https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%88%D9%82%D8%AA_%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1وقت ظهور - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-21T19:50:56Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%82%D8%AA_%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1&diff=133298&oldid=prevWasity: تغییرمسیر به زمان ظهور امام مهدی2019-02-02T06:54:14Z<p>تغییرمسیر به <a href="/wiki/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C" title="زمان ظهور امام مهدی">زمان ظهور امام مهدی</a></p>
<a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%82%D8%AA_%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1&diff=133298&oldid=121560">نمایش تغییرات</a>Wasityhttps://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D9%88%D9%82%D8%AA_%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1&diff=121560&oldid=prevMsadeq: صفحهای تازه حاوی «{{خرد}} {{مهدویت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center;...» ایجاد کرد2018-12-11T13:12:40Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{خرد}} {{مهدویت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center;...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{خرد}}<br />
{{مهدویت}}<br />
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"><br />
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون [[امام مهدی]]{{ع}} است. "'''[[امام مهدی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div><br />
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"><br />
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[امام مهدی در قرآن]] | [[امام مهدی در حدیث]] | [[امام مهدی در کلام اسلامی]]</div><br />
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"><br />
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام مهدی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div><br />
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"><br />
<br />
==مقدمه==<br />
*یکی از موضوعات مهم در مباحث مهدویت، وقت ظهور است؛ به گونهای که حتی سالها پیش از ولادت [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}، درباره آن، از معصومان{{عم}} پرسش میشد<ref> محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۳۶۸، ح ۲</ref>. [[امامان]]{{عم}} نیز همواره مسائل مربوط به [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}- به ویژه زمان ظهور آن حضرت- را از رازهای الهی دانسته و وقتگذاران را تکذیب کردهاند. با گذری کوتاه در سخنان [[ائمه]]{{عم}} درباره وقت ظهور، به مطالب ذیل بر خواهیم خورد:<br />
#آگاهی به زمان دقیق ظهور، فقط از آن خداوند سبحانه و تعالی است.<br />
#معصومان{{عم}} همواره مردم را از تعیین وقت درباره ظهور [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} برحذر داشته، وقتگذاران را تکذیب کردهاند.<br />
#روایات فراوانی ظهور را ناگهانی دانسته و احادیثی اصلاح امر فرج را یک شبه ذکر کرده است.<br />
#اگرچه پنهان بودن زمان ظهور از رازهای الهی است و حکمت الهی اقتضا کرده این وقت نزد مردم نامعلوم و پوشیده باشد، در بعضی روایات به پارهای از حکمتهای آن اشاره شده و تا اندازهای محدوده زمانی آن معین شده است.<br />
#با نگاهی به کلام معصومان{{عم}} میتوان چگونگی آگاه شدن [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} از هنگام ظهور را به راحتی به دست آورد.<br />
*همانگونه که بیان شد، در روایات فراوانی، از ظهور آن حضرت، حادثهای ناگهانی یاد شده و روشن است ناگهانی بودن آن، با تعیین قبلی وقت منافات دارد؛ چرا که وقتی برای امری زمان مشخص شد، دیگر دفعی و ناگهانی بودن آن معنا نخواهد داشت.<br />
*به طور مسلم، کسانی که تعیین وقت میکنند، سخنشان خلاف این گروه روایات است. پارهای از این روایات را اینگونه میتوان دستهبندی کرد:<br />
#'''اصلاح امر ظهور در یک شب؛''' [[امام علی]]{{ع}} فرمود: "[[پیامبر]]{{صل}} فرمود: [[امام مهدی|مهدی]] از ما [[اهل بیت]]{{عم}} است که خداوند سبحانه و تعالی امر فرج او را در یک شب اصلاح میفرماید" <ref> {{عربی|اندازه=120%|" الْمَهْدِيُ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ يُصْلِحُ اللَّهُ لَهُ أَمْرَهُ فِي لَيْلَةٍ "}}، شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۱۵۲</ref><br />
#'''آمدن همانند شهاب فروزان؛''' [[امام باقر]]{{ع}} پس از بیان غیبت [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}، فرمود: "او همانند شهابی شعلهور در تاریکی شب، آشکار خواهد شد"<ref> {{عربی|اندازه=120%|" ثُمَ يَبْدُو كَالشِّهَابِ الْوَقَّادِ فِي ظُلْمَةِ اللَّيْل "}}، شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۵۹؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۳۲۴</ref><br />
*البته در برخی روایات، به صورت محدود، زمانهایی برای رخداد این حادثه بزرگ ذکر شده است. این گونه روایات به چند دسته تقسیم میشود:<br />
#روایاتی که جمعه را روز ظهور معرفی کرده است<ref> شیخ صدوق، الخصال، ح ۲، ص ۳۹۴</ref>؛ <br />
#روایاتی که روز ظهور را مصادف با روز عاشورا ذکر کرده است<ref> شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ج ۴، ص ۳۰۰</ref>؛ <br />
#روایاتی که ظهور [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} را در سال فرد ذکر کرده است<ref> شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۴۵۳؛ فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص ۲۶۳؛ طبرسی، اعلام الوری، ص ۴۵۹</ref>؛ <br />
#برخی روایات نیز روز ظهور را شنبه ذکر کرده است<ref> شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، ج ۴، ص ۳۳۳؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۶۵۳</ref>. <br />
*اگرچه قرائنی چند بر ظهور [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} در روز جمعه وجود دارد؛ این روایت و امثال آن را میتوان به این صورت توجیه کرد که نخستین روز ظهور، جمعه است و از آنجا که قیام آن حضرت پس از ظهور است، قیام آن حضرت، روز شنبه رخ خواهد داد.<br />
*درباره چگونگی آگاه شدن [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} از وقت ظهور نیز روایات فراوانی ذکر شده است؛ مانند:<br />
#[[الهام]]؛ بدون شک، معصومان{{عم}} مورد [[الهام]] خداوند سبحانه و تعالی قرار میگیرند [[وحی]]، به صورت رسمی با رحلت [[پیامبر اکرم]]{{صل}} پایان گرفت؛ ولی در موارد فراوانی به [[اهل بیت]]{{عم}} الهاماتی میشده و خواهد شد. برخی روایات چگونگی آگاه شدن [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} از زمان ظهور را از راه [[الهام]] ذکر کرده است<ref> محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۳۴۳؛ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۶۴؛ محمد بن عمر کشی، رجال الکشی، ص ۱۹۲</ref>. <br />
#'''برافراشته شدن پرچم قیام:''' در روایاتی اشاره شده است که وقتی ظهور آن حضرت نزدیک شد، پرچمی که آن حضرت هنگام ظهور در دست خواهد داشت، به اذن و اراده الهی برافراشته شده، [[امام]]{{ع}} را به فرمان قیام آگاه خواهد کرد<ref> ر. ک: شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۱۵۵؛ راوندی، الخرائج و الجرائح، ح ۲، ص ۵۵۰، کفایة الاثر، ص ۲۶۶</ref>. <br />
#'''بیرون آمدن شمشیر آن حضرت از غلاف:''' [[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} فرمود: "برای او شمشیری است در غلاف؛ هنگامی که وقت ظهورش فرارسید، آن شمشیر از غلافش خارج میشود. خداوند سبحانه و تعالی آن شمشیر را به سخن در میآورد و شمشیر به حضرتش میگوید: ای ولی خدا! خارج شو که دیگر نشستن مقابل ستم دشمنان خدا جایز نیست. پس او ظهور میکند"<ref>کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۱۵۵</ref><br />
*در پایان، گفتنی است مخفی بودن زمان ظهور [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}، دارای حکمتهای فراوانی است؛ از جمله:<br />
#زنده نگه داشتن روح امید و انتظار در جامعه در طول غیبت [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}؛<br />
#معنا پیدا کردن امتحان شیعیان در عصر غیبت؛<br />
#غافلگیر کردن مخالفان و دشمنان.<br />
*از آنجا که یکی از دلیلهای غیبت [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} تلاش دشمنان برای نابودی آن حضرت بود، روشن بودن زمان ظهور، دشمنان را برای از بین بردن و مقابله با آن حضرت آماده میسازد؛ در حالی که نامعلوم بودن و ناگهانی بودن زمان ظهور، باعث غافلگیری دشمنان خواهد شد.<br />
*[[امام خمینی]] رهبر انقلاب نه فقط تعیین ادعای نزدیک بودن ظهور را نپذیرفتهاند بلکه به نوعی چنین ذهنیتی را نیز مردود دانستهاند: "از غیبت صغرا تاکنون که بیش از هزار سال میگذرد و ممکن است صد هزار سال دیگر بگذرد و مصلحت اقتضاء نکند که حضرت تشریف بیاورد، در طول این مدت مدید احکام اسلامی باید زمین بماند و اجراء نشود؟! ...."<ref> امام خمینی، ولایت فقیه، ص ۲۷</ref> <br />
*مرحوم آیت اللّه شیخ [[جواد تبریزی]]- یکی مراجع معاصر تقلید- نیز در این باره میگوید: " باید زمینه را مساعد کنید که اگر غیبت، صد هزار سال هم طول بکشد، عقاید مردم خراب نشود".<br />
*فردی بود هرروز میگفت: "حضرت میآید؛ ظهور نزدیک شده یک بار گفت: سه ماه دیگر حتما آقا میآید. سه ماه بعد گفتیم: چه شد؟ گفت: [[بداء]] حاصل شد!"<ref> شیخ جواد تبریزی در دیدار دانشپژوهان مرکز تخصصی مهدویّت، فصلنامه انتظار، ج ۵، ص ۱۷</ref>.<br />
*ناگفته نگذارم برخی با مطرح کردن ظهور صغرا، بر این باورند ظهور آن حضرت بسیار نزدیک است.<br />
*همگان بر این امید هستیم که چنان باشد؛ اما هیچ دلیل روایی محکمی بر آن وجود ندارد. و تشبیه آن، با غیبت صغرا نیز نادرست است<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص: ۴۶۱ - ۴۶۴.</ref>.<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
{{پرسشهای وابسته}}<br />
{{ستون-شروع|7}}<br />
*[[آخر الزمان]]<br />
*[[آدینه]] ([[جمعه]])<br />
*[[آستانه عسکریین]]<br />
*[[آستانه قیامت]]<br />
*[[آفتاب پشت ابر]] ([[خورشید پشت ابر]])<br />
*[[آینده پژوهی]]<br />
*[[آیین جدید دین در عصر ظهور]]<br />
*[[اَبدال]]<br />
*[[ابوالادیان]]<br />
*[[ابوصالح]]<br />
*[[ابوالقاسم (امام مهدی)]]<br />
*[[اثناعشریه]]<br />
*[[احمد (امام مهدی)]]<br />
*[[احمد بن اسحاق قمی]]<br />
*[[احمد بن هلال کرخی]]<br />
*[[احمدیه]] ([[قادیانیه]])<br />
*[[اخیار]]<br />
*[[ادله رجعت]]<br />
*[[اسماعیلیه]]<br />
*[[أشراط الساعه]]<br />
*[[اصحاب قائم]] ([[یاران امام مهدی]]){{ع}}<br />
*[[اصحاب کهف]]<br />
*[[اقامتگاه امام مهدی در عصر ظهور]] ([[مسجد سهله]])<br />
*[[القاب امام مهدی]]{{ع}}<br />
*[[امامت امام مهدی]]{{ع}}<br />
*[[امامت و مهدویت]]<br />
*[[امام حسن عسکری]]<br />
*[[امام زمان]] ([[صاحب الزمان]])<br />
*[[امام شناسی]] ([[مرگ جاهلی]])<br />
*[[امام مهدی از ولادت تا ظهور]]<br />
*[[امامیه]]<br />
*[[امدادهای غیبی]]<br />
*[[امکان رجعت رجعت]]<br />
*[[امنیت حکومت جهانی]]<br />
*[[انتظار فرج]]<br />
*[[انتقام]]<br />
*[[انجمن حجتیه]]<br />
*[[انطاکیه]]<br />
*[[اوتاد]]<br />
*[[اهل سنت و امام مهدی موعود]]<br />
*[[اهل سنّت و ولادت امام مهدی{{ع}}]]<br />
*[[اهل کتاب در عصر ظهور]]<br />
*[[ایام الله]]<br />
*[[ایستادن هنگام شنیدن لقب قائم]]<br />
*[[باب]] ([[علی محمد شیرازی]])<br />
*[[بابیه باب]]<br />
*[[باران های پیاپی]]<br />
*[[باقریه]]<br />
*[[البرهان فی علامات امام مهدی آخر الزمان]]<br />
*[[بعثت امام مهدی]]<br />
*[[بلالی محمد بن علی بن بلال]]<br />
*[[بلالیه]]<br />
*[[بهائیت]]<br />
*[[البیان فی اخبار صاحب الزمان]]<br />
*[[بیت الحمد]]<br />
*[[بیت المقدس]]<br />
*[[بیدا خسف به بیدا]]<br />
*[[بیعت امام مهدی]]<br />
*[[بیعت نامه امام مهدی]]<br />
*[[البیعه لله]]<br />
*[[پایان تاریخ آخرالزمان]]<br />
*[[پدر امام مهدی امام حسن عسکری]]<br />
*[[پدر امام مهدی و اهل سنّت]]<br />
*[[پرچم امام مهدی ]]<br />
*[[پرچم های سیاه]]<br />
*[[پیراهن امام مهدی]]<br />
*[[تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم]]<br />
*[[تاریخ عصر غیبت]]<br />
*[[تاریخ غیبت کبرا]]<br />
*[[تشرف ملاقات با امام مهدی]]<br />
*[[تکذیب وقت گزاران وقت ظهور]]<br />
*[[تَناثُرُ النُّجُوم]]<br />
*[[توقیع]]<br />
*[[جبرئیل]]<br />
*[[جده]]<br />
*[[جزیره خضرا]]<br />
*[[جزیره خضرا در ترازوی نقد]]<br />
*[[جعفر کذاب]]<br />
*[[جمعه]]<br />
*[[جنگ افزارهای امام مهدی سلاح امام مهدی]]<br />
*[[حجت]]<br />
*[[حجر الاسود]]<br />
*[[حدیث غدیر]]<br />
*[[حدیث لوح حضرت زهرا لوح حضرت زهرا]]<br />
*[[حدیث معراج]]<br />
*[[حِرْز امام مهدی ]]<br />
*[[حرمت نام بردن امام مهدی]]<br />
*[[حسن شریعی]]<br />
*[[حسین بن روح نوبختی]]<br />
*[[حسین بن منصور حلاج]]<br />
*[[حکومت جهانی]]<br />
*[[حکومت صالحان]]<br />
*[[حکومت مستضعفان]]<br />
*[[حکیمه خاتون]]<br />
*[[حیرت]]<br />
*[[خاتم الاوصیاء]]<br />
*[[خراسانی]] ([[خروج خراسانی]])<br />
*[[خردسال ترین پیشوای معصوم]] ([[امامت امام مهدی]])<br />
*[[خروج خراسانی]]<br />
*[[خروج دابة الاَرض]]<br />
*[[خروج دجال]]<br />
*[[خروج سفیانی]]<br />
*[[خروج سید حسنی]]<br />
*[[خروج شعیب بن صالح]]<br />
*[[خروج شیصبانی]]<br />
*[[خروج عوف سلمی]]<br />
*[[خروج امام مهدی]] ([[قیام امام مهدی]])<br />
*[[خروج یأجوج]] ([[یأجوج و مأجوج]])<br />
*[[خروج یمانی]]<br />
*[[خسف به بیداء]]<br />
*[[خسوف و کسوف غیرعادی]]<br />
*[[خضر]]<br />
*[[خلافت موعود]]<br />
*[[خورشید پشت ابر]]<br />
*[[خطبه قیام]]<br />
*[[خورشید مغرب]]<br />
*[[خیمه]]<br />
*[[دابه الارض]] ([[خروج دابه الارض]])<br />
*[[دادگستر جهان]]<br />
*[[دانشمندان عامه و امام مهدی موعود]]<br />
*[[دجال خروج دجال]]<br />
*[[در انتظار ققنوس]]<br />
*[[در فجر ساحل]]<br />
*[[دست بر سر گذاشتن]]<br />
*[[دعای افتتاح]]<br />
*[[دعای عهد]]<br />
*[[دعای ندبه]]<br />
*[[دعای سمات]]<br />
*[[دوازده امامی]] ([[اثناعشریه]])<br />
*[[دولت کریمه]] ([[حکومت جهانی]])<br />
*[[دین در آخرالزمان آخرالزمان]]<br />
*[[دین عصر ظهور]]<br />
*[[ذی طوی]]<br />
*[[رایات سود]] ([[پرچم های سیاه]])<br />
*[[رحلت امام مهدی]] ([[فرجام امام مهدی]])<br />
*[[رجعت]]<br />
*[[رجعت کنندگان]]<br />
*[[رکن و مقام]]<br />
*[[رؤیت امام مهدی]] ([[ملاقات امام مهدی]])<br />
*[[زبور داود]]<br />
*[[زمینه سازان ظهور]]<br />
*[[زنان آخرالزمان]] ([[آخرالزمان]])<br />
*[[زنان و قیام امام مهدی]] ([[یاران امام مهدی]])<br />
*[[زندگی آخرالزمان]] ([[آخرالزمان]])<br />
*[[زیارت آل یس]]<br />
*[[زیارت ناحیه مقدسه]]<br />
*[[زیارت رجبیه]]<br />
*[[زیدیه]]<br />
*[[سازمان وکالت]]<br />
*[[سامرا]]<br />
*[[سرداب سامرا]]<br />
*[[سلاح امام مهدی]]<br />
*[[سفیانی]] ([[خروج سفیانی]])<br />
*[[سید حسنی]] ([[خروج سید حسنی]])<br />
*[[سیره حکومتی امام مهدی]]<br />
*[[سیصد و سیزده]]<br />
*[[شاهدان ولادت امام مهدی]]<br />
*[[شرایط ظهور]]<br />
*[[شرید]]<br />
*[[شریعیه]]<br />
*[[شعبان]]<br />
*[[شعیب بن صالح]] ([[خروج شعیب ]])<br />
*[[شلمغانیه]]<br />
*[[شمائل امام مهدی]]<br />
*[[شمشیر سلاح امام مهدی]]<br />
*[[شهادت امام مهدی]] ([[فرجام امام مهدی]])<br />
*[[شیخیه]]<br />
*[[شیطان]] ([[کشته شدن شیطان]])<br />
*[[شیصبانی]] ([[خروج شیصبانی]])<br />
*[[شیعه]]<br />
*[[صاحب الامر]]<br />
*[[صاحب الدار]]<br />
*[[صاحب الزمان]]<br />
*[[صاحب السیف]]<br />
*[[صاحب الغیبه]]<br />
*[[صاید بن صید]] ([[خروج دجال]])<br />
*[[صقیل]] ([[مادر امام مهدی]])<br />
*[[صیحه آسمانی]] ([[ندای آسمانی]])<br />
*[[طالقان]]<br />
*[[طرید]]<br />
*[[طلوع خورشید از مغرب]]<br />
*[[طویل العمر]]<br />
*[[طی الارض]]<br />
*[[طیبه]]<br />
*[[ظهور]]<br />
*[[عاشورا]]<br />
*[[عبرتایی]] ([[احمد بن هلال]])<br />
*[[عثمان بن سعید عمری]]<br />
*[[عدد یاران امام مهدی]] ([[سیصد و سیزده]])<br />
*[[عدل و قسط حکومت جهانی]]<br />
*[[العرف الوردی فی اخبار الامام مهدی]]<br />
*[[عسکریه]]<br />
*[[عصائب]]<br />
*[[عصر زندگی]]<br />
*[[عقد الدرر فی اخبار المنتظر]]<br />
*[[علایم ظهور]] ([[نشانه های ظهور]])<br />
*[[علائم قیامت اشراط الساعه]]<br />
*[[علی بن محمد سمری]]<br />
*[[غار انطاکیه]] ([[انطاکیه]])<br />
*[[غایب]] ([[امام غایب]])<br />
*[[غریم]]<br />
*[[غلام]]<br />
*[[غیبت]] ([[پنهان شدن]])<br />
*[[الغیبه]]<br />
*[[غیبت صغرا]]<br />
*[[غیبت کبرا]]<br />
*[[فترت]]<br />
*[[فرید]]<br />
*[[فرجام امام مهدی]]<br />
*[[فرجام شناسی]] ([[آینده پژوهی]])<br />
*[[فضیلت انتظار فرج]] ([[انتظار فرج ]])<br />
*[[فضیلت منتظران]] ([[منتظر]])<br />
*[[فلسفه رجعت]] ([[رجعت]])<br />
*[[فلسفه غیبت صغرا]] ([[غیبت صغرا]])<br />
*[[فلسفه غیبت]] ([[غیبت امام مهدی]])<br />
*[[فواید امام غایب]]<br />
*[[فوتوریسم]]<br />
*[[قائم]]<br />
*[[قادیانیه]]<br />
*[[قتل نفس زَکیّه]]<br />
*[[قم]]<br />
*[[قیامت صغرا]] ([[رجعت]])<br />
*[[قیام های پیش از ظهور]]<br />
*[[کتاب الغیبه للحجه]]<br />
*[[کشته شدن شیطان]]<br />
*[[کمال الدین و تمام النعمه]]<br />
*[[کوفه]]<br />
*[[کنیه امام مهدی]] ([[ابوالقاسم]])<br />
*[[کوه رَضْوی]]<br />
*[[کیسانیه]]<br />
*[[لباس امام مهدی]] ([[پیراهن امام مهدی]])<br />
*[[لوح حضرت زهرا]]<br />
*[[مادر امام مهدی]]<br />
*[[متامام مهدی]] ([[مدعیان مهدویت]])<br />
*[[مثلث برمودا]] ([[جزیره خضرا]])<br />
*[[محدَّث]]<br />
*[[محل بیعت امام مهدی]] ([[رکن و مقام]])<br />
*[[محل ظهور امام مهدی]] ([[مسجد الحرام]])<br />
*[[محل قتل نفس زکیه رکن و مقام]]<br />
*[[محمد]]<br />
*[[محمد بن عثمان بن سعید عمری]]<br />
*[[محمد بن علی بن هلال]]<br />
*[[محمد بن علی شلمغانی]]<br />
*[[محمد بن نصیر نمیری]]<br />
*[[محمدیه]]<br />
*[[مدعیان بابیت]]<br />
*[[مدعیان مهدویت]]<br />
*[[مرجع تقلید]]<br />
*[[مردان آخرالزمان]] ([[آخرالزمان]])<br />
*[[مرکز حکومت امام مهدی]] ([[مسجد کوفه]])<br />
*[[مرگ جاهلی]]<br />
*[[مرگ سرخ]]<br />
*[[مرگ سفید]]<br />
*[[مستضعف]]<br />
*[[مسجد جمکران]]<br />
*[[مسجد الحرام]]<br />
*[[مسجد سهله]]<br />
*[[مسجد صاحب الزمان]] ([[مسجد جمکران]])<br />
*[[مسجد کوفه]]<br />
*[[مصلای جمعه و جماعات در عصر ظهور]] ([[مسجد کوفه]])<br />
* [[مضطر]]<br />
*[[معجم احادیث الامام الامام مهدی ]]<br />
*[[معمرین]]<br />
*[[مغیریه]]<br />
*[[مقتدای مسیح]]<br />
*[[مکیال المکارم فی فواید الدعاء للقائم]]<br />
*[[ملاحم و فتن]]<br />
*[[ملاقات با امام مهدی]]<br />
*[[ملیکه مادر امام مهدی]]<br />
*[[منتخب الاثر]]<br />
*[[منتظِر]]<br />
*[[منتَظَر]]<br />
*[[منتقم]]<br />
*[[منصور]]<br />
*[[موتور]]<br />
*[[موسویه]]<br />
*[[موعود مسیحیت]]<br />
*[[موعود یهود]]<br />
*[[امام مهدی]]<br />
*[[امام مهدی سودانی]]<br />
*[[امام مهدی موعود]]<br />
*[[مهدویت]]<br />
*[[ممهدون]] ([[زمینه سازان ظهور]])<br />
*[[مهدویت پژوهی]] ([[آینده پژوهی]])<br />
*[[امام مهدی شخصی و امام مهدی نوعی]]<br />
*[[امام مهدیه]]<br />
*[[میراث دار پیامبران]]<br />
*[[ناحیه مقدسه]]<br />
*[[نام های حضرت محمد]] ([[احمد]])<br />
*[[ناووسیه]]<br />
*[[نجبا]]<br />
*[[ندای آسمانی]]<br />
*[[نرگس]] ([[مادر امام مهدی]])<br />
*[[نزول عیسی]]<br />
*[[نشانه های آخرالزمان]] ([[آخرالزمان]]<br />
*[[نشانه های ظهور]]<br />
*[[نفس زکیه]]<br />
*[[نماز امام زمان]]<br />
*[[نواب خاص]]<br />
*[[نیابت خاص]]<br />
*[[نیابت عام]]<br />
*[[نیمه شعبان]]<br />
*[[وقاتون]] ([[وقت ظهور]])<br />
*[[وقت ظهور]]<br />
*[[وقت معلوم]]<br />
*[[وکلای امام مهدی]]<br />
*[[ولادت امام مهدی]]<br />
*[[ولایت فقیه]]<br />
*[[ولی فقیه]]<br />
*[[همسر و فرزند امام مهدی]]<br />
*[[هیبت امام مهدی]]<br />
*[[یأجوج و مأجوج]]<br />
*[[یاران امام مهدی]]<br />
*[[یالثارات الحسین]]<br />
{{پایان}}<br />
{{پایان}}<br />
<br />
==منابع==<br />
* [[پرونده:134491.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|'''فرهنگنامه مهدویت''']].<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{یادآوری پانویس}}<br />
{{پانویس2}}<br />
<br />
{{امام مهدی}}<br />
<br />
[[رده:امام مهدی]]<br />
[[رده:وقت ظهور]]</div>Msadeq