چاپلوسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۴

2023-04-11T10:14:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]] - [[چاپلوسی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]] - [[چاپلوسی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوش‌آمدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوش‌آمدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.

	[[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}~~</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272~~.</ref>.		[[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}.</ref>.

	هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.		هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}.</ref>.

	از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوش‌آمد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.		از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوش‌آمد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref>.<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272 ـ 273.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۷:		خط ۱۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:چاپلوسی]]~~
	[[رده:رذایل اخلاقی]]		[[رده:رذایل اخلاقی]]
	[[رده:مدخل اخلاقی نهج البلاغه]]		[[رده:مدخل اخلاقی نهج البلاغه]]

Msadeq در ‏۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۵

2023-03-07T04:55:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در ~~قرآن~~]] - [[چاپلوسی در ~~حدیث~~]] - [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در ~~کلام اسلامی~~]] - [[چاپلوسی در ~~معارف~~ و ~~سیره نبوی~~]]\| ~~پرسش مرتبط =~~ }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]] - [[چاپلوسی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
			== مقدمه ==
			چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوش‌آمدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.

			[[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.

			هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.

	~~== مقدمه ==~~		از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوش‌آمد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.
	* چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوش‌آمدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	* هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.
	* از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوش‌آمد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]		#[[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - 'خوشامد' به 'خوش‌آمد'

2022-11-01T07:11:38Z

جایگزینی متن - 'خوشامد' به 'خوش‌آمد'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۱
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و ~~خوشامدگویی،~~ دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		* چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوش‌آمدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	* هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.		* هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.
	* از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای ~~خوشامد~~ آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.		* از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوش‌آمد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

2022-10-09T19:43:26Z

جایگزینی متن - 'ref>[[دانشنامه نهج البلاغه' به 'ref>دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۱۳
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوشامدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		* چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوشامدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	* هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.		* هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.
	* از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.		* از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Wasity: جایگزینی متن - 'jpg|22px]] 22px دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

2022-10-09T19:35:30Z

جایگزینی متن - 'jpg|22px]] 22px دین‌پرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۰۵
خط ۹:		خط ۹:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]		* [[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[سید حسین دین‌پرور\|دین‌پرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:16:48Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در قرآن]] - [[چاپلوسی در حدیث]] - [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در کلام اسلامی]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در قرآن]] - [[چاپلوسی در حدیث]] - [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در کلام اسلامی]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوشامدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		* چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوشامدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	*هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.		* هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.
	*از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.		* از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T23:32:57Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در قرآن]] - [[چاپلوسی در حدیث]] - [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در کلام اسلامی]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در قرآن]] - [[چاپلوسی در حدیث]] - [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در کلام اسلامی]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		==مقدمه==
	*چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوشامدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		*چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوشامدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	*[[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	*هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.		*هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.
	*از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.		*از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T20:26:54Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">مدخل‌های وابسته به این بحث:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در قرآن]] - [[چاپلوسی در حدیث]] - [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در کلام اسلامی]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[چاپلوسی در قرآن]] - [[چاپلوسی در حدیث]] - [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در کلام اسلامی]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Hosein: جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:17:53Z

جایگزینی متن - '== پرسش‌های وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۷
خط ۸:		خط ۸:
	*هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.		*هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.
	*از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.		*از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.

	~~== پرسش‌های وابسته ==~~

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

2021-12-18T02:03:46Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۳۳
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

	==منابع==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]		* [[پرونده:13681048.jpg\|22px]] [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه نهج البلاغه ج۱''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در قرآن]] - [[چاپلوسی در حدیث]] - [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در کلام اسلامی]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[چاپلوسی در قرآن]] - [[چاپلوسی در حدیث]] - [[چاپلوسی در نهج البلاغه]] - [[چاپلوسی در کلام اسلامی]] - [[چاپلوسی در معارف و سیره نبوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوشامدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		* چاپلوس کسی است که با [[تواضع]] و چرب‌زبانی و خوشامدگویی، دیگری را [[فریب]] دهد. عمل فرد چاپلوس را چاپلوسی می‌گویند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.		* [[امام علی]] {{ع}} چاپلوسی را نوعی [[افراط]] در ستودن و [[مدح]] کردن می‌داند و می‌فرماید: ستودن (دیگری) بیش از آنچه (او) [[شایسته]] است، چاپلوسی (و نشانه درورویی) است<ref>نهج البلاغه، حکمت ۳۳۹: {{متن حدیث\|الثَّنَاءُ بِأَكْثَرَ مِنَ الِاسْتِحْقَاقِ مَلَقٌ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272.</ref>.
	*هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.		* هر عملی که از روی [[افراط]] باشد نشانه [[جهل]] است. از این جهت چاپلوسی رذیله‌ای [[اخلاقی]] و عملی جاهلانه قلمداد می‌شود. از جهت دیگر آن را از ویژگی‌های افراد دورو و [[منافق]] دانسته‌اند، زیرا فرد چاپلوس خود [[معتقد]] است که طرف مقابل لایق این مقدار از [[مدح]] نیست، اما در عمل آن را مخفی می‌دارد که این نوعی دورویی است. یکی از آفاتی که گریبان‌گیر فرد [[ستایش]] شده می‌شود، عُجب و [[غرور]] است. بر همین اساس [[حضرت]] با بیانی دقیق با آن [[مبارزه]] می‌کنند و روش برخورد با چاپلوسی را [[آموزش]] می‌دهند. آن‌جا که مردی در ستودن آن بزرگوار [[افراط]] کرد، در حالی که به آن [[حضرت]] [[عقیده]] نداشت، فرمودند: من کمترم از آنچه ([[مدح]] و ثنای لایق [[خدا]] و [[رسول]]) تو می‌گویی و بالاترم از چیزی ([[اعتقاد]] و [[باور]] نداشتن تو به [[فضایل]] و [[مناقب]] من) که در [[اندیشه]] می‌گذرانی<ref>نهج البلاغه، حکمت ۸۰: {{متن حدیث\|وَ قَالَ (علیه السلام) -لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً-: أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ، وَ فَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ}}</ref>. و در کلامی دیگر فرمودند: چه بسیار کسانی که از تعریف دیگران فریفته شوند<ref>نهج البلاغه، حکمت ۴۵۵: {{متن حدیث\|رُبَّ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِيه}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 272-273.</ref>.
	*از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.		* از جمله زیباترین اقدامات [[امام علی]] {{ع}} در تصحیح [[فرهنگ]] حکومت‌داری، [[مبارزه]] با چاپلوسی و [[تملق‌گویی]] و تأکید بر [[لزوم]] نقد و [[انتقاد]] سازنده است. [[حضرت]]، [[حاکمان]] و [[فرمانداران]] خود را توصیه می‌کنند به این‌که طوری [[رفتار]] نکنند تا [[صالحان]] گمان کنند آن‌ها دوستدار فخر و خودستایی‌اند و از طرفی موجب بالا بردن انگیزه چاپلوسی در افراد شوند. [[امام]] {{ع}} به صراحت بیان می‌دارند که: از پست‌ترین حالات [[حاکمان]] نزد [[مردم]] [[نیکوکار]] آن است که گمان دوستداریِ فخر و [[خودستایی]] به آن‌ها رود و کردارشان حمل بر [[کبر]] و [[خودخواهی]] شود. من کراهت دارم از این‌که گمان کنید ستودن و شنیدن [[ستایش]] (شما) را [[دوست]] دارم. سپاس [[خدا]] را که چنین نیستم و اگر هم [[دوست]] داشتم درباره‌ام [[مدح]] و ثنا گفته شود این میل را از جهت [[فروتنی]] برای [[خداوند سبحان]] که به شمول [[عظمت]] و [[بزرگواری]] سزاوارتر است رها می‌کردم و از خود دور می‌ساختم،... پس مرا برای [[اطاعت]] کردنم از [[خدا]] و خوش‌رفتاری‌ام با شما، به ستودن نیکو [[ستایش]] نکنید... و با من سخنانی که با گردن‌کشان (برای خوشامد آن‌ها) گفته می‌شود نگویید... و با [[مدارا]] و چاپلوسی و [[رشوه]] دادن (به زبان) با من [[رفتار]] نکنید<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۰۷: {{متن حدیث\|وَ إِنَّ مِنْ أَسْخَفِ حَالاتِ الْوُلَاةِ عِنْدَ صَالِحِ النَّاسِ أَنْ يُظَنَّ بِهِمْ حُبُّ الْفَخْرِ وَ يُوضَعَ أَمْرُهُمْ عَلَى الْكِبْرِ، وَ قَدْ كَرِهْتُ أَنْ يَكُونَ جَالَ فِي ظَنِّكُمْ أَنِّي أُحِبُّ الْإِطْرَاءَ وَ اسْتِمَاعَ الثَّنَاءِ وَ لَسْتُ بِحَمْدِ اللَّهِ كَذَلِكَ، وَ لَوْ كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ يُقَالَ ذَلِكَ لَتَرَكْتُهُ انْحِطَاطاً لِلَّهِ سُبْحَانَهُ عَنْ تَنَاوُلِ مَا هُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنَ الْعَظَمَةِ وَ الْكِبْرِيَاءِ،...فَلَا تُثْنُوا عَلَيَّ بِجَمِيلِ ثَنَاءٍ لِإِخْرَاجِي نَفْسِي إِلَى اللَّهِ سُبْحَانَهُ، وَ إِلَيْكُمْ مِنَ التَّقِيَّةِ... فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ... وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)\|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص 273.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==