Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == «سماوه»، بیابانی مسطح و بدون سنگ، میان کوفه و شام است که در آن روزگار، برخی قبایل از بکر بن وائل و کلب در آنجا زندگی می‌کردندمعجم البلدان، ج۳، ص۲...» ایجاد کرد

2023-04-30T13:00:29Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == «سماوه»، بیابانی مسطح و بدون سنگ، میان کوفه و شام است که در آن روزگار، برخی قبایل از بکر بن وائل و کلب در آنجا زندگی می‌کردند<ref>معجم البلدان، ج۳، ص۲...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }}

== مقدمه ==
«سماوه»، بیابانی [[مسطح]] و بدون سنگ، میان [[کوفه]] و [[شام]] است که در آن [[روزگار]]، برخی [[قبایل]] از [[بکر بن وائل]] و کلب در آنجا [[زندگی]] می‌کردند<ref>معجم البلدان، ج۳، ص۲۴۵.</ref> و امروزه شهری از [[عراق]] میان [[بصره]] و کوفه در کنار [[فرات]] است.

[[معاویه]] نه تنها به سرزمین‌های زیر [[نفوذ]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[یورش]] می‌برد، [[اموال]] [[مردم]] را [[غارت]] می‌کرد و مردم را می‌کشت، بلکه برای دریافت [[زکات]]، افرادی را به آن مناطق اعزام می‌کرد و تلاش می‌نمود بنیه [[اقتصادی]] خود را تقویت نماید. معاویه، [[زهیر بن مکحول عامری اجدری]] را که از [[قبیله کلب]] بود به سماوه فرستاد تا زکات مردم را بگیرد.

امیرالمؤمنین{{ع}} که از این موضوع [[آگاه]] شد، سه تن از [[یاران]] خود را برای دریافت زکات آن منطقه از قبیله کلب و [[بکر بن وائل]] که در [[طاعت]] وی بودند اعزام کرد:
#[[جعفر بن عبدالله اشجعی]]؛
#[[عروة بن عشبه کلبی]]<ref>در الغارات، ص۳۱۹، نام وی را «عمرو بن مالک بن عشبه کلبی» یاد کرده که «عمرو بن عشبه» بوده است.</ref>؛
#[[جلاس بن عمیر کلبی]]؛ جلاس به عنوان کاتب زکات اعزام شده بود که حساب‌های [[صدقات]] را بنگارد.
آنان در امتداد شطّ فرات حرکت کردند تا این که در [[سرزمین]] کلب به زهیر بن مکحول، فرستاده معاویه رسیدند. میان آنها درگیری شدیدی به وجود آمد و زهیر نیروهای [[طرفدار علی]]{{ع}} را [[شکست]] داد<ref>أنساب الأشراف، ج۲، ص۴۶۵؛ الکامل، ج۳، ص۱۹۱؛ نهایة الارب، ج۷، ص۳۸.</ref>.

برابر گزارش [[بلاذری]]، [[ابن اثیر]] و [[نویری]]، [[جعفر بن عبدالله اشجعی]] کشته شد، ولی بر پایه نقل غارات، وی زنده ماند و همراه ابن عشبه به کوفه بازگشت<ref>الغارات، ص۳۱۹.</ref>.

[[رهبری]] گروه با [[ابن عشبه]] بود؛ از این رو علی{{ع}} در [[شهر کوفه]] به [[سرزنش]] وی پرداخت و فرمود: «ترسیدی و درباره [[قوم]] خود [[تعصب]] نمودی، پس شکست خوردی»<ref>{{متن حدیث|جبنت و تعصبت فانهزمت}}</ref> و آن‌گاه بر روی وی تازیانه کشید. متهم کردن ابن عشبه توسط علی{{ع}} بدان جهت بود که زهیر بن مکحول، وی را بر اسبی نشانده، روانه [[کوفه]] کرده بود<ref>أنساب الأشراف، ج۲، ص۴۶۵.</ref>. ابن عشبه از برخورد علی{{ع}} ناراحت شد و به [[معاویه]] پیوست. علی{{ع}} نیز [[منزل]] او را منهدم کرد<ref>الغارات، ص۳۲۰.</ref>.

از ابن عشبه، اشعاری گزارش شده که نشانگر [[وحشت]] و [[ترس]] وی از صحنه درگیری با [[زهیر بن مکحول]] است و چنین به نظر می‌رسد که در این اشعار، وی نظر داشته خود را از [[خیانت]] و [[تعصب]] قبیله‌ای تبرئه کند.

برابر نقل غارات، افراد [[قبیله کلب]] که [[جلاس]] را شناختند از او [[پذیرایی]] کرده و به او شیر دادند، آن‌گاه وی را روانه کوفه نمودند<ref>الغارات، ص۳۱۹.</ref>.

برابر گزارش دیگری، زهیر، جلاس را تعقیب می‌کرد. جلاس به [[چوپانی]] گذشت و جبّه نمدی او را گرفت و [[لباس]] خز خود را به او داد. چون سواران به [[چوپان]] رسیدند پرسیدند: این [[پیروان]] [[ابوتراب]] از کدام سو گریختند؟ چوپان به سویی اشاره کرد و آنان رفتند و در نتیجه جلاس خود را به کوفه رساند<ref>نهایة الإرب، ج۷، ص۳۹.</ref>.

این احتمال بعید نمی‌نماید که پس از دور شدن سواران شامی، جلاس به گروهی از قبیله کلب برخورد کرده و آنان با [[احترام]] و پس از پذیرایی او را روانه کوفه کرده باشند. بعید به نظر نمی‌رسد که این جلاس، همان [[خلاس]] [[عمر]] یا [[عمرو بصری]] باشد که او را جزو [[نیروی انتظامی]] علی{{ع}} شناخته‌اند و گفته‌اند در [[سنن ترمذی]] و [[نسائی]] از علی{{ع}} [[حدیث]] نقل کرده است<ref>فتح الباری بشرح البخاری، ج۶، ص۳۳۸ – ۳۳۹.</ref>.

خلاس، نامه‌ای از علی{{ع}} داشت که [[احادیث]] خود را از آن نقل می‌کرد<ref>تهذیب الکمال، ج۸، ص۳۶۴.</ref>. [[جلاس بن عمیره]] نیز جزو [[شهدای کربلا]] دانسته شده در [[زیارت]] «رجبیه» نام او آمده است<ref>معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۴۲.</ref>. بعید نیست وی همان [[کارگزار علی]]{{ع}} باشد که در سال ۶۱ هجری در [[کربلا]] [[شهید]] شد.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج3، ص 260 - 263.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: 1100830.jpg|22px]] [[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)|'''سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

کارگزاران صدقات سماوه - تاریخچهٔ نسخه‌ها