ویژگی امام در نهج البلاغه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۰

2026-05-23T07:30:21Z

Bahmani: /* خاستگاه علوم غیبی */

2026-05-23T07:17:22Z

خاستگاه علوم غیبی

Bahmani: /* علم غیب ذاتی، ویژه خدا */

2026-05-23T07:13:42Z

علم غیب ذاتی، ویژه خدا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۳
خط ۱۲۹:		خط ۱۲۹:
	نزد [[امام علی]]{{ع}} آنکه در [[ذات]] خود [[آگاه]] از نهان‌ها است و این [[دانش]] را از دیگری فرا نگرفته است، کسی جز [[خدای تعالی]] نیست: {{متن حدیث\|الْعَالِمِ بِلَا اكْتِسَابٍ وَ لَا ازْدِيَادٍ وَ لَا عِلْمٍ مُسْتَفَادٍ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ٢١٣، ص٢۴۵.</ref>؛ «[[دانا]] است بی‌اندوختن و افزودن دانش، و نه دانشی فرا گرفته به [[کوشش]]». از این‌رو، [[آدمیان]] هر چند دیوارهای [[زمان]] و مکان را - به [[اذن الهی]] - فرو ریزند و به [[رازگشایی]] از گذشته و [[پیش‌گویی]] [[آینده]] بپردازند، سزاوار آن نیستند که به گونه مطلق، دانای [[نهان]] به شمار آیند. بر این اساس، [[امام]] در پاسخ به کسی که از [[اخبار غیبی]] آن حضرت به شگفت آمده بود و گویا از [[علم غیب]]، تصویری جز دانش ذاتی و غیر اکتسابی نداشت، فرمود: {{متن حدیث\|لَيْسَ هُوَ بِعِلْمِ غَيْبٍ وَ إِنَّمَا هُوَ تَعَلُّمٌ مِنْ ذِي عِلْمٍ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۲۸، ص۱۲۷.</ref>؛ «این، علم غیب نیست؛ [[علمی]] است که از دارنده [[علم]] آموخته شده است».		نزد [[امام علی]]{{ع}} آنکه در [[ذات]] خود [[آگاه]] از نهان‌ها است و این [[دانش]] را از دیگری فرا نگرفته است، کسی جز [[خدای تعالی]] نیست: {{متن حدیث\|الْعَالِمِ بِلَا اكْتِسَابٍ وَ لَا ازْدِيَادٍ وَ لَا عِلْمٍ مُسْتَفَادٍ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ٢١٣، ص٢۴۵.</ref>؛ «[[دانا]] است بی‌اندوختن و افزودن دانش، و نه دانشی فرا گرفته به [[کوشش]]». از این‌رو، [[آدمیان]] هر چند دیوارهای [[زمان]] و مکان را - به [[اذن الهی]] - فرو ریزند و به [[رازگشایی]] از گذشته و [[پیش‌گویی]] [[آینده]] بپردازند، سزاوار آن نیستند که به گونه مطلق، دانای [[نهان]] به شمار آیند. بر این اساس، [[امام]] در پاسخ به کسی که از [[اخبار غیبی]] آن حضرت به شگفت آمده بود و گویا از [[علم غیب]]، تصویری جز دانش ذاتی و غیر اکتسابی نداشت، فرمود: {{متن حدیث\|لَيْسَ هُوَ بِعِلْمِ غَيْبٍ وَ إِنَّمَا هُوَ تَعَلُّمٌ مِنْ ذِي عِلْمٍ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۲۸، ص۱۲۷.</ref>؛ «این، علم غیب نیست؛ [[علمی]] است که از دارنده [[علم]] آموخته شده است».

	گستره [[علم خداوند]] همه چیز را در بر می‌گیرد، به گونه‌ای که شمار قطره‌های [[باران]] و [[ستارگان]] [[آسمان]] را می‌داند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۷۸، ص۱۸۶.</ref>. از این‌رو، جای [[شگفتی]] نیست اگر شمار موهای سر [[انسانی]] را به [[بنده]] برگزیده‌اش بیاموزد<ref>ر.ک: ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج١٠، ص١۴.</ref>. [[ابوذر غفاری]] همراه با امام علی{{ع}} از جایی می‌گذشت که با انبوهی از مورچگان روبه‌رو گشت. [[ابوذر]] از روی شگفتی گفت: «چه بزرگ است خدایی که شمار اینها را می‌داند!» امام فرمود: «به جای این سخن، بگو: چه بزرگ است آفریدگارشان! زیرا [[سوگند]] به خدایی که تو را پدید آورد، من [نیز] به [[اذن خداوند]]، شمار این مورچگان را می‌دانم و نر و ماده‌شان را از هم باز می‌شناسم»<ref>شرف الدین استر آبادی، علی، تأویل الآیات الظاهره، ج۲، ص۴٩٠.</ref>. همچنین، اگر [[امیرمؤمنان]]{{ع}} از درون آدمیان خبر می‌دهد و [[دوست]] را از [[دشمن]] می‌شناسد<ref>ر.ک: کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۴٣٨؛ فیض کاشانی، ملامحسن، الوافی، ج۳، ص۵۴٣؛ حرعاملی، محمد، اثبات الهداة، ج۲، ص۴٩۵، ۴۶٠، ۴۵٧.</ref>، خود، بر این [[حقیقت]] پای می‌فشارد که آن را از [[خزانه]] [[علم خداوندی]] به دست آورده است؛ خدایی که «بر هر چه پوشیده است، [[دانا]] است و هر [[راز]] نزد او هویدا است»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۳۲، ص۱۳۰.</ref>.<ref>[[~~عزت‌الله فرشادفر~~\|~~فرشادفر، عزت‌الله~~]]، [[~~امامت در نهج البلاغه~~ (کتاب)\|~~امامت در نهج البلاغه~~]]، ص ۹۴.</ref>		گستره [[علم خداوند]] همه چیز را در بر می‌گیرد، به گونه‌ای که شمار قطره‌های [[باران]] و [[ستارگان]] [[آسمان]] را می‌داند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۷۸، ص۱۸۶.</ref>. از این‌رو، جای [[شگفتی]] نیست اگر شمار موهای سر [[انسانی]] را به [[بنده]] برگزیده‌اش بیاموزد<ref>ر.ک: ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج١٠، ص١۴.</ref>. [[ابوذر غفاری]] همراه با امام علی{{ع}} از جایی می‌گذشت که با انبوهی از مورچگان روبه‌رو گشت. [[ابوذر]] از روی شگفتی گفت: «چه بزرگ است خدایی که شمار اینها را می‌داند!» امام فرمود: «به جای این سخن، بگو: چه بزرگ است آفریدگارشان! زیرا [[سوگند]] به خدایی که تو را پدید آورد، من [نیز] به [[اذن خداوند]]، شمار این مورچگان را می‌دانم و نر و ماده‌شان را از هم باز می‌شناسم»<ref>شرف الدین استر آبادی، علی، تأویل الآیات الظاهره، ج۲، ص۴٩٠.</ref>. همچنین، اگر [[امیرمؤمنان]]{{ع}} از درون آدمیان خبر می‌دهد و [[دوست]] را از [[دشمن]] می‌شناسد<ref>ر.ک: کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۴٣٨؛ فیض کاشانی، ملامحسن، الوافی، ج۳، ص۵۴٣؛ حرعاملی، محمد، اثبات الهداة، ج۲، ص۴٩۵، ۴۶٠، ۴۵٧.</ref>، خود، بر این [[حقیقت]] پای می‌فشارد که آن را از [[خزانه]] [[علم خداوندی]] به دست آورده است؛ خدایی که «بر هر چه پوشیده است، [[دانا]] است و هر راز نزد او هویدا است»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۳۲، ص۱۳۰.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)\| مقاله «علم غیب امام»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص ۳۴۲.</ref>

	===معصومان و برخورداری از علوم غیبی===		===معصومان و برخورداری از علوم غیبی===
خط ۱۴۷:		خط ۱۴۷:

	[[علم خدا]] بر دو گونه است: [[علمی]] که آن را برای خود برگزیده، هیچ پیامبر و فرشته‌ای را از آن آگاه نمی‌سازد و... علمی که آن را به [[فرشتگان]] می‌آموزد و آنان، در [[اختیار]] پیامبر و [[اهل]] بیتش می‌نهند و بزرگ و کوچک این [[خاندان]] تا قیامت از آن بهره می‌برند<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج٢۶، ص١٠٢.</ref>.		[[علم خدا]] بر دو گونه است: [[علمی]] که آن را برای خود برگزیده، هیچ پیامبر و فرشته‌ای را از آن آگاه نمی‌سازد و... علمی که آن را به [[فرشتگان]] می‌آموزد و آنان، در [[اختیار]] پیامبر و [[اهل]] بیتش می‌نهند و بزرگ و کوچک این [[خاندان]] تا قیامت از آن بهره می‌برند<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج٢۶، ص١٠٢.</ref>.
	در دیدگاه [[امام علی]]{{ع}} اهل بیت همان [[راسخان]] در علم‌اند که [[قرآن]] آنان را می‌ستاید<ref>نهج البلاغه، خطبه ١۴۴، ص١۴٠.</ref>؛ دانش در پرتو آنان نیرو و [[حیات]] می‌گیرد و [[جهل و نادانی]] در پی حضورشان به سرای نیستی می‌رود<ref>{{متن حدیث\|فَإِنَّهُمْ عَيْشُ الْعِلْمِ وَ مَوْتُ الْجَهْلِ}}. (نهج البلاغه، خطبه ١۴٧، ص١۴۴ و خطبه ٢٣٩، ص٢۶٨)</ref> و کسی از آنان آگاه‌تر نیست تا چیزی بدانان بیاموزد<ref>حر عاملی، محمد، اثبات الهداة، ج۱، ص۶٣١.</ref> و کوتاه سخن آنکه «[[راز]] [[پیامبر]] بدان‌ها سپرده است و هرکس آنان را پناه گیرد به [[حق]] راه برده است. مخزن [[علم]] پیامبرند و [[احکام شریعت]] او را بیان‌گر»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲، ص۹.</ref>. نکتة درخور توجه آن است که این [[علوم]] به گونه‌ای نیستند که از راه [[تعلیم]] حاصل آیند؛ بلکه اتصال با عالمی دیگر می‌خواهند و [[همنشینی با فرشتگان]]: {{متن حدیث\|نَحْنُ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَحَطُّ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ مَعَادِنُ الْعِلْمِ وَ يَنَابِيعُ الْحُكْمِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹، ص١٠۶؛ نیز ر.ک: کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>؛ «ما [[درخت]] نبوتیم و فرود آمدگاه [[رسالت]]، و جای آمد و شد [[فرشتگان]] [[رحمت]] و کان‌های دانش و چشمه‌سارهای [[بینش]]».<ref>[[~~عزت‌الله فرشادفر~~\|~~فرشادفر، عزت‌الله~~]]، [[~~امامت در نهج البلاغه~~ (کتاب)\|~~امامت در نهج البلاغه~~]]، ~~ص ۹۵~~.</ref>		در دیدگاه [[امام علی]]{{ع}} اهل بیت همان [[راسخان]] در علم‌اند که [[قرآن]] آنان را می‌ستاید<ref>نهج البلاغه، خطبه ١۴۴، ص١۴٠.</ref>؛ دانش در پرتو آنان نیرو و [[حیات]] می‌گیرد و [[جهل و نادانی]] در پی حضورشان به سرای نیستی می‌رود<ref>{{متن حدیث\|فَإِنَّهُمْ عَيْشُ الْعِلْمِ وَ مَوْتُ الْجَهْلِ}}. (نهج البلاغه، خطبه ١۴٧، ص١۴۴ و خطبه ٢٣٩، ص٢۶٨)</ref> و کسی از آنان آگاه‌تر نیست تا چیزی بدانان بیاموزد<ref>حر عاملی، محمد، اثبات الهداة، ج۱، ص۶٣١.</ref> و کوتاه سخن آنکه «[[راز]] [[پیامبر]] بدان‌ها سپرده است و هرکس آنان را پناه گیرد به [[حق]] راه برده است. مخزن [[علم]] پیامبرند و [[احکام شریعت]] او را بیان‌گر»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲، ص۹.</ref>. نکتة درخور توجه آن است که این [[علوم]] به گونه‌ای نیستند که از راه [[تعلیم]] حاصل آیند؛ بلکه اتصال با عالمی دیگر می‌خواهند و [[همنشینی با فرشتگان]]: {{متن حدیث\|نَحْنُ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَحَطُّ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِكَةِ وَ مَعَادِنُ الْعِلْمِ وَ يَنَابِيعُ الْحُكْمِ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹، ص١٠۶؛ نیز ر.ک: کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۲۱.</ref>؛ «ما [[درخت]] نبوتیم و فرود آمدگاه [[رسالت]]، و جای آمد و شد [[فرشتگان]] [[رحمت]] و کان‌های دانش و چشمه‌سارهای [[بینش]]»<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)\| مقاله «علم غیب امام»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص۳۴۳ ـ ۳۴۶.</ref>.

	==خاستگاه علوم غیبی==		==خاستگاه علوم غیبی==

Bahmani: /* معنای لغوی غیب */

2026-05-23T06:59:14Z

معنای لغوی غیب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۳:
	نمونه‌ای دیگر از این کاربرد را در سخنان [[امیر بیان]]، علی{{ع}} پی می‌گیریم و واژه‌شناسی را بهانه‌ای برای بهره‌مندی از پندهای [[حکیمانه]] می‌سازیم: {{متن حدیث\|مَنْ لَا يَنْفَعُهُ حَاضِرُ لُبِّهِ فَعَازِبُهُ عَنْهُ أَعْجَزُ وَ غَائِبُهُ أَعْوَزُ...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۲۰، ص۱۱۸.</ref>؛ «آن را که سودش ندهد خردی که دارد، چگونه از خردی که با او نیست [[سود]] بردارد، که آن غایب، ناتوان‌تر است از آن چه پیدا است، و آن پنهان، محتاج‌تر است از آن چه هویدا است».		نمونه‌ای دیگر از این کاربرد را در سخنان [[امیر بیان]]، علی{{ع}} پی می‌گیریم و واژه‌شناسی را بهانه‌ای برای بهره‌مندی از پندهای [[حکیمانه]] می‌سازیم: {{متن حدیث\|مَنْ لَا يَنْفَعُهُ حَاضِرُ لُبِّهِ فَعَازِبُهُ عَنْهُ أَعْجَزُ وَ غَائِبُهُ أَعْوَزُ...}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۲۰، ص۱۱۸.</ref>؛ «آن را که سودش ندهد خردی که دارد، چگونه از خردی که با او نیست [[سود]] بردارد، که آن غایب، ناتوان‌تر است از آن چه پیدا است، و آن پنهان، محتاج‌تر است از آن چه هویدا است».
	لغت شناسان برای این نکته پای می‌فشارند که نهان بودن از دیدگان، به معنای پنهان بودن از [[دل]] و [[جان]] نیست؛ الغیب ما غاب عن العیون و ان کان مُحصلاً فی القلوب. بنابراین، [[ایمان به غیب]]، [[پذیرفتن]] اموری است نادیدنی که وجود آنها با دلایلی همچون [[عقل]] و [[فطرت]] به [[اثبات]] رسیده است<ref>ر.ک: تفسیر البیضاوی، ج۱، ص۲۸؛ جعفری، محمد تقی، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ج۸، ص۵٣.</ref>. بر این اساس نزد امام علی{{ع}} [[خداوند]] اگر چه غیب است و از دسترس دیدگان دور، در دل [[مؤمنان]]، در نهایت روشنی است و ظهور.		لغت شناسان برای این نکته پای می‌فشارند که نهان بودن از دیدگان، به معنای پنهان بودن از [[دل]] و [[جان]] نیست؛ الغیب ما غاب عن العیون و ان کان مُحصلاً فی القلوب. بنابراین، [[ایمان به غیب]]، [[پذیرفتن]] اموری است نادیدنی که وجود آنها با دلایلی همچون [[عقل]] و [[فطرت]] به [[اثبات]] رسیده است<ref>ر.ک: تفسیر البیضاوی، ج۱، ص۲۸؛ جعفری، محمد تقی، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ج۸، ص۵٣.</ref>. بر این اساس نزد امام علی{{ع}} [[خداوند]] اگر چه غیب است و از دسترس دیدگان دور، در دل [[مؤمنان]]، در نهایت روشنی است و ظهور.
	نکته‌ای دیگر که باید در این جا بیفزاییم، این است که [[غیبی]] بودن، امری نسبی و اضافی است<ref>ر.ک: سبحانی، جعفر، منشور جاوید، ج۸، ص۲۸۶-۲۸۵؛ حسینی تهرانی، محمد حسین، امام‌شناسی، ج۱۲، ص۲۱؛ غرویان، محسن و دیگران، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج۲، ص٢۵-٢۴.</ref>؛ زیرا اولاً همه آن چه برای ما [[نهان]] است، برای [[خداوند]] آشکار و عیان است، {{متن حدیث\|كُلُّ سِرٍّ عِنْدَكَ عَلَانِيَةٌ وَ كُلُّ غَيْبٍ عِنْدَكَ شَهَادَةٌ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹، ص۱۰۳؛ نیز ر.ک: بحارالأنوار، ج۴، ص٨٢.</ref>؛ «هر رازی نزد تو آشکار است و هر نهانی نزد تو پدیدار». ثانیاً اگر کسی از رویدادهای مربوط به [[آینده]] خبر دهد، یا از واقعه‌ای که در مکانی دیگر رخ داده، پرده بردارد، بی‌گمان [[غیب‌گویی]] کرده است؛ در حالی که همین رویداد برای کسانی که آن را دیده‌اند یا خواهند دید، [[غیبی]] نیست.<ref>[[~~عزت‌الله فرشادفر~~\|~~فرشادفر، عزت‌الله~~]]، [[~~امامت در نهج البلاغه~~ (کتاب)\|~~امامت در نهج البلاغه~~]]، ~~ص ۸۹~~.</ref>		نکته‌ای دیگر که باید در این جا بیفزاییم، این است که [[غیبی]] بودن، امری نسبی و اضافی است<ref>ر.ک: سبحانی، جعفر، منشور جاوید، ج۸، ص۲۸۶-۲۸۵؛ حسینی تهرانی، محمد حسین، امام‌شناسی، ج۱۲، ص۲۱؛ غرویان، محسن و دیگران، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج۲، ص٢۵-٢۴.</ref>؛ زیرا اولاً همه آن چه برای ما [[نهان]] است، برای [[خداوند]] آشکار و عیان است، {{متن حدیث\|كُلُّ سِرٍّ عِنْدَكَ عَلَانِيَةٌ وَ كُلُّ غَيْبٍ عِنْدَكَ شَهَادَةٌ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹، ص۱۰۳؛ نیز ر.ک: بحارالأنوار، ج۴، ص٨٢.</ref>؛ «هر رازی نزد تو آشکار است و هر نهانی نزد تو پدیدار». ثانیاً اگر کسی از رویدادهای مربوط به [[آینده]] خبر دهد، یا از واقعه‌ای که در مکانی دیگر رخ داده، پرده بردارد، بی‌گمان [[غیب‌گویی]] کرده است؛ در حالی که همین رویداد برای کسانی که آن را دیده‌اند یا خواهند دید، [[غیبی]] نیست<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)\| مقاله «علم غیب امام»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص۳۳۷ ـ ۳۳۸.</ref>.

	==غیب در اصطلاح کتاب و سنت==		==غیب در اصطلاح کتاب و سنت==

Bahmani: /* منابع */

2026-05-23T06:57:14Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۳۰۸:		خط ۳۰۸:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]		# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]
			# [[پرونده:1368101.jpg\|22px]] [[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)\| مقاله «علم غیب امام»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]
	# [[پرونده:11716.jpg\|22px]] [[عزت‌الله فرشادفر\|فرشادفر، عزت‌الله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|'''امامت در نهج البلاغه''']]		# [[پرونده:11716.jpg\|22px]] [[عزت‌الله فرشادفر\|فرشادفر، عزت‌الله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|'''امامت در نهج البلاغه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* غیب در اصطلاح کتاب و سنتبرگرفته از: حسن یوسفیان، علم غیب امام. دانشنامه امام علی{{ع}}، جلد سوم، نبوت و امامت. */

2026-05-23T06:56:39Z

غیب در اصطلاح کتاب و سنتبرگرفته از: حسن یوسفیان، علم غیب امام. دانشنامه امام علی{{ع}}، جلد سوم، نبوت و امامت.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۶
خط ۱۰۵:		خط ۱۰۵:
	نکته‌ای دیگر که باید در این جا بیفزاییم، این است که [[غیبی]] بودن، امری نسبی و اضافی است<ref>ر.ک: سبحانی، جعفر، منشور جاوید، ج۸، ص۲۸۶-۲۸۵؛ حسینی تهرانی، محمد حسین، امام‌شناسی، ج۱۲، ص۲۱؛ غرویان، محسن و دیگران، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج۲، ص٢۵-٢۴.</ref>؛ زیرا اولاً همه آن چه برای ما [[نهان]] است، برای [[خداوند]] آشکار و عیان است، {{متن حدیث\|كُلُّ سِرٍّ عِنْدَكَ عَلَانِيَةٌ وَ كُلُّ غَيْبٍ عِنْدَكَ شَهَادَةٌ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹، ص۱۰۳؛ نیز ر.ک: بحارالأنوار، ج۴، ص٨٢.</ref>؛ «هر رازی نزد تو آشکار است و هر نهانی نزد تو پدیدار». ثانیاً اگر کسی از رویدادهای مربوط به [[آینده]] خبر دهد، یا از واقعه‌ای که در مکانی دیگر رخ داده، پرده بردارد، بی‌گمان [[غیب‌گویی]] کرده است؛ در حالی که همین رویداد برای کسانی که آن را دیده‌اند یا خواهند دید، [[غیبی]] نیست.<ref>[[عزت‌الله فرشادفر\|فرشادفر، عزت‌الله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|امامت در نهج البلاغه]]، ص ۸۹.</ref>		نکته‌ای دیگر که باید در این جا بیفزاییم، این است که [[غیبی]] بودن، امری نسبی و اضافی است<ref>ر.ک: سبحانی، جعفر، منشور جاوید، ج۸، ص۲۸۶-۲۸۵؛ حسینی تهرانی، محمد حسین، امام‌شناسی، ج۱۲، ص۲۱؛ غرویان، محسن و دیگران، بحثی مبسوط در آموزش عقاید، ج۲، ص٢۵-٢۴.</ref>؛ زیرا اولاً همه آن چه برای ما [[نهان]] است، برای [[خداوند]] آشکار و عیان است، {{متن حدیث\|كُلُّ سِرٍّ عِنْدَكَ عَلَانِيَةٌ وَ كُلُّ غَيْبٍ عِنْدَكَ شَهَادَةٌ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹، ص۱۰۳؛ نیز ر.ک: بحارالأنوار، ج۴، ص٨٢.</ref>؛ «هر رازی نزد تو آشکار است و هر نهانی نزد تو پدیدار». ثانیاً اگر کسی از رویدادهای مربوط به [[آینده]] خبر دهد، یا از واقعه‌ای که در مکانی دیگر رخ داده، پرده بردارد، بی‌گمان [[غیب‌گویی]] کرده است؛ در حالی که همین رویداد برای کسانی که آن را دیده‌اند یا خواهند دید، [[غیبی]] نیست.<ref>[[عزت‌الله فرشادفر\|فرشادفر، عزت‌الله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)\|امامت در نهج البلاغه]]، ص ۸۹.</ref>

	==غیب در اصطلاح کتاب و سنت~~<ref>برگرفته از: حسن یوسفیان، علم غیب امام. دانشنامه امام علی{{ع}}، جلد سوم، نبوت و امامت.</ref>~~==		==غیب در اصطلاح کتاب و سنت==
	[[قرآن کریم]] و [[روایات معصومین]]{{عم}} هر چند در معنای اصلی واژه غیب تغییری نداده‌اند، آن را در موارد گوناگون به کار گرفته‌اند<ref>برخی از این امور قابل بازگشت به یکدیگرند، اما برای برجسته‌سازی بیشتر، آنها را جدا ساخته‌ایم.</ref> که برخی از آنها را با محور قرار دادن [[سخنان امام علی]]{{ع}} از نظر می‌گذرانیم:		[[قرآن کریم]] و [[روایات معصومین]]{{عم}} هر چند در معنای اصلی واژه غیب تغییری نداده‌اند، آن را در موارد گوناگون به کار گرفته‌اند<ref>برخی از این امور قابل بازگشت به یکدیگرند، اما برای برجسته‌سازی بیشتر، آنها را جدا ساخته‌ایم.</ref> که برخی از آنها را با محور قرار دادن [[سخنان امام علی]]{{ع}} از نظر می‌گذرانیم:

خط ۱۲۴:		خط ۱۲۴:
	[[امام علی]]{{ع}} نیز در خطبه‌ای که در آن، اوضاع [[نابسامانی]] [[کوفه]] را پیش می‌گوید و از [[تسلط]] [[حجاج بن یوسف ثقفی]] خبر می‌دهد، بر این آگاهی [[خدادادی]]، نام [[علم غیب]] می‌نهد و می‌فرماید:		[[امام علی]]{{ع}} نیز در خطبه‌ای که در آن، اوضاع [[نابسامانی]] [[کوفه]] را پیش می‌گوید و از [[تسلط]] [[حجاج بن یوسف ثقفی]] خبر می‌دهد، بر این آگاهی [[خدادادی]]، نام [[علم غیب]] می‌نهد و می‌فرماید:
	{{متن حدیث\|وَ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ مِمَّا طُوِيَ عَنْكُمْ غَيْبُهُ إذاً لَخَرَجْتُمْ إِلَى الصُّعُدَاتِ تَبْكُونَ عَلَى أَعْمَالِكُمْ وَ تَلْتَدِمُونَ عَلَى أَنْفُسِكُمْ، وَ لَتَرَكْتُمْ أَمْوَالَكُمْ... أَمَا وَ اللَّهِ لَيُسَلَّطَنَّ عَلَيْكُمْ غُلَامُ ثَقِيفٍ الذَّيَّالُ الْمَيَّالُ يَأْكُلُ خَضِرَتَكُمْ، وَ يُذِيبُ شَحْمَتَكُمْ}}.		{{متن حدیث\|وَ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ مِمَّا طُوِيَ عَنْكُمْ غَيْبُهُ إذاً لَخَرَجْتُمْ إِلَى الصُّعُدَاتِ تَبْكُونَ عَلَى أَعْمَالِكُمْ وَ تَلْتَدِمُونَ عَلَى أَنْفُسِكُمْ، وَ لَتَرَكْتُمْ أَمْوَالَكُمْ... أَمَا وَ اللَّهِ لَيُسَلَّطَنَّ عَلَيْكُمْ غُلَامُ ثَقِيفٍ الذَّيَّالُ الْمَيَّالُ يَأْكُلُ خَضِرَتَكُمْ، وَ يُذِيبُ شَحْمَتَكُمْ}}.
	«اگر آن چه می‌دانم - و غیب آن بر شما پوشیده است - می‌دانستید به بیابان‌ها بیرون می‌شدید و بر کرده‌های خویش می‌گریستید به سر و سینه می‌زدید و مال‌های خود را بی‌نگهبان وا می‌گذاشتید و کسی را بر آن نمی‌گماشتید... به [[خدا]]، به زودی مردی از ثقیف بر شما چیره شود، سبک‌سر، گردنکش و [[ستم‌گر]]، که مالتان را ببرد و پوستتان را بدَرد»<ref>نهج البلاغه، خطبه ١١۶، ص١١۶.</ref>.<ref>[[~~عزت‌الله فرشادفر~~\|~~فرشادفر، عزت‌الله~~]]، [[~~امامت در نهج البلاغه~~ (کتاب)\|~~امامت در نهج البلاغه~~]]، ص ۹۰.</ref>		«اگر آن چه می‌دانم - و غیب آن بر شما پوشیده است - می‌دانستید به بیابان‌ها بیرون می‌شدید و بر کرده‌های خویش می‌گریستید به سر و سینه می‌زدید و مال‌های خود را بی‌نگهبان وا می‌گذاشتید و کسی را بر آن نمی‌گماشتید... به [[خدا]]، به زودی مردی از ثقیف بر شما چیره شود، سبک‌سر، گردنکش و [[ستم‌گر]]، که مالتان را ببرد و پوستتان را بدَرد»<ref>نهج البلاغه، خطبه ١١۶، ص١١۶.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان، حسن]]، [[علم غیب امام (مقاله)\| مقاله «علم غیب امام»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص ۳۳۸ ـ ۳۴۱.</ref>

	==[[علم غیب ذاتی]]، ویژه خدا==		==[[علم غیب ذاتی]]، ویژه خدا==

Bahmani: /* ادله لزوم عصمت امام */

2026-05-23T06:51:46Z

ادله لزوم عصمت امام

Bahmani: خنثی‌سازی نسخهٔ 1372889 از Bahmani (بحث)

2026-05-23T06:46:29Z

خنثی‌سازی نسخهٔ 1372889 از Bahmani (بحث)

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 «[[اطاعت]] به طور مطلق فقط از [[خدای تعالی]] و [[رسول]] او [[والیان امر]] [[واجب]] است، و اطاعت [[صاحبان امر]] به آن جهت واجب شده است که آنان [[معصوم]] و پاکیزه‌اند و به [[گناه]] امر نمی‌کنند».
 با توجه به معنای [[امام]] و نیز [[نقش امام]] در [[اعتقادات شیعی]] که در مباحث قبلی طرح شد. مشخص می‌شود که اساساً امام، [[میزان]] و ملاک [[اعمال]] و تنها [[شبانی]] است که راه را می‌نمایاند و [[امین خدا]]، [[حجت]] او در [[زمین]]، [[اساس اسلام]]، [[اسوه]] و الگوی [[امت]]، [[مبین]] [[احکام اسلام]]؛ [[رهبر جامعه اسلامی]] و جلوگیرنده [[بدعت]] و [[انحراف در دین]] می‌باشد. طبیعتاً یک چنین شخصی بایستی دارای صفات بارزی باشد تا بتوان [[انسان]] و [[سرنوشت]] [[امت اسلامی]] را در [[اختیار]] او قرار داد. ما در این قسمت بدو صفت بارز و پراهمیت اشاره خواهیم داشت.<ref>[[عزت‌الله فرشادفر|فرشادفر، عزت‌الله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)|امامت در نهج البلاغه]]، ص ۷۹.</ref>
 ==[[علم امام]]==

Bahmani: خنثی‌سازی نسخهٔ 1372890 از Bahmani (بحث)

2026-05-23T06:45:51Z

خنثی‌سازی نسخهٔ 1372890 از Bahmani (بحث)

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 «[[اطاعت]] به طور مطلق فقط از [[خدای تعالی]] و [[رسول]] او [[والیان امر]] [[واجب]] است، و اطاعت [[صاحبان امر]] به آن جهت واجب شده است که آنان [[معصوم]] و پاکیزه‌اند و به [[گناه]] امر نمی‌کنند».
 با توجه به معنای [[امام]] و نیز [[نقش امام]] در [[اعتقادات شیعی]] که در مباحث قبلی طرح شد. مشخص می‌شود که اساساً امام، [[میزان]] و ملاک [[اعمال]] و تنها [[شبانی]] است که راه را می‌نمایاند و [[امین خدا]]، [[حجت]] او در [[زمین]]، [[اساس اسلام]]، [[اسوه]] و الگوی [[امت]]، [[مبین]] [[احکام اسلام]]؛ [[رهبر جامعه اسلامی]] و جلوگیرنده [[بدعت]] و [[انحراف در دین]] می‌باشد. طبیعتاً یک چنین شخصی بایستی دارای صفات بارزی باشد تا بتوان [[انسان]] و [[سرنوشت]] [[امت اسلامی]] را در [[اختیار]] او قرار داد. ما در این قسمت بدو صفت بارز و پراهمیت اشاره خواهیم داشت.<ref>[[عزت‌الله فرشادفر|فرشادفر، عزت‌الله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)|امامت در نهج البلاغه]]، ص ۷۹.</ref>
 ==معنای لغوی غیب==

Bahmani در ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۹

2026-05-23T06:29:09Z

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 «[[اطاعت]] به طور مطلق فقط از [[خدای تعالی]] و [[رسول]] او [[والیان امر]] [[واجب]] است، و اطاعت [[صاحبان امر]] به آن جهت واجب شده است که آنان [[معصوم]] و پاکیزه‌اند و به [[گناه]] امر نمی‌کنند».
 با توجه به معنای [[امام]] و نیز [[نقش امام]] در [[اعتقادات شیعی]] که در مباحث قبلی طرح شد. مشخص می‌شود که اساساً امام، [[میزان]] و ملاک [[اعمال]] و تنها [[شبانی]] است که راه را می‌نمایاند و [[امین خدا]]، [[حجت]] او در [[زمین]]، [[اساس اسلام]]، [[اسوه]] و الگوی [[امت]]، [[مبین]] [[احکام اسلام]]؛ [[رهبر جامعه اسلامی]] و جلوگیرنده [[بدعت]] و [[انحراف در دین]] می‌باشد. طبیعتاً یک چنین شخصی بایستی دارای صفات بارزی باشد تا بتوان [[انسان]] و [[سرنوشت]] [[امت اسلامی]] را در [[اختیار]] او قرار داد. ما در این قسمت بدو صفت بارز و پراهمیت اشاره خواهیم داشت.<ref>[[عزت‌الله فرشادفر|فرشادفر، عزت‌الله]]، [[امامت در نهج البلاغه (کتاب)|امامت در نهج البلاغه]]، ص ۷۹.</ref>
 ==معنای لغوی غیب==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۳۰:		خط ۳۰:

	از بزرگترین حدود [[ولایت]] امامی که پیروی‌اش واجب است، این است که روشن شود از [[خطا]] و [[لغزش]] و قصد [بد] و از همه [[گناهان]] (اعم از کوچک و بزرگ) محفوظ است. او نمی‌لغزد و خطا نمی‌کند و به چیزی که موجب [[تباهی]] [[دین]] می‌شود، مشغول نمی‌شود... دلیل بر [[وجوب عصمت امام]]، این است که اگر معصوم نباشد، ایمن نیست که به واسطة غلبة [[شهوت]]، همچون دیگر [[مردم]] مرتکب برخی از [[محارم]] [[الهی]] شود و آن گاه که [[مرتکب گناه]] شد، به کسی نیاز می‌یابد که حدود الهی را بر او اقامه کند، و ممکن نیست [[امام]] و [[پیشوای مردم]] که [[حدود الهی]] را به آنها می‌رساند، خودش به این صورت مرتکب گناه شود<ref>بحار الانوار، ج۶٨، ص۳۹۰-۳۸۹.</ref>.		از بزرگترین حدود [[ولایت]] امامی که پیروی‌اش واجب است، این است که روشن شود از [[خطا]] و [[لغزش]] و قصد [بد] و از همه [[گناهان]] (اعم از کوچک و بزرگ) محفوظ است. او نمی‌لغزد و خطا نمی‌کند و به چیزی که موجب [[تباهی]] [[دین]] می‌شود، مشغول نمی‌شود... دلیل بر [[وجوب عصمت امام]]، این است که اگر معصوم نباشد، ایمن نیست که به واسطة غلبة [[شهوت]]، همچون دیگر [[مردم]] مرتکب برخی از [[محارم]] [[الهی]] شود و آن گاه که [[مرتکب گناه]] شد، به کسی نیاز می‌یابد که حدود الهی را بر او اقامه کند، و ممکن نیست [[امام]] و [[پیشوای مردم]] که [[حدود الهی]] را به آنها می‌رساند، خودش به این صورت مرتکب گناه شود<ref>بحار الانوار، ج۶٨، ص۳۹۰-۳۸۹.</ref>.
	امام در این سخن خود به روشنی بیان می‌کند که [[وظیفه]] مهم امام، [[اجرای احکام]] و [[اقامه حدود الهی]] است. پس چگونه ممکن است خود گناهی کند که مستوجب اقامة [[حد الهی]] گردد و لازم شود دیگران بر او حد جاری کنند؟ آیا می‌شود [[خدای تعالی]] که [[عظمت]] و [[قدرت]] و [[علم]] او بی‌نهایت و همه کارهایش محکم و از روی [[حکمت]] است، چنین شخصی را به [[امامت]] و [[پیشوایی]] مردم در [[امور دینی]] آنها برگزیند و از مردم بخواهد که از او به طور مطلق [[پیروی]] کنند و هیچ مخالفتی با او ننمایند؟<ref>[[~~عزت‌الله فرشادفر~~\|~~فرشادفر، عزت‌الله~~]]، [[امامت ~~در نهج البلاغه~~ (کتاب)\|~~امامت در نهج البلاغه~~]]، ~~ص ۸۰~~.</ref>		امام در این سخن خود به روشنی بیان می‌کند که [[وظیفه]] مهم امام، [[اجرای احکام]] و [[اقامه حدود الهی]] است. پس چگونه ممکن است خود گناهی کند که مستوجب اقامة [[حد الهی]] گردد و لازم شود دیگران بر او حد جاری کنند؟ آیا می‌شود [[خدای تعالی]] که [[عظمت]] و [[قدرت]] و [[علم]] او بی‌نهایت و همه کارهایش محکم و از روی [[حکمت]] است، چنین شخصی را به [[امامت]] و [[پیشوایی]] مردم در [[امور دینی]] آنها برگزیند و از مردم بخواهد که از او به طور مطلق [[پیروی]] کنند و هیچ مخالفتی با او ننمایند؟<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص۱۶۴.</ref>

	====حجت بودن امام====		====حجت بودن امام====
	دلیل دیگر [[عصمت امام]]، حجت بودن او بر [[خلق]] است. چنان که گفته شد امام باید در تمام ابعاد، حجت خلق باشد. نه تنها [[قول و فعل]] امام، بلکه تقریر او نیز از [[حجت‌ها]] و [[ادله]] [[احکام]] فرعی [[مسلمانان]] است. حال اگر گناه و خطا و لغزش و [[انحراف]] در او راه داشته باشد و او نیز مانند دیگر [[آفریدگان]] از [[معصیت]] و [[زشتی]] محفوظ نباشد، دیگر چگونه می‌توان قول و فعل و تقریر او را بر خلق حجت دانست. پس حجت بودن امام با عدم [[عصمت]] او تنافی روشن دارد. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: «[[خدای تعالی]] کسی را بر خلقش حجت قرار نمی‌دهد مگر این که [[معصوم]] باشد»<ref>شیخ صدوق، التوحید، ص۴٠٧.</ref>.<ref>[[~~عزت‌الله فرشادفر~~\|~~فرشادفر، عزت‌الله~~]]، [[امامت ~~در نهج البلاغه~~ (کتاب)\|~~امامت در نهج البلاغه~~]]، ~~ص ۸۱~~.</ref>		دلیل دیگر [[عصمت امام]]، حجت بودن او بر [[خلق]] است. چنان که گفته شد امام باید در تمام ابعاد، حجت خلق باشد. نه تنها [[قول و فعل]] امام، بلکه تقریر او نیز از [[حجت‌ها]] و [[ادله]] [[احکام]] فرعی [[مسلمانان]] است. حال اگر گناه و خطا و لغزش و [[انحراف]] در او راه داشته باشد و او نیز مانند دیگر [[آفریدگان]] از [[معصیت]] و [[زشتی]] محفوظ نباشد، دیگر چگونه می‌توان قول و فعل و تقریر او را بر خلق حجت دانست. پس حجت بودن امام با عدم [[عصمت]] او تنافی روشن دارد. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: «[[خدای تعالی]] کسی را بر خلقش حجت قرار نمی‌دهد مگر این که [[معصوم]] باشد»<ref>شیخ صدوق، التوحید، ص۴٠٧.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص۱۶۵.</ref>

	====نفی امامت ستم‌گر====		====نفی امامت ستم‌گر====
خط ۴۱:		خط ۴۱:

	آری، این آیه نه تنها عصمت امام در [[زمان]] امامت خویش را اثبات می‌کند، بلکه [[عصمت]] او را پیش از امامت نیز به ثبوت می‌رساند؛ ولی از این [[ادله]] نمی‌شود عصمت امام در زمان [[طفولیت]] را اثبات کرد، و به نظر می‌رسد که بنا بر آیه {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>، عصمت امام در همه مراحل [[زندگی]]، از همه [[انحراف‌ها]]، [[لغزش‌ها]]، عصیان‌ها، [[غفلت‌ها]] و سهوها قابل اثبات است. امامت [[ستم‌گر]] را نه تنها [[عالمان شیعه]]، بلکه علمای بزرگ [[اهل سنت]] نیز باطل می‌دانند. [[زمخشری]]، از [[مفسران]] و علمای بزرگ [[عامه]]، در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ}} می‌نویسد:		آری، این آیه نه تنها عصمت امام در [[زمان]] امامت خویش را اثبات می‌کند، بلکه [[عصمت]] او را پیش از امامت نیز به ثبوت می‌رساند؛ ولی از این [[ادله]] نمی‌شود عصمت امام در زمان [[طفولیت]] را اثبات کرد، و به نظر می‌رسد که بنا بر آیه {{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>، عصمت امام در همه مراحل [[زندگی]]، از همه [[انحراف‌ها]]، [[لغزش‌ها]]، عصیان‌ها، [[غفلت‌ها]] و سهوها قابل اثبات است. امامت [[ستم‌گر]] را نه تنها [[عالمان شیعه]]، بلکه علمای بزرگ [[اهل سنت]] نیز باطل می‌دانند. [[زمخشری]]، از [[مفسران]] و علمای بزرگ [[عامه]]، در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن\|لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ}} می‌نویسد:
	[[خلافت]] و [[امامت]] به کسی از [[دودمان]] تو که [[ستم]] کار باشد، نمی‌رسد؛ بلکه امامت از دودمان تو فقط از آن کسی است که [[دادگر]] و از ستم به دور باشد، و گفته‌اند: این [[آیه]] دلالت می‌کند که [[فاسق]] برای امامت صلاحیت ندارد. چگونه می‌شود کسی که نه [[قضاوت]] و شهادتش مقبول است و نه اطاعتش [[واجب]] است و نه خبرش پذیرفته می‌شود و نه می‌تواند [[امام جماعت]] شود، برای امامت صلاحیت داشته باشد؟ چگونه می‌شود [[ستم‌گر]] به امامت [[منصوب]] شود؛ در حالی که [[امام]] باید دست ستم‌گران را کوتاه کند؟ پس [[نصب]] ستم کار به امامت، این مثل رایج را تحقق می‌بخشد که گوسفند را به گرگ سپردن [[ظلم]] است<ref>زمخشری، الکشاف، ج۱، ص١٨۴.</ref>.		[[خلافت]] و [[امامت]] به کسی از [[دودمان]] تو که [[ستم]] کار باشد، نمی‌رسد؛ بلکه امامت از دودمان تو فقط از آن کسی است که [[دادگر]] و از ستم به دور باشد، و گفته‌اند: این [[آیه]] دلالت می‌کند که [[فاسق]] برای امامت صلاحیت ندارد. چگونه می‌شود کسی که نه [[قضاوت]] و شهادتش مقبول است و نه اطاعتش [[واجب]] است و نه خبرش پذیرفته می‌شود و نه می‌تواند [[امام جماعت]] شود، برای امامت صلاحیت داشته باشد؟ چگونه می‌شود [[ستم‌گر]] به امامت [[منصوب]] شود؛ در حالی که [[امام]] باید دست ستم‌گران را کوتاه کند؟ پس [[نصب]] ستم کار به امامت، این مثل رایج را تحقق می‌بخشد که گوسفند را به گرگ سپردن [[ظلم]] است<ref>زمخشری، الکشاف، ج۱، ص١٨۴.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی\|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)\| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص۱۶۵.</ref>

	یکی از آیاتی که در [[قرآن]] تصریح به [[عصمت]] [[ائمه اطهار]]{{عم}} و [[پیراستگی]] آنان از هر گونه [[ناپاکی]] و [[پلیدی]] دارد؛ [[آیه تطهیر]] می‌باشد.		یکی از آیاتی که در [[قرآن]] تصریح به [[عصمت]] [[ائمه اطهار]]{{عم}} و [[پیراستگی]] آنان از هر گونه [[ناپاکی]] و [[پلیدی]] دارد؛ [[آیه تطهیر]] می‌باشد.
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	{{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}.		{{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}.

	پس از [[نزول آیه]]: حضرت [[عبا]] را به روی خود و آنها کشید و دست مبارکش را بسوی [[آسمان]] بلند نموده عرض کرد:		پس از نزول آیه: حضرت [[عبا]] را به روی خود و آنها کشید و دست مبارکش را بسوی [[آسمان]] بلند نموده عرض کرد:
	{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَيْتِي وَ عِتْرَتِي فَأَذْهِبْ عَنْهُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ طَهِّرْهُمْ تَطْهِيراً}}.		{{متن حدیث\|اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَيْتِي وَ عِتْرَتِي فَأَذْهِبْ عَنْهُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ طَهِّرْهُمْ تَطْهِيراً}}.
	ام سلمه می‌گوید من سرم را داخل عبا کردم عرض کردم:		ام سلمه می‌گوید من سرم را داخل عبا کردم عرض کردم: