ولایت فقیه در فقه اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* ولایت فقیه نزد فقهای زیدی */

2025-12-27T10:08:43Z

ولایت فقیه نزد فقهای زیدی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۸
خط ۸۷۲:		خط ۸۷۲:

	== [[ولایت فقیه]] نزد فقهای [[زیدی]] ==		== [[ولایت فقیه]] نزد فقهای [[زیدی]] ==
	۱. یحیی بن الحسین معروف به [[الهادی]] الی [[الحق]]) (متوفی ۲۹۸ هـ. ق.)		۱. '''یحیی بن الحسین معروف به الهادی الی الحق) (متوفی ۲۹۸ هـ. ق.):''' ایشان در رساله ای که در [[عقاید]] نوشته است می‌گوید: {{عربی\|وإن الامام من بعد الحسن والحسین من ذریتهما من سار بسیرتهما وکان مثلهما واحتذی بحذوهما فکان ورعاً تقیاً صحیحاً نقیاً، وفی أمر الله سبحانه مجاهد، وفی حطام الدنیا زاهداً، وکان فهیما لما یحتاج إلیه عالما بتفسیر ما یرد علیه شجاعاً کمیاً<ref>در لسان العرب آمده است:الکمیّ الشجاع.</ref>... مجتهداً مفرقاً للدعاة فی البلاد غیر مقصر فی تألیف العباد....}}<ref>رسائل العدل والتوحید؛ ص۷۸.</ref>؛ و همانا [[امام]] بعد از حسن و حسین از [[ذریه]] آنهاست. آن کس که به [[سیره]] آنها عمل کند و مانند آنها باشد و راهی که آنها رفتند برود. با ورع و [[تقوا]] و درستکار و [[پاک]] باشد و در راه [[فرمان خدا]] [[مجاهد]] باشد و [[زاهد]] در متاع [[دنیا]] باشد و باید به آنچه به آن نیاز است دانا، باشد و بتواند با [[دانش]] خود آنچه را بر او عرضه می‌‌شود تحلیل و تبیین کند [[شجاع]] و جنگاور باشد... [[مجتهد]] باشد و [[مبلغان]] را به [[شهرها]] و نقاط مختلف اعزام کند در ایجاد [[وحدت]] و انسجام بین [[بندگان خدا]] کوتاهی نکند.

	ایشان در ~~رساله ای که در~~ [[~~عقاید~~]] ~~نوشته~~ است ~~می‌گوید~~: {{عربی\|~~وإن~~ الامام من بعد الحسن والحسین من ذریتهما من سار بسیرتهما وکان مثلهما واحتذی بحذوهما فکان ورعاً تقیاً صحیحاً نقیاً، وفی أمر الله سبحانه مجاهد، وفی حطام الدنیا زاهداً، وکان فهیما لما یحتاج إلیه عالما بتفسیر ما ~~یرد علیه شجاعاً کمیاً<ref>در لسان العرب آمده است:الکمیّ الشجاع.</ref>~~.~~.. مجتهداً مفرقاً للدعاة فی البلاد غیر مقصر فی تألیف العباد~~....}}<ref>~~رسائل العدل والتوحید؛ ص۷۸~~.</ref>؛ و ~~همانا~~ [[~~امام~~]] ~~بعد~~ از ~~حسن~~ و ~~حسین از [[ذریه]] آنهاست~~. ~~آن کس~~ که به [[~~سیره~~]] ~~آنها عمل کند و مانند آنها باشد و راهی که آنها رفتند برود. با~~ [[~~ورع~~]] و [[~~تقوا~~]] و ~~[[درستکار]]~~ و ~~[[پاک]]~~ باشد ~~و در راه~~ [[~~فرمان خدا~~]] [[~~مجاهد~~]] ~~باشد~~ و [[~~زاهد]] در متاع [[دنیا~~]] باشد ~~و باید به آنچه به آن نیاز است~~ [[~~دانا~~]]~~،باشد~~ و ~~بتواند با [[دانش]] خود آنچه را بر او عرضه می‌‌شود تحلیل و تبیین کند [[شجاع]]~~ و ~~جنگاور باشد...~~ [[~~مجتهد~~]] باشد ~~و [[مبلغان]] را به [[شهرها]] و نقاط مختلف اعزام کند در ایجاد [[وحدت]] و [[انسجام]] بین [[بندگان خدا]] کوتاهی نکند~~.		۲. '''امام یحیی بن [[حمزه]] (متوفی ۷۴۹ هـ. ق.):''' ایشان ـ بنابر نقل دکتر احمد محمود صبحی در کتاب "الامام المجتهد یحیی بن حمزة و آراؤه الکلامیة" ـ [[معتقد]] است: {{عربی\|وأما ما یجب اعتباره من الصفات التی یجب أن یکون الامام حاصلاً علیها فهی تسع منها ما یکون اصلاً لغیره من الصفات ومنها ما یکون فرعاً. أما الصفات التی تکون اصلاً لغیرها فهی الذکورة والبلوغ والعقل والحریة.... أما الصفات التی هی فروع فهی خمس أن یکون عالماً بالاصول والفروع، بالغاً مرتبة الاجتهاد، أن یکون ذا رأی متین؛ أن یکون شجاعاً شدید البأس العدالة}}<ref> الامام المجتهد یحیی بن حمزة و آراؤه الکلامیة؛ ص۱۴۷ - ۱۵۱.</ref>؛ و اما صفاتی که [[واجب]] است در امام وجود داشته باشد نه چیز است برخی از آنها اصل‌اند برای دیگر صفت‌ها و برخی دیگر فرعند. اما صفاتی که اصلند برای سایر صفات مرد بودن [[بلوغ]]، [[عقل]] و [[آزادی]] است.... و اما صفاتی که فرعند پنج چیزند آنکه عالم به اصول و فروع باشد به رتبه [[اجتهاد]] [[دست]] یافته،باشد آنکه دارای نظر و رأی [[استوار]] باشد آنکه [[شجاع]] و مقتدر و دارای [[عدالت]] باشد.

	~~۲. امام یحیی بن [[حمزه]] (متوفی ۷۴۹ هـ. ق.):~~		سپس برای هر یک از این شروط شرح و [[استدلال]] مفصلی بیان می‌کند<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۶]]، ص ۲۱۰ ـ ۲۱۱.</ref>.

	~~ایشان ـ بنابر نقل دکتر احمد محمود صبحی در کتاب "الامام المجتهد یحیی بن [[حمزة]]~~ و ~~آراؤه الکلامیة" ـ~~ [[~~معتقد~~]] است: {{عربی\|وأما ما یجب اعتباره من الصفات التی یجب أن یکون الامام حاصلاً علیها فهی تسع منها ما یکون اصلاً لغیره من الصفات ومنها ما یکون فرعاً. أما الصفات التی تکون اصلاً لغیرها فهی الذکورة والبلوغ والعقل والحریة.... أما الصفات التی هی فروع فهی خمس أن یکون عالماً بالاصول والفروع، بالغاً مرتبة الاجتهاد، أن یکون ذا رأی متین؛ أن یکون شجاعاً شدید البأس العدالة}}<ref> ~~الامام المجتهد یحیی بن حمزة و آراؤه الکلامیة؛ ص۱۴۷ - ۱۵۱.</ref>؛ و اما صفاتی که~~ [[~~واجب~~]] است در امام وجود داشته باشد نه چیز است برخی از آنها اصلند برای دیگر صفتها و برخی دیگر فرعند. اما صفاتی که اصلند برای سایر [[~~صفات]] [[مرد بودن]] [[بلوغ~~]]، ~~[[عقل]] و [[آزادی]] است~~.... و اما صفاتی که فرعند پنج چیزند آنکه عالم به اصول و [[فروع]] باشد به رتبه [[اجتهاد]] [[دست]] یافته،باشد آنکه دارای نظر و [[رأی]] [[استوار]] باشد آنکه [[شجاع]] و [[مقتدر]] و دارای [[عدالت]] باشد.

	~~سپس برای هر یک از این شروط شرح و [[استدلال]] مفصلی بیان می‌کند~~.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* جستارهای وابسته */

2025-12-27T10:06:05Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۸۷۰:		خط ۸۷۰:

	همچنین روشن شد که اصل ولایت سیاسی فقهای عادل، نه تنها در میان فقهای مذهب اهل‌بیت مورد توافق و [[اجماع]] است که فقهای سایر [[مذاهب اسلامی]] نیز بر آن [[اتفاق نظر]] دارند؛ لذا مسألۀ ولایت سیاسی فقهای عادل بر [[جامعۀ اسلامی]] نزد قاطبۀ [[علمای اسلام]] از همۀ [[مذاهب]] معروف و شناخته‌شده بین [[مسلمین]]، مورد اتفاق نظر و اجماع مسلّم است<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۶]]، ص ۳۴۷.</ref>.		همچنین روشن شد که اصل ولایت سیاسی فقهای عادل، نه تنها در میان فقهای مذهب اهل‌بیت مورد توافق و [[اجماع]] است که فقهای سایر [[مذاهب اسلامی]] نیز بر آن [[اتفاق نظر]] دارند؛ لذا مسألۀ ولایت سیاسی فقهای عادل بر [[جامعۀ اسلامی]] نزد قاطبۀ [[علمای اسلام]] از همۀ [[مذاهب]] معروف و شناخته‌شده بین [[مسلمین]]، مورد اتفاق نظر و اجماع مسلّم است<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام ج۶]]، ص ۳۴۷.</ref>.

			== [[ولایت فقیه]] نزد فقهای [[زیدی]] ==
			۱. یحیی بن الحسین معروف به [[الهادی]] الی [[الحق]]) (متوفی ۲۹۸ هـ. ق.)

			ایشان در رساله ای که در [[عقاید]] نوشته است می‌گوید: {{عربی\|وإن الامام من بعد الحسن والحسین من ذریتهما من سار بسیرتهما وکان مثلهما واحتذی بحذوهما فکان ورعاً تقیاً صحیحاً نقیاً، وفی أمر الله سبحانه مجاهد، وفی حطام الدنیا زاهداً، وکان فهیما لما یحتاج إلیه عالما بتفسیر ما یرد علیه شجاعاً کمیاً<ref>در لسان العرب آمده است:الکمیّ الشجاع.</ref>... مجتهداً مفرقاً للدعاة فی البلاد غیر مقصر فی تألیف العباد....}}<ref>رسائل العدل والتوحید؛ ص۷۸.</ref>؛ و همانا [[امام]] بعد از حسن و حسین از [[ذریه]] آنهاست. آن کس که به [[سیره]] آنها عمل کند و مانند آنها باشد و راهی که آنها رفتند برود. با [[ورع]] و [[تقوا]] و [[درستکار]] و [[پاک]] باشد و در راه [[فرمان خدا]] [[مجاهد]] باشد و [[زاهد]] در متاع [[دنیا]] باشد و باید به آنچه به آن نیاز است [[دانا]]،باشد و بتواند با [[دانش]] خود آنچه را بر او عرضه می‌‌شود تحلیل و تبیین کند [[شجاع]] و جنگاور باشد... [[مجتهد]] باشد و [[مبلغان]] را به [[شهرها]] و نقاط مختلف اعزام کند در ایجاد [[وحدت]] و [[انسجام]] بین [[بندگان خدا]] کوتاهی نکند.

			۲. امام یحیی بن [[حمزه]] (متوفی ۷۴۹ هـ. ق.):

			ایشان ـ بنابر نقل دکتر احمد محمود صبحی در کتاب "الامام المجتهد یحیی بن [[حمزة]] و آراؤه الکلامیة" ـ [[معتقد]] است: {{عربی\|وأما ما یجب اعتباره من الصفات التی یجب أن یکون الامام حاصلاً علیها فهی تسع منها ما یکون اصلاً لغیره من الصفات ومنها ما یکون فرعاً. أما الصفات التی تکون اصلاً لغیرها فهی الذکورة والبلوغ والعقل والحریة.... أما الصفات التی هی فروع فهی خمس أن یکون عالماً بالاصول والفروع، بالغاً مرتبة الاجتهاد، أن یکون ذا رأی متین؛ أن یکون شجاعاً شدید البأس العدالة}}<ref> الامام المجتهد یحیی بن حمزة و آراؤه الکلامیة؛ ص۱۴۷ - ۱۵۱.</ref>؛ و اما صفاتی که [[واجب]] است در امام وجود داشته باشد نه چیز است برخی از آنها اصلند برای دیگر صفتها و برخی دیگر فرعند. اما صفاتی که اصلند برای سایر [[صفات]] [[مرد بودن]] [[بلوغ]]، [[عقل]] و [[آزادی]] است.... و اما صفاتی که فرعند پنج چیزند آنکه عالم به اصول و [[فروع]] باشد به رتبه [[اجتهاد]] [[دست]] یافته،باشد آنکه دارای نظر و [[رأی]] [[استوار]] باشد آنکه [[شجاع]] و [[مقتدر]] و دارای [[عدالت]] باشد.

			سپس برای هر یک از این شروط شرح و [[استدلال]] مفصلی بیان می‌کند.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* شیخ مرتضی انصاری معروف به «شیخ اعظم» (متوفای ۱۲۸۱ هـ. ق.) */

2025-12-27T09:46:46Z

شیخ مرتضی انصاری معروف به «شیخ اعظم» (متوفای ۱۲۸۱ هـ. ق.)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۶
خط ۳۹۹:		خط ۳۹۹:

	=== شیخ مرتضی انصاری معروف به «شیخ اعظم» (متوفای ۱۲۸۱ هـ. ق.) ===		=== شیخ مرتضی انصاری معروف به «شیخ اعظم» (متوفای ۱۲۸۱ هـ. ق.) ===
	خاتم الفقهاء والمجتهدین [[شیخ انصاری]] در کتاب القضاء و الشهادات پس از اشاره به ادلۀ شرعی [[نصب]] [[فقیه]] برای [[قضا]] می‌فرماید: سپس ظاهر [[روایات]] پیشین این است که: نفوذ [[حکم]] فقیه در همۀ خصوصیات [[احکام شرعی]] و همچنین موضوعات خاصۀ آنها نسبت به [[احکام]] مترتبۀ بر آنهاست؛ زیرا آنچه عرفاً از لفظ «[[حاکم]]» در عبارت {{متن حدیث\|جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا}} متبادر است معنای صاحب سلطۀ به طور مطلق است، نظیر آنکه سلطانی خطاب به [[مردم]] شهری بگوید: «فلانی را بر شما حاکم قرار دادم» که از این جمله [[سلطه]] و [[فرمانروایی]] بر مردم در تمامی آنچه [[فرمان]] [[سلطان]] در آن دخالت دارد خواه جزئی و خواه کلی استفاده می‌شود، و مؤید این مطلب در [[روایت]] عدول از لفظ «[[حَکَم]]» به «حاکم» است؛ زیرا در روایت چنین آمده است: {{متن حدیث\|فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَمًا فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا}} با آنکه آنچه با سیاق روایت مناسب‌تر است؛ زیرا لکن فرمود: {{متن حدیث\|فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَمًا}} آن است که بفرماید {{متن حدیث\|فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَكَمًا}}<ref>{{عربی\|ثُمَّ إِنَّ الظَّاهِرَ مِنَ الرِّوَايَاتِ الْمُتَقَدِّمَةِ: نُفُوذُ حُكْمِ الْفَقِيهِ فِي جَمِيعِ خُصُوصِيَّاتِ الْأَحْكَامِ الشَّرْعِيَّةِ، وَ فِي مَوْضُوعَاتِهَا الْخَاصَّةِ بِالنِّسْبَةِ إِلَى تَرَتُّبِ الْأَحْكَامِ عَلَيْهَا، لِأَنَّ الْمُتَبَادِرَ عُرْفًا مِنْ لَفْظِ «الْحَاكِمِ» - أَيْ: فِي قَوْلِهِ {{متن حدیث\|جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا}} - هُوَ الْمُتَسَلِّطُ عَلَى الْإِطْلَاقِ، فَهُوَ نَظِيرُ قَوْلِ السُّلْطَانِ لِأَهْلِ بَلَدَةٍ: جَعَلْتُ فُلَانًا حَاكِمًا عَلَيْكُمْ، حَيْثُ يُفْهَمُ مِنْهُ تَسَلُّطُهُ عَلَى الرَّعِيَّةِ فِي جَمِيعِ مَا لَهُ دَخْلٌ فِي أَوَامِرِ السُّلْطَانِ جُزْئِيًّا أَوْ كُلِّيًّا، وَ يُؤَيِّدُهُ الْعُدُولُ عَنْ لَفْظِ «الْحُكْمِ» إِلَى «الْحَاكِمِ» - إِذْ جَاءَ فِي الرِّوَايَةِ: {{متن حدیث\|فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَمًا فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا}} - مَعَ أَنَّ الْأَنْسَبَ بِالسِّيَاقِ حَيْثُ قَالَ: {{متن حدیث\|فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَمًا}} أَنْ يَقُولَ: {{متن حدیث\|فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَكَمًا}}.</ref>.		خاتم الفقهاء والمجتهدین [[شیخ انصاری]] در کتاب القضاء و الشهادات پس از اشاره به ادلۀ شرعی [[نصب]] [[فقیه]] برای [[قضا]] می‌فرماید: سپس ظاهر [[روایات]] پیشین این است که: نفوذ [[حکم]] فقیه در همۀ خصوصیات [[احکام شرعی]] و همچنین موضوعات خاصۀ آنها نسبت به [[احکام]] مترتبۀ بر آنهاست؛ زیرا آنچه عرفاً از لفظ «[[حاکم]]» در عبارت {{متن حدیث\|جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا}} متبادر است معنای صاحب سلطۀ به طور مطلق است، نظیر آنکه سلطانی خطاب به [[مردم]] شهری بگوید: «فلانی را بر شما حاکم قرار دادم» که از این جمله [[سلطه]] و [[فرمانروایی]] بر مردم در تمامی آنچه [[فرمان]] [[سلطان]] در آن دخالت دارد خواه جزئی و خواه کلی استفاده می‌شود، و مؤید این مطلب در [[روایت]] عدول از لفظ «[[حَکَم]]» به «حاکم» است؛ زیرا در روایت چنین آمده است: {{متن حدیث\|فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَمًا فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا}} با آنکه آنچه با سیاق روایت مناسب‌تر است؛ زیرا لکن فرمود: {{متن حدیث\|فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَمًا}} آن است که بفرماید {{متن حدیث\|فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَكَمًا}}<ref>{{عربی\|ثُمَّ إِنَّ الظَّاهِرَ مِنَ الرِّوَايَاتِ الْمُتَقَدِّمَةِ: نُفُوذُ حُكْمِ الْفَقِيهِ فِي جَمِيعِ خُصُوصِيَّاتِ الْأَحْكَامِ الشَّرْعِيَّةِ، وَ فِي مَوْضُوعَاتِهَا الْخَاصَّةِ بِالنِّسْبَةِ إِلَى تَرَتُّبِ الْأَحْكَامِ عَلَيْهَا، لِأَنَّ الْمُتَبَادِرَ عُرْفًا مِنْ لَفْظِ «الْحَاكِمِ» - أَيْ: فِي قَوْلِهِ {{متن حدیث\|جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا}} - هُوَ الْمُتَسَلِّطُ عَلَى الْإِطْلَاقِ، فَهُوَ نَظِيرُ قَوْلِ السُّلْطَانِ لِأَهْلِ بَلَدَةٍ: جَعَلْتُ فُلَانًا حَاكِمًا عَلَيْكُمْ، حَيْثُ يُفْهَمُ مِنْهُ تَسَلُّطُهُ عَلَى الرَّعِيَّةِ فِي جَمِيعِ مَا لَهُ دَخْلٌ فِي أَوَامِرِ السُّلْطَانِ جُزْئِيًّا أَوْ كُلِّيًّا، وَ يُؤَيِّدُهُ الْعُدُولُ عَنْ لَفْظِ «الْحُكْمِ» إِلَى «الْحَاكِمِ» - إِذْ جَاءَ فِي الرِّوَايَةِ: {{متن حدیث\|فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَمًا فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا}} - مَعَ أَنَّ الْأَنْسَبَ بِالسِّيَاقِ حَيْثُ قَالَ: {{متن حدیث\|فَلْيَرْضَوْا بِهِ حَكَمًا}} أَنْ يَقُولَ: {{متن حدیث\|فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَكَمًا}}}}.</ref>.

	تا آنجا که می‌فرماید: و اما [[توقیع]] بلند مرتبه - یعنی آنچه از [[امام زمان]]{{ع}} صادر شده که فرمود: {{متن حدیث\|أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِيهَا إِلَى رُوَاةِ حَدِيثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ}}؛ «آنچه از رخدادها، روی می‌دهد به راویان حدیث ما رجوع کنید؛ زیرا آنان [[حجت]] من بر شمایند» پس صدر آن هرچند مختص به [[احکام شرعی]] کلی است از این جهت که [[حکم]] رجوع به روات حدیث تعلق گرفته است پس دلالت دارد بر اینکه رجوع در آن مطلبی است که روایت حدیث آنها در آن مدخلیت دارد، لکن قول آن حضرت{{ع}} که در تعلیل آن مطلب فرمود {{متن حدیث\|إِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ}}؛ «آنان حجت من بر شمایند» دلالت دارد بر [[وجوب]] عمل به تمام آنچه آنان به آن حکم کنند و الزام نمایند، پس همان‌گونه که در حکم [[فقیه]] به سارق بودن کسی بر اساس [[علم]] یا بیّنه، قطع دست او [[واجب]] می‌شود و حکم به [[فسق]] او می‌شود همچنین اگر بگوید: «امروز [[عید]] است یا [[روز]] اول ماه است» یا بگوید: «حکم کردم به فسق فلان شخص یا به [[عدالت]] او»<ref>{{عربی\|وَ أَمَّا التَّوْقِيعُ الرَّفِيعُ - أَيْ: مَا وَرَدَ عَنِ الْإِمَامِ صَاحِبِ الْأَمْرِ{{ع}} مِنْ قَوْلِهِ: {{متن حدیث\|أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِيهَا إِلَى رُوَاةِ حَدِيثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ}} - فَصَدْرُهُ وَ إِنْ كَانَ مُخْتَصًّا بِالْأَحْكَامِ الشَّرْعِيَّةِ الْكُلِّيَّةِ مِنْ حَيْثُ تَعَلُّقُ حُكْمِ الرُّجُوعِ إِلَى رُوَاةِ الْحَدِيثِ، فَدَلَّ عَلَى كَوْنِ الرُّجُوعِ إِلَيْهِ فِيمَا لِرِوَايَةِ الْحَدِيثِ مَدْخَلٌ فِيهِ، إِلَّا أَنَّ قَوْلَهُ{{ع}} فِي التَّعْلِيلِ: {{متن حدیث\|إِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ}} يَدُلُّ عَلَى وُجُوبِ الْعَمَلِ بِجَمِيعِ مَا يُلْزِمُونَ وَ يَحْكُمُونَ، فَكَمَا أَنَّهُ لَوْ حَكَمَ بِكَوْنِ شَخْصٍ سَارِقًا بِعِلْمِهِ أَوْ بِالْبَيِّنَةِ وَجَبَ قَطْعُ يَدِهِ وَ الْحُكْمُ بِفِسْقِهِ، فَكَذَلِكَ إِذَا قَالَ: الْيَوْمَ عِيدٌ أَوْ أَوَّلُ الشَّهْرِ، أَوْ قَالَ: إِنَّ الشَّخْصَ الْفُلَانِيَّ حَكَمْتُ بِفِسْقِهِ أَوْ بِعَدَالَتِهِ}}.</ref>.		تا آنجا که می‌فرماید: و اما [[توقیع]] بلند مرتبه - یعنی آنچه از [[امام زمان]]{{ع}} صادر شده که فرمود: {{متن حدیث\|أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِيهَا إِلَى رُوَاةِ حَدِيثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ}}؛ «آنچه از رخدادها، روی می‌دهد به راویان حدیث ما رجوع کنید؛ زیرا آنان [[حجت]] من بر شمایند» پس صدر آن هرچند مختص به [[احکام شرعی]] کلی است از این جهت که [[حکم]] رجوع به روات حدیث تعلق گرفته است پس دلالت دارد بر اینکه رجوع در آن مطلبی است که روایت حدیث آنها در آن مدخلیت دارد، لکن قول آن حضرت{{ع}} که در تعلیل آن مطلب فرمود {{متن حدیث\|إِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ}}؛ «آنان حجت من بر شمایند» دلالت دارد بر [[وجوب]] عمل به تمام آنچه آنان به آن حکم کنند و الزام نمایند، پس همان‌گونه که در حکم [[فقیه]] به سارق بودن کسی بر اساس [[علم]] یا بیّنه، قطع دست او [[واجب]] می‌شود و حکم به [[فسق]] او می‌شود همچنین اگر بگوید: «امروز [[عید]] است یا [[روز]] اول ماه است» یا بگوید: «حکم کردم به فسق فلان شخص یا به [[عدالت]] او»<ref>{{عربی\|وَ أَمَّا التَّوْقِيعُ الرَّفِيعُ - أَيْ: مَا وَرَدَ عَنِ الْإِمَامِ صَاحِبِ الْأَمْرِ{{ع}} مِنْ قَوْلِهِ: {{متن حدیث\|أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِيهَا إِلَى رُوَاةِ حَدِيثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ}} - فَصَدْرُهُ وَ إِنْ كَانَ مُخْتَصًّا بِالْأَحْكَامِ الشَّرْعِيَّةِ الْكُلِّيَّةِ مِنْ حَيْثُ تَعَلُّقُ حُكْمِ الرُّجُوعِ إِلَى رُوَاةِ الْحَدِيثِ، فَدَلَّ عَلَى كَوْنِ الرُّجُوعِ إِلَيْهِ فِيمَا لِرِوَايَةِ الْحَدِيثِ مَدْخَلٌ فِيهِ، إِلَّا أَنَّ قَوْلَهُ{{ع}} فِي التَّعْلِيلِ: {{متن حدیث\|إِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ}} يَدُلُّ عَلَى وُجُوبِ الْعَمَلِ بِجَمِيعِ مَا يُلْزِمُونَ وَ يَحْكُمُونَ، فَكَمَا أَنَّهُ لَوْ حَكَمَ بِكَوْنِ شَخْصٍ سَارِقًا بِعِلْمِهِ أَوْ بِالْبَيِّنَةِ وَجَبَ قَطْعُ يَدِهِ وَ الْحُكْمُ بِفِسْقِهِ، فَكَذَلِكَ إِذَا قَالَ: الْيَوْمَ عِيدٌ أَوْ أَوَّلُ الشَّهْرِ، أَوْ قَالَ: إِنَّ الشَّخْصَ الْفُلَانِيَّ حَكَمْتُ بِفِسْقِهِ أَوْ بِعَدَالَتِهِ}}.</ref>.

Bahmani: /* منابع */

2025-12-27T09:44:09Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۴
خط ۹۱۴:		خط ۹۱۴:
	# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]		# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]
	# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]		# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]
	~~# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[مصطفی جعفرپیشه فرد\|جعفرپیشه فرد، مصطفی]]، ولایت فقیه~~
	# [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]		# [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
	# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]		# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]

Bahmani در ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۲

2025-12-27T09:42:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[4]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ولایت فقیه		\| موضوع مرتبط = ولایت فقیه

Bahmani در ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۲

2025-12-27T09:42:19Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2025-12-27T05:39:07Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۹۱۳:		خط ۹۱۳:
	# [[پرونده: 1100453.jpg\|22px]] [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری ملک‌آبادی، هادی]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی سوته، رقیه]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|''' ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی ''']]		# [[پرونده: 1100453.jpg\|22px]] [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری ملک‌آبادی، هادی]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی سوته، رقیه]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|''' ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی ''']]
	# [[پرونده:1100439.jpg\|22px]] [[عبدالله ابراهیم‌زاده آملی\|ابراهیم‌زاده آملی، عبدالله]]، [[امامت و رهبری - ابراهیم‌زاده آملی (کتاب)\| '''امامت و رهبری''']]		# [[پرونده:1100439.jpg\|22px]] [[عبدالله ابراهیم‌زاده آملی\|ابراهیم‌زاده آملی، عبدالله]]، [[امامت و رهبری - ابراهیم‌زاده آملی (کتاب)\| '''امامت و رهبری''']]
	# [[پرونده:~~1368914~~.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵''']]		# [[پرونده:13681062.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۲''']]
	# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]		# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]
	# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]		# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]

Bahmani در ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۴

2025-12-25T09:44:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
			{{در دست ویرایش ۲\|ماه=[[دی]]\|روز=[[4]]\|سال=[[۱۴۰۴]]\|کاربر=Bahmani}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ولایت فقیه		\| موضوع مرتبط = ولایت فقیه

Bahmani: /* مرحلۀ تفریع و استنباط */

2025-12-20T06:45:13Z

مرحلۀ تفریع و استنباط

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	فقه اهل‌بیت در این مرحله در کتاب‌های [[روایی]] که عمدۀ آنها به اصول اربعمأة [[شهرت]] یافته و سپس سایر [[منابع روایی]] فقهای مدرسۀ [[اهل‌البیت]] جمع‌آوری و تنظیم شده است. فقهایی نظیر [[کلینی]] و صدوقین از فقهای این دوره به‌شمار می‌روند.<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۶، ص ۲۱۲.</ref>		فقه اهل‌بیت در این مرحله در کتاب‌های [[روایی]] که عمدۀ آنها به اصول اربعمأة [[شهرت]] یافته و سپس سایر [[منابع روایی]] فقهای مدرسۀ [[اهل‌البیت]] جمع‌آوری و تنظیم شده است. فقهایی نظیر [[کلینی]] و صدوقین از فقهای این دوره به‌شمار می‌روند.<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۶، ص ۲۱۲.</ref>

	==مرحلۀ تفریع و استنباط==		===مرحلۀ تفریع و استنباط===
	در این مرحله از [[تاریخ]] [[فقه شیعی]] که عمدتاً پس از دورۀ غیبت صغری و اوایل [[غیبت کبری]] آغاز شده فقهای [[شیعی]] به نقل نصوص قرآنی و احادیث معصومین اکتفا نکرده، و با تفریع مسائل جدید به [[استنباط احکام شرعی]] از [[قرآن]] و روایات پرداخته‌اند.		در این مرحله از [[تاریخ]] [[فقه شیعی]] که عمدتاً پس از دورۀ غیبت صغری و اوایل [[غیبت کبری]] آغاز شده فقهای [[شیعی]] به نقل نصوص قرآنی و احادیث معصومین اکتفا نکرده، و با تفریع مسائل جدید به [[استنباط احکام شرعی]] از [[قرآن]] و روایات پرداخته‌اند.
	این دوره با مدوّنات فقیهانی چون [[شیخ مفید]] و [[سید مرتضی]] و [[شیخ طوسی]] ([[قدس]] سرّهم) آغاز گردیده و تا عصر [[فقیه]] بزرگ [[محقق حلّی]] [[صاحب شرایع]] الاسلام ادامه یافته است. عصر [[علامه حلّی]] که برجسته‌ترین [[تلمیذ]] محقق حلّی است آغاز دورۀ متأخرین در تاریخ [[فقهی]] به‌شمار می‌رود.		این دوره با مدوّنات فقیهانی چون [[شیخ مفید]] و [[سید مرتضی]] و [[شیخ طوسی]] ([[قدس]] سرّهم) آغاز گردیده و تا عصر [[فقیه]] بزرگ [[محقق حلّی]] [[صاحب شرایع]] الاسلام ادامه یافته است. عصر [[علامه حلّی]] که برجسته‌ترین [[تلمیذ]] محقق حلّی است آغاز دورۀ متأخرین در تاریخ [[فقهی]] به‌شمار می‌رود.

Bahmani: /* مرحلۀ فقه روایی */

2025-12-20T06:45:01Z

مرحلۀ فقه روایی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	# [[ولایت]] انتخابی [[فقیه]]<ref>این دیدگاه به جهت اینکه ولایت را مقید به امور حسبیه، فتوا و قضا نمی‌داند و حقّ حاکمیت و رهبری سیاسی را در مفهوم ولایت پذیرفته، در ذیل ولایت مطلقه قرار می‌گیرد اما از جهت اینکه در مبنای مشروعیت ولیّ فقیه با دیدگاه ولایت مطلقه فقیه تفاوت و اختلاف دارد و مشروعیت الهی - مردمی، برای ولیّ فقیه قائل است، در ذیل ولایت مطلقه قرار نمی‌گیرد. برای اطلاع بیشتر بنگرید: منتظری، حسینعلی، دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الاسلامیه.</ref>.<ref>ر.ک: [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری ملک‌آبادی، هادی]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی سوته، رقیه]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۱۲۵-۱۲۷.</ref>		# [[ولایت]] انتخابی [[فقیه]]<ref>این دیدگاه به جهت اینکه ولایت را مقید به امور حسبیه، فتوا و قضا نمی‌داند و حقّ حاکمیت و رهبری سیاسی را در مفهوم ولایت پذیرفته، در ذیل ولایت مطلقه قرار می‌گیرد اما از جهت اینکه در مبنای مشروعیت ولیّ فقیه با دیدگاه ولایت مطلقه فقیه تفاوت و اختلاف دارد و مشروعیت الهی - مردمی، برای ولیّ فقیه قائل است، در ذیل ولایت مطلقه قرار نمی‌گیرد. برای اطلاع بیشتر بنگرید: منتظری، حسینعلی، دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الاسلامیه.</ref>.<ref>ر.ک: [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری ملک‌آبادی، هادی]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی سوته، رقیه]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی]]، ص۱۲۵-۱۲۷.</ref>

	==مرحلۀ [[فقه روایی]]==		== [[فرمانروایی]] یا [[ولایت فقیه]] عادی در [[کلام]] [[فقهای شیعه]] ==
			تدوین [[فقه]] [[مدرسه]] [[اهل بیت]]{{عم}} در یک دسته‌بندی [[تاریخی]] به دو دوره اصلی تقسیم می‌شود:
			# دوره نخستین: دوره متقدمین؛
			# دوره دوم: دوره متاخرین.

			این دوره عمدتا به دوره‌ای گفته می‌شود که از عصر [[علامه حلی]] آغاز می‌شود. دوره نخستین (دوره متقدمین) نیز به دو مرحله تقسیم می‌شود:

			===مرحلۀ [[فقه روایی]]===
	در این مرحله که مرحلۀ آغاز تدوین [[فقه]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بوده است و از [[زمان امیرالمؤمنین]]{{ع}} آغاز و تا آخر عصر [[غیبت صغری]] ادامه دارد، فقهای مدرسۀ اهل‌بیت{{عم}} در تدوین [[فقه اسلامی]] به استناد به [[نصوص]] [[قرآنی]] و [[احادیث]] و [[روایات]] واردۀ از [[معصومین]]{{عم}} اکتفا می‌کرده‌اند. در این مرحله نیاز به [[استنباط]] و [[استدلال]] بسیار محدود بوده؛ زیرا [[امامان معصوم]] در دسترس بوده‌اند و [[شیعیان]] مسائل مورد ابتلای خود را از [[امامان]] می‌پرسیده‌اند. روایات و احادیث وارده از ائمۀ اهل‌بیت که بسیاری از آنها پاسخ به [[سؤالات]] شیعیان بوده است در کتب [[اصحاب]] [[ائمۀ اطهار]] تدوین شده است.		در این مرحله که مرحلۀ آغاز تدوین [[فقه]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بوده است و از [[زمان امیرالمؤمنین]]{{ع}} آغاز و تا آخر عصر [[غیبت صغری]] ادامه دارد، فقهای مدرسۀ اهل‌بیت{{عم}} در تدوین [[فقه اسلامی]] به استناد به [[نصوص]] [[قرآنی]] و [[احادیث]] و [[روایات]] واردۀ از [[معصومین]]{{عم}} اکتفا می‌کرده‌اند. در این مرحله نیاز به [[استنباط]] و [[استدلال]] بسیار محدود بوده؛ زیرا [[امامان معصوم]] در دسترس بوده‌اند و [[شیعیان]] مسائل مورد ابتلای خود را از [[امامان]] می‌پرسیده‌اند. روایات و احادیث وارده از ائمۀ اهل‌بیت که بسیاری از آنها پاسخ به [[سؤالات]] شیعیان بوده است در کتب [[اصحاب]] [[ائمۀ اطهار]] تدوین شده است.
	فقه اهل‌بیت در این مرحله در کتاب‌های [[روایی]] که عمدۀ آنها به اصول اربعمأة [[شهرت]] یافته و سپس سایر [[منابع روایی]] فقهای مدرسۀ [[اهل‌البیت]] جمع‌آوری و تنظیم شده است. فقهایی نظیر [[کلینی]] و صدوقین از فقهای این دوره به‌شمار می‌روند.<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۶، ص ۲۱۲.</ref>		فقه اهل‌بیت در این مرحله در کتاب‌های [[روایی]] که عمدۀ آنها به اصول اربعمأة [[شهرت]] یافته و سپس سایر [[منابع روایی]] فقهای مدرسۀ [[اهل‌البیت]] جمع‌آوری و تنظیم شده است. فقهایی نظیر [[کلینی]] و صدوقین از فقهای این دوره به‌شمار می‌روند.<ref>[[محسن اراکی\|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)\|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۶، ص ۲۱۲.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۴
خط ۹۱۴:		خط ۹۱۴:
	# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]		# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]
	# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]		# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]
	~~# [[پرونده:9030760879.jpg\|22px]] [[مصطفی جعفرپیشه فرد\|جعفرپیشه فرد، مصطفی]]، ولایت فقیه~~
	# [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]		# [[پرونده:11677.jpg\|22px]] [[اباصلت فروتن\|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی\|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)\|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
	# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]		# [[پرونده:10119661.jpg\|22px]] [[مسلم محمدی\|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۹
خط ۹۱۳:		خط ۹۱۳:
	# [[پرونده: 1100453.jpg\|22px]] [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری ملک‌آبادی، هادی]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی سوته، رقیه]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|''' ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی ''']]		# [[پرونده: 1100453.jpg\|22px]] [[هادی اکبری ملک‌آبادی\|اکبری ملک‌آبادی، هادی]] و [[رقیه یوسفی سوته\|یوسفی سوته، رقیه]]، [[ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)\|''' ولایت از دیدگاه علامه طباطبایی ''']]
	# [[پرونده:1100439.jpg\|22px]] [[عبدالله ابراهیم‌زاده آملی\|ابراهیم‌زاده آملی، عبدالله]]، [[امامت و رهبری - ابراهیم‌زاده آملی (کتاب)\| '''امامت و رهبری''']]		# [[پرونده:1100439.jpg\|22px]] [[عبدالله ابراهیم‌زاده آملی\|ابراهیم‌زاده آملی، عبدالله]]، [[امامت و رهبری - ابراهیم‌زاده آملی (کتاب)\| '''امامت و رهبری''']]
	# [[پرونده:~~1368914~~.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵''']]		# [[پرونده:13681062.jpg\|22px]] [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۲ (کتاب)\|'''معارف و عقاید ۵ ج۲''']]
	# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]		# [[پرونده:1100672.jpg\|22px]] [[علی اصغر نصرتی\|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)\|'''نظام سیاسی اسلام''']]
	# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]		# [[پرونده:134491.jpg\|22px]] [[خدامراد سلیمیان\|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مهدویت''']]