پنجشنبه شوم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: تغییرمسیر به حدیث دوات و قلم

2022-12-22T06:59:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = پیامبر خاتم \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = پیامبر خاتم (پرسش)}}		#تغییر_مسیر [[حدیث دوات و قلم]]

	'''حادثه پنجشنبه شوم''' یا [[حدیث دوات و قلم]] اشاره به ماجرای روزهای آخر زندگانی [[پیامبر اسلام]]{{صل}} دارد که در آن حضرت درخواست دوات و قلمی کردند تا مطلبی در آن بنویسند و [[مردم]] به واسطه آن [[گمراه]] نشوند، اما برخی از حاضران مانع آن [[کار]] شدند و [[تهمت]] هذیان‌گویی به حضرت دادند.

	~~== مقدمه ==~~
	[[پیامبر اسلام]] {{صل}} در [[سال یازدهم هجرت]]، چهار روز پیش از [[ارتحال]] خویش [[تصمیم]] گرفت سندی مکتوب درباره موضوع [[خلافت]] و تثبیت [[موقعیت]] و [[جانشینی]] امیرالمؤمنین [[علی]] {{ع}} به یادگار بگذارد؛ چراکه از توطئه‌هایی که دور از چشم ایشان برای [[غصب]] [[مقام خلافت]] حضرت صورت می‌گرفت به خوبی [[آگاه]] بود. به همین [[دلیل]] روزی که سران [[صحابه]] برای [[عیادت]] ایشان آمده بودند، به حاضران فرمود: "کاغذ و دواتی بیاورید تا برای شما چیزی بنویسم که پس از آن [[گمراه]] نشوید"<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۱۹۳؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۸۷.</ref>؛ ولی بعضی از [[صحابه]] به [[مخالفت]] برخاستند و [[مانع]] [[نوشتن]] این [[نامه]] شدند. این واقعه در [[تاریخ]] به [[حدیث~~]] "قلم و~~ دوات~~" مشهور شده است. این [[بهترین]] فرصتی بود که [[پیامبر]] ارزنده‌ترین یادگار را برای امتش بگذارد~~ و جلوی اختلاف‌ها و ضلالت‌ها برای همیشه گرفته شود، چون آن حضرت می‌دانست چه فتنه‌هایی در پیش است امّا نگذاشتند<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۲؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۶۹.</ref>.

	~~== [[حدیث]] قلم و دوات یا [[حدیث]] قرطاس ==~~
	[[حدیث]] قلم و دوات به نام دیگری ([[حدیث]] قرطاس) نیز مشهور شده است. قرطاس، مفرد قراطیس و به معنای کاغذ است. هر دو لفظ "قرطاس و قراطیس" در [[قرآن مجید]] به کار رفته است:{{متن قرآن\|وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُواْ إِنْ هَذَا إِلاَّ سِحْرٌ مُّبِينٌ}}<ref>«اگر بر تو کتابی (نگاشته) بر کاغذی فرو می‌فرستادیم که (همگان) آن را به دست خود لمس می‌کردند، باز کافران می‌گفتند: این جز جادویی آشکار نیست» سوره انعام، آیه ۷.</ref>.<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۲.</ref>

	~~== [[هدف]] [[پیامبر]] {{صل}} از نوشتن [[نامه]] ==~~
	روشن است که [[هدف]] [[پیامبر]] {{صل}} چیزی جز تحکیم و تثبیت [[خلافت]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و [[لزوم]] [[پیروی]] از [[اهل‌بیت]] خود نبود و این مطلب با توجه به [[حدیث ثقلین]] مشخص می‌شود که مورد اتفاق جمیع [[محدثان]] از [[اهل تسنن]] و [[تشیع]] است.

	[[روایت]] شده است که [[عمر بن خطاب]] در [[دیدار]] با [[ابن‌عباس]] گفت: "رسول [[الله]]، هنگام [[بیماری]]، قصد داشت تا به اسم [[علی]] {{ع}} تصریح کند؛ اما من به خاطر [[اسلام]] از این کار ممانعت کردم"<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۲، ص۲۱.</ref>.

	[[ابن عباس]]، همۀ [[مصیبت]] و فاجعه را در آن روز [[پنج‌شنبه]] می‌داند که نگذاشتند [[پیامبر]] آنچه را می‌خواهد به صراحت بنویسد. تعابیر مختلفی از جمله این [[کلام]] از [[ابن عباس]] [[نقل]] شده است: {{عربی\|"إِنَّ الرَّزِيَّةَ كَّلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ وَ بَيْنَ أَنْ يَكْتُبَ لَهُمْ ذَلِكَ الْكِتَابَ مِنِ اخْتِلَافِهِمْ وَ لَغَطِهِم‏"}}<ref>موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج ۲ ص ۳۸۸ به نقل از صحیح مسلم، مسند ابن حنبل، طبقات کبری و تاریخ طبری. المراجعات، نامۀ ۸۶. نیز «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸ مدخل «رزیّة یوم الخمیس»</ref>. همۀ [[مصیبت]]، آن بود که نگذاشتند [[پیامبر]] آنچه را می‌خواهد بنویسد، [[اختلاف]] و شلوغ کردند. و بارها از آن روز تلخ و پنج‌شنبۀ شوم چنین یاد می‌کرد: {{عربی\|"الْخَمِيسِ وَ مَا يَوْمُ الْخَمِيس‏!"}} و اشکش جاری می‌شد. در [[منابع حدیثی]] و [[تاریخی]] از این واقعه به {{عربی\|"رَزِيَّةُ يَوْمَ الْخَمِيسِ"}} هم یاد شده است<ref>النصّ و الاجتهاد، ص ۱۶۷</ref><ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۴۵.</ref>

	[[پیامبر خاتم\|رسول خدا]] {{صل}} در مسألۀ [[تعیین جانشین]] و روشن ساختن [[تکلیف]] [[امت]] پس از خود، در طول ۲۳ سال [[پیامبری]] از هیچ [[فرصت]] و موقعیتی فروگذار نکرده بود و امر [[امامت]] را بیان کرده بود. امّا می‌دانست که [[فتنه‌انگیزان]] قدرت‌ طلب [[مانع]] خواهند شد که [[امام علی\|امیر المؤمنین]] به [[خلافت]] برسد. برای آخرین‌بار و برای اتمام [[حجت]] و اینکه شبهه‌ای نماند و [[امامت]] و [[خلافت]] و [[وصی]] آن حضرت روشن باشد، در روزهای آخر عمر خویش فرمود که قلم و کاغذی بیاورند... برخی [[حدس]] می‌زدند که این نکته دربارۀ [[خلافت]] است، ازاین‌رو شلوغ کردند و نگذاشتند. [[پیامبر خاتم\|پیامبر اسلام]] {{صل}} فرموده بود: {{متن حدیث\|هَلُمَّ أَكْتُبَ لَكُمْ كِتَاباً لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ}} یا {{متن حدیث\|ائْتُونِي بِدَوَاةٍ وَ كَتِفٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَاباً لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَداً}} و با عبارت‌های دیگر<ref>ارشاد، مفید، ج ۱ ص ۱۸۴، دلائل الصدق، ج ۳ ص ۱۰۹ و منابع فراوان دیگر از شیعه و اهل سنّت.</ref>.<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۳؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۴۵.</ref>

	~~== عکس‌العمل حاضران و [[نزاع]] در محضر [[پیامبر]] {{صل}} ==~~
	پس از درخواست [[رسول خدا]] {{صل}} برای آوردن قلم و دوات، برخی گفتند: "قلم و دوات را بیاورید" و برخی گفتند: "نیازی نیست". در پاره‌ای از [[روایات]]، نام آنان که [[مخالفت]] کرده‌اند نیامده است<ref>البخاری، صحیح بخاری، ج۴، ص۳۱؛ ج۵، ص۱۳۷ به بعد و نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵، ص۷۶.</ref>؛ ولی در بخشی از آنها تصریح شده است که [[عمر بن خطاب]] به [[مخالفت]] برخاست و گفت: "[[بیماری]] بر [[پیامبر]] {{صل}} چیره شده است (که چنین سخنانی می‌گوید). [[قرآن]] نزد شماست و [[کتاب خدا]] برای ما کافی است"<ref>ابن حنبل، مسند احمد، ج۱، ص۳۳۶؛ نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵ ص۷۶؛ نسائی، السنن الکبری، ج۳، ص۴۴۳.</ref>. بنابر [[نقلی]] او گفت: "این [[مرد]]([[پیامبر]]) [[هذیان]] می‌گوید"<ref>سید بن طاووس، الطرایف، ج۲، ص۴۳۳؛ علامه حلی، نهج الحق و کشف الصدق، ص۳۳۳.</ref>.

	بعضی از [[صحابه]] در محضر [[رسول خدا]] {{صل}} به [[نزاع]] و [[کشمکش]] پرداختند. جمعی با [[عمر بن خطاب]] [[همراهی]] کردند و گروهی به [[مخالفت]] با او برخاستند و گفتند: "بگذارید [[رسول الله]] {{صل}} [[وصیت]] نامه‌اش را بنویسد"<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۴-۲۹۵.</ref>.

	~~== عکس‌العمل [[پیامبر]] {{صل}} ==~~
	عکس‌العملی که [[رسول خدا]] {{صل}} در برابر برخوردهای ناروای جمعی از [[صحابه]] و [[نزاع]] و درگیری آنان از خود نشان داد نیز در خور توجه است. مطابق [[روایات]]، [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: "از پیش من برخیزید (و دور شوید) که نزد من [[نزاع]] و [[کشمکش]] سزاوار نیست"<ref>{{متن حدیث\| قُومُوا عَنِّي وَ لَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُ}}؛البخاری، صحیح بخاری، ج۱، ص۳۷؛ تقی الدین مقریزی، امتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الاموال و الحفدة و المتاع، ج۱۴، ص۴۴۷.</ref>؛ این [[روایت]] مشخص می‌کند که [[رسول خدا]] {{صل}} تا چه اندازه از [[اختلاف]] و سخنان جسارت‌آمیز آنان ناراحت شده است<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۵.</ref>.

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	# [[پرونده:42439.jpg\|22px]] [[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱''']]
	~~# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]~~
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~== پانویس ==~~
	~~{{پانویس}}~~

	~~{{حوادث دوره خلفای نخستین}}~~

	~~[[رده:پیامبر خاتم]]~~
	~~[[رده:مدخل فرهنگ غدیر~~]]

Bahmani در ‏۳۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۷

2022-08-30T06:37:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = پیامبر خاتم \| عنوان مدخل = ~~پنجشنبه شوم~~ \| مداخل مرتبط = [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = پیامبر خاتم (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = پیامبر خاتم \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = پیامبر خاتم (پرسش)}}

	'''حادثه پنجشنبه شوم''' یا [[حدیث دوات و قلم]] اشاره به ماجرای روزهای آخر زندگانی [[پیامبر اسلام]]{{صل}} دارد که در آن حضرت درخواست دوات و قلمی کردند تا مطلبی در آن بنویسند و [[مردم]] به واسطه آن [[گمراه]] نشوند، اما برخی از حاضران مانع آن [[کار]] شدند و [[تهمت]] هذیان‌گویی به حضرت دادند.		'''حادثه پنجشنبه شوم''' یا [[حدیث دوات و قلم]] اشاره به ماجرای روزهای آخر زندگانی [[پیامبر اسلام]]{{صل}} دارد که در آن حضرت درخواست دوات و قلمی کردند تا مطلبی در آن بنویسند و [[مردم]] به واسطه آن [[گمراه]] نشوند، اما برخی از حاضران مانع آن [[کار]] شدند و [[تهمت]] هذیان‌گویی به حضرت دادند.

Bahmani در ‏۳۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۵

2022-08-30T06:35:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = پیامبر خاتم \| عنوان مدخل = پنجشنبه شوم \| مداخل مرتبط = [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = پیامبر خاتم (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = پیامبر خاتم \| عنوان مدخل = پنجشنبه شوم \| مداخل مرتبط = [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = پیامبر خاتم (پرسش)}}

	'''حادثه پنجشنبه شوم''' یا [[حدیث]] دوات و قلم اشاره به ماجرای روزهای آخر زندگانی [[پیامبر اسلام]] {{صل}} دارد که در آن حضرت درخواست دوات و قلمی کردند تا مطلبی در آن بنویسند تا [[مردم]] [[گمراه]] ~~نشوند~~ اما برخی از حاضران مانع آن [[کار]] شد و [[تهمت]] هذیان‌گویی به حضرت ~~داد~~.		'''حادثه پنجشنبه شوم''' یا [[حدیث دوات و قلم]] اشاره به ماجرای روزهای آخر زندگانی [[پیامبر اسلام]]{{صل}} دارد که در آن حضرت درخواست دوات و قلمی کردند تا مطلبی در آن بنویسند و [[مردم]] به واسطه آن [[گمراه]] نشوند، اما برخی از حاضران مانع آن [[کار]] شدند و [[تهمت]] هذیان‌گویی به حضرت دادند.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani: /* هدف پیامبر {{صل}} از نوشتن نامه */

2022-08-28T06:21:03Z

هدف پیامبر {{صل}} از نوشتن نامه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۹:		خط ۹:
	[[حدیث]] قلم و دوات به نام دیگری ([[حدیث]] قرطاس) نیز مشهور شده است. قرطاس، مفرد قراطیس و به معنای کاغذ است. هر دو لفظ "قرطاس و قراطیس" در [[قرآن مجید]] به کار رفته است:{{متن قرآن\|وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُواْ إِنْ هَذَا إِلاَّ سِحْرٌ مُّبِينٌ}}<ref>«اگر بر تو کتابی (نگاشته) بر کاغذی فرو می‌فرستادیم که (همگان) آن را به دست خود لمس می‌کردند، باز کافران می‌گفتند: این جز جادویی آشکار نیست» سوره انعام، آیه ۷.</ref>.<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۲.</ref>		[[حدیث]] قلم و دوات به نام دیگری ([[حدیث]] قرطاس) نیز مشهور شده است. قرطاس، مفرد قراطیس و به معنای کاغذ است. هر دو لفظ "قرطاس و قراطیس" در [[قرآن مجید]] به کار رفته است:{{متن قرآن\|وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُواْ إِنْ هَذَا إِلاَّ سِحْرٌ مُّبِينٌ}}<ref>«اگر بر تو کتابی (نگاشته) بر کاغذی فرو می‌فرستادیم که (همگان) آن را به دست خود لمس می‌کردند، باز کافران می‌گفتند: این جز جادویی آشکار نیست» سوره انعام، آیه ۷.</ref>.<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۲.</ref>

	== [[هدف]] [[پیامبر]] {{صل}} از [[نوشتن]] [[نامه]] ==		== [[هدف]] [[پیامبر]] {{صل}} از نوشتن [[نامه]] ==
	روشن است که [[هدف]] [[پیامبر]] {{صل}} چیزی جز تحکیم و تثبیت [[خلافت]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و [[لزوم]] [[پیروی]] از [[اهل‌بیت]] خود نبود و این مطلب با توجه به [[حدیث ثقلین]] مشخص می‌شود که [[مورد اتفاق]] جمیع [[محدثان]] از [[اهل تسنن]] و [[تشیع]] است.		روشن است که [[هدف]] [[پیامبر]] {{صل}} چیزی جز تحکیم و تثبیت [[خلافت]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و [[لزوم]] [[پیروی]] از [[اهل‌بیت]] خود نبود و این مطلب با توجه به [[حدیث ثقلین]] مشخص می‌شود که مورد اتفاق جمیع [[محدثان]] از [[اهل تسنن]] و [[تشیع]] است.

	[[روایت]] شده است که [[عمر بن خطاب]] در [[دیدار]] با [[ابن‌عباس]] گفت: "رسول [[الله]]، هنگام [[بیماری]]، قصد داشت تا به اسم [[علی]] {{ع}} تصریح کند؛ اما من به خاطر [[اسلام]] از این کار ممانعت کردم"<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۲، ص۲۱.</ref>.		[[روایت]] شده است که [[عمر بن خطاب]] در [[دیدار]] با [[ابن‌عباس]] گفت: "رسول [[الله]]، هنگام [[بیماری]]، قصد داشت تا به اسم [[علی]] {{ع}} تصریح کند؛ اما من به خاطر [[اسلام]] از این کار ممانعت کردم"<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۲، ص۲۱.</ref>.

Bahmani در ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۱۸

2022-08-28T06:18:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[پنجشنبه شوم در قرآن]] - [[پنجشنبه شوم در حدیث]] - [[پنجشنبه شوم در کلام اسلامی]] -~~ [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = پیامبر خاتم \| عنوان مدخل = پنجشنبه شوم \| مداخل مرتبط = [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = پیامبر خاتم (پرسش)}}

	'''حادثه پنجشنبه شوم''' یا [[حدیث]] دوات و قلم اشاره به ماجرای روزهای آخر زندگانی [[پیامبر اسلام]] {{صل}} دارد که در آن حضرت درخواست دوات و قلمی کردند تا مطلبی در آن بنویسند تا [[مردم]] [[گمراه]] نشوند اما برخی از حاضران مانع آن [[کار]] شد و [[تهمت]] هذیان‌گویی به حضرت داد.		'''حادثه پنجشنبه شوم''' یا [[حدیث]] دوات و قلم اشاره به ماجرای روزهای آخر زندگانی [[پیامبر اسلام]] {{صل}} دارد که در آن حضرت درخواست دوات و قلمی کردند تا مطلبی در آن بنویسند تا [[مردم]] [[گمراه]] نشوند اما برخی از حاضران مانع آن [[کار]] شد و [[تهمت]] هذیان‌گویی به حضرت داد.
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	{{حوادث دوره خلفای نخستین}}		{{حوادث دوره خلفای نخستین}}

	[[رده:~~پنجشنبه شوم~~]]		[[رده:پیامبر خاتم]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:15:25Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T23:30:11Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۰۰
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[پنجشنبه شوم در قرآن]] - [[پنجشنبه شوم در حدیث]] - [[پنجشنبه شوم در کلام اسلامی]] - [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[پنجشنبه شوم در قرآن]] - [[پنجشنبه شوم در حدیث]] - [[پنجشنبه شوم در کلام اسلامی]] - [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۲۰:		خط ۱۹:

	==عکس‌العمل حاضران و [[نزاع]] در محضر [[پیامبر]]{{صل}}==		==عکس‌العمل حاضران و [[نزاع]] در محضر [[پیامبر]]{{صل}}==
	پس از درخواست [[رسول خدا]]{{صل}} برای آوردن قلم و دوات، برخی گفتند: "قلم و دوات را بیاورید" و برخی گفتند: "نیازی نیست". در پاره‌ای از [[روایات]]، نام آنان که [[مخالفت]] کرده‌اند نیامده است<ref>البخاری، صحیح بخاری، ج۴، ص۳۱؛ ج۵، ص۱۳۷ به بعد و نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵، ص۷۶.</ref>؛ ولی در بخشی از آنها تصریح شده است که [[عمر بن خطاب]] به [[مخالفت]] برخاست و گفت: "[[بیماری]] بر [[پیامبر]]{{صل}} چیره شده است (که چنین سخنانی می‌گوید). [[قرآن]] نزد شماست و [[کتاب خدا]] برای ما کافی است"<ref>ابن حنبل، مسند احمد، ج۱، ص۳۳۶؛ نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵ ص۷۶؛ نسائی، السنن الکبری، ج۳، ص۴۴۳.</ref>. بنابر [[نقلی]] او گفت: "این [[مرد ]]([[پیامبر]]) [[هذیان]] می‌گوید"<ref>سید بن طاووس، الطرایف، ج۲، ص۴۳۳؛ علامه حلی، نهج الحق و کشف الصدق، ص۳۳۳.</ref>.		پس از درخواست [[رسول خدا]]{{صل}} برای آوردن قلم و دوات، برخی گفتند: "قلم و دوات را بیاورید" و برخی گفتند: "نیازی نیست". در پاره‌ای از [[روایات]]، نام آنان که [[مخالفت]] کرده‌اند نیامده است<ref>البخاری، صحیح بخاری، ج۴، ص۳۱؛ ج۵، ص۱۳۷ به بعد و نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵، ص۷۶.</ref>؛ ولی در بخشی از آنها تصریح شده است که [[عمر بن خطاب]] به [[مخالفت]] برخاست و گفت: "[[بیماری]] بر [[پیامبر]]{{صل}} چیره شده است (که چنین سخنانی می‌گوید). [[قرآن]] نزد شماست و [[کتاب خدا]] برای ما کافی است"<ref>ابن حنبل، مسند احمد، ج۱، ص۳۳۶؛ نیشابوری، صحیح مسلم، ج۵ ص۷۶؛ نسائی، السنن الکبری، ج۳، ص۴۴۳.</ref>. بنابر [[نقلی]] او گفت: "این [[مرد]]([[پیامبر]]) [[هذیان]] می‌گوید"<ref>سید بن طاووس، الطرایف، ج۲، ص۴۳۳؛ علامه حلی، نهج الحق و کشف الصدق، ص۳۳۳.</ref>.

	بعضی از [[صحابه]] در محضر [[رسول خدا]]{{صل}} به [[نزاع]] و [[کشمکش]] پرداختند. جمعی با [[عمر بن خطاب]] [[همراهی]] کردند و گروهی به [[مخالفت]] با او برخاستند و گفتند: "بگذارید [[رسول الله]]{{صل}} [[وصیت]] نامه‌اش را بنویسد"<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۴-۲۹۵.</ref>.		بعضی از [[صحابه]] در محضر [[رسول خدا]]{{صل}} به [[نزاع]] و [[کشمکش]] پرداختند. جمعی با [[عمر بن خطاب]] [[همراهی]] کردند و گروهی به [[مخالفت]] با او برخاستند و گفتند: "بگذارید [[رسول الله]]{{صل}} [[وصیت]] نامه‌اش را بنویسد"<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۴-۲۹۵.</ref>.
خط ۲۶:		خط ۲۵:
	==عکس‌العمل [[پیامبر]]{{صل}}==		==عکس‌العمل [[پیامبر]]{{صل}}==
	عکس‌العملی که [[رسول خدا]]{{صل}} در برابر برخوردهای ناروای جمعی از [[صحابه]] و [[نزاع]] و درگیری آنان از خود نشان داد نیز در خور توجه است. مطابق [[روایات]]، [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: "از پیش من برخیزید (و دور شوید) که نزد من [[نزاع]] و [[کشمکش]] سزاوار نیست"<ref>{{متن حدیث\| قُومُوا عَنِّي وَ لَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُ}}؛البخاری، صحیح بخاری، ج۱، ص۳۷؛ تقی الدین مقریزی، امتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الاموال و الحفدة و المتاع، ج۱۴، ص۴۴۷.</ref>؛ این [[روایت]] مشخص می‌کند که [[رسول خدا]]{{صل}} تا چه اندازه از [[اختلاف]] و سخنان جسارت‌آمیز آنان ناراحت شده است<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۵.</ref>.		عکس‌العملی که [[رسول خدا]]{{صل}} در برابر برخوردهای ناروای جمعی از [[صحابه]] و [[نزاع]] و درگیری آنان از خود نشان داد نیز در خور توجه است. مطابق [[روایات]]، [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: "از پیش من برخیزید (و دور شوید) که نزد من [[نزاع]] و [[کشمکش]] سزاوار نیست"<ref>{{متن حدیث\| قُومُوا عَنِّي وَ لَا يَنْبَغِي عِنْدِي التَّنَازُعُ}}؛البخاری، صحیح بخاری، ج۱، ص۳۷؛ تقی الدین مقریزی، امتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الاموال و الحفدة و المتاع، ج۱۴، ص۴۴۷.</ref>؛ این [[روایت]] مشخص می‌کند که [[رسول خدا]]{{صل}} تا چه اندازه از [[اختلاف]] و سخنان جسارت‌آمیز آنان ناراحت شده است<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۵.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۳۹:		خط ۳۶:

	{{حوادث دوره خلفای نخستین}}		{{حوادث دوره خلفای نخستین}}
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:پنجشنبه شوم]]		[[رده:پنجشنبه شوم]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T19:53:09Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[پنجشنبه شوم در قرآن]] - [[پنجشنبه شوم در حدیث]] - [[پنجشنبه شوم در کلام اسلامی]] - [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[پنجشنبه شوم در قرآن]] - [[پنجشنبه شوم در حدیث]] - [[پنجشنبه شوم در کلام اسلامی]] - [[پنجشنبه شوم در معارف و سیره نبوی]] - [[پنجشنبه شوم در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~

	'''حادثه پنجشنبه شوم''' یا [[حدیث]] دوات و قلم اشاره به ماجرای روزهای آخر زندگانی [[پیامبر اسلام]]{{صل}} دارد که در آن حضرت درخواست دوات و قلمی کردند تا مطلبی در آن بنویسند تا [[مردم]] [[گمراه]] نشوند اما برخی از حاضران مانع آن [[کار]] شد و [[تهمت]] هذیان‌گویی به حضرت داد.		'''حادثه پنجشنبه شوم''' یا [[حدیث]] دوات و قلم اشاره به ماجرای روزهای آخر زندگانی [[پیامبر اسلام]]{{صل}} دارد که در آن حضرت درخواست دوات و قلمی کردند تا مطلبی در آن بنویسند تا [[مردم]] [[گمراه]] نشوند اما برخی از حاضران مانع آن [[کار]] شد و [[تهمت]] هذیان‌گویی به حضرت داد.

Wasity: جایگزینی متن - 'امیرالمؤمنان' به 'امیرالمؤمنین'

2022-06-26T05:50:08Z

جایگزینی متن - 'امیرالمؤمنان' به 'امیرالمؤمنین'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۰
خط ۶:		خط ۶:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	[[پیامبر اسلام]]{{صل}} در [[سال یازدهم هجرت]]، چهار روز پیش از [[ارتحال]] خویش [[تصمیم]] گرفت سندی مکتوب درباره موضوع [[خلافت]] و تثبیت [[موقعیت]] و [[جانشینی]] ~~امیرالمؤمنان~~ [[علی]]{{ع}} به یادگار بگذارد؛ چراکه از توطئه‌هایی که دور از چشم ایشان برای [[غصب]] [[مقام خلافت]] حضرت صورت می‌گرفت به خوبی [[آگاه]] بود. به همین [[دلیل]] روزی که سران [[صحابه]] برای [[عیادت]] ایشان آمده بودند، به حاضران فرمود: "کاغذ و دواتی بیاورید تا برای شما چیزی بنویسم که پس از آن [[گمراه]] نشوید"<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۱۹۳؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۸۷.</ref>؛ ولی بعضی از [[صحابه]] به [[مخالفت]] برخاستند و [[مانع]] [[نوشتن]] این [[نامه]] شدند. این واقعه در [[تاریخ]] به [[حدیث]] "قلم و دوات" مشهور شده است. این [[بهترین]] فرصتی بود که [[پیامبر]] ارزنده‌ترین یادگار را برای امتش بگذارد و جلوی اختلاف‌ها و ضلالت‌ها برای همیشه گرفته شود، چون آن حضرت می‌دانست چه فتنه‌هایی در پیش است امّا نگذاشتند<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۲؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۶۹.</ref>.		[[پیامبر اسلام]]{{صل}} در [[سال یازدهم هجرت]]، چهار روز پیش از [[ارتحال]] خویش [[تصمیم]] گرفت سندی مکتوب درباره موضوع [[خلافت]] و تثبیت [[موقعیت]] و [[جانشینی]] امیرالمؤمنین [[علی]]{{ع}} به یادگار بگذارد؛ چراکه از توطئه‌هایی که دور از چشم ایشان برای [[غصب]] [[مقام خلافت]] حضرت صورت می‌گرفت به خوبی [[آگاه]] بود. به همین [[دلیل]] روزی که سران [[صحابه]] برای [[عیادت]] ایشان آمده بودند، به حاضران فرمود: "کاغذ و دواتی بیاورید تا برای شما چیزی بنویسم که پس از آن [[گمراه]] نشوید"<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۱۹۳؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۸۷.</ref>؛ ولی بعضی از [[صحابه]] به [[مخالفت]] برخاستند و [[مانع]] [[نوشتن]] این [[نامه]] شدند. این واقعه در [[تاریخ]] به [[حدیث]] "قلم و دوات" مشهور شده است. این [[بهترین]] فرصتی بود که [[پیامبر]] ارزنده‌ترین یادگار را برای امتش بگذارد و جلوی اختلاف‌ها و ضلالت‌ها برای همیشه گرفته شود، چون آن حضرت می‌دانست چه فتنه‌هایی در پیش است امّا نگذاشتند<ref>[[فاطمه پهلوان‌پور\|پهلوان‌پور، فاطمه]]، [[حدیث قلم و دوات (مقاله)\|حدیث قلم و دوات]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۱، ص۲۹۲؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۶۹.</ref>.

	==[[حدیث]] قلم و دوات یا [[حدیث]] قرطاس==		==[[حدیث]] قلم و دوات یا [[حدیث]] قرطاس==

Hosein: جایگزینی متن - '== پانویس == {{پانویس}} {{' به '== پانویس == {{پانویس}} {{'

2022-05-31T05:41:52Z

جایگزینی متن - '== پانویس == {{پانویس}} {{' به '== پانویس == {{پانویس}} {{'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۱
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	{{حوادث دوره خلفای نخستین}}		{{حوادث دوره خلفای نخستین}}
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	[[رده:پنجشنبه شوم]]		[[رده:پنجشنبه شوم]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]