ویژگی‌های خلیفة الله در حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۱۸

2023-11-01T06:18:27Z

Wasity: جایگزینی متن - 'جلیل القدر' به 'جلیل‌القدر'

2022-11-13T04:04:53Z

جایگزینی متن - 'جلیل القدر' به 'جلیل‌القدر'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۴
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	با توجه به آنچه گفته شد، می‌توان برخورداری از [[ولایت تکوینی]] را یکی دیگر از مؤلفه‌های معنایی [[خلیفة الله]] دانست<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۸۹.</ref>.		با توجه به آنچه گفته شد، می‌توان برخورداری از [[ولایت تکوینی]] را یکی دیگر از مؤلفه‌های معنایی [[خلیفة الله]] دانست<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۸۹.</ref>.
	=== [[برخورداری از علم ویژه]] ===		=== [[برخورداری از علم ویژه]] ===
	از طریق تحلیل [[عقلی]] می‌توان گفت: [[خلیفه خدا]] باید عالم به [[علم الهی]] و [[خطاناپذیر]] نسبت به امور و مسائلی باشد که [[خداوند متعال]] بر عهده او نهاد است؛ بدین بیان که اگر [[خداوند متعال]] کسی را [[جانشین]] خود می‌سازد، لازم است به حسب حوزه مسئولیتی که به وی داده است، امکانات لازم را نیز به او داده باشد. از این‌رو، اگر کسی به طور مطلق [[جانشین]] و [[نماینده]] [[خدا]] روی [[زمین]] و میان آفریده‌های او باشد، بدین معناست که او محل مراجعه آفریدگان و پاسخ‌گوی نیازهای آنها‌ست؛ به گونه‌ای که مراجعه به وی همچون مراجعه به خود [[حضرت]] [[باری تعالی]] است؛ از این‌رو، [[سخن]] او سخن [[خدا]] و [[امر و نهی]] او نیز [[امر و نهی]] [[خداوند]] است. چنین تحلیلی از مفهوم [[خلیفه]]، لازمه‌اش آن است که [[خلیفه خدا]] [[علوم]] لازم برای پاسخ‌گویی به نیازهای آفریدگان را داشته باشد؛ از این‌رو، [[علم]] و [[دانش]] وی باید [[الهی]] و [[خطاناپذیر]] باشد، به گونه‌ای که [[مرجع]] [[علمی]] [[بندگان]] [[خداوند]] قرار گیرد. در این باره، [[ابان بن تغلب]]، به طریقی صحیح<ref>سند روایت در نسخه‌های کنونی کتاب بصائر الدرجات چنین است: {{عربی\|حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى عَنْ عُبَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ سُوَيْدٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ}}. ابان بن تغلب و نضر بن سوید، هر دو از راویان ~~جلیل القدر~~ شیعی به شمار می‌آیند. ر. ک: احمد بن علی نجاشی، رجال النجاشی، ص۱۰؛ محمد بن حسن طوسی، رجال الطوسی، ص۳۴۵. به نظر می‌آید، محمد بن عیسی همان محمد بن عیسی بن عبید است که به اشتباه در نسخه‌های کنونی کتاب بصائر به صورت «محمد بن عیسی عن عبید» نوشته شده است؛ بدین دلیل که در میان کسانی که از نظر بن سوید روایت نقل کرده‌اند، نامی از «عبید» به چشم نمی‌خورد، اما «محمد بن عیسی بن عبید» در زمره آنهاست؛ ضمن آن‌که از جمله کسانی که محمد بن عیسی بن عبید از آنها روایت نقل کرده است، نضر بن سوید است. ر. ک: سید ابوالقاسم موسوی خویی، معجم رجال الحدیث، ج۲۰، ص۱۶۷. افزون بر آن، عنوان «عبید» بر ۴۸ راوی اطلاق شده است که در میان هیچ یک از ایشان، کسی که محمد بن عیسی از او روایتی نقل کرده یا آن‌که او از نضر بن سوید روایت نقل کرده باشد، وجود ندارد. ر. ک: سید ابوالقاسم موسوی خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۲، ص۵۰-۶۸. اینک با توجه به آن‌که محمد بن عیسی بن عبید از راویان ~~جلیل القدر~~ امامی به شمار می‌آید (ر. ک: احمد بن علی نجاشی، رجال النجاشی، ص۳۳۳)، به وثاقت روایت مزبور اطمینان حاصل می‌شود.</ref>، [[نقل]] می‌کند که روزی [[خدمت]] [[امام صادق]] {{ع}} شرفیاب شد، در حالی که مردی از [[کوفه]] نیز در محضر ایشان بود. [[مرد]] [[کوفی]] موظف بود [[مالی]] را [[خدمت]] [[امام]] برساند، اما او [[وظیفه]] خود را انجام نداده و در [[حقیقت]]، آن [[مال]] را [[پنهان]] کرده بود. [[امام]] {{ع}} به وی یادآور شد که او [[مال]] را برده و [[مال]] گم نشده است؛ اما [[فرد]] [[کوفی]] به [[خداوند]] قسم یاد کرد که چنین نکرده است. [[امام]] {{ع}} به [[ابان بن تغلب]] و زیاد رو کرد و فرمود:		از طریق تحلیل [[عقلی]] می‌توان گفت: [[خلیفه خدا]] باید عالم به [[علم الهی]] و [[خطاناپذیر]] نسبت به امور و مسائلی باشد که [[خداوند متعال]] بر عهده او نهاد است؛ بدین بیان که اگر [[خداوند متعال]] کسی را [[جانشین]] خود می‌سازد، لازم است به حسب حوزه مسئولیتی که به وی داده است، امکانات لازم را نیز به او داده باشد. از این‌رو، اگر کسی به طور مطلق [[جانشین]] و [[نماینده]] [[خدا]] روی [[زمین]] و میان آفریده‌های او باشد، بدین معناست که او محل مراجعه آفریدگان و پاسخ‌گوی نیازهای آنها‌ست؛ به گونه‌ای که مراجعه به وی همچون مراجعه به خود [[حضرت]] [[باری تعالی]] است؛ از این‌رو، [[سخن]] او سخن [[خدا]] و [[امر و نهی]] او نیز [[امر و نهی]] [[خداوند]] است. چنین تحلیلی از مفهوم [[خلیفه]]، لازمه‌اش آن است که [[خلیفه خدا]] [[علوم]] لازم برای پاسخ‌گویی به نیازهای آفریدگان را داشته باشد؛ از این‌رو، [[علم]] و [[دانش]] وی باید [[الهی]] و [[خطاناپذیر]] باشد، به گونه‌ای که [[مرجع]] [[علمی]] [[بندگان]] [[خداوند]] قرار گیرد. در این باره، [[ابان بن تغلب]]، به طریقی صحیح<ref>سند روایت در نسخه‌های کنونی کتاب بصائر الدرجات چنین است: {{عربی\|حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى عَنْ عُبَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ سُوَيْدٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ}}. ابان بن تغلب و نضر بن سوید، هر دو از راویان جلیل‌القدر شیعی به شمار می‌آیند. ر. ک: احمد بن علی نجاشی، رجال النجاشی، ص۱۰؛ محمد بن حسن طوسی، رجال الطوسی، ص۳۴۵. به نظر می‌آید، محمد بن عیسی همان محمد بن عیسی بن عبید است که به اشتباه در نسخه‌های کنونی کتاب بصائر به صورت «محمد بن عیسی عن عبید» نوشته شده است؛ بدین دلیل که در میان کسانی که از نظر بن سوید روایت نقل کرده‌اند، نامی از «عبید» به چشم نمی‌خورد، اما «محمد بن عیسی بن عبید» در زمره آنهاست؛ ضمن آن‌که از جمله کسانی که محمد بن عیسی بن عبید از آنها روایت نقل کرده است، نضر بن سوید است. ر. ک: سید ابوالقاسم موسوی خویی، معجم رجال الحدیث، ج۲۰، ص۱۶۷. افزون بر آن، عنوان «عبید» بر ۴۸ راوی اطلاق شده است که در میان هیچ یک از ایشان، کسی که محمد بن عیسی از او روایتی نقل کرده یا آن‌که او از نضر بن سوید روایت نقل کرده باشد، وجود ندارد. ر. ک: سید ابوالقاسم موسوی خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۲، ص۵۰-۶۸. اینک با توجه به آن‌که محمد بن عیسی بن عبید از راویان جلیل‌القدر امامی به شمار می‌آید (ر. ک: احمد بن علی نجاشی، رجال النجاشی، ص۳۳۳)، به وثاقت روایت مزبور اطمینان حاصل می‌شود.</ref>، [[نقل]] می‌کند که روزی [[خدمت]] [[امام صادق]] {{ع}} شرفیاب شد، در حالی که مردی از [[کوفه]] نیز در محضر ایشان بود. [[مرد]] [[کوفی]] موظف بود [[مالی]] را [[خدمت]] [[امام]] برساند، اما او [[وظیفه]] خود را انجام نداده و در [[حقیقت]]، آن [[مال]] را [[پنهان]] کرده بود. [[امام]] {{ع}} به وی یادآور شد که او [[مال]] را برده و [[مال]] گم نشده است؛ اما [[فرد]] [[کوفی]] به [[خداوند]] قسم یاد کرد که چنین نکرده است. [[امام]] {{ع}} به [[ابان بن تغلب]] و زیاد رو کرد و فرمود:
	{{متن حدیث\|أَنْتَ يَا أَبَانُ وَ أَنْتَ يَا زِيَادُ أَمَا وَ اللَّهِ لَوْ كُنْتُمَا أُمَنَاءَ اللَّهِ وَ خَلِيفَتَهُ فِي الْأَرْضِ وَ حُجَّتَهُ عَلَى خَلْقِهِ مَا خَفِيَ عَلَيْكُمَا مَا صَنَعَ بِالْمَالِ فَقَالَ الرَّجُلُ عِنْدَ ذَلِكَ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَدْ فَعَلْتُ وَ أَخَذْتُ الْمَالَ}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۱۲۲.</ref>. "تو ای ابان و تو ای زیاد! به [[خدا]] [[سوگند]]، اگر شما امینان [[خدا]] و [[خلیفه]] او روی [[زمین]] و [[حجت]] او بر خلقش بودید، بر شما مخفی نمی‌ماند که چه بر سر آن [[مال]] آمده است". پس از آن، [[مرد]] [[کوفی]] به خطای خود [[اذعان]] کرد. در [[حقیقت]]، این [[روایت]] بیانگر رابطه میان [[مقام]] خلیفة اللهی و [[علم الهی]] به امور [[بندگان]] [[خداوند]] است.		{{متن حدیث\|أَنْتَ يَا أَبَانُ وَ أَنْتَ يَا زِيَادُ أَمَا وَ اللَّهِ لَوْ كُنْتُمَا أُمَنَاءَ اللَّهِ وَ خَلِيفَتَهُ فِي الْأَرْضِ وَ حُجَّتَهُ عَلَى خَلْقِهِ مَا خَفِيَ عَلَيْكُمَا مَا صَنَعَ بِالْمَالِ فَقَالَ الرَّجُلُ عِنْدَ ذَلِكَ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَدْ فَعَلْتُ وَ أَخَذْتُ الْمَالَ}}<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۱۲۲.</ref>. "تو ای ابان و تو ای زیاد! به [[خدا]] [[سوگند]]، اگر شما امینان [[خدا]] و [[خلیفه]] او روی [[زمین]] و [[حجت]] او بر خلقش بودید، بر شما مخفی نمی‌ماند که چه بر سر آن [[مال]] آمده است". پس از آن، [[مرد]] [[کوفی]] به خطای خود [[اذعان]] کرد. در [[حقیقت]]، این [[روایت]] بیانگر رابطه میان [[مقام]] خلیفة اللهی و [[علم الهی]] به امور [[بندگان]] [[خداوند]] است.
	در [[تأیید]] مضمون فوق، می‌توان به [[روایت]] دیگری از [[امام صادق]] {{ع}} نیز استناد کرد. ایشان به [[عبد]] العزیز صائغ فرمودند: "آیا چنین [[فکر]] می‌کنی که [[خداوند]] کسی را به عنوان جلودار بر [[بندگان]] قرار می‌دهد و خلیفه‌ای را بر آنها می‌گمارد که چیزی از امورشان را بر او مخفی می‌دارد؟"<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۱۲۲. این روایت با سند دیگری نیز نقل شده است. ر. ک: محمد بن حسن طوسی، الامالی، ص۴۴۳-۴۴۴.</ref>		در [[تأیید]] مضمون فوق، می‌توان به [[روایت]] دیگری از [[امام صادق]] {{ع}} نیز استناد کرد. ایشان به [[عبد]] العزیز صائغ فرمودند: "آیا چنین [[فکر]] می‌کنی که [[خداوند]] کسی را به عنوان جلودار بر [[بندگان]] قرار می‌دهد و خلیفه‌ای را بر آنها می‌گمارد که چیزی از امورشان را بر او مخفی می‌دارد؟"<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۱۲۲. این روایت با سند دیگری نیز نقل شده است. ر. ک: محمد بن حسن طوسی، الامالی، ص۴۴۳-۴۴۴.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'ابن شهر آشوب' به 'ابن‌شهرآشوب'

2022-11-07T19:59:32Z

جایگزینی متن - 'ابن شهر آشوب' به 'ابن‌شهرآشوب'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۲۹
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	=== [[ولایت تکوینی]] ===		=== [[ولایت تکوینی]] ===
	بر اساس روایاتی که پیش‌تر [[نقل]] شد، [[خلافت الهی]] که از [[حضرت آدم]] {{ع}} آغاز شده، به [[امامان]] {{عم}} رسیده است؛ از این‌رو، می‌توان تمام آنچه برای [[خلفای الهی]]، در مباحث [[قرآنی]]، ثابت شد، برای ایشان نیز ثابت شده دانست. اگر به [[حضرت عیسی]] {{ع}} [[توانایی]] [[تصرف]] در کائنات، حتی زنده کردن [[مردگان]]، داده شد، از باب [[مقام]] خلیفة اللهی اوست. [[امام]] [[خلیفة الله]] است و بر اساس [[روایات معتبر]]، [[خداوند متعال]] حتی [[قدرت]] زنده کردن [[مردگان]] را نیز به او می‌دهد؛ چنان‌که به [[خلیفه]] خود، [[حضرت عیسی]] {{ع}} داده بود<ref>ر. ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، {{عربی\|باب في أن الأئمة {{عم}} أحيوا الموتى بإذن الله تعالى‏}}، ص۲۷۲-۲۷۴؛ محمد بن یعقوب کلینی، ‌الکافی، ج۳، ص۴۷۹؛ محمد بن جریر طبری (شیعی)، دلائل الامامة، ص۱۳۲؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة، ج۲، ص۱۹۷؛ ~~ابن شهر آشوب~~ مازندرانی، مناقب آل ابی طالب، ج۴، ص۳۰۱؛ محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۴۷، ص۷۹.</ref>.		بر اساس روایاتی که پیش‌تر [[نقل]] شد، [[خلافت الهی]] که از [[حضرت آدم]] {{ع}} آغاز شده، به [[امامان]] {{عم}} رسیده است؛ از این‌رو، می‌توان تمام آنچه برای [[خلفای الهی]]، در مباحث [[قرآنی]]، ثابت شد، برای ایشان نیز ثابت شده دانست. اگر به [[حضرت عیسی]] {{ع}} [[توانایی]] [[تصرف]] در کائنات، حتی زنده کردن [[مردگان]]، داده شد، از باب [[مقام]] خلیفة اللهی اوست. [[امام]] [[خلیفة الله]] است و بر اساس [[روایات معتبر]]، [[خداوند متعال]] حتی [[قدرت]] زنده کردن [[مردگان]] را نیز به او می‌دهد؛ چنان‌که به [[خلیفه]] خود، [[حضرت عیسی]] {{ع}} داده بود<ref>ر. ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، {{عربی\|باب في أن الأئمة {{عم}} أحيوا الموتى بإذن الله تعالى‏}}، ص۲۷۲-۲۷۴؛ محمد بن یعقوب کلینی، ‌الکافی، ج۳، ص۴۷۹؛ محمد بن جریر طبری (شیعی)، دلائل الامامة، ص۱۳۲؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة، ج۲، ص۱۹۷؛ ابن‌شهرآشوب مازندرانی، مناقب آل ابی طالب، ج۴، ص۳۰۱؛ محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۴۷، ص۷۹.</ref>.
	از سوی دیگر، [[خلیفة الله]] [[علم به اسماء]] را از [[خداوند]] فرا می‌گیرد؛ همان اسمایی که برخورداری از آنها [[توانایی]] [[تصرف]] در کائنات را در [[اختیار]] می‌نهد. [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} نیز در بیاناتشان از بهره‌مندی خود از [[اسم اعظم الهی]] سخن به میان آورده‌اند؛ چنان‌که [[امام باقر]] {{ع}} به [[جابر]] فرمود: "به [[راستی]] [[اسم اعظم]] [[خدا]] ۷۳ حرف است و همانا یک حرف از آن را [[آصف]] داشت و آن را به زبان آورد و [[زمین]] میان او و میان [[تخت بلقیس]] به هم درنوردید تا آن تخت به دستش رسید و سپس [[زمین]] به حال خود برگشت؛ این کار در کمتر از چشم بر هم زدن انجام شد؛ در حالی که ۷۲ حرف از [[اسم اعظم]] نزد ماست و یک حرف از آن مخصوص خداست که برای خویش درعلم [[غیب]] [[برگزیده]] است"<ref>{{متن حدیث\|عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ: إِنَّ اسْمَ اللَّهِ الْأَعْظَمَ عَلَى ثَلَاثَةٍ وَ سَبْعِينَ حَرْفاً- وَ إِنَّمَا كَانَ عِنْدَ آصَفَ مِنْهَا حَرْفٌ وَاحِدٌ فَتَكَلَّمَ بِهِ فَخُسِفَ بِالْأَرْضِ مَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ سَرِيرِ بِلْقِيسَ حَتَّى تَنَاوَلَ السَّرِيرَ بِيَدِهِ ثُمَّ عَادَتِ الْأَرْضُ كَمَا كَانَتْ أَسْرَعَ مِنْ طَرْفَةِ عَيْنٍ وَ نَحْنُ عِنْدَنَا مِنَ الِاسْمِ الْأَعْظَمِ اثْنَانِ وَ سَبْعُونَ حَرْفاً وَ حَرْفٌ وَاحِدٌ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَى اسْتَأْثَرَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَهُ}}. محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۳۰. گفتنی است، اگرچه این روایت به خودی خود به دلیل وجود شریس الوابشی که مجهول الحال است، معتبر نیست، به همین مضمون، روایات متعدد و مستفیض وجود دارد که از طریق تراکم ظنون، موجب اطمینان نسبی نسبت به صدور این محتوا از ائمه {{عم}} می‌شود. ر. ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۰۸-۲۱۷؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۲۹-۲۳۰.</ref>.		از سوی دیگر، [[خلیفة الله]] [[علم به اسماء]] را از [[خداوند]] فرا می‌گیرد؛ همان اسمایی که برخورداری از آنها [[توانایی]] [[تصرف]] در کائنات را در [[اختیار]] می‌نهد. [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} نیز در بیاناتشان از بهره‌مندی خود از [[اسم اعظم الهی]] سخن به میان آورده‌اند؛ چنان‌که [[امام باقر]] {{ع}} به [[جابر]] فرمود: "به [[راستی]] [[اسم اعظم]] [[خدا]] ۷۳ حرف است و همانا یک حرف از آن را [[آصف]] داشت و آن را به زبان آورد و [[زمین]] میان او و میان [[تخت بلقیس]] به هم درنوردید تا آن تخت به دستش رسید و سپس [[زمین]] به حال خود برگشت؛ این کار در کمتر از چشم بر هم زدن انجام شد؛ در حالی که ۷۲ حرف از [[اسم اعظم]] نزد ماست و یک حرف از آن مخصوص خداست که برای خویش درعلم [[غیب]] [[برگزیده]] است"<ref>{{متن حدیث\|عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ: إِنَّ اسْمَ اللَّهِ الْأَعْظَمَ عَلَى ثَلَاثَةٍ وَ سَبْعِينَ حَرْفاً- وَ إِنَّمَا كَانَ عِنْدَ آصَفَ مِنْهَا حَرْفٌ وَاحِدٌ فَتَكَلَّمَ بِهِ فَخُسِفَ بِالْأَرْضِ مَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ سَرِيرِ بِلْقِيسَ حَتَّى تَنَاوَلَ السَّرِيرَ بِيَدِهِ ثُمَّ عَادَتِ الْأَرْضُ كَمَا كَانَتْ أَسْرَعَ مِنْ طَرْفَةِ عَيْنٍ وَ نَحْنُ عِنْدَنَا مِنَ الِاسْمِ الْأَعْظَمِ اثْنَانِ وَ سَبْعُونَ حَرْفاً وَ حَرْفٌ وَاحِدٌ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَى اسْتَأْثَرَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَهُ}}. محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۳۰. گفتنی است، اگرچه این روایت به خودی خود به دلیل وجود شریس الوابشی که مجهول الحال است، معتبر نیست، به همین مضمون، روایات متعدد و مستفیض وجود دارد که از طریق تراکم ظنون، موجب اطمینان نسبی نسبت به صدور این محتوا از ائمه {{عم}} می‌شود. ر. ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۲۰۸-۲۱۷؛ محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۲۹-۲۳۰.</ref>.
	با توجه به آنچه گفته شد، می‌توان برخورداری از [[ولایت تکوینی]] را یکی دیگر از مؤلفه‌های معنایی [[خلیفة الله]] دانست<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۸۹.</ref>.		با توجه به آنچه گفته شد، می‌توان برخورداری از [[ولایت تکوینی]] را یکی دیگر از مؤلفه‌های معنایی [[خلیفة الله]] دانست<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۸۹.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:13:43Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T14:27:42Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۵۷
خط ۱: خط ۱:

{{نبوت}}
{{نبوت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[ویژگی‌های خلیفة الله]]''' است. "'''[[ویژگی‌های خلیفة الله]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[ویژگی‌های خلیفة الله در قرآن]] - [[ویژگی‌های خلیفة الله در حدیث]] - [[ویژگی‌های خلیفة الله در کلام اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط = ویژگی‌های خلیفة الله

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[ویژگی‌های خلیفة الله (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[ویژگی‌های خلیفة الله]]

| مداخل مرتبط = [[ویژگی‌های خلیفة الله در قرآن]] - [[ویژگی‌های خلیفة الله در حدیث]] - [[ویژگی‌های خلیفة الله در کلام اسلامی]]

| پرسش مرتبط = ویژگی‌های خلیفة الله (پرسش)

}}

==ویژگی‌های [[خلیفة الله]]==
==ویژگی‌های [[خلیفة الله]]==

[[پیامبران]] و [[امامان]] [[جانشینان]] [[خداوند متعال]] روی زمین‌اند. همان‌طور که در [[تبیین]] معنا [[شناختی]] این واژه به هنگام بررسی [[آیه خلافت]] [[حضرت آدم]]{{ع}} [[گذشت]]، [[جانشینی]] [[آدم]]{{ع}} از [[خداوند]] مطلق بوده و [[مقید]] به قیدی نشده است. در [[روایات]]، همچون [[روایت]] [[محمد بن اسحاق]] بن [[عمار]] از [[امام کاظم]]{{ع}}، نیز به این مفهوم اشاره شده است؛ با تأکید بر اینکه [[خلافت الهی]] [[امامان]] همچون [[خلافت]] [[حضرت آدم]]{{ع}} است. [[امام رضا]]{{ع}} نیز در روایتی که با سندهای متفاوتی [[نقل]] شده است، فرمودند: {{متن حدیث|إِنَّ الْإِمَامَةَ خِلَافَةُ اللَّهِ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۸. گفتنی است، اگرچه مرحوم کلینی این روایت را به صورت مرفوعه نقل کرده است، دیگر محدثان قرون نخستین، روایت مزبور را به صورت مسند از امام رضا{{ع}} نقل کرده‌اند. ر.ک: محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص۲۱۸؛ شیخ صدوق، الامالی، ص۶۷۶؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}} ج۱، ص۲۱۸؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۳۵۹.</ref>. از این‌رو، [[امامان]] به طور مطلق [[جانشینان]] [[خداوند]] روی زمین‌اند؛ بدین معنا که [[خلیفه خدا]]، [[جانشین]] او در تمام کارهایی است که او انجام می‌دهد، مگر آن‌که خود حوزه [[خلافت]] [[جانشین]] را [[مقید]] کرد باشد. بر اساس آنچه که بیان شد، می‌توان ویژگی‌هایی چند برای [[خلیفة الله]] برشمرد:
[[پیامبران]] و [[امامان]] [[جانشینان]] [[خداوند متعال]] روی زمین‌اند. همان‌طور که در [[تبیین]] معنا [[شناختی]] این واژه به هنگام بررسی [[آیه خلافت]] [[حضرت آدم]]{{ع}} [[گذشت]]، [[جانشینی]] [[آدم]]{{ع}} از [[خداوند]] مطلق بوده و [[مقید]] به قیدی نشده است. در [[روایات]]، همچون [[روایت]] [[محمد بن اسحاق]] بن [[عمار]] از [[امام کاظم]]{{ع}}، نیز به این مفهوم اشاره شده است؛ با تأکید بر اینکه [[خلافت الهی]] [[امامان]] همچون [[خلافت]] [[حضرت آدم]]{{ع}} است. [[امام رضا]]{{ع}} نیز در روایتی که با سندهای متفاوتی [[نقل]] شده است، فرمودند: {{متن حدیث|إِنَّ الْإِمَامَةَ خِلَافَةُ اللَّهِ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۸. گفتنی است، اگرچه مرحوم کلینی این روایت را به صورت مرفوعه نقل کرده است، دیگر محدثان قرون نخستین، روایت مزبور را به صورت مسند از امام رضا{{ع}} نقل کرده‌اند. ر.ک: محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص۲۱۸؛ شیخ صدوق، الامالی، ص۶۷۶؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}} ج۱، ص۲۱۸؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۳۵۹.</ref>. از این‌رو، [[امامان]] به طور مطلق [[جانشینان]] [[خداوند]] روی زمین‌اند؛ بدین معنا که [[خلیفه خدا]]، [[جانشین]] او در تمام کارهایی است که او انجام می‌دهد، مگر آن‌که خود حوزه [[خلافت]] [[جانشین]] را [[مقید]] کرد باشد. بر اساس آنچه که بیان شد، می‌توان ویژگی‌هایی چند برای [[خلیفة الله]] برشمرد:

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

2021-12-18T03:05:50Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۳۵
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	==پانویس==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده: مدخل]]		[[رده: مدخل]]
	[[رده: ویژگی‌های خلیفة الله در حدیث]]		[[رده: ویژگی‌های خلیفة الله در حدیث]]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-18T01:56:43Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۲۶
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	[[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} و [[امامان]] [[پاک]]{{عم}} در بیانات متعددی، با استفاده از تعبیر [[خلیفة الله]] به [[تبیین]] چیستی و [[حقیقت]] [[مقام امامت]] پرداخته‌اند. این مفهوم به طور مطلق و بدون تقیید در [[روایات]] به کار رفته است؛ از این‌رو، بیانگر [[جانشینی]] [[امامان]] در همه کارهای [[خداوند]]، از جمله [[شأن]] [[هدایتگری]]، [[مرجعیت دینی]] و [[رهبری اجتماعی]] است. این مفهوم دارای مقتضیات و لوازمی است که بر اساس آنها صفاتی ویژه برای [[ائمه]] [[اثبات]] می‌شود که از جمله آنها [[ولایت تکوینی]]، [[عصمت]]، [[عالم بودن به علم الهی]]، [[افضلیت]] و [[منصوب بودن]] از جانب [[خداوند]] است<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۸۷-۲۹۶.</ref>.		[[رسول گرامی اسلام]]{{صل}} و [[امامان]] [[پاک]]{{عم}} در بیانات متعددی، با استفاده از تعبیر [[خلیفة الله]] به [[تبیین]] چیستی و [[حقیقت]] [[مقام امامت]] پرداخته‌اند. این مفهوم به طور مطلق و بدون تقیید در [[روایات]] به کار رفته است؛ از این‌رو، بیانگر [[جانشینی]] [[امامان]] در همه کارهای [[خداوند]]، از جمله [[شأن]] [[هدایتگری]]، [[مرجعیت دینی]] و [[رهبری اجتماعی]] است. این مفهوم دارای مقتضیات و لوازمی است که بر اساس آنها صفاتی ویژه برای [[ائمه]] [[اثبات]] می‌شود که از جمله آنها [[ولایت تکوینی]]، [[عصمت]]، [[عالم بودن به علم الهی]]، [[افضلیت]] و [[منصوب بودن]] از جانب [[خداوند]] است<ref>[[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان]]، ص ۲۸۷-۲۹۶.</ref>.

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:291506008.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|'''معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان''']]		# [[پرونده:291506008.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|'''معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان''']]

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

2021-12-16T18:07:53Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{نبوت}} +{{نبوت}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۳۷
خط ۱:		خط ۱:

	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[ویژگی‌های خلیفة الله]]''' است. "'''[[ویژگی‌های خلیفة الله]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[ویژگی‌های خلیفة الله]]''' است. "'''[[ویژگی‌های خلیفة الله]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== # +==منابع== {{منابع}} # )

2021-12-16T12:31:28Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== # +==منابع== {{منابع}} # )

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۰۱
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	==منابع==		==منابع==
			{{منابع}}
	# [[پرونده:291506008.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|'''معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان''']]		# [[پرونده:291506008.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|'''معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

2021-12-16T10:05:51Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	==منابع==		==منابع==
	# [[پرونده:291506008.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|'''معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان''']]		# [[پرونده:291506008.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان (کتاب)\|'''معنا و چیستی امامت در قرآن سنت و آثار متکلمان''']]
			{{پایان منابع}}

	==پانویس==		==پانویس==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~ویژگی‌های خلیفة الله~~]]''' است. "'''~~[[ویژگی‌های خلیفة الله]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[ویژگی‌های خلیفة الله در قرآن]] - [[ویژگی‌های خلیفة الله در حدیث]] - [[ویژگی‌های خلیفة الله در کلام اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = ویژگی‌های خلیفة الله
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[ویژگی‌های خلیفة الله (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[ویژگی‌های خلیفة الله]]
			\| مداخل مرتبط = [[ویژگی‌های خلیفة الله در قرآن]] - [[ویژگی‌های خلیفة الله در حدیث]] - [[ویژگی‌های خلیفة الله در کلام اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = ویژگی‌های خلیفة الله (پرسش)
			}}
	==ویژگی‌های [[خلیفة الله]]==		==ویژگی‌های [[خلیفة الله]]==
	[[پیامبران]] و [[امامان]] [[جانشینان]] [[خداوند متعال]] روی زمین‌اند. همان‌طور که در [[تبیین]] معنا [[شناختی]] این واژه به هنگام بررسی [[آیه خلافت]] [[حضرت آدم]]{{ع}} [[گذشت]]، [[جانشینی]] [[آدم]]{{ع}} از [[خداوند]] مطلق بوده و [[مقید]] به قیدی نشده است. در [[روایات]]، همچون [[روایت]] [[محمد بن اسحاق]] بن [[عمار]] از [[امام کاظم]]{{ع}}، نیز به این مفهوم اشاره شده است؛ با تأکید بر اینکه [[خلافت الهی]] [[امامان]] همچون [[خلافت]] [[حضرت آدم]]{{ع}} است. [[امام رضا]]{{ع}} نیز در روایتی که با سندهای متفاوتی [[نقل]] شده است، فرمودند: {{متن حدیث\|إِنَّ الْإِمَامَةَ خِلَافَةُ اللَّهِ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۸. گفتنی است، اگرچه مرحوم کلینی این روایت را به صورت مرفوعه نقل کرده است، دیگر محدثان قرون نخستین، روایت مزبور را به صورت مسند از امام رضا{{ع}} نقل کرده‌اند. ر.ک: محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص۲۱۸؛ شیخ صدوق، الامالی، ص۶۷۶؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}} ج۱، ص۲۱۸؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۳۵۹.</ref>. از این‌رو، [[امامان]] به طور مطلق [[جانشینان]] [[خداوند]] روی زمین‌اند؛ بدین معنا که [[خلیفه خدا]]، [[جانشین]] او در تمام کارهایی است که او انجام می‌دهد، مگر آن‌که خود حوزه [[خلافت]] [[جانشین]] را [[مقید]] کرد باشد. بر اساس آنچه که بیان شد، می‌توان ویژگی‌هایی چند برای [[خلیفة الله]] برشمرد:		[[پیامبران]] و [[امامان]] [[جانشینان]] [[خداوند متعال]] روی زمین‌اند. همان‌طور که در [[تبیین]] معنا [[شناختی]] این واژه به هنگام بررسی [[آیه خلافت]] [[حضرت آدم]]{{ع}} [[گذشت]]، [[جانشینی]] [[آدم]]{{ع}} از [[خداوند]] مطلق بوده و [[مقید]] به قیدی نشده است. در [[روایات]]، همچون [[روایت]] [[محمد بن اسحاق]] بن [[عمار]] از [[امام کاظم]]{{ع}}، نیز به این مفهوم اشاره شده است؛ با تأکید بر اینکه [[خلافت الهی]] [[امامان]] همچون [[خلافت]] [[حضرت آدم]]{{ع}} است. [[امام رضا]]{{ع}} نیز در روایتی که با سندهای متفاوتی [[نقل]] شده است، فرمودند: {{متن حدیث\|إِنَّ الْإِمَامَةَ خِلَافَةُ اللَّهِ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۸. گفتنی است، اگرچه مرحوم کلینی این روایت را به صورت مرفوعه نقل کرده است، دیگر محدثان قرون نخستین، روایت مزبور را به صورت مسند از امام رضا{{ع}} نقل کرده‌اند. ر.ک: محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص۲۱۸؛ شیخ صدوق، الامالی، ص۶۷۶؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}} ج۱، ص۲۱۸؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج۲، ص۳۵۹.</ref>. از این‌رو، [[امامان]] به طور مطلق [[جانشینان]] [[خداوند]] روی زمین‌اند؛ بدین معنا که [[خلیفه خدا]]، [[جانشین]] او در تمام کارهایی است که او انجام می‌دهد، مگر آن‌که خود حوزه [[خلافت]] [[جانشین]] را [[مقید]] کرد باشد. بر اساس آنچه که بیان شد، می‌توان ویژگی‌هایی چند برای [[خلیفة الله]] برشمرد: