کتب اربعه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۷

2023-09-21T05:27:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	=== نخست: الکافی ===		=== نخست: الکافی ===
	{{اصلی\|الکافی (کتاب)}}		{{اصلی\|الکافی (کتاب)}}
	در معرفی این کتاب آمده است: «[[کتاب کافی]] یکی از مهمترین کتابهای [[حدیثی]] و نخستین کتاب از کتب اربعۀ [[شیعه]] است. نویسنده برای تدوین و تألیف این کتاب به [[شهرها]] و روستاهای مختلف مناطق [[جهان اسلام]] مثل [[خراسان]]، [[ایران]]، [[شام]]، [[عراق]] و [[عربستان]] [[مسافرت]] کرده و با دست یابی به کتاب‌های تألیف شده توسط [[شاگردان]] [[اهل بیت]] {{ع}} ـ که به اصول اربعمائة [[شهرت]] داشتند ـ به فراگیری [[حدیث]] و [[معارف اهل بیت]] {{ع}} پرداخت.		در معرفی این کتاب آمده است: «[[کتاب کافی]] یکی از مهمترین کتابهای [[حدیثی]] و نخستین کتاب از کتب اربعۀ [[شیعه]] است. نویسنده برای تدوین و تألیف این کتاب به [[شهرها]] و روستاهای مختلف مناطق [[جهان اسلام]] مثل [[خراسان]]، [[ایران]]، [[شام]]، [[عراق]] و [[عربستان]] [[مسافرت]] کرده و با دست یابی به کتاب‌های تألیف شده توسط شاگردان [[اهل بیت]] {{ع}} ـ که به اصول اربعمائة [[شهرت]] داشتند ـ به فراگیری [[حدیث]] و معارف اهل بیت {{ع}} پرداخت.

	این کتاب در واقع نخستین کتابی است که به صورت جامع در همۀ زمینه‌های [[اعتقادی]]، [[فقهی]]، [[اخلاقی]]، [[تفسیر]] و [[تاریخ]]، [[روایات معتبر]] را جمع کرده است. به طوری که تعداد [[روایات]] آن برابر و بلکه بیش از همۀ روایات [[صحاح سته]] است. [[کلینی]] کتاب خود را در سه بخش عمده مرتب کرده است: [[اصول دین]] «[[اصول کافی]]»، [[فروع دین]] «[[فروع کافی]]»، متفرقه که با عنوان «روضۀ کافی» شناخته شده است<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=23&lid=0&mid=249263&catid=24114&start=1&pageindex=0 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی]</ref>.		این کتاب در واقع نخستین کتابی است که به صورت جامع در همۀ زمینه‌های [[اعتقادی]]، [[فقهی]]، [[اخلاقی]]، [[تفسیر]] و [[تاریخ]]، روایات معتبر را جمع کرده است. به طوری که تعداد [[روایات]] آن برابر و بلکه بیش از همۀ روایات [[صحاح سته]] است. [[کلینی]] کتاب خود را در سه بخش عمده مرتب کرده است: [[اصول دین]] «[[اصول کافی]]»، [[فروع دین]] «[[فروع کافی]]»، متفرقه که با عنوان «روضۀ کافی» شناخته شده است<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=23&lid=0&mid=249263&catid=24114&start=1&pageindex=0 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی]</ref>.

	=== دوم: من لا یحضره الفقیه ===		=== دوم: من لا یحضره الفقیه ===
	{{اصلی\|من لا یحضره الفقیه (کتاب)}}		{{اصلی\|من لا یحضره الفقیه (کتاب)}}
	در معرفی این کتاب آمده است: «یکی از مهمترین منابع و [[جوامع حدیثی شیعه]] و دومین کتاب جامع از [[کتب اربعه]] است. [[شیخ صدوق]]، این کتاب را به درخواست و سفارش استادش [[ابوعبدالله محمد بن حسن علوی]] معروف به «نُعمه» در بلخ و متأثر از سبک و روش «کتاب من لا یحضره الطبیب» زکریای رازی نوشته است تا اگر کسی به [[فقیه]] و دانشمند مسائل [[شرعی]] دسترسی نداشت با وجود این کتاب که کتابی جامع و کامل در باب مسائل و [[احکام شریعت]] [[اسلام]] است [[بی‌نیاز]] باشد<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?lid=0&mid=249267&typeinfo=23&catid=24114 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی]</ref>.		در معرفی این کتاب آمده است: «یکی از مهمترین منابع و [[جوامع حدیثی شیعه]] و دومین کتاب جامع از کتب اربعه است. [[شیخ صدوق]]، این کتاب را به درخواست و سفارش استادش ابوعبدالله محمد بن حسن علوی معروف به «نُعمه» در بلخ و متأثر از سبک و روش «کتاب من لا یحضره الطبیب» زکریای رازی نوشته است تا اگر کسی به [[فقیه]] و دانشمند مسائل [[شرعی]] دسترسی نداشت با وجود این کتاب که کتابی جامع و کامل در باب مسائل و [[احکام شریعت]] [[اسلام]] است بی‌نیاز باشد<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?lid=0&mid=249267&typeinfo=23&catid=24114 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی]</ref>.

	=== سوم: تهذیب الاحکام ===		=== سوم: تهذیب الاحکام ===
	{{اصلی\|تهذیب الاحکام (کتاب)}}		{{اصلی\|تهذیب الاحکام (کتاب)}}
	در معرفی این کتاب آمده است: «نام کامل این کتاب عبارت است از «[[تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه للشیخ المفید]]»؛ سومین کتاب از «[[کتب اربعه]]» به شمار می‌رود که [[شیخ طوسی]] آن را برای بر طرف ساختن ابهام‌‌ها و اختلاف‌های ظاهری بین [[روایات اهل بیت]] {{ع}} و نیز برای تثبیت و تقریر [[~~معالم~~ دین]] از طریق روایات اهل بیت {{ع}}، نوشته است. شیخ طوسی تألیف این کتاب را در سن بیست و پنج سالگی آغاز کرد و همه مطالب و [[احادیث]] کتاب الطهاره را در [[زمان]] [[حیات]] استادش [[شیخ مفید]] به پایان برد و بقیه آن را پس از [[وفات]] استادش نوشت.		در معرفی این کتاب آمده است: «نام کامل این کتاب عبارت است از «[[تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه للشیخ المفید]]»؛ سومین کتاب از «[[کتب اربعه]]» به شمار می‌رود که [[شیخ طوسی]] آن را برای بر طرف ساختن ابهام‌‌ها و اختلاف‌های ظاهری بین روایات اهل بیت {{ع}} و نیز برای تثبیت و تقریر معالم [[دین]] از طریق روایات اهل بیت {{ع}}، نوشته است. شیخ طوسی تألیف این کتاب را در سن بیست و پنج سالگی آغاز کرد و همه مطالب و [[احادیث]] کتاب الطهاره را در [[زمان]] [[حیات]] استادش [[شیخ مفید]] به پایان برد و بقیه آن را پس از [[وفات]] استادش نوشت.

	این کتاب علاوه بر [[احکام فقهی]]، بخش عمده ای از [[روایات ~~اخلاقی]]،~~ [[اجتماعی]]، [[عقیدتی]] و [[تاریخی]] را نیز در بردارد که شیخ طوسی آنها را به طور بسیار ظریف در لابلای [[ابواب فقهی]] گنجانده است<ref>[https://makarem.ir/maaref/l/0408806 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی]</ref>.		این کتاب علاوه بر [[احکام فقهی]]، بخش عمده ای از روایات اخلاقی، [[اجتماعی]]، [[عقیدتی]] و [[تاریخی]] را نیز در بردارد که شیخ طوسی آنها را به طور بسیار ظریف در لابلای ابواب فقهی گنجانده است<ref>[https://makarem.ir/maaref/l/0408806 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی]</ref>.

	=== چهارم: الاستبصار ===		=== چهارم: الاستبصار ===
	{{اصلی\|الاستبصار فیما اختلف فیه الاخبار (کتاب)}}		{{اصلی\|الاستبصار فیما اختلف فیه الاخبار (کتاب)}}
	استبصار یکی از [[کتب اربعه]] است که [[شیخ طوسی]] آن را نوشته است. این کتاب مدار مراجعه [[علما]] و دانشمندان [[تشیع]] برای فهم [[اخبار]] بوده و هست. [[واقعیت]] این است که استبصار بخش اخبار تحلیلی تهذیب الأحکام است. شیخ مواردی را که در تهذیب الأحکام به شرح و توضیح اخبار [[متعارض]] پرداخته، در استبصار آورده و فقط در موارد اندکی، عبارات را ویرایش کرده است<ref>شیخ طوسی، الاستبصار، مقدمه، ج۱، ص۲.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۶۷-۱۶۸.</ref>		استبصار یکی از کتب اربعه است که [[شیخ طوسی]] آن را نوشته است. این کتاب مدار مراجعه [[علما]] و دانشمندان [[تشیع]] برای فهم [[اخبار]] بوده و هست. واقعیت این است که استبصار بخش اخبار تحلیلی تهذیب الأحکام است. شیخ مواردی را که در تهذیب الأحکام به شرح و توضیح اخبار متعارض پرداخته، در استبصار آورده و فقط در موارد اندکی، عبارات را ویرایش کرده است<ref>شیخ طوسی، الاستبصار، مقدمه، ج۱، ص۲.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۶۷-۱۶۸.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۵

2023-09-21T05:25:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== ~~جوامع روایی~~ ==		== مقدمه ==
	~~{{همچنین\|جوامع حدیثی~~ شیعه}}		کتب اربعه به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارت‌اند از:
	~~«جوامع اولیه» به کتاب‌هایی~~ گفته ~~می‌شد~~ که ~~تا قبل از کتب اربعه~~ از [[~~زمان~~]] [[~~معصومان~~]] ~~تدوین شده~~ است ~~و کتب اربعه~~ از ~~اصول، از جمله~~ [[~~اصول اربعمائه~~]] و ~~جوامع اولیه گردآوری و~~ تألیف ~~شده‌اند و عنوان جوامع چهارگانه ثانویه دارند<ref>آقا~~ حسین ~~طباطبایی بروجردی، نهایة التقریر، ج۱، ص۹۴~~: {{عربی\|بأنّ أخبارنا لا تكون منحصرة فيما أودعت في الجوامع الأربعة الثانويّة التي تكون بأيدينا}}.</ref>. پس از کتب اربعه، [[~~شیعیان~~]] ~~نیازی~~ به ~~نسخه‌برداری از اصول~~ و ~~جوامع اولیه نداشتند؛ به همین جهت آن جوامع از بین رفت و کتب اربعه به عنوان جوامع اولیه موجود~~ [[~~شهرت~~]] ~~یافت~~.		# [[الکافی]] (الأصول، الفروع و الروضه): تألیف ثقةالاسلام [[محمد بن یعقوب کلینی]] (م ۳۲۹ق)؛
			# [[من لایحضره الفقیه]]: تألیف [[محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی]] معروف به [[شیخ صدوق]] (م ۳۸۱ق)؛
			# [[تهذیب الأحکام]]: تألیف [[محمد بن حسن طوسی]] معروف به [[شیخ طوسی]] (م ۴۶۰ق) و [[شیخ الطائفه]]؛
			# [[الإستبصار فیما اختلف من الأخبار]]: تألیف شیخ طوسی.

	~~کتب اربعه عبارت‌اند~~ از~~: کافی شامل~~ [[~~اصول کافی]]، [[فروع کافی~~]] و [[~~روضه~~]] ~~کافی، تألیف ثقةالاسلام~~ [[~~محمد بن یعقوب کلینی~~]] ~~(م ۳۲۹ق)، کتاب من لایحضره الفقیه تألیف~~ [[~~محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی~~]] ~~معروف به~~ [[~~شیخ صدوق~~]] ~~(م ۳۸۱ق)، کتاب~~ [[~~تهذیب~~]] ~~الأحکام تألیف [[محمد بن حسن طوسی]] معروف به [[شیخ طوسی]] (م ۴۶۰ق)~~ و [[~~شیخ الطائفه~~]] و کتاب الإستبصار فیما المختلف فیه الأخبار از همین نویسنده که مواردی را که در تهذیب الأحکام درباره خبری بحث کرده یا به اشکالی پاسخ داده، در این اثر با ویرایشی اندک آورده است. به جهت اینکه نام هر سه مؤلف محمد است، به آنان محمدون ثلاثه (محمدهای سه‌گانه) می‌گویند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ~~ص۱۲۲~~.</ref>.		اینها مجموعه‌ای از [[احادیث]] و [[اخبار]] [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] است که برای [[استنباط]] [[احکام شرعی]] و بیان عقاید شیعه از آن استفاده می‌شود. این چهار اثر اصلی‌ترین و مهم‌ترین کتاب‌های [[شیعه امامیه]] هستند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۹۳؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	==کتب اربعه ~~کدامند؟==~~		کتب اربعه دربردارنده احادیث گوناگونی است که بزرگان شیعه به تدوین آنها پرداخته‌اند. این چهار کتاب مجموعه‌ای گرد آمده از تلاش‌های گذشتگان شیعه در تدوین حدیث است.
	به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب ~~عبارتند~~ از:
	~~#"[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق،~~
	~~#"[[تهذیب الاحکام]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق،~~
	~~#"[[استبصار]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق،~~
	~~#"[[من لا یحضره الفقیه]]"، نوشته [[شیخ صدوق]]، متوفای ۳۸۱ ق~~.

	این ~~کتاب‌ها مجموعه‌هایی~~ از [[~~روایات~~]] [[فقهی]] و [[~~آداب~~]] [[~~دینی~~]] است و ~~مورد~~ [[~~رجوع~~]] [[~~علمای~~ دین]] در ~~استخراج~~ [[~~احکام شرعی~~]] است. [[~~کافی~~]] به ~~دو بخش اصول~~ و [[~~فروع~~]] ~~تقسیم می‌‌شود~~ و [[~~اصول کافی~~]] که ~~دو جلد است،~~ [[روایات]] [[~~اعتقادی~~]] و [[اخلاقی]] را ~~دارد~~<ref>[[~~جواد محدثی~~\|~~محدثی، جواد~~]]، [[~~فرهنگ‌نامه دینی~~ (کتاب)\|~~فرهنگ‌نامه دینی~~]].</ref>.		== معرفی کتب اربعه ==
			=== نخست: الکافی ===
			{{اصلی\|الکافی (کتاب)}}
			در معرفی این کتاب آمده است: «[[کتاب کافی]] یکی از مهمترین کتابهای [[حدیثی]] و نخستین کتاب از کتب اربعۀ [[شیعه]] است. نویسنده برای تدوین و تألیف این کتاب به [[شهرها]] و روستاهای مختلف مناطق [[جهان اسلام]] مثل [[خراسان]]، [[ایران]]، [[شام]]، [[عراق]] و [[عربستان]] [[مسافرت]] کرده و با دست یابی به کتاب‌های تألیف شده توسط [[شاگردان]] [[اهل بیت]] {{ع}} ـ که به اصول اربعمائة [[شهرت]] داشتند ـ به فراگیری [[حدیث]] و [[معارف اهل بیت]] {{ع}} پرداخت.

			این کتاب در واقع نخستین کتابی است که به صورت جامع در همۀ زمینه‌های [[اعتقادی]]، [[فقهی]]، [[اخلاقی]]، [[تفسیر]] و [[تاریخ]]، [[روایات معتبر]] را جمع کرده است. به طوری که تعداد [[روایات]] آن برابر و بلکه بیش از همۀ روایات [[صحاح سته]] است. [[کلینی]] کتاب خود را در سه بخش عمده مرتب کرده است: [[اصول دین]] «[[اصول کافی]]»، [[فروع دین]] «[[فروع کافی]]»، متفرقه که با عنوان «روضۀ کافی» شناخته شده است<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?typeinfo=23&lid=0&mid=249263&catid=24114&start=1&pageindex=0 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی]</ref>.

			=== دوم: من لا یحضره الفقیه ===
			{{اصلی\|من لا یحضره الفقیه (کتاب)}}
			در معرفی این کتاب آمده است: «یکی از مهمترین منابع و [[جوامع حدیثی شیعه]] و دومین کتاب جامع از [[کتب اربعه]] است. [[شیخ صدوق]]، این کتاب را به درخواست و سفارش استادش [[ابوعبدالله محمد بن حسن علوی]] معروف به «نُعمه» در بلخ و متأثر از سبک و روش «کتاب من لا یحضره الطبیب» زکریای رازی نوشته است تا اگر کسی به [[فقیه]] و دانشمند مسائل [[شرعی]] دسترسی نداشت با وجود این کتاب که کتابی جامع و کامل در باب مسائل و [[احکام شریعت]] [[اسلام]] است [[بی‌نیاز]] باشد<ref>[https://makarem.ir/main.aspx?lid=0&mid=249267&typeinfo=23&catid=24114 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی]</ref>.

			=== سوم: تهذیب الاحکام ===
			{{اصلی\|تهذیب الاحکام (کتاب)}}
			در معرفی این کتاب آمده است: «نام کامل این کتاب عبارت است از «[[تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه للشیخ المفید]]»؛ سومین کتاب از «[[کتب اربعه]]» به شمار می‌رود که [[شیخ طوسی]] آن را برای بر طرف ساختن ابهام‌‌ها و اختلاف‌های ظاهری بین [[روایات اهل بیت]] {{ع}} و نیز برای تثبیت و تقریر [[معالم دین]] از طریق روایات اهل بیت {{ع}}، نوشته است. شیخ طوسی تألیف این کتاب را در سن بیست و پنج سالگی آغاز کرد و همه مطالب و [[احادیث]] کتاب الطهاره را در [[زمان]] [[حیات]] استادش [[شیخ مفید]] به پایان برد و بقیه آن را پس از [[وفات]] استادش نوشت.

			این کتاب علاوه بر [[احکام فقهی]]، بخش عمده ای از [[روایات اخلاقی]]، [[اجتماعی]]، [[عقیدتی]] و [[تاریخی]] را نیز در بردارد که شیخ طوسی آنها را به طور بسیار ظریف در لابلای [[ابواب فقهی]] گنجانده است<ref>[https://makarem.ir/maaref/l/0408806 پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی]</ref>.

			=== چهارم: الاستبصار ===
			{{اصلی\|الاستبصار فیما اختلف فیه الاخبار (کتاب)}}
			استبصار یکی از [[کتب اربعه]] است که [[شیخ طوسی]] آن را نوشته است. این کتاب مدار مراجعه [[علما]] و دانشمندان [[تشیع]] برای فهم [[اخبار]] بوده و هست. [[واقعیت]] این است که استبصار بخش اخبار تحلیلی تهذیب الأحکام است. شیخ مواردی را که در تهذیب الأحکام به شرح و توضیح اخبار [[متعارض]] پرداخته، در استبصار آورده و فقط در موارد اندکی، عبارات را ویرایش کرده است<ref>شیخ طوسی، الاستبصار، مقدمه، ج۱، ص۲.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۱۶۷-۱۶۸.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2023-09-21T05:24:11Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۴
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
			# [[پرونده:1100516.jpg\|22px]] [[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|'''درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه''']]
	# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* جوامع روایی */

2023-09-20T10:08:17Z

جوامع روایی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۸
خط ۶:		خط ۶:

	کتب اربعه عبارت‌اند از: کافی شامل [[اصول کافی]]، [[فروع کافی]] و [[روضه]] کافی، تألیف ثقةالاسلام [[محمد بن یعقوب کلینی]] (م ۳۲۹ق)، کتاب من لایحضره الفقیه تألیف [[محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی]] معروف به [[شیخ صدوق]] (م ۳۸۱ق)، کتاب [[تهذیب]] الأحکام تألیف [[محمد بن حسن طوسی]] معروف به [[شیخ طوسی]] (م ۴۶۰ق) و [[شیخ الطائفه]] و کتاب الإستبصار فیما المختلف فیه الأخبار از همین نویسنده که مواردی را که در تهذیب الأحکام درباره خبری بحث کرده یا به اشکالی پاسخ داده، در این اثر با ویرایشی اندک آورده است. به جهت اینکه نام هر سه مؤلف محمد است، به آنان محمدون ثلاثه (محمدهای سه‌گانه) می‌گویند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۱۲۲.</ref>.		کتب اربعه عبارت‌اند از: کافی شامل [[اصول کافی]]، [[فروع کافی]] و [[روضه]] کافی، تألیف ثقةالاسلام [[محمد بن یعقوب کلینی]] (م ۳۲۹ق)، کتاب من لایحضره الفقیه تألیف [[محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی]] معروف به [[شیخ صدوق]] (م ۳۸۱ق)، کتاب [[تهذیب]] الأحکام تألیف [[محمد بن حسن طوسی]] معروف به [[شیخ طوسی]] (م ۴۶۰ق) و [[شیخ الطائفه]] و کتاب الإستبصار فیما المختلف فیه الأخبار از همین نویسنده که مواردی را که در تهذیب الأحکام درباره خبری بحث کرده یا به اشکالی پاسخ داده، در این اثر با ویرایشی اندک آورده است. به جهت اینکه نام هر سه مؤلف محمد است، به آنان محمدون ثلاثه (محمدهای سه‌گانه) می‌گویند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۱۲۲.</ref>.
	==کتب اربعه کدامند؟==
			==کتب اربعه کدامند؟==
	به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از:		به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از:
	#"[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق،		#"[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق،

Wasity: /* مقدمه */

2022-12-22T10:20:31Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== ~~مقدمه~~ ==		== جوامع روایی ==
			{{همچنین\|جوامع حدیثی شیعه}}
			«جوامع اولیه» به کتاب‌هایی گفته می‌شد که تا قبل از کتب اربعه از [[زمان]] [[معصومان]] تدوین شده است و کتب اربعه از اصول، از جمله [[اصول اربعمائه]] و جوامع اولیه گردآوری و تألیف شده‌اند و عنوان جوامع چهارگانه ثانویه دارند<ref>آقا حسین طباطبایی بروجردی، نهایة التقریر، ج۱، ص۹۴: {{عربی\|بأنّ أخبارنا لا تكون منحصرة فيما أودعت في الجوامع الأربعة الثانويّة التي تكون بأيدينا}}.</ref>. پس از کتب اربعه، [[شیعیان]] نیازی به نسخه‌برداری از اصول و جوامع اولیه نداشتند؛ به همین جهت آن جوامع از بین رفت و کتب اربعه به عنوان جوامع اولیه موجود [[شهرت]] یافت.

			کتب اربعه عبارت‌اند از: کافی شامل [[اصول کافی]]، [[فروع کافی]] و [[روضه]] کافی، تألیف ثقةالاسلام [[محمد بن یعقوب کلینی]] (م ۳۲۹ق)، کتاب من لایحضره الفقیه تألیف [[محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی]] معروف به [[شیخ صدوق]] (م ۳۸۱ق)، کتاب [[تهذیب]] الأحکام تألیف [[محمد بن حسن طوسی]] معروف به [[شیخ طوسی]] (م ۴۶۰ق) و [[شیخ الطائفه]] و کتاب الإستبصار فیما المختلف فیه الأخبار از همین نویسنده که مواردی را که در تهذیب الأحکام درباره خبری بحث کرده یا به اشکالی پاسخ داده، در این اثر با ویرایشی اندک آورده است. به جهت اینکه نام هر سه مؤلف محمد است، به آنان محمدون ثلاثه (محمدهای سه‌گانه) می‌گویند<ref>[[علی اکبر ذاکری\|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)\|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص۱۲۲.</ref>.
			==کتب اربعه کدامند؟==
	به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از:		به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از:
	#"[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق،		#"[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق،

Msadeq: /* مقدمه */

2022-12-22T06:03:37Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۵:		خط ۵:
	#"[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق،		#"[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق،
	#"[[تهذیب الاحکام]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق،		#"[[تهذیب الاحکام]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق،
	"[[استبصار]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق،		#"[[استبصار]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق،
	#"[[من لا یحضره الفقیه]]"، نوشته [[شیخ صدوق]]، متوفای ۳۸۱ ق.		#"[[من لا یحضره الفقیه]]"، نوشته [[شیخ صدوق]]، متوفای ۳۸۱ ق.

Msadeq: /* مقدمه */

2022-12-22T06:03:26Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از: "[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق، "[[تهذیب الاحکام]]" و "[[استبصار]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق، "[[من لا یحضره الفقیه]]"، نوشته [[شیخ صدوق]]، متوفای ۳۸۱ ق. این کتاب‌ها مجموعه‌هایی از [[روایات]] [[فقهی]] و [[آداب]] [[دینی]] است و مورد [[رجوع]] [[علمای دین]] در استخراج [[احکام شرعی]] است. [[کافی]] به دو بخش اصول و [[فروع]] تقسیم می‌‌شود و [[اصول کافی]] که دو جلد است، [[روایات]] [[اعتقادی]] و [[اخلاقی]] را دارد<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از:
			#"[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق،
			#"[[تهذیب الاحکام]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق،
			"[[استبصار]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق،
			#"[[من لا یحضره الفقیه]]"، نوشته [[شیخ صدوق]]، متوفای ۳۸۱ ق.

			این کتاب‌ها مجموعه‌هایی از [[روایات]] [[فقهی]] و [[آداب]] [[دینی]] است و مورد [[رجوع]] [[علمای دین]] در استخراج [[احکام شرعی]] است. [[کافی]] به دو بخش اصول و [[فروع]] تقسیم می‌‌شود و [[اصول کافی]] که دو جلد است، [[روایات]] [[اعتقادی]] و [[اخلاقی]] را دارد<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۴۰

2022-12-22T05:40:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = حدیث \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:حدیث]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]

Bahmani در ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۴۷

2022-10-24T15:47:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[کتب اربعه در حدیث]] - [[کتب اربعه در اخلاق اسلامی]] -~~ [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = ~~آبرو (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* '''کُتب اربعه:''' به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از: "[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق، "[[تهذیب الاحکام]]" و "[[استبصار]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق، "[[من لا یحضره الفقیه]]"، نوشته [[شیخ صدوق]]، متوفای ۳۸۱ ق. این کتاب‌ها مجموعه‌هایی از [[روایات]] [[فقهی]] و [[آداب]] [[دینی]] است و مورد [[رجوع]] [[علمای دین]] در استخراج [[احکام شرعی]] است. [[کافی]] به دو بخش اصول و [[فروع]] تقسیم می‌‌شود و [[اصول کافی]] که دو جلد است، [[روایات]] [[اعتقادی]] و [[اخلاقی]] را دارد<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از: "[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق، "[[تهذیب الاحکام]]" و "[[استبصار]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق، "[[من لا یحضره الفقیه]]"، نوشته [[شیخ صدوق]]، متوفای ۳۸۱ ق. این کتاب‌ها مجموعه‌هایی از [[روایات]] [[فقهی]] و [[آداب]] [[دینی]] است و مورد [[رجوع]] [[علمای دین]] در استخراج [[احکام شرعی]] است. [[کافی]] به دو بخش اصول و [[فروع]] تقسیم می‌‌شود و [[اصول کافی]] که دو جلد است، [[روایات]] [[اعتقادی]] و [[اخلاقی]] را دارد<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]		# [[پرونده:13681040.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۱۲:		خط ۱۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~کتب اربعه~~]]		[[رده:مدخل]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:18:19Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کتب اربعه در حدیث]] - [[کتب اربعه در اخلاق اسلامی]] - [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = آبرو (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کتب اربعه در حدیث]] - [[کتب اربعه در اخلاق اسلامی]] - [[کتب اربعه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = آبرو (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*'''کُتب اربعه:''' به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از: "[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق، "[[تهذیب الاحکام]]" و "[[استبصار]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق، "[[من لا یحضره الفقیه]]"، نوشته [[شیخ صدوق]]، متوفای ۳۸۱ ق. این کتاب‌ها مجموعه‌هایی از [[روایات]] [[فقهی]] و [[آداب]] [[دینی]] است و مورد [[رجوع]] [[علمای دین]] در استخراج [[احکام شرعی]] است. [[کافی]] به دو بخش اصول و [[فروع]] تقسیم می‌‌شود و [[اصول کافی]] که دو جلد است، [[روایات]] [[اعتقادی]] و [[اخلاقی]] را دارد<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.		* '''کُتب اربعه:''' به چهار ‌‌کتاب معتبر و مهم و کهن نزد [[شیعه]] گفته می‌شود که پایه و مبنای بسیاری از [[احکام]] و [[عقاید]] و [[معارف دینی]] است. این چهار کتاب عبارتند از: "[[کافی]]" نوشته [[محمد بن یعقوب کلینی]]، متوفای ۳۲۸ ق، "[[تهذیب الاحکام]]" و "[[استبصار]]"، تألیف [[شیخ طوسی]]، متوفای ۴۶۰ ق، "[[من لا یحضره الفقیه]]"، نوشته [[شیخ صدوق]]، متوفای ۳۸۱ ق. این کتاب‌ها مجموعه‌هایی از [[روایات]] [[فقهی]] و [[آداب]] [[دینی]] است و مورد [[رجوع]] [[علمای دین]] در استخراج [[احکام شرعی]] است. [[کافی]] به دو بخش اصول و [[فروع]] تقسیم می‌‌شود و [[اصول کافی]] که دو جلد است، [[روایات]] [[اعتقادی]] و [[اخلاقی]] را دارد<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==