ویژگی پیامبر در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

2025-05-29T20:32:09Z

جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۲
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	== [[تواضع]] و [[فروتنی]] ==		== [[تواضع]] و [[فروتنی]] ==
	هر قدر آدمی درجات [[قرب]] و تعالی را بپیماید، به عظمت [[آفریدگار]] و کوچکی خویش بیش از پیش پی می‌برد و از بام [[کبر]] و [[خودپسندی]] به زیر می‌آید. پیامبران در این ویژگی نیز سرآمد مردمانند و دلیل و راهنمای کاروان. بر این اساس، [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} فروتنانه بر [[زمین]] می‌نشست و «به دست خود پای‌افزار خویش را پینه می‌بست و [[جامه]] خود را خود وصله می‌نمود»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۲.</ref>. و این، شیوه‌ای رایج در [[زندگی]] همه پیامبران بود. امیرمؤمنان{{ع}} در این باره می‌فرماید: اگر خدا رخصت کبر ورزیدن را به یکی از بندگانش می‌داد، به [[یقین]] چنین منتی را بر پیامبران گزیده و دوستانش می‌نهاد، ~~لیکن~~ [[خدای سبحان]] [[بزرگ‌منشی]] را بر آنان ناپسند دید و فروتنی‌شان را پسندید. پس پیامبران، از روی فروتنی، گونه‌های خود را بر [[زمین]] چسبانیدند و چهره‌های خود را به خاک مالیدند و برابر [[مؤمنان]]{{ع}} [[فروتنی]] نمودند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۲، ص۲۱۴.</ref>.		هر قدر آدمی درجات [[قرب]] و تعالی را بپیماید، به عظمت [[آفریدگار]] و کوچکی خویش بیش از پیش پی می‌برد و از بام [[کبر]] و [[خودپسندی]] به زیر می‌آید. پیامبران در این ویژگی نیز سرآمد مردمانند و دلیل و راهنمای کاروان. بر این اساس، [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} فروتنانه بر [[زمین]] می‌نشست و «به دست خود پای‌افزار خویش را پینه می‌بست و [[جامه]] خود را خود وصله می‌نمود»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۲.</ref>. و این، شیوه‌ای رایج در [[زندگی]] همه پیامبران بود. امیرمؤمنان{{ع}} در این باره می‌فرماید: اگر خدا رخصت کبر ورزیدن را به یکی از بندگانش می‌داد، به [[یقین]] چنین منتی را بر پیامبران گزیده و دوستانش می‌نهاد، لکن [[خدای سبحان]] [[بزرگ‌منشی]] را بر آنان ناپسند دید و فروتنی‌شان را پسندید. پس پیامبران، از روی فروتنی، گونه‌های خود را بر [[زمین]] چسبانیدند و چهره‌های خود را به خاک مالیدند و برابر [[مؤمنان]]{{ع}} [[فروتنی]] نمودند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۲، ص۲۱۴.</ref>.

	[[امام علی]]{{ع}} پس از بیان این سخن، به [[فلسفه]] [[ساده‌زیستی]] و فروتنی [[پیامبران]] می‌پردازد<ref>برخی از شارحان نهج البلاغه در این باره شش نکته از همین خطبه استنباط کرده‌اند. (ر.ک: منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۳۳۷ - ۳۳۵).</ref> و به این نکته اشاره می‌کند که پیامبران، کار [[رسالت]] را با [[عزم]] و [[اراده]] [[استوار]] پیش می‌برند، نه با جلال و [[شوکت]] ظاهری. [[خداوند]] اگر می‌خواست، می‌توانست [[جنود]] [[آسمان]] و زمین را در [[سیطره]] پیامبران در آورد تا آنان چنان دایره [[اختیار]] [[آدمیان]] را تنگ سازند که جز [[تسلیم]] و [[سرسپردگی]] چاره‌ای دیگر بر جای باقی نماند. اما مقتضای [[حکمت الهی]] آن است که دست [[انسان]] برای [[گزینش]] باز باشد و از اختیار خود، هر چه بیش‌تر بهره گیرد<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، سیری در سیره نبوی، ص۱۰۸ – ۱۰۴.</ref>. در [[خطبه قاصعه]] در این باره آمده است: اگر [[خدای سبحان]] اراده می‌فرمود، آن هنگام که پیامبران خود را [[مبعوث]] نمود، برای آنان گنج‌های زر را بگشاید و کان‌های طلای [[ناب]] را آشکار نماید و باغستان‌ها و درختستان‌ها و ددگان زمین و پرندگان آسمان را بر آن جمله بیفزاید، چنین می‌کرد و اگر کرده بود، نه [[پاداش]] مانده بود و نه [[امتحان]] و نه [[اخبار]] -آسمان و آمدن پیامبران - و نه پذیرندگان [[دعوت]]، مزد آزمودگان را سزاوار بودند...، ~~لیکن~~ خدای سبحان فرستادگان خود را در اراده‌شان نیرومند گرداند و در آن‌چه دیده‌ها از ظاهر آنان می‌بیند، [[خوار]] نمایاند... و اگر پیامبران را نیرویی بود که با آن به [[ستیز]] نتوان برخاست و عزتی که از آن نتوان کاست...، بر [[مردمان]] آسان‌تر بود که از [[قدرت]] آنان [[عبرت]] پذیرند و راه [[گردن‌کشی]] پیش نگیرند، ~~لیکن~~ در چنین حال ایمانشان یا از [[بیم]] [[جان]] بود و یا [[امید]] به دست آوردن نان...<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۲، ص۲۱۵.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی\|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)\| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص ۴۴.</ref>		[[امام علی]]{{ع}} پس از بیان این سخن، به [[فلسفه]] [[ساده‌زیستی]] و فروتنی [[پیامبران]] می‌پردازد<ref>برخی از شارحان نهج البلاغه در این باره شش نکته از همین خطبه استنباط کرده‌اند. (ر.ک: منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۳۳۷ - ۳۳۵).</ref> و به این نکته اشاره می‌کند که پیامبران، کار [[رسالت]] را با [[عزم]] و [[اراده]] [[استوار]] پیش می‌برند، نه با جلال و [[شوکت]] ظاهری. [[خداوند]] اگر می‌خواست، می‌توانست [[جنود]] [[آسمان]] و زمین را در [[سیطره]] پیامبران در آورد تا آنان چنان دایره [[اختیار]] [[آدمیان]] را تنگ سازند که جز [[تسلیم]] و [[سرسپردگی]] چاره‌ای دیگر بر جای باقی نماند. اما مقتضای [[حکمت الهی]] آن است که دست [[انسان]] برای [[گزینش]] باز باشد و از اختیار خود، هر چه بیش‌تر بهره گیرد<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، سیری در سیره نبوی، ص۱۰۸ – ۱۰۴.</ref>. در [[خطبه قاصعه]] در این باره آمده است: اگر [[خدای سبحان]] اراده می‌فرمود، آن هنگام که پیامبران خود را [[مبعوث]] نمود، برای آنان گنج‌های زر را بگشاید و کان‌های طلای [[ناب]] را آشکار نماید و باغستان‌ها و درختستان‌ها و ددگان زمین و پرندگان آسمان را بر آن جمله بیفزاید، چنین می‌کرد و اگر کرده بود، نه [[پاداش]] مانده بود و نه [[امتحان]] و نه [[اخبار]] -آسمان و آمدن پیامبران - و نه پذیرندگان [[دعوت]]، مزد آزمودگان را سزاوار بودند...، لکن خدای سبحان فرستادگان خود را در اراده‌شان نیرومند گرداند و در آن‌چه دیده‌ها از ظاهر آنان می‌بیند، [[خوار]] نمایاند... و اگر پیامبران را نیرویی بود که با آن به [[ستیز]] نتوان برخاست و عزتی که از آن نتوان کاست...، بر [[مردمان]] آسان‌تر بود که از [[قدرت]] آنان [[عبرت]] پذیرند و راه [[گردن‌کشی]] پیش نگیرند، لکن در چنین حال ایمانشان یا از [[بیم]] [[جان]] بود و یا [[امید]] به دست آوردن نان...<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۲، ص۲۱۵.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی\|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)\| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص ۴۴.</ref>

	== [[صبر]] و [[پایداری]] ==		== [[صبر]] و [[پایداری]] ==

Bahmani: /* زهد و ساده‌زیستی */

2024-07-28T06:42:37Z

زهد و ساده‌زیستی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۲۸:		خط ۲۸:

	== [[زهد]] و [[ساده‌زیستی]] ==		== [[زهد]] و [[ساده‌زیستی]] ==
	[[امام علی]]{{ع}} بر ساده‌زیستی تأکیدی فراوان دارد و [[پیشوایان]] بر [[حق]] را همواره آراسته به این صفت می‌داند. او از [[حضرت موسی]]{{ع}} سخن می‌گوید که خوراکش جز سبزی [[زمین]] نبود؛ «چندان که به خاطر لاغری تن و تکیدگی گوشت بدن، رنگ آن سبزی از پوست تنک شکم او نمایان بود»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۱.</ref>، و داوود{{ع}} که [[پیشوایی]] [[دین]] و دنیای [[مردم]] را بر عهده داشت<ref>ر.ک: عاطف الزین، سمیح، قصص الانبیاء، ص۵۴۷.</ref>، «به دست خود از برگ خرما زنبیل می‌بافت... و از بهای آن زنبیل گرده‌ای نان [[جوین]] می‌خورد»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۱.</ref>، و [[عیسی بن مریم]]{{ع}} به هنگام [[خواب]] سر بر سنگ می‌نهاد و «[[جامه]] درشت به تن داشت و [[خوراک]] ناگوار می‌خورد و نانخورشش [[گرسنگی]] بود»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۲.</ref>. [[پیامبر]] نیز چنان [[دنیا]] را [[خوار]] و کوچک می‌شمرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹، ص۱۰۶.</ref> که حتی نگریستن به پرده‌ای رنگارنگ را بر نمی‌تابید.		[[امام علی]]{{ع}} بر ساده‌زیستی تأکیدی فراوان دارد و [[پیشوایان]] بر [[حق]] را همواره آراسته به این صفت می‌داند. او از [[حضرت موسی]]{{ع}} سخن می‌گوید که خوراکش جز سبزی [[زمین]] نبود؛ «چندان که به خاطر لاغری تن و تکیدگی گوشت بدن، رنگ آن سبزی از پوست تنک شکم او نمایان بود»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۱.</ref>، و داوود{{ع}} که [[پیشوایی]] [[دین]] و دنیای [[مردم]] را بر عهده داشت<ref>ر.ک: عاطف الزین، سمیح، قصص الانبیاء، ص۵۴۷.</ref>، «به دست خود از برگ خرما زنبیل می‌بافت... و از بهای آن زنبیل گرده‌ای نان جوین می‌خورد»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۱.</ref>، و [[عیسی بن مریم]]{{ع}} به هنگام [[خواب]] سر بر سنگ می‌نهاد و «[[جامه]] درشت به تن داشت و خوراک ناگوار می‌خورد و نانخورشش [[گرسنگی]] بود»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۲.</ref>. [[پیامبر]] نیز چنان [[دنیا]] را [[خوار]] و کوچک می‌شمرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹، ص۱۰۶.</ref> که حتی نگریستن به پرده‌ای رنگارنگ را بر نمی‌تابید.

	پرده‌ای بر در [[خانه]] او آویخته بود که تصویرهایی داشت. یکی از [[زنان]] خویش را گفت: «این پرده را از من پنهان کن، که هر گاه بدان می‌نگرم، [[دنیا]] و زیورهای آن را به یاد می‌آورم». پس به [[دل]] خود از دنیا روی گرداند و یاد آن را در خاطر خود می‌راند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۲.</ref>.		پرده‌ای بر در [[خانه]] او آویخته بود که تصویرهایی داشت. یکی از [[زنان]] خویش را گفت: «این پرده را از من پنهان کن، که هر گاه بدان می‌نگرم، [[دنیا]] و زیورهای آن را به یاد می‌آورم». پس به [[دل]] خود از دنیا روی گرداند و یاد آن را در خاطر خود می‌راند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۲.</ref>.

	[[زهد]] و [[ساده‌زیستی]]، کرداری [[ستوده]] است که [[کمالات]] [[روحی]] فراوانی برای [[آدمی]] به ارمغان می‌آورد<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، سیری در نهج البلاغه، ص۲۵۴ - ۲۱۶؛ همو، حق و باطل، ص۱۷۵ - ۱۳۵؛ فرامرز قراملکی، احد، اسوه ساده زیستی، ص۶۵-۸۶.</ref>. از دیدگاه [[امیرمؤمنان]]{{ع}} یکی از دلایلی که این خصلت شایسته را برای [[پیامبران]] بایسته می‌سازد، آن است که [[پیشوایان]] بر [[حق]] باید خوراک و [[پوشاک]] خود را در سطح فرودستان [[جامعه]] قرار دهند تا مرهمی باشد بر زخم [[تنگ‌دستی]] آنان: {{متن حدیث\|إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى فَرَضَ عَلَى أَئِمَّةِ الْعَدْلِ أَنْ يُقَدِّرُوا أَنْفُسَهُمْ بِضَعَفَةِ النَّاسِ كَيْلَا يَتَبَيَّغَ بِالْفَقِيرِ فَقْرُهُ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۹، ص۲۴۲؛ همچنین ر.ک: الکافی، ج۱، ص۴۱۰.</ref>؛ [[خدا]] بر پیشوایان [[دادگر]] [[واجب]] فرموده است خود را با [[مردم]] [[ناتوان]] برابر نهند تا مستمند [[تنگ‌دست]] را به هیجان نیاورند و به [[طغیان]] وا ندارند<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی\|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)\| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص ۴۳.</ref>.		[[زهد]] و [[ساده‌زیستی]]، کرداری ستوده است که [[کمالات]] [[روحی]] فراوانی برای [[آدمی]] به ارمغان می‌آورد<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، سیری در نهج البلاغه، ص۲۵۴ - ۲۱۶؛ همو، حق و باطل، ص۱۷۵ - ۱۳۵؛ فرامرز قراملکی، احد، اسوه ساده زیستی، ص۶۵-۸۶.</ref>. از دیدگاه [[امیرمؤمنان]]{{ع}} یکی از دلایلی که این خصلت شایسته را برای [[پیامبران]] بایسته می‌سازد، آن است که [[پیشوایان]] بر [[حق]] باید خوراک و [[پوشاک]] خود را در سطح فرودستان [[جامعه]] قرار دهند تا مرهمی باشد بر زخم [[تنگ‌دستی]] آنان: {{متن حدیث\|إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى فَرَضَ عَلَى أَئِمَّةِ الْعَدْلِ أَنْ يُقَدِّرُوا أَنْفُسَهُمْ بِضَعَفَةِ النَّاسِ كَيْلَا يَتَبَيَّغَ بِالْفَقِيرِ فَقْرُهُ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۹، ص۲۴۲؛ همچنین ر.ک: الکافی، ج۱، ص۴۱۰.</ref>؛ [[خدا]] بر پیشوایان [[دادگر]] [[واجب]] فرموده است خود را با [[مردم]] [[ناتوان]] برابر نهند تا مستمند [[تنگ‌دست]] را به هیجان نیاورند و به [[طغیان]] وا ندارند<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی\|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)\| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص ۴۳.</ref>.

	== [[تواضع]] و [[فروتنی]] ==		== [[تواضع]] و [[فروتنی]] ==

Bahmani: /* نیاکان پاک */

2024-07-28T06:42:09Z

نیاکان پاک

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۲
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	[[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} نیز - که سرآمد پیامبران است - به [[گواهی]] [[تاریخ]] و تأکید [[روایات]]، دارای نیاکانی یکتاپرست بوده است که هیچ‌گاه [[اندیشه]] خود را به [[شرک]] نیالوده‌اند<ref>ر.ک: مفید، تصحیح الاعتقاد، ص۱۱۷؛ حویزی، عبد علی، تفسیر نورالثقلین، ج۱، ص۷۲۹؛ رازی، فخرالدین، التفسیر الکبیر، ج۱۳، ص۳۳.</ref>؛ چنان‌که پیش از بعثت، در [[جامعه]] [[شرک‌آلود]] [[عربستان]]، اجداد رسول خدا{{صل}} پیرو [[دین حنیف]] و تابع [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} به شمار می‌آمدند<ref>ر.ک: شهرستانی، الملل و النحل، ج۲، ص۲۵۷ – ۲۵۰.</ref>. امام علی{{ع}} این [[حقیقت]] را خطاب به مردمی که از نزدیک با پیشینه این [[خاندان]] آشنا بودند، چنین باز می‌گوید: قرارگاه او بهترین قرارگاه است و خاندان او را شریف‌ترین پایگاه. از کان‌های [[ارجمندی]] و [[کرامت]]، و مهدهای [[پاکیزگی]] و [[عفت]]. دل‌های [[نیکوکاران]] به سوی او گردیده، دیده‌ها در پی او دویده... <ref>نهج البلاغه، خطبه ۹۶، ص۸۸؛ و ر.ک: خطبه ۹۴، ص۸۷، خطبه ۲۱۴، ص۲۴۶.</ref>.		[[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} نیز - که سرآمد پیامبران است - به [[گواهی]] [[تاریخ]] و تأکید [[روایات]]، دارای نیاکانی یکتاپرست بوده است که هیچ‌گاه [[اندیشه]] خود را به [[شرک]] نیالوده‌اند<ref>ر.ک: مفید، تصحیح الاعتقاد، ص۱۱۷؛ حویزی، عبد علی، تفسیر نورالثقلین، ج۱، ص۷۲۹؛ رازی، فخرالدین، التفسیر الکبیر، ج۱۳، ص۳۳.</ref>؛ چنان‌که پیش از بعثت، در [[جامعه]] [[شرک‌آلود]] [[عربستان]]، اجداد رسول خدا{{صل}} پیرو [[دین حنیف]] و تابع [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} به شمار می‌آمدند<ref>ر.ک: شهرستانی، الملل و النحل، ج۲، ص۲۵۷ – ۲۵۰.</ref>. امام علی{{ع}} این [[حقیقت]] را خطاب به مردمی که از نزدیک با پیشینه این [[خاندان]] آشنا بودند، چنین باز می‌گوید: قرارگاه او بهترین قرارگاه است و خاندان او را شریف‌ترین پایگاه. از کان‌های [[ارجمندی]] و [[کرامت]]، و مهدهای [[پاکیزگی]] و [[عفت]]. دل‌های [[نیکوکاران]] به سوی او گردیده، دیده‌ها در پی او دویده... <ref>نهج البلاغه، خطبه ۹۶، ص۸۸؛ و ر.ک: خطبه ۹۴، ص۸۷، خطبه ۲۱۴، ص۲۴۶.</ref>.

	گفتنی است که موهبت‌های الهی، گزافی نیست و به دلیل شایستگی‌های افراد صورت می‌گیرد. بر اساس پاره‌ای از روایات، [[خداوند]] پیش از [[آفرینش]] [[آدمیان]]، با [[علم]] [[ازلی]] خود می‌دانست که گروهی از آنان بیش از دیگران از [[اختیار]] خود بهره می‌گیرند و حتی اگر موهبت‌های ویژه بدانان نرسد، با [[کردار]] اختیاری خود سرآمد [[مردمان]] خواهند شد. این منزلتی که اینان با [[سیر]] اختیاری خویش بدان می‌رسیدند، سبب گردید که [[خداوند]] آنان را مورد عنایت ویژه قرار دهد تا بدین وسیله زمینه [[هدایت]] انسان‌های دیگر نیز فراهم آید<ref>ر.ک: پژوهشی در عصمت معصومان، ص۶۶-۶۸.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} در این باره می‌فرماید: خداوند از میان [[فرزندان آدم]] انسان‌هایی را برگزید و تولد آنان را [[پاک]] و بدن‌هایشان را [[پاکیزه]] گردانید. آنان را در پشت مردان و رحم [[زنان]] [[محافظت]] فرمود و [[پیامبران]] را - که [[پاک‌ترین]] [[اولاد]] آدمند - از میان ایشان برگزید. این همه نه از آن رو است که آنان حقی از [[خدا]] [[طلب]] دارند، بلکه از آنجا است که خداوند به هنگام [[آفرینش]] می‌دانست که این گروه از او [[فرمان]] می‌برند و تنها او را می‌پرستند و هیچ‌گونه شرکی روا نمی‌دارند. پس اینان به دلیل [[فرمانبرداری]] از خداوند به این [[کرامت]] و [[منزلت]] والا دست یافته‌اند<ref>بحار الانوار، ج۱۰، ص۱۷۰.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی\|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)\| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص ۴۱.</ref>		گفتنی است که موهبت‌های الهی، گزافی نیست و به دلیل شایستگی‌های افراد صورت می‌گیرد. بر اساس پاره‌ای از روایات، [[خداوند]] پیش از [[آفرینش]] [[آدمیان]]، با [[علم]] [[ازلی]] خود می‌دانست که گروهی از آنان بیش از دیگران از [[اختیار]] خود بهره می‌گیرند و حتی اگر موهبت‌های ویژه بدانان نرسد، با [[کردار]] اختیاری خود سرآمد [[مردمان]] خواهند شد. این منزلتی که اینان با [[سیر]] اختیاری خویش بدان می‌رسیدند، سبب گردید که [[خداوند]] آنان را مورد عنایت ویژه قرار دهد تا بدین وسیله زمینه [[هدایت]] انسان‌های دیگر نیز فراهم آید<ref>ر.ک: پژوهشی در عصمت معصومان، ص۶۶-۶۸.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} در این باره می‌فرماید: خداوند از میان [[فرزندان آدم]] انسان‌هایی را برگزید و تولد آنان را [[پاک]] و بدن‌هایشان را [[پاکیزه]] گردانید. آنان را در پشت مردان و رحم [[زنان]] محافظت فرمود و [[پیامبران]] را - که پاک‌ترین [[اولاد]] آدمند - از میان ایشان برگزید. این همه نه از آن رو است که آنان حقی از [[خدا]] طلب دارند، بلکه از آنجا است که خداوند به هنگام [[آفرینش]] می‌دانست که این گروه از او [[فرمان]] می‌برند و تنها او را می‌پرستند و هیچ‌گونه شرکی روا نمی‌دارند. پس اینان به دلیل [[فرمانبرداری]] از خداوند به این [[کرامت]] و [[منزلت]] والا دست یافته‌اند<ref>بحار الانوار، ج۱۰، ص۱۷۰.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان\|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی\|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)\| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)\|دانشنامه امام علی ج۳]]، ص ۴۱.</ref>

	== [[زهد]] و [[ساده‌زیستی]] ==		== [[زهد]] و [[ساده‌زیستی]] ==

Bahmani: /* صفات انبیا از زبان علی{{ع}} */

2024-07-28T06:41:32Z

صفات انبیا از زبان علی{{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	گفته اینک ما بشر ایشان بشر ما و ایشان بسته خوابیم و خور<ref>مولوی، جلال الدین، مثنوی معنوی، دفتر اول، ابیات ۲۶۶ – ۲۶۵.</ref>.		گفته اینک ما بشر ایشان بشر ما و ایشان بسته خوابیم و خور<ref>مولوی، جلال الدین، مثنوی معنوی، دفتر اول، ابیات ۲۶۶ – ۲۶۵.</ref>.

	پیامبران الهی نیز در پاسخ به این ~~[[پندار]]،~~ ضمن تأکید بر بشر بودن خویش، فضل و عنایت ویژه خداوند را دلیل دست‌یابی خود به این [[مقامات]] دانسته و گفته‌اند: {{متن قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ}}<ref>«پیامبرانشان به آنها گفتند: ما جز بشری مانند شما نیستیم امّا خداوند بر هر کس از بندگانش که بخواهد منّت می‌گذارد (و به او رسالت می‌بخشد) و ما را نشاید که جز به اذن خداوند برهانی برای شما بیاوریم و مؤمنان باید تنها بر خداوند توکّل کنند» سوره ابراهیم، آیه ۱۱.</ref>. آری، [[انسانیت]] هیچ منافاتی با [[نبوت]] ندارد، بلکه [[پیامبران]] باید از جنس [[امت]] خویش باشند تا بتوانند نمونه‌ای شایسته برای دیگر [[آدمیان]] متجلی سازند<ref>ر.ک: المیزان، ج۷، ص۲۳؛ فخر رازی، التفسیر الکبیر، ج۲۱، ص۵۰.</ref>. از این رو، [[امیر مؤمنان]]{{ع}} بر این نکته پای می‌فشارد که پس از [[فرشتگان]] آسمانی، واسطه میان [[خدا]] و آدمیان، جز از جنس [[بشر]] نخواهد بود: {{متن حدیث\|وَ مَا يُبَلِّغُ عَنِ اللَّهِ بَعْدَ رُسُلِ السَّمَاءِ إِلَّا الْبَشَرُ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰، ص۲۱.</ref>.		پیامبران الهی نیز در پاسخ به این پندار، ضمن تأکید بر بشر بودن خویش، فضل و عنایت ویژه خداوند را دلیل دست‌یابی خود به این [[مقامات]] دانسته و گفته‌اند: {{متن قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ}}<ref>«پیامبرانشان به آنها گفتند: ما جز بشری مانند شما نیستیم امّا خداوند بر هر کس از بندگانش که بخواهد منّت می‌گذارد (و به او رسالت می‌بخشد) و ما را نشاید که جز به اذن خداوند برهانی برای شما بیاوریم و مؤمنان باید تنها بر خداوند توکّل کنند» سوره ابراهیم، آیه ۱۱.</ref>. آری، [[انسانیت]] هیچ منافاتی با [[نبوت]] ندارد، بلکه [[پیامبران]] باید از جنس [[امت]] خویش باشند تا بتوانند نمونه‌ای شایسته برای دیگر [[آدمیان]] متجلی سازند<ref>ر.ک: المیزان، ج۷، ص۲۳؛ فخر رازی، التفسیر الکبیر، ج۲۱، ص۵۰.</ref>. از این رو، [[امیر مؤمنان]]{{ع}} بر این نکته پای می‌فشارد که پس از [[فرشتگان]] آسمانی، واسطه میان [[خدا]] و آدمیان، جز از جنس [[بشر]] نخواهد بود: {{متن حدیث\|وَ مَا يُبَلِّغُ عَنِ اللَّهِ بَعْدَ رُسُلِ السَّمَاءِ إِلَّا الْبَشَرُ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰، ص۲۱.</ref>.

	از سوی دیگر، برخی نویسندگان معاصر، گرچه پدیده نبوت را می‌پذیرند، می‌کوشند [[مقام]] پیامبران را به مرتبه انسان‌های عادی تنزل دهند؛ گاه با تکیه بر بشر بودن [[انبیا]]، [[عصمت]] را برنمی‌تابند<ref>احمد امین، ضحی الاسلام، ج۳، ص۲۳۰ – ۲۲۹؛ حنفی، حسن، من العقیدة الی الثوره، ج۴، ص۱۹۱ - ۱۸۷.</ref> و بی‌گناهی را گناهی بزرگ برای انسانیت می‌شمارند و گاه از محدودیت‌های چهارگانه [[انسان‌ها]] سخن می‌گویند و [[وحی پیامبران]] را نیز در این چارچوب گرفتار می‌بینند<ref>«میزگرد پلورالیسم دینی»، کیان، ش۲۸، سال ۱۳۷۴، ص۱۳ - ۴.</ref>؛ در حالی که [[درک]] کامل مراتب [[معصومان]] برای انسان‌هایی که خود به آن مقام بار نیافته‌اند، دشوار و بلکه ناممکن است. از این رو، شرط [[خردمندی]] آن است که از این سنجش‌های نابجا دست برداریم و به [[پیروی]] از [[امیرمؤمنان]]{{ع}}، [[امامان معصوم]] و پیامبران را با هیچ کس دیگر [[قیاس]] نکنیم.		از سوی دیگر، برخی نویسندگان معاصر، گرچه پدیده نبوت را می‌پذیرند، می‌کوشند مقام پیامبران را به مرتبه انسان‌های عادی تنزل دهند؛ گاه با تکیه بر بشر بودن [[انبیا]]، [[عصمت]] را برنمی‌تابند<ref>احمد امین، ضحی الاسلام، ج۳، ص۲۳۰ – ۲۲۹؛ حنفی، حسن، من العقیدة الی الثوره، ج۴، ص۱۹۱ - ۱۸۷.</ref> و بی‌گناهی را گناهی بزرگ برای انسانیت می‌شمارند و گاه از محدودیت‌های چهارگانه [[انسان‌ها]] سخن می‌گویند و [[وحی پیامبران]] را نیز در این چارچوب گرفتار می‌بینند<ref>«میزگرد پلورالیسم دینی»، کیان، ش۲۸، سال ۱۳۷۴، ص۱۳ - ۴.</ref>؛ در حالی که [[درک]] کامل مراتب [[معصومان]] برای انسان‌هایی که خود به آن مقام بار نیافته‌اند، دشوار و بلکه ناممکن است. از این رو، شرط [[خردمندی]] آن است که از این سنجش‌های نابجا دست برداریم و به [[پیروی]] از [[امیرمؤمنان]]{{ع}}، [[امامان معصوم]] و پیامبران را با هیچ کس دیگر قیاس نکنیم.

	از این امت، کسی را با [[خاندان رسالت]] همپایه نتوان پنداشت و هرگز نمی‌توان پرورده [[نعمت]] ایشان را در رتبت آنان داشت؛ که [[آل محمد]]{{صل}} پایه [[دین]] و ستون یقین‌اند. هر که از حد درگذرد به آنان بازگردد، و آن‌که وامانده، بدیشان پیوندد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰، ص۹.</ref>.		از این امت، کسی را با [[خاندان رسالت]] همپایه نتوان پنداشت و هرگز نمی‌توان پرورده [[نعمت]] ایشان را در رتبت آنان داشت؛ که [[آل محمد]]{{صل}} پایه [[دین]] و ستون یقین‌اند. هر که از حد درگذرد به آنان بازگردد، و آن‌که وامانده، بدیشان پیوندد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰، ص۹.</ref>.

	[[پیامبران الهی]] نه [[برتر]] از [[انسان]]، بلکه انسان‌هایی برترند. از این رو، افزون بر ویژگی‌های بنیادینی که برشمردیم، دارای کمالاتی فراوانند که آنان را برای ارتباط با [[جهان غیب]] و برداشتن بار سنگین [[رسالت]] آماده می‌سازد. در اینجا به برخی از این اوصاف که از سخنان [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به دست می‌آیند، اشاره می‌کنیم:		[[پیامبران الهی]] نه [[برتر]] از [[انسان]]، بلکه انسان‌هایی برترند. از این رو، افزون بر ویژگی‌های بنیادینی که برشمردیم، دارای کمالاتی فراوانند که آنان را برای ارتباط با جهان غیب و برداشتن بار سنگین [[رسالت]] آماده می‌سازد. در اینجا به برخی از این اوصاف که از سخنان [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به دست می‌آیند، اشاره می‌کنیم:

	== نیاکان [[پاک]] ==		== نیاکان [[پاک]] ==

Bahmani: /* پانویس */

2024-01-15T04:46:34Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۶
خط ۵۵:		خط ۵۵:

	[[رده:ویژگی‌های پیامبر خاتم]]		[[رده:ویژگی‌های پیامبر خاتم]]
	[[رده:~~پیامبران~~]]		[[رده:ویژگی پیامبر]]

Bahmani: /* پانویس */

2024-01-14T13:44:05Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۱۴
خط ۵۵:		خط ۵۵:

	[[رده:ویژگی‌های پیامبر خاتم]]		[[رده:ویژگی‌های پیامبر خاتم]]
			[[رده:پیامبران]]

Bahmani در ‏۲۴ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۵۳

2023-08-24T07:53:23Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2023-08-24T07:46:23Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۶
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:ویژگی‌های پیامبر خاتم]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ویژگی پیامبر | عنوان مدخل = ویژگی پیامبر | مداخل مرتبط = ویژگی پیامبر در قرآن - ویژگی پیامبر در کلام اسلامی - ویژگی پیامبر در تاریخ اسلامی - ویژگی پیامبر در جامعه‌شناسی اسلامی - ویژگی پیامبر در معارف و س...» ایجاد کرد

2023-07-23T08:35:52Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ویژگی پیامبر | عنوان مدخل = ویژگی پیامبر | مداخل مرتبط = ویژگی پیامبر در قرآن - ویژگی پیامبر در کلام اسلامی - ویژگی پیامبر در تاریخ اسلامی - ویژگی پیامبر در جامعه‌شناسی اسلامی - ویژگی پیامبر در معارف و س...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{نبوت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = ویژگی پیامبر
| عنوان مدخل = ویژگی پیامبر
| مداخل مرتبط = [[ویژگی پیامبر در قرآن]] - [[ویژگی پیامبر در کلام اسلامی]] - [[ویژگی پیامبر در تاریخ اسلامی]] - [[ویژگی پیامبر در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[ویژگی پیامبر در معارف و سیره علوی]]
| پرسش مرتبط =
}}

==[[صفات انبیا]] از زبان علی{{ع}}==
بسیاری از [[مردم]]، [[بشر]] بودن [[پیامبران]] را دستاویزی برای [[انکار رسالت]] آنان قرار داده و پنداشته‌اند که [[لباس]] [[وحی]] بر اندام بشر ناساز است و یگانه راه دریافت مستقیم خبرهای آسمانی، کنار افکندن لباس [[انسانیت]] و در بر کردن جامهٔ [[فرشتگان]] است. از این رو، [[پیامبران الهی]] همواره با این اظهار [[شگفتی]] روبه رو بودند که آیا [[خداوند]] «[[انسانی]]» را به [[پیامبری]] برگزیده است!<ref>ر.ک: {{متن قرآن|وَمَا مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جَاءَهُمُ الْهُدَى إِلَّا أَنْ قَالُوا أَبَعَثَ اللَّهُ بَشَرًا رَسُولًا}} «و مردم را هنگامی که برای آنان رهنمود آمد هیچ چیز از ایمان آوردن باز نداشت مگر همین که گفتند: آیا خداوند بشری را به پیامبری برانگیخته است؟!» سوره اسراء، آیه ۹۴.</ref> و چه [[گمراهی]] از این بالاتر که از بشری همچون خود [[پیروی]] کنیم<ref>ر.ک: {{متن قرآن|فَقَالُوا أَبَشَرًا مِنَّا وَاحِدًا نَتَّبِعُهُ إِنَّا إِذًا لَفِي ضَلَالٍ وَسُعُرٍ}} «(می) گفتند: آیا از بشری چون خود پیروی کنیم؟ در آن صورت در گمراهی و سرگشتگی به سر خواهیم برد» سوره قمر، آیه ۲۴.</ref> و مهار [[عقل]] و [[اندیشه]] را بدو بسپاریم. [[شعار]] همیشگی اینان در برابر [[دعوت]] پیامبران این بوده است که شما نیز انسان‌هایی چون مایید. آنان این مشابهت ظاهری را دلیل بر مماثلت [[معنوی]] انگاشته و هرگونه ارتباط [[انبیا]] را با عالمی دیگر ناممکن شمرده‌اند.
همسری با انبیا برداشتند [[اولیا]] را همچو خود پنداشتند
گفته اینک ما بشر ایشان بشر ما و ایشان بسته خوابیم و خور<ref>مولوی، جلال الدین، مثنوی معنوی، دفتر اول، ابیات ۲۶۶ – ۲۶۵.</ref>

پیامبران الهی نیز در پاسخ به این [[پندار]]، ضمن تأکید بر بشر بودن خویش، فضل و [[عنایت ویژه]] خداوند را دلیل دست‌یابی خود به این [[مقامات]] دانسته و گفته‌اند: {{متن قرآن|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ}}<ref>«پیامبرانشان به آنها گفتند: ما جز بشری مانند شما نیستیم امّا خداوند بر هر کس از بندگانش که بخواهد منّت می‌گذارد (و به او رسالت می‌بخشد) و ما را نشاید که جز به اذن خداوند برهانی برای شما بیاوریم و مؤمنان باید تنها بر خداوند توکّل کنند» سوره ابراهیم، آیه ۱۱.</ref>. آری، [[انسانیت]] هیچ منافاتی با [[نبوت]] ندارد، بلکه [[پیامبران]] باید از جنس [[امت]] خویش باشند تا بتوانند نمونه‌ای [[شایسته]] برای دیگر [[آدمیان]] متجلی سازند<ref>ر.ک: المیزان، ج۷، ص۲۳؛ فخر رازی، التفسیر الکبیر، ج۲۱، ص۵۰.</ref>. از این رو، [[امیر مؤمنان]]{{ع}} بر این نکته پای می‌فشارد که پس از [[فرشتگان]] آسمانی، واسطه میان [[خدا]] و آدمیان، جز از جنس [[بشر]] نخواهد بود: {{متن حدیث|وَ مَا يُبَلِّغُ عَنِ اللَّهِ بَعْدَ رُسُلِ السَّمَاءِ إِلَّا الْبَشَرُ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰، ص۲۱.</ref>.
از سوی دیگر، برخی نویسندگان معاصر، گرچه پدیده نبوت را می‌پذیرند، می‌کوشند [[مقام]] پیامبران را به مرتبه انسان‌های عادی تنزل دهند؛ گاه با تکیه بر بشر بودن [[انبیا]]، [[عصمت]] را برنمی‌تابند<ref>احمد امین، ضحی الاسلام، ج۳، ص۲۳۰ – ۲۲۹؛ حنفی، حسن، من العقیدة الی الثوره، ج۴، ص۱۹۱ - ۱۸۷.</ref> و بی‌گناهی را گناهی بزرگ برای انسانیت می‌شمارند و گاه از محدودیت‌های چهارگانه [[انسان‌ها]] سخن می‌گویند و [[وحی پیامبران]] را نیز در این چارچوب گرفتار می‌بینند<ref>«میزگرد پلورالیسم دینی»، کیان، ش۲۸، سال ۱۳۷۴، ص۱۳ - ۴.</ref>؛ در حالی که [[درک]] کامل مراتب [[معصومان]] برای انسان‌هایی که خود به آن مقام بار نیافته‌اند، دشوار و بلکه ناممکن است. از این رو، شرط [[خردمندی]] آن است که از این سنجش‌های نابجا دست برداریم و به [[پیروی]] از [[امیرمؤمنان]]{{ع}}، [[امامان معصوم]] و پیامبران را با هیچ کس دیگر [[قیاس]] نکنیم.
از این امت، کسی را با [[خاندان رسالت]] همپایه نتوان پنداشت و هرگز نمی‌توان پرورده [[نعمت]] ایشان را در رتبت آنان داشت؛ که [[آل محمد]]{{صل}} پایه [[دین]] و ستون یقین‌اند. هر که از حد درگذرد به آنان بازگردد، و آن‌که وامانده، بدیشان پیوندد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰، ص۹.</ref>.
[[پیامبران الهی]] نه [[برتر]] از [[انسان]]، بلکه انسان‌هایی برترند. از این رو، افزون بر ویژگی‌های بنیادینی که برشمردیم، دارای کمالاتی فراوانند که آنان را برای ارتباط با [[جهان غیب]] و برداشتن بار سنگین [[رسالت]] آماده می‌سازد. در اینجا به برخی از این اوصاف که از سخنان [[امیرمؤمنان]]{{ع}} به دست می‌آیند، اشاره می‌کنیم:

==نیاکان [[پاک]]==
[[پیامبران]] همواره در دامان مادرانی [[پاکدامن]] و پدرانی [[درست‌کار]] پرورش یافته‌اند. بدین وسیله، زمینه [[گرایش]] [[مردم]] به آنان هر چه بیش‌تر فراهم آمده است<ref>ر.ک: علامه حلی، کشف المراد، ص۳۵۰ - ۳۴۹؛ جرجانی، شرح المواقف، ج۸، ص۲۶۵.</ref>. [[امام علی]]{{ع}} در این باره می‌فرماید: «پس آنان را در بهترین [[ودیعت]] جای به [[امانت]] سپرد و در [[نیکوترین]] قرارگاه مستقر کرد. از پشتی به پشت دیگرش داد؛ همگی [[بزرگوار]]، و زهدان‌هایی پاک و [[بی‌عیب]] و [[عار]]<ref>نهج البلاغه، خطبه ۹۴، ص۸۷.</ref>.
[[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} نیز - که سرآمد پیامبران است - به [[گواهی]] [[تاریخ]] و تأکید [[روایات]]، دارای نیاکانی یکتاپرست بوده است که هیچ‌گاه [[اندیشه]] خود را به [[شرک]] نیالوده‌اند<ref>ر.ک: مفید، تصحیح الاعتقاد، ص۱۱۷؛ حویزی، عبد علی، تفسیر نورالثقلین، ج۱، ص۷۲۹؛ رازی، فخرالدین، التفسیر الکبیر، ج۱۳، ص۳۳.</ref>؛ چنان‌که [[پیش از بعثت]]، در [[جامعه]] [[شرک‌آلود]] [[عربستان]]، [[اجداد رسول خدا]]{{صل}} پیرو [[دین حنیف]] و تابع [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} به شمار می‌آمدند<ref>ر.ک: شهرستانی، الملل و النحل، ج۲، ص۲۵۷ – ۲۵۰.</ref>. امام علی{{ع}} این [[حقیقت]] را خطاب به مردمی که از نزدیک با پیشینه این [[خاندان]] آشنا بودند، چنین باز می‌گوید:
قرارگاه او بهترین قرارگاه است و خاندان او را شریف‌ترین پایگاه. از کان‌های [[ارجمندی]] و [[کرامت]]، و مهدهای [[پاکیزگی]] و [[عفت]]. دل‌های [[نیکوکاران]] به سوی او گردیده، دیده‌ها در پی او دویده... <ref>نهج البلاغه، خطبه ۹۶، ص۸۸؛ و ر.ک: خطبه ۹۴، ص۸۷، خطبه ۲۱۴، ص۲۴۶.</ref>.

گفتنی است که [[موهبت‌های الهی]]، گزافی نیست و به دلیل شایستگی‌های افراد صورت می‌گیرد. بر اساس پاره‌ای از روایات، [[خداوند]] پیش از [[آفرینش]] [[آدمیان]]، با [[علم]] [[ازلی]] خود می‌دانست که گروهی از آنان بیش از دیگران از [[اختیار]] خود بهره می‌گیرند و حتی اگر موهبت‌های ویژه بدانان نرسد، با [[کردار]] اختیاری خود سرآمد [[مردمان]] خواهند شد. این منزلتی که اینان با [[سیر]] اختیاری خویش بدان می‌رسیدند، سبب گردید که [[خداوند]] آنان را مورد [[عنایت ویژه]] قرار دهد تا بدین وسیله زمینه [[هدایت]] انسان‌های دیگر نیز فراهم آید<ref>ر.ک: پژوهشی در عصمت معصومان، ص۶۶-۶۸.</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} در این باره می‌فرماید:
خداوند از میان [[فرزندان آدم]] انسان‌هایی را برگزید و تولد آنان را [[پاک]] و بدن‌هایشان را [[پاکیزه]] گردانید. آنان را در پشت مردان و رحم [[زنان]] [[محافظت]] فرمود و [[پیامبران]] را - که [[پاک‌ترین]] [[اولاد]] آدمند - از میان ایشان برگزید. این همه نه از آن رو است که آنان حقی از [[خدا]] [[طلب]] دارند، بلکه از آنجا است که خداوند به هنگام [[آفرینش]] می‌دانست که این گروه از او [[فرمان]] می‌برند و تنها او را می‌پرستند و هیچ‌گونه شرکی روا نمی‌دارند. پس اینان به دلیل [[فرمانبرداری]] از خداوند به این [[کرامت]] و [[منزلت]] والا دست یافته‌اند<ref>بحار الانوار، ج۱۰، ص۱۷۰.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۳]] ص ۴۱.</ref>.

==[[زهد]] و [[ساده‌زیستی]]==
[[امام علی]]{{ع}} بر ساده‌زیستی تأکیدی فراوان دارد و [[پیشوایان]] بر [[حق]] را همواره آراسته به این صفت می‌داند. او از [[حضرت موسی]]{{ع}} سخن می‌گوید که خوراکش جز سبزی [[زمین]] نبود؛ «چندان که به خاطر لاغری تن و تکیدگی گوشت بدن، رنگ آن سبزی از پوست تنک شکم او نمایان بود»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۱.</ref>، و داوود{{ع}} که [[پیشوایی]] [[دین]] و دنیای [[مردم]] را بر عهده داشت<ref>ر.ک: عاطف الزین، سمیح، قصص الانبیاء، ص۵۴۷.</ref>، «به دست خود از برگ خرما زنبیل می‌بافت... و از بهای آن زنبیل گرده‌ای نان [[جوین]] می‌خورد»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۱.</ref>، و [[عیسی بن مریم]]{{ع}} به هنگام [[خواب]] سر بر سنگ می‌نهاد و «[[جامه]] درشت به تن داشت و [[خوراک]] ناگوار می‌خورد و نانخورشش [[گرسنگی]] بود»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۲.</ref>. [[پیامبر]] نیز چنان [[دنیا]] را [[خوار]] و کوچک می‌شمرد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۰۹، ص۱۰۶.</ref> که حتی نگریستن به پرده‌ای رنگارنگ را بر نمی‌تابید.

پرده‌ای بر در [[خانه]] او آویخته بود که تصویرهایی داشت. یکی از [[زنان]] خویش را گفت: «این پرده را از من پنهان کن، که هر گاه بدان می‌نگرم، [[دنیا]] و زیورهای آن را به یاد می‌آورم». پس به [[دل]] خود از دنیا روی گرداند و یاد آن را در خاطر خود می‌راند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۲.</ref>.
[[زهد]] و [[ساده‌زیستی]]، کرداری [[ستوده]] است که [[کمالات]] [[روحی]] فراوانی برای [[آدمی]] به ارمغان می‌آورد<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، سیری در نهج البلاغه، ص۲۵۴ - ۲۱۶؛ همو، حق و باطل، ص۱۷۵ - ۱۳۵؛ فرامرز قراملکی، احد، اسوه ساده زیستی، ص۶۵-۸۶.</ref>. از دیدگاه [[امیرمؤمنان]]{{ع}} یکی از دلایلی که این [[خصلت]] [[شایسته]] را برای [[پیامبران]] بایسته می‌سازد، آن است که [[پیشوایان]] بر [[حق]] باید [[خوراک]] و [[پوشاک]] خود را در سطح [[فرودستان]] [[جامعه]] قرار دهند تا مرهمی باشد بر زخم [[تنگ‌دستی]] آنان.
{{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى فَرَضَ عَلَى أَئِمَّةِ الْعَدْلِ أَنْ يُقَدِّرُوا أَنْفُسَهُمْ بِضَعَفَةِ النَّاسِ كَيْلَا يَتَبَيَّغَ بِالْفَقِيرِ فَقْرُهُ}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۹، ص۲۴۲؛ همچنین ر.ک: الکافی، ج۱، ص۴۱۰.</ref>؛
[[خدا]] بر پیشوایان [[دادگر]] [[واجب]] فرموده است خود را با [[مردم]] [[ناتوان]] برابر نهند تا مستمند [[تنگ‌دست]] را به [[هیجان]] نیاورند و به [[طغیان]] وا ندارند.<ref>[[حسن یوسفیان|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۳]] ص ۴۳.</ref>.

==[[تواضع]] و [[فروتنی]]==
هر قدر آدمی درجات [[قرب]] و تعالی را بپیماید، به [[عظمت]] [[آفریدگار]] و کوچکی خویش بیش از پیش پی می‌برد و از بام [[کبر]] و [[خودپسندی]] به زیر می‌آید. پیامبران در این ویژگی نیز سرآمد مردمانند و دلیل و راهنمای کاروان. بر این اساس، [[پیامبر گرامی اسلام]]{{صل}} فروتنانه بر [[زمین]] می‌نشست و «به دست خود پای‌افزار خویش را پینه می‌بست و [[جامه]] خود را خود وصله می‌نمود»<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰، ص۱۶۲.</ref>. و این، شیوه‌ای رایج در [[زندگی]] همه پیامبران بود. امیرمؤمنان{{ع}} در این باره می‌فرماید:
اگر خدا [[رخصت]] [[کبر ورزیدن]] را به یکی از بندگانش می‌داد، به [[یقین]] چنین منتی را بر پیامبران گزیده و دوستانش می‌نهاد، لیکن [[خدای سبحان]] [[بزرگ‌منشی]] را بر آنان [[ناپسند]] دید و فروتنی‌شان را پسندید. پس پیامبران، از روی فروتنی، گونه‌های خود را بر [[زمین]] چسبانیدند و چهره‌های خود را به خاک مالیدند و برابر [[مؤمنان]]{{ع}} [[فروتنی]] نمودند<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۲، ص۲۱۴.</ref>.

[[امام علی]]{{ع}} پس از بیان این سخن، به [[فلسفه]] [[ساده‌زیستی]] و فروتنی [[پیامبران]] می‌پردازد<ref>برخی از شارحان نهج البلاغه در این باره شش نکته از همین خطبه استنباط کرده‌اند. (ر.ک: منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۳۳۷ - ۳۳۵).</ref> و به این نکته اشاره می‌کند که پیامبران، کار [[رسالت]] را با [[عزم]] و [[اراده]] [[استوار]] پیش می‌برند، نه با جلال و [[شوکت]] ظاهری. [[خداوند]] اگر می‌خواست، می‌توانست [[جنود]] [[آسمان]] و زمین را در [[سیطره]] پیامبران در آورد تا آنان چنان دایره [[اختیار]] [[آدمیان]] را تنگ سازند که جز [[تسلیم]] و [[سرسپردگی]] چاره‌ای دیگر بر جای باقی نماند. اما مقتضای [[حکمت الهی]] آن است که دست [[انسان]] برای [[گزینش]] باز باشد و از اختیار خود، هر چه بیش‌تر بهره گیرد<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، سیری در سیره نبوی، ص۱۰۸ – ۱۰۴.</ref>. در [[خطبه قاصعه]] در این باره آمده است:
اگر [[خدای سبحان]] اراده می‌فرمود، آن هنگام که پیامبران خود را [[مبعوث]] نمود، برای آنان گنج‌های زر را بگشاید و کان‌های طلای [[ناب]] را آشکار نماید و باغستان‌ها و درختستان‌ها و ددگان زمین و پرندگان آسمان را بر آن جمله بیفزاید، چنین می‌کرد و اگر کرده بود، نه [[پاداش]] مانده بود و نه [[امتحان]] و نه [[اخبار]] -آسمان و آمدن پیامبران - و نه پذیرندگان [[دعوت]]، مزد آزمودگان را سزاوار بودند...، لیکن خدای سبحان فرستادگان خود را در اراده‌شان نیرومند گرداند و در آن‌چه دیده‌ها از ظاهر آنان می‌بیند، [[خوار]] نمایاند... و اگر پیامبران را نیرویی بود که با آن به [[ستیز]] نتوان برخاست و عزتی که از آن نتوان کاست...، بر [[مردمان]] آسان‌تر بود که از [[قدرت]] آنان [[عبرت]] پذیرند و راه [[گردن‌کشی]] پیش نگیرند، لیکن در چنین حال ایمانشان یا از [[بیم]] [[جان]] بود و یا [[امید]] به دست آوردن نان... <ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۲، ص۲۱۵.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۳]] ص ۴۴.</ref>.

==[[صبر]] و [[پایداری]]==
[[تاریخ بعثت]] و [[نبوت]] [[گواه]] بر [[سرکشی]] کسانی است که به انگیزه‌های گوناگون [[دعوت]] [[پیامبران]] را نمی‌پذیرفتند<ref>ر.ک: معارف قرآن، ج۵ (راهنما‌شناسی)، ص۷۴ – ۶۶.</ref> و از هیچ [[تهمت]] و آزاری فرو نمی‌گذاردند؛ چنان که:
نوح نهصد سال دعوت می‌نمود دم به دم [[انکار]] قومش می‌فزود<ref>مولوی، جلال الدین، مثنوی معنوی، دفتر ششم، بیت ۱۰. </ref>
نگاهی به سرگذشت پیامبران بر این [[حقیقت]] [[گواهی]] می‌دهد که {{متن حدیث|أَشَدُّ النَّاسِ بَلَاءً الْأَنْبِيَاءُ}}<ref>بحار الانوار، ج۱۱، ص۹۶.</ref>. اما هیچ یک از این [[سختی‌ها]]، آنان را از [[هدف]] خویش باز نداشت و جز بر صبر و پایداری‌شان نیفزود: {{متن حدیث|رُسُلٌ لَا تُقَصِّرُ بِهِمْ قِلَّةُ عَدَدِهِمْ وَ لَا كَثْرَةُ الْمُكَذِّبِينَ لَهُمْ‌}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱، ص۶.</ref>؛ «پیامبران، اندک بودند و مخالفانشان بسیار، [اما] در کار خویش در نماندند».

سنگینی بار [[رسالت]] به گونه‌ای است که به فرموده [[قرآن کریم]] [گویی] کمر [[پیامبر]] را می‌شکند و [[تحمل]] آن به سینه‌ای فراخ نیاز دارد<ref>ر.ک: طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۱۰ - ۹، ص۶۴۹ - ۶۴۸؛ المیزان، ج۲۰، ص۳۱۵ - ۳۱۴.</ref>. با این حال، [[رسول خدا]]{{صل}} به [[تأیید الهی]] در راه این [[مأموریت]]، هیچ [[سستی]] به خود راه نمی‌دهد و گامی پس نمی‌نهد<ref>نهج البلاغه، خطبه ۷۲، ص۵۴.</ref>. [[امیرمؤمنان]]{{ع}}، بر این حقیقت چنین گواهی می‌دهد:
گواهی می‌دهم که محمد{{صل}} [[بنده]] او و فرستاده او است. [[مردم]] را به [[طاعت خدا]] خواند و [[دشمنان]] او را با [[جهاد]] در [[دین]] [[مقهور]] گرداند. هم‌داستانی [[کافران]] بر [[دروغ‌گو]] خواندنش وی را از دعوت باز نگردانید و [[کوشش]] در خاموش ساختن نورش او را بر جای ننشانید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۹۰، ص۲۰۶.</ref>.<ref>[[حسن یوسفیان|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۳]] ص ۴۵.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1368101.jpg|22px]] [[حسن یوسفیان|یوسفیان]] و [[احمد حسین شریفی|شریفی]]، [[بعثت و نبوت (مقاله)| مقاله «بعثت و نبوت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)|'''دانشنامه امام علی ج۳''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}