا از عهده آن عمل بر می‌آید یا خیر؛ و وعده‌ای دهد که بتواند به آن عمل کند و با این عمل خود، [[خدا]] و بندگانش را [[خشنود]] سازد&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۸۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[بی‌وفایی]] و عهدشکنی===&lt;br /&gt;
*لازمه پای‌بندی به [[عهد]] و [[پیمان]] آن است که [[خیانت]] و [[بی‌وفایی]]، در افراد وجود داشته باشد و لازمه عمل به [[سنت]] [[رسول خدا]]{{صل}} نیز همین است. [[خیانت]] و [[بی‌وفایی]] از نظر هر کسی مذموم و مطرود است و هیچ انسانی آن را تأیید نمی‌کند، هرچند که کمترین [[بهره]] از [[انسانیت]] را داشته باشد؛ اما با وجود این، وقتی پای [[هوا و هوس]] پیش آید و [[منافع]] بر [[مصالح]]، مقدم و [[قدرت‌طلبی]] بر [[حقیقت]] جویی چیره می‌شود، [[انسان]] با زیر پا گذاشتن ندای [[فطرت]] و [[وجدان]]؛ [[خیانت]]، [[فریب]] و [[بی‌وفایی]] را توجیه می‌کند و تا [[انسان]] به پست‌ترین مراتب سقوط نکند، چنین نمی‌کند&amp;lt;ref&amp;gt;سیره نبوی &amp;quot;منطق علمی&amp;quot;، ص ۴۶۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۸۰-۶۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*در [[قرآن مجید]]، در قسمتی از [[آیه]] ۱۳ سوره [[مائده]] درباره [[نکوهش]] [[پیمان]] شکنی چنین آمده است: {{متن قرآن|فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِيثَاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً...}}&amp;lt;ref&amp;gt;«پس، برای پیمان‌شکنی لعنتشان کردیم و دل‌هاشان را سخت گردانیدیم..». سوره مائده، آیه ۱۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;.  همان‌گونه که [[وفای به عهد]] باعث [[قدرت]]، [[شوکت]] و [[پیشرفت]] است، [[پیمان‌شکنی]] سبب [[ضعف]]، [[ناتوانی]] و نابودی است&amp;lt;ref&amp;gt;تفسیر نمونه، ص ۳۸۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[بی‌وفایی]] و [[پیمان‌شکنی]] هم نوعی [[خیانت]] است که سبب نابودی افراد و [[ملت‌ها]] می‌شود&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
*آن [[نظام]] و سازمانی که به قراردادها، پیمان‌ها و وعده‌های خود پای‌بند نیست، به سوی [[هلاکت]] سیر می‌کند؛ [[احمد بن حنبل]] [[نقل]] کرده است که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: &amp;quot;[[مردم]] هرگز هلاک نمی‌شوند؛ مگر  آن که به [[خیانت]] و [[پیمان‌شکنی]] بپردازند&amp;quot;&amp;lt;ref&amp;gt;کنزالعمال، ج ۳، ص ۵۱۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;. نمونه آن عهدشکنی [[یهود]] بنی قینقاع و [[بنی نضیر]] و [[سرنوشت]] آنهاست. [[پیامبر]]{{صل}} سخت به [[عهد]] و پیمان‌ها پای‌بند بودند و در این باره به [[اصحاب]] و [[یاران]] خود تأکید و توصیه و با [[پیمان]] شکنان - به ویژه زمانی که پای [[مصالح]] عمومی [[جامعه]] در میان بود - به شدت بر افراد خشمگین شدند؛ برای نمونه، در ادامه به [[سرنوشت]] [[یهود]] بنی قینقاع می‌پردازیم&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==[[پیمان‌شکنی]] [[یهود]] بنی‌ قینقاع و [[سرنوشت]] آنها==&lt;br /&gt;
*[[پیامبر]]{{صل}} برای اینکه جلوی خرابکاری [[یهود]] و تحریکات [[دشمنان اسلام]] را در [[مدینه]] بگیرد، با آنها قراردادی بست که بنا به گفته مورخان، محکم‌ترین پایه [[پیشرفت]] [[آیین اسلام]] با همین قرارداد شکل گرفت.[[رسول خدا]]{{صل}} این قرارداد را برای [[مهاجر]] و [[انصار]] تدوین فرمود که در آن، پیمانی هم با [[یهود]] بست و آنها را در [[دین]] خود آزاد گذارد و اموالشان را محترم دانسته، شرایطی برای آنها مقرر فرمود&amp;lt;ref&amp;gt;السیرة النبویة، ج ۱، ص ۵۰۱ - ۵۰۴ و نویری، نهایة الأرب، ج ۱۶، ص ۳۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ ولی [[یهود]] بنی قینقاع، نخستین دسته‌ای بودند که [[پیمان]] خود با [[مسلمانان]] را شکستند و سبب شدند تا [[مسلمانان]] در صدد [[جنگ]] با آنها برآیند. [[نقل]] شده است، روزی یکی از [[یهودیان]] بی‌قیقناع در بازار بنی قینقاع به [[همسر]] یکی از [[انصار]] اهانت کرد و یکی از [[مسلمانان]] که [[شاهد]] این گستاخی بود، مرد [[یهودی]] را کشت. [[یهودیان]] بنی قینقاع نیز به آن [[مسلمان]] حمله کردند و وی را کشتند&amp;lt;ref&amp;gt;السیرة النبویة، ج ۲، ص ۴۸؛ محمد بن عمر واقدی، المغازی، ج ۱، ص ۱۷۶ - ۱۷۷ و الانساب الاشراف، ج ۱، ص۳۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;. این کار باعث حمله [[نظامی]] [[پیامبر]]{{صل}} [[علیه ]][[یهودیان]] بنی قینقاع شد و [[یهود]] بنی قینقاع که تاب [[جنگ]] نداشتند، به قلعه‌های خویش پناهنده شدند و [[پیغمبر]]{{صل}} اطراف خانه‌های ایشان را محاصره کرد. این محاصره، پانزده روز طول کشید و بنی قینقاع به تنگ آمدند و به ناچار [[تسلیم]] شدند. سرانجام، [[یهودیان]] از خانه و [[زندگی]] خود دست کشیده، به &amp;quot;أذرعات&amp;quot; [[شام]] رفتند و [[مسلمانان]]، مالک خانه و [[زندگی]] آنها شدند و [[غنیمت]] بسیاری به دست آوردند&amp;lt;ref&amp;gt;الکامل، ج ۲، ص ۱۳۷ - ۱۳۸؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۳۰۸ - ۳۰۹؛ تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۴۷۹ - ۴۸۶ و السیرة النبویه، ج ۲، ص ۴۷ – ۴۹.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۸۱-۶۸۲.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==[[خیانت]] و [[پیمان‌شکنی]] [[یهود]] بنی‌نضیر و [[سرنوشت]] آنها==&lt;br /&gt;
*[[یهودیان]] [[بنی نضیر]] با [[رسول خدا]]{{صل}} [[پیمان]] [[دوستی]] داشتند و آنان به [[رسول خدا]]{{صل}} قول همه‌گونه کمکی را داده بودند؛ ولی هنگامی که آن [[حضرت]] در محله آنها پشت دیوار یکی از خانه‌های ایشان به [[انتظار]] [[کمک]] ایشان نشسته بود، با هم خلوت کردند و برای [[قتل]] [[پیامبر]]{{صل}} نقشه کشیدند؛ ولی [[خداوند متعال]] با [[وحی]]، [[رسول]] خود را از [[توطئه]] ایشان [[آگاه]] کرد. [[نبی]] [[خدا]]{{صل}} نیز [[توطئه]] بنی‌نضیر را به اصحابش، اطلاع و [[دستور]] داد که برای [[جنگ]] با آنها آماده شوند. سپس ابن ام‌مکتوم را در [[مدینه]] به جای خود نهاد و در [[ماه]] [[ربیع الاول]] به قصد [[جنگ]] با ایشان، حرکت و با همراهان خود قلعه‌های ایشان را محاصره کرد. آنها شش روز در محاصره بودند و سرانجام برای [[رسول اکرم]]{{صل}} پیغام دادند که ما حاضریم از این سرزمین برویم، به شرط اینکه آن [[حضرت]] اجازه دهند که آنها جز اسلحه، هر چه اثاث دارند و هر آن چه را که شترانشان [[قدرت]] حمل آنها را دارند، با خود ببرند؛ [[پیامبر اسلام]]{{صل}} این پیشنهاد را پذیرفت و آنها هر چه می‌توانستند، بر شتران خود بار کردند و از قلعه‌ها بیرون آمدند و فقط دو نفر از ایشان به نام‌های یامین بن عمیر و ابوسعد بن وهب، نزد [[رسول خدا]]{{صل}}  آمدند و [[مسلمان]] شدند و با این کار، [[جان]] و [[مال]] خود را حفظ کردند و در [[مدینه]] ماندند&amp;lt;ref&amp;gt;السیرة النبویه، ج ۲، ص ۱۹۲؛ الإکتفاء، ج ۱، ص ۴۱۴؛ تاریخ الطبری، ج ۲، ص ۵۵۵ و المغازی، ص ۳۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[پیامبر]]{{صل}} فرموده‌اند: &amp;quot;[[منافق]]، سه نشانه دارد: چون سخن گوید، [[دروغ]] می‌گوید؛ چون به او [[اعتماد]] شود، [[خیانت]] و چون [[وعده]] دهد، [[بی‌وفایی]] می‌کند&amp;quot;&amp;lt;ref&amp;gt;محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۳ - ۱۴؛ مسند احمد، ج ۲، ص ۳۵۷؛ البخاری، صحیح، ج ۱، ص ۱۴؛ مسلم نیشابوری، صحیح، ج ۱، ص ۵۶ و ابن أبی الدنیا، مکارم الاخلاق، ص ۴۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۶۸۲-۶۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==منابع==&lt;br /&gt;
* [[پرونده:152259.jpg|22px]] [[زهرا بختیاری|بختیاری، زهرا]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==پانویس==&lt;br /&gt;
{{یادآوری پانویس}}&lt;br /&gt;
{{پانویس2}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:مدخل‌]]&lt;br /&gt;
[[رده: وفای به پیمان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
</feed>