ویژگی امام در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* معنای عصمت */

2026-05-23T06:18:35Z

معنای عصمت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۸
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	برخی گفته‌اند: عصمت عبارت از [[قوه]] چیره نشدنی [[عقل]] با وجود [[قدرت]] بر همه [[معاصی]] مانند امکان خطا است، و عصمت به معنای [[اجبار]] [[خدای تعالی]] بر معصیت نیست؛ بلکه [[خداوند]] به شخص لطف می‌کند تا با وجود آن لطف، معصیت را به [[اختیار]] ترک کند؛ با اینکه بر انجام دادن آن قدرت دارد<ref>شبر، سید عبدالله، حق الیقین، ص۹۰.</ref>.		برخی گفته‌اند: عصمت عبارت از [[قوه]] چیره نشدنی [[عقل]] با وجود [[قدرت]] بر همه [[معاصی]] مانند امکان خطا است، و عصمت به معنای [[اجبار]] [[خدای تعالی]] بر معصیت نیست؛ بلکه [[خداوند]] به شخص لطف می‌کند تا با وجود آن لطف، معصیت را به [[اختیار]] ترک کند؛ با اینکه بر انجام دادن آن قدرت دارد<ref>شبر، سید عبدالله، حق الیقین، ص۹۰.</ref>.

	در [[روایات اهل‌بیت]]{{عم}} نیز عصمت به همین معنا به کار رفته است. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[معصوم]] کسی است که خودش را به وسیله خدای تعالی از همه گناهان حفظ کند. خداوند می‌فرماید: «هر کس به حفظ [[الهی]] بپیوندد، به [[یقین]] به [[راه راست]] [[هدایت]] شده است»<ref>آل عمران، آیه ۱۳۲.</ref>و<ref>شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص۱۳۲.</ref>.		در [[روایات اهل‌بیت]]{{عم}} نیز عصمت به همین معنا به کار رفته است. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: [[معصوم]] کسی است که خودش را به وسیله خدای تعالی از همه گناهان حفظ کند. خداوند می‌فرماید: «هر کس به حفظ [[الهی]] بپیوندد، به [[یقین]] به [[راه راست]] [[هدایت]] شده است»<ref>آل عمران، آیه ۱۳۲.</ref>.<ref>شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص۱۳۲.</ref>

	[[امام رضا]]{{ع}} می‌فرماید: [[امام]]، معصوم و مؤید و موفق و مورد [[تسدید الهی]] است که از خطاها و [[لغزش‌ها]] و [[انحراف]] در [[امان]] می‌ماند<ref>الکافی، ج۱، ص٢٠٣.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص۱۶۳.</ref>		[[امام رضا]]{{ع}} می‌فرماید: [[امام]]، معصوم و مؤید و موفق و مورد [[تسدید الهی]] است که از خطاها و [[لغزش‌ها]] و [[انحراف]] در [[امان]] می‌ماند<ref>الکافی، ج۱، ص٢٠٣.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص۱۶۳.</ref>

Jaafari در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۶

2026-05-20T08:06:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = ویژگی امام		\| موضوع مرتبط = ویژگی امام
	\| عنوان مدخل = ویژگی امام		\| عنوان مدخل = ویژگی امام
	\| مداخل مرتبط = [[ویژگی امام در قرآن]] - [[ویژگی امام در حدیث]] - [[ویژگی امام در تفسیر و علوم قرآنی]] - [[ویژگی امام در کلام اسلامی]] - [[ویژگی امام در عرفان اسلامی]] - [[ویژگی امام در فلسفه اسلامی]] - [[ویژگی امام در فقه سیاسی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره علوی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره رضوی]] - [[ویژگی امام در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ویژگی امام از دیدگاه اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = [[ویژگی امام در قرآن]] - [[ویژگی امام در حدیث]] - [[ویژگی امام در تفسیر و علوم قرآنی]] - [[ویژگی امام در نهج البلاغه]] - [[ویژگی امام در کلام اسلامی]] - [[ویژگی امام در عرفان اسلامی]] - [[ویژگی امام در فلسفه اسلامی]] - [[ویژگی امام در فقه سیاسی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره علوی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره رضوی]] - [[ویژگی امام در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ویژگی امام از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani در ‏۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۳۶

2025-04-08T04:36:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۶
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = ویژگی امام		\| موضوع مرتبط = ویژگی امام
	\| عنوان مدخل = ویژگی امام		\| عنوان مدخل = ویژگی امام
	\| مداخل مرتبط = [[ویژگی امام در قرآن]] - [[ویژگی امام در حدیث]] - [[ویژگی امام در کلام اسلامی]] - [[ویژگی امام در عرفان اسلامی]] - [[ویژگی امام در فلسفه اسلامی]] - [[ویژگی امام در فقه سیاسی]] - [[ویژگی امام در ~~فرهنگ~~ و ~~معارف انقلاب اسلامی~~]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره ~~علوی~~]] - [[ویژگی امام در معارف ~~و سیره رضوی~~]] - [[ویژگی امام از دیدگاه اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = [[ویژگی امام در قرآن]] - [[ویژگی امام در حدیث]] - [[ویژگی امام در تفسیر و علوم قرآنی]] - [[ویژگی امام در کلام اسلامی]] - [[ویژگی امام در عرفان اسلامی]] - [[ویژگی امام در فلسفه اسلامی]] - [[ویژگی امام در فقه سیاسی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره علوی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره رضوی]] - [[ویژگی امام در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ویژگی امام از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۲

2024-02-22T09:42:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = ویژگی امام		\| موضوع مرتبط = ویژگی امام
	\| عنوان مدخل = ویژگی امام		\| عنوان مدخل = ویژگی امام
	\| مداخل مرتبط = [[ویژگی امام در قرآن]] - [[ویژگی امام در حدیث]] - [[ویژگی امام در کلام اسلامی]] - [[ویژگی امام در عرفان اسلامی]] - [[ویژگی امام در فلسفه اسلامی]] - [[ویژگی امام در فقه سیاسی]] - [[ویژگی امام در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره علوی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره رضوی]]		\| مداخل مرتبط = [[ویژگی امام در قرآن]] - [[ویژگی امام در حدیث]] - [[ویژگی امام در کلام اسلامی]] - [[ویژگی امام در عرفان اسلامی]] - [[ویژگی امام در فلسفه اسلامی]] - [[ویژگی امام در فقه سیاسی]] - [[ویژگی امام در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره علوی]] - [[ویژگی امام در معارف و سیره رضوی]] - [[ویژگی امام از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* پانویس */

2023-11-01T18:18:22Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۴۸
خط ۱۶۵:		خط ۱۶۵:

	[[رده:ویژگی‌های امام]]		[[رده:ویژگی‌های امام]]
	~~[[رده:مدخل‌های تلخیص شده]]~~

Bahmani: /* پانویس */

2023-11-01T15:21:21Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۵۱
خط ۱۶۵:		خط ۱۶۵:

	[[رده:ویژگی‌های امام]]		[[رده:ویژگی‌های امام]]
			[[رده:مدخل‌های تلخیص شده]]

Bahmani: /* عالم بودن */

2023-11-01T09:07:33Z

عالم بودن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۷
خط ۷:		خط ۷:

	==[[عالم بودن]]==		==[[عالم بودن]]==
	از [[شئون]] و [[وظایف]] مهم [[امام]]، [[حفظ]] [[دین الهی]] و [[اصلاح امور مردم]] است، و این امر بدون [[آگاهی]] کامل از [[دین]] امکان‌پذیر نیست. [[خدای تعالی]] می‌فرماید: آیا کسی که به سوی [[حق]] [[هدایت]] می‌کند، سزاوار [[پیروی]] است یا کسی که خود هدایت نمی‌شود مگر اینکه هدایتش کنند؟ شما را چه شده است؟ چگونه [[حکم]] می‌کنید<ref>یونس، آیه ۳۵.</ref>؟		از [[شئون]] و [[وظایف]] مهم [[امام]]، [[حفظ]] [[دین الهی]] و اصلاح امور مردم است، و این امر بدون [[آگاهی]] کامل از [[دین]] امکان‌پذیر نیست. [[خدای تعالی]] می‌فرماید: آیا کسی که به سوی [[حق]] [[هدایت]] می‌کند، سزاوار [[پیروی]] است یا کسی که خود هدایت نمی‌شود مگر اینکه هدایتش کنند؟ شما را چه شده است؟ چگونه [[حکم]] می‌کنید<ref>یونس، آیه ۳۵.</ref>؟

	[[امیرمؤمنان]]{{ع}} می‌فرماید: سزاوارترین [[مردم]] به [[سرپرستی]] امور مردم، قوی‌ترین آنها بر آن و [[داناترین]] مردم به [[امر الهی]] درباره آن است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۷۳.</ref>. ما چراغ‌های [[علم]] هستیم. آنگاه که یکی از ما رفت، دیگری ظاهر می‌شود. کسی که از ما پیروی کند، [[گمراه]] نمی‌شود و آنکه ما را [[انکار]] کند، هدایت نمی‌یابد<ref>الخصال، ص۱۶۳.</ref>.		[[امیرمؤمنان]]{{ع}} می‌فرماید: سزاوارترین [[مردم]] به [[سرپرستی]] امور مردم، قوی‌ترین آنها بر آن و [[داناترین]] مردم به [[امر الهی]] درباره آن است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۷۳.</ref>. ما چراغ‌های [[علم]] هستیم. آنگاه که یکی از ما رفت، دیگری ظاهر می‌شود. کسی که از ما پیروی کند، [[گمراه]] نمی‌شود و آنکه ما را [[انکار]] کند، هدایت نمی‌یابد<ref>الخصال، ص۱۶۳.</ref>.

Bahmani در ‏۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۷

2023-11-01T09:07:21Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* دیگر ویژگی‌های امام */

2023-11-01T09:02:23Z

دیگر ویژگی‌های امام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۲
خط ۱۵۸:		خط ۱۵۸:

	==دیگر [[ویژگی‌های امام]]==		==دیگر [[ویژگی‌های امام]]==
	از [[سخنان امام علی]]{{ع}} ویژگی‌های دیگری نیز برای [[امام]] استفاده می‌شود. یکی اینکه امام باید قوی‌ترین [[مردم]] برای این امر باشد: {{متن حدیث\|إِنَّ أَحَقَ النَّاسِ بِهَذَا الْأَمْرِ أَقْوَاهُمْ عَلَيْهِ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۷۳.</ref>؛ «همانا سزاوارترین مردم بر این امر، قوی‌ترین آنها بر آن است». امام در روایتی دیگر به دو صفت [[سخاوت]] و [[شجاعت]] اشاره کرده، می‌فرماید: «از بزرگ‌ترین حدود [[ولایت امام]] [[واجب‌الطاعه]] این است که [[سخاوتمندترین]] مردم و [[شجاع‌ترین]] آنها باشد». حضرت در توضیح [[حکمت]] این دو می‌افزاید:		از سخنان امام علی{{ع}} ویژگی‌های دیگری نیز برای [[امام]] استفاده می‌شود. یکی اینکه امام باید قوی‌ترین [[مردم]] برای این امر باشد: {{متن حدیث\|إِنَّ أَحَقَ النَّاسِ بِهَذَا الْأَمْرِ أَقْوَاهُمْ عَلَيْهِ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۷۳.</ref>؛ «همانا سزاوارترین مردم بر این امر، قوی‌ترین آنها بر آن است». امام در روایتی دیگر به دو صفت [[سخاوت]] و [[شجاعت]] اشاره کرده، می‌فرماید: «از بزرگ‌ترین حدود [[ولایت امام]] [[واجب‌الطاعه]] این است که سخاوتمندترین مردم و شجاع‌ترین آنها باشد». حضرت در توضیح [[حکمت]] این دو می‌افزاید: علت اینکه امام باید سخاوتمندترین مردم باشد، این است که او صندوق‌دار [[مسلمانان]] است و [[امین]] آنها بر [[اموال]] و غنایمشان به شمار می‌رود، و اگر [[سخاوت]] نداشته باشد، نفس او به اموال آنان [[اشتیاق]] می‌یابد و آنها را برای خود برمی‌دارد، و [[حکمت]] اینکه [[امام]] باید [[شجاع‌ترین]] [[مردم]] باشد، این است که او [[مرجع]] [[مسلمانان]] است و در [[جنگ‌ها]] به او مراجعه می‌کنند، و اگر شجاع‌ترین آنها نباشد، [[ترس]] او را فرا می‌گیرد و از [[جنگ]] می‌گریزد و [[مردمان]] را به کشتن می‌دهد و به [[زحمت]] می‌اندازد<ref>بحار الانوار، ج۶۸، ص۳۹۰-۳۸۹.</ref>.
	علت اینکه امام باید سخاوتمندترین مردم باشد، این است که او صندوق‌دار [[مسلمانان]] است و [[امین]] آنها بر [[اموال]] و غنایمشان به شمار می‌رود، و اگر [[سخاوت]] نداشته باشد، نفس او به اموال آنان [[اشتیاق]] می‌یابد و آنها را برای خود برمی‌دارد، و [[حکمت]] اینکه [[امام]] باید [[شجاع‌ترین]] [[مردم]] باشد، این است که او [[مرجع]] [[مسلمانان]] است و در [[جنگ‌ها]] به او مراجعه می‌کنند، و اگر شجاع‌ترین آنها نباشد، [[ترس]] او را فرا می‌گیرد و از [[جنگ]] می‌گریزد و [[مردمان]] را به کشتن می‌دهد و به [[زحمت]] می‌اندازد<ref>بحار الانوار، ج۶۸، ص۳۹۰-۳۸۹.</ref>.
	دیگر اینکه امام باید [[زاهدترین]] مردم باشد و در [[لذایذ دنیا]] غوطه‌ور نشود و همسان فقیرترین مردم [[زندگی]] کند؛ همان‌گونه که [[امام علی]]{{ع}} فرموده است:		دیگر اینکه امام باید [[زاهدترین]] مردم باشد و در [[لذایذ دنیا]] غوطه‌ور نشود و همسان فقیرترین مردم [[زندگی]] کند؛ همان‌گونه که [[امام علی]]{{ع}} فرموده است: [[خداوند]] بر [[پیشوایان]] [[دادگر]] [[واجب]] کرده است تا خود را با مردم [[ناتوان]] برابر نهند تا مستمندی، [[تنگدست]] را به [[هیجان]] نیارد و به [[طغیان]] واندارد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۹.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص ۱۸۰.</ref>
	[[خداوند]] بر [[پیشوایان]] [[دادگر]] [[واجب]] کرده است تا خود را با مردم [[ناتوان]] برابر نهند تا مستمندی، [[تنگدست]] را به [[هیجان]] نیارد و به [[طغیان]] واندارد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۹.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]] ص ۱۸۰.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* ادله منصوب بودن امام */

2023-11-01T09:01:46Z

ادله منصوب بودن امام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۱
خط ۱۰۲:		خط ۱۰۲:
	پس ادعای [[شیعه]] آن است که [[مردم]] هیچ‌گونه حقی در [[انتخاب امام]] و [[خلیفه]] ندارند، و این فقط [[حق]] [[خدای متعال]] است که باید [[امام]] را برگزیند و [[نصب]] کند. این دو [[انتخاب]] با همدیگر قابل مقایسه نیستند تا بگوییم [[اختیار]] [[خداوند]] از [[انتخاب مردم]] بهتر است، بلکه مردم زمانی حق انتخاب می‌یابند که [[خدای سبحان]] چنین حقی را به آنها بدهد، و [[اعتقاد شیعه]] بر آن است که چنین حقی در امر [[خلافت]] از سوی [[خدا]] به مردم داده نشده است. پس این که [[ابن سینا]] می‌گوید: «خلافت با [[نص الهی]] به حق نزدیک‌تر است؛ زیرا در این صورت افتراق و [[اغتشاش]] و [[اختلاف]] پیش نمی‌آید»<ref>ابن سینا، الشفاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref> درست نیست؛ زیرا خلافت با انتخاب مردم یا [[اهل حل و عقد]] که گزینه مقابل [[تنصیص]] [[الهی]] است، امری [[باطل]]، بلکه از نظر [[امام رضا]]{{ع}} ناممکن می‌نماید<ref>ر.ک: الکافی، ج۱، ص۲۰۳-۱۹۹.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]] ص ۱۶۸.</ref>.		پس ادعای [[شیعه]] آن است که [[مردم]] هیچ‌گونه حقی در [[انتخاب امام]] و [[خلیفه]] ندارند، و این فقط [[حق]] [[خدای متعال]] است که باید [[امام]] را برگزیند و [[نصب]] کند. این دو [[انتخاب]] با همدیگر قابل مقایسه نیستند تا بگوییم [[اختیار]] [[خداوند]] از [[انتخاب مردم]] بهتر است، بلکه مردم زمانی حق انتخاب می‌یابند که [[خدای سبحان]] چنین حقی را به آنها بدهد، و [[اعتقاد شیعه]] بر آن است که چنین حقی در امر [[خلافت]] از سوی [[خدا]] به مردم داده نشده است. پس این که [[ابن سینا]] می‌گوید: «خلافت با [[نص الهی]] به حق نزدیک‌تر است؛ زیرا در این صورت افتراق و [[اغتشاش]] و [[اختلاف]] پیش نمی‌آید»<ref>ابن سینا، الشفاء، ج۱، ص۴۵۲.</ref> درست نیست؛ زیرا خلافت با انتخاب مردم یا [[اهل حل و عقد]] که گزینه مقابل [[تنصیص]] [[الهی]] است، امری [[باطل]]، بلکه از نظر [[امام رضا]]{{ع}} ناممکن می‌نماید<ref>ر.ک: الکافی، ج۱، ص۲۰۳-۱۹۹.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]] ص ۱۶۸.</ref>.

	===[[ادله]] [[منصوب بودن امام]]===		===[[ادله]] منصوب بودن امام===
	====[[مالکیت مطلق خدا]]====		====مالکیت مطلق خدا====
	چنان‌که گفتیم، [[امامت]] و [[خلافت]]، [[سرپرستی]] امور [[دین]] و دنیای [[مسلمانان]] پس از [[رحلت پیامبر]] است، و [[خلیفه]]، [[مقام]] [[سلطنت]] و [[امر و نهی]] بر مسلمانان را دارد و [[پیروی]] از او به طور مطلق بر آنان [[واجب]] است، و سلطنت و مقام امر و نهی، [[حق]] خاص [[خدای تعالی]] است و هیچ‌کس بدون [[اذن]] و عطای او چنین حقی ندارد.		چنان‌که گفتیم، [[امامت]] و [[خلافت]]، [[سرپرستی]] امور [[دین]] و دنیای [[مسلمانان]] پس از [[رحلت پیامبر]] است، و [[خلیفه]]، [[مقام]] [[سلطنت]] و [[امر و نهی]] بر مسلمانان را دارد و [[پیروی]] از او به طور مطلق بر آنان [[واجب]] است، و سلطنت و مقام امر و نهی، [[حق]] خاص [[خدای تعالی]] است و هیچ‌کس بدون [[اذن]] و عطای او چنین حقی ندارد.
	[[خداوند]] می‌فرماید:		[[خداوند]] می‌فرماید: