کثرت‌گرایی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۸

2025-09-28T10:28:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۸
خط ۴:		خط ۴:
	واژۀ "پلورال" به معنای جمع و کثیر و "پلورالیسم" یعنی پذیرفتن کثرت یا [[گرایش]] به تعدد و کثرت است. نظریه پلورالیستی در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدت‌گرایی است.		واژۀ "پلورال" به معنای جمع و کثیر و "پلورالیسم" یعنی پذیرفتن کثرت یا [[گرایش]] به تعدد و کثرت است. نظریه پلورالیستی در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدت‌گرایی است.

	در عرصه‌های مختلف [[زندگی اجتماعی]] با این پرسش مواجه هستیم که کار در انحصار یک فرد یا یک گروه باشد و یا در [[اختیار]] چند فرد یا چند گروه؟ اگر ما چند گروه را برای انجام کاری پذیرفتیم یعنی قائل به پلورالیسم شدیم و در مقابل اگر یک فرد یا یک گروه را پذیرفتیم [[معتقد]] به [[وحدت]] گرائی و مونیسم شده‌ایم.		در عرصه‌های مختلف زندگی اجتماعی با این پرسش مواجه هستیم که کار در انحصار یک فرد یا یک گروه باشد و یا در [[اختیار]] چند فرد یا چند گروه؟ اگر ما چند گروه را برای انجام کاری پذیرفتیم یعنی قائل به پلورالیسم شدیم و در مقابل اگر یک فرد یا یک گروه را پذیرفتیم [[معتقد]] به [[وحدت]] گرائی و مونیسم شده‌ایم.

	این اصطلاح از [[فرهنگ]] غربی، متولد شد و در [[مناصب]] کلیسایی (چند [[منصب]] داشتن در [[کلیسا]]) شروع به [[رشد]] و نمو کرد. امروزه در عرصۀ [[فرهنگی]] کلمۀ پلورالیسم یعنی کسانی که در عرصۀ [[فکری]] اعم از مذهبی و [[دینی]]، [[سیاسی]]، هنری، [[معتقد]] باشند نه تنها یک نظر، یک [[تئوری]] و یک [[مذهب]] می‌‌تواند صحیح باشد، بلکه روش‌ها و [[مذاهب]] گوناگونی می‌‌تواند بدون درگیری مورد قبول باشد؛ بنابراین این نوع نگاه به امور [[فرهنگی]] را پلورالیسم می‌‌گویند<ref>مصاحبه کیهان هوایی با آیت الله مصباح یزدی، ۱۲/۰۴/۱۳۷۶؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی؛ [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>.		این اصطلاح از [[فرهنگ]] غربی، متولد شد و در مناصب کلیسایی (چند منصب داشتن در کلیسا) شروع به [[رشد]] و نمو کرد. امروزه در عرصۀ [[فرهنگی]] کلمۀ پلورالیسم یعنی کسانی که در عرصۀ [[فکری]] اعم از مذهبی و [[دینی]]، [[سیاسی]]، هنری، [[معتقد]] باشند نه تنها یک نظر، یک تئوری و یک [[مذهب]] می‌‌تواند صحیح باشد، بلکه روش‌ها و [[مذاهب]] گوناگونی می‌‌تواند بدون درگیری مورد قبول باشد؛ بنابراین این نوع نگاه به امور [[فرهنگی]] را پلورالیسم می‌‌گویند<ref>مصاحبه کیهان هوایی با آیت الله مصباح یزدی، ۱۲/۰۴/۱۳۷۶؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی؛ [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>.

	در گذشته که [[جوامع]] از هم جدا بودند و ارتباط بین آنها کم بود، نیازی به این نبود که پلورالیسم مطرح بشود و معمولاً در هر [[جامعه]] ای یک [[مذهب]]، یک نوع [[فلسفه]] و یک نوع [[تفکر]] [[حاکم]] بود و [[اکثریت]] قریب به اتفاق آن [[جامعه]] هم آن را می‌‌پذیرفتند و به آن عمل می‌‌کردند. ولی هر [[قدر]] ارتباط بین [[جوامع]] بیشتر شد، [[نیاز]] به اینکه از فرهنگ‌های دیگر هم اطلاع پیدا کنند و فرهنگ‌های دیگر را بپذیرند بیشتر شد؛ مخصوصاً بعد از جنگ‌های [[جدید]] فرقه‌ای و مذهبی در عالم، نظیر [[جنگ‌های صلیبی]] بین [[مسلمانان]] و [[مسیحیان]] و جنگ‌های مذهبی دیگری مثل [[جنگ]] کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها که در خیلی جاها از جمله ایرلند آثار شومی در [[جامعه]] گذاشت و موجب این شد این [[تفکر]] تقویت شود که باید [[مذاهب]] دیگر به حساب آورده شوند و با آنها از درِ [[آشتی]] [[گفتگو]] کرد.		در گذشته که [[جوامع]] از هم جدا بودند و ارتباط بین آنها کم بود، نیازی به این نبود که پلورالیسم مطرح بشود و معمولاً در هر [[جامعه]] ای یک [[مذهب]]، یک نوع [[فلسفه]] و یک نوع [[تفکر]] [[حاکم]] بود و [[اکثریت]] قریب به اتفاق آن [[جامعه]] هم آن را می‌‌پذیرفتند و به آن عمل می‌‌کردند. ولی هر [[قدر]] ارتباط بین [[جوامع]] بیشتر شد، [[نیاز]] به اینکه از فرهنگ‌های دیگر هم اطلاع پیدا کنند و فرهنگ‌های دیگر را بپذیرند بیشتر شد؛ مخصوصاً بعد از جنگ‌های [[جدید]] فرقه‌ای و مذهبی در عالم، نظیر جنگ‌های صلیبی بین [[مسلمانان]] و [[مسیحیان]] و جنگ‌های مذهبی دیگری مثل [[جنگ]] کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها که در خیلی جاها از جمله ایرلند آثار شومی در [[جامعه]] گذاشت و موجب این شد این [[تفکر]] تقویت شود که باید [[مذاهب]] دیگر به حساب آورده شوند و با آنها از درِ [[آشتی]] گفتگو کرد.

	بنابراین آثار شومی که جنگ‌های قومی و مذهبی به بار آورد، موجب شد [[اندیشمندان]] به این [[فکر]] بیفتند که نوعی [[سازش]] بین [[ادیان]] یعنی پلورالیسم در بین [[جوامع]] نهادینه شود تا زمینه [[جنگ‌ها]] مقداری کمتر شود<ref>ر.ک: مصاحبه کیهان هوایی با مصباح یزدی؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی.</ref>.		بنابراین آثار شومی که جنگ‌های قومی و مذهبی به بار آورد، موجب شد اندیشمندان به این [[فکر]] بیفتند که نوعی [[سازش]] بین [[ادیان]] یعنی پلورالیسم در بین [[جوامع]] نهادینه شود تا زمینه [[جنگ‌ها]] مقداری کمتر شود<ref>ر.ک: مصاحبه کیهان هوایی با مصباح یزدی؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی.</ref>.

	== قالب‌های پلورالیسم ==		== قالب‌های پلورالیسم ==
	پلورالیسم در عرصه‌های گوناگونی وجود دارد؛ اما گونه‌هایی مختلف پلورالیسم، فقط در قالب‌های پلورالیسم عملی و نظری ـ عملی مطرح می‌‌شود.		پلورالیسم در عرصه‌های گوناگونی وجود دارد؛ اما گونه‌هایی مختلف پلورالیسم، فقط در قالب‌های پلورالیسم عملی و نظری ـ عملی مطرح می‌‌شود.

	به عبارت دیگر پلورالیسم گاهی به معنای پذیرش کثرت و نظرات مختلف در [[مقام عمل]] است، به این معنا که [[انسان‌ها]] با هم دیگر همزیستی مسالمت‌آمیز داشته باشند و به نظر یکدیگر [[احترام]] بگذارند و گاهی دیگر پلورالیسم قائل به صحت همۀ عقیده‌های مختلف در عرصۀ [[سیاست]] یا [[فرهنگ]] یا [[اقتصاد]] یا [[دین]] است، به بیانی دیگر پلورالیسم در بخش نظری ـ عملی، [[معتقد]] است همۀ نظرها، بخشی از [[حقیقت]] را تشکیل می‌‌دهد و این‌چنین نیست که یک نظریۀ [[حق]] محض و [[خالص]] باشد و دیگری [[باطل]] و نادرست<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>.		به عبارت دیگر پلورالیسم گاهی به معنای پذیرش کثرت و نظرات مختلف در مقام عمل است، به این معنا که [[انسان‌ها]] با هم دیگر همزیستی مسالمت‌آمیز داشته باشند و به نظر یکدیگر [[احترام]] بگذارند و گاهی دیگر پلورالیسم قائل به صحت همۀ عقیده‌های مختلف در عرصۀ [[سیاست]] یا [[فرهنگ]] یا [[اقتصاد]] یا [[دین]] است، به بیانی دیگر پلورالیسم در بخش نظری ـ عملی، [[معتقد]] است همۀ نظرها، بخشی از [[حقیقت]] را تشکیل می‌‌دهد و این‌چنین نیست که یک نظریۀ [[حق]] محض و [[خالص]] باشد و دیگری [[باطل]] و نادرست<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>.

	در بین پلورالیسم‌های که در حوزه‌های مختلف وجود دارد سه نوع پلورالیسم بیشتر از پلورالیسم‌های دیگر مطرح است [[پلورالیسم دینی]]؛ [[پلورالیسم سیاسی]]، و [[پلورالیسم رفتاری]]<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی.</ref>:		در بین پلورالیسم‌های که در حوزه‌های مختلف وجود دارد سه نوع پلورالیسم بیشتر از پلورالیسم‌های دیگر مطرح است [[پلورالیسم دینی]]؛ [[پلورالیسم سیاسی]]، و [[پلورالیسم رفتاری]]<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی.</ref>:

	=== [[پلورالیسم دینی]] ===		=== [[پلورالیسم دینی]] ===
	[[پلورالیسم دینی]] به معنای [[حقانیت]] [[ادیان]] متعدد است، توضیح این نوع عبارت است از:		[[پلورالیسم دینی]] به معنای حقانیت [[ادیان]] متعدد است، توضیح این نوع عبارت است از:
	# هیچ [[دینی]] [[باطل]] محض و یا [[حق]] مطلق نیست، بلکه هر [[دینی]] دارای آموزه‌های صحیح و آموزه‌های نادرست است؛		# هیچ [[دینی]] [[باطل]] محض و یا [[حق]] مطلق نیست، بلکه هر [[دینی]] دارای آموزه‌های صحیح و آموزه‌های نادرست است؛
	# [[حق]] و [[حقیقت]] [[واحد]] است و هر یک از [[ادیان]] راهی به سوی آن [[حق~~]] [[~~واحد]] دارند؛		# حق و [[حقیقت]] واحد است و هر یک از [[ادیان]] راهی به سوی آن حق واحد دارند؛
	# قضایای [[دینی]] گزاره‌های غیر حسی‌اند و این گزاره‌ها یا اصولاً بی‌معنا هستند و یا اگر هم معنایی داشته باشند قابل اثبات نیستند، بنابراین همه در یک ردیف‌اند و هر فردی هر [[دینی]] را پسندید می‌‌تواند آن را [[انتخاب]] کند<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۵۱، ۲۵۲، ۲۵۳، ۲۵۴.</ref>.		# قضایای دینی گزاره‌های غیر حسی‌اند و این گزاره‌ها یا اصولاً بی‌معنا هستند و یا اگر هم معنایی داشته باشند قابل اثبات نیستند، بنابراین همه در یک ردیف‌اند و هر فردی هر دینی را پسندید می‌‌تواند آن را [[انتخاب]] کند<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۵۱، ۲۵۲، ۲۵۳، ۲۵۴.</ref>.

	=== [[پلورالیسم سیاسی]] ===		=== [[پلورالیسم سیاسی]] ===
	یعنی در عرصه [[سیاست]]، [[احزاب]] مختلف به اصولی معتقدند و از آن [[دفاع]] می‌‌کنند ولی در عمل با هم درگیر نمی‌شوند بلکه این احزاب با [[رأی]] دادن، یک [[حکومت]] دموکراتیک برقرار کرده و [[اختلافات]] را از بین برند<ref>ر.ک: مصاحبه کیهان هوایی با مصباح یزدی.</ref>.		یعنی در عرصه [[سیاست]]، [[احزاب]] مختلف به اصولی معتقدند و از آن [[دفاع]] می‌‌کنند ولی در عمل با هم درگیر نمی‌شوند بلکه این احزاب با رأی دادن، یک [[حکومت]] دموکراتیک برقرار کرده و [[اختلافات]] را از بین برند<ref>ر.ک: مصاحبه کیهان هوایی با مصباح یزدی.</ref>.

	=== [[پلورالیسم رفتاری]] ===		=== [[پلورالیسم رفتاری]] ===
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	== نتیجه گیری ==		== نتیجه گیری ==
	[[نظریه]] پلورالیسم در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدت‌گرایی است، به عبارت دیگر پلورالیسم یعنی اگر [[معتقد]] به تعدد گروه برای انجام کاری شدیم یعنی این [[مکتب]] را پذیرفتیم و در مقابل اگر برای انجام عملی، یک فرد یا گروهی را پذیرفتیم یعنی [[معتقد]] به مونیسم و [[وحدت]] گرائی شدیم<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>.		نظریه پلورالیسم در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدت‌گرایی است، به عبارت دیگر پلورالیسم یعنی اگر [[معتقد]] به تعدد گروه برای انجام کاری شدیم یعنی این [[مکتب]] را پذیرفتیم و در مقابل اگر برای انجام عملی، یک فرد یا گروهی را پذیرفتیم یعنی معتقد به مونیسم و [[وحدت]] گرائی شدیم<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی\|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)\|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۵

2025-09-28T09:15:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کثرت‌گرایی دینی]] - [[کثرت‌گرایی سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی در فقه سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی رفتاری]] - [[کثرت‌گرایی در فلسفه دین و کلام جدید]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کثرت‌گرایی دینی]] - [[کثرت‌گرایی فرهنگی]] - [[کثرت‌گرایی سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی در فقه سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی رفتاری]] - [[کثرت‌گرایی در فلسفه دین و کلام جدید]] \| پرسش مرتبط = }}

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Jaafari در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۳

2025-08-21T05:33:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کثرت‌گرایی دینی]] - [[کثرت‌گرایی سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی در فقه سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی رفتاری]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[کثرت‌گرایی دینی]] - [[کثرت‌گرایی سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی در فقه سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی رفتاری]] - [[کثرت‌گرایی در فلسفه دین و کلام جدید]] \| پرسش مرتبط = }}

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Bahmani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = کثرت‌گرایی دینی - کثرت‌گرایی سیاسی - کثرت‌گرایی در فقه سیاسی - کثرت‌گرایی رفتاری | پرسش مرتبط = }} == معناشناسی == واژۀ "پلورال" به معنای جمع و کثیر و "پلورالیسم" یعنی پذیرفتن کثرت یا...» ایجاد کرد

2023-02-01T16:44:20Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = کثرت‌گرایی دینی - کثرت‌گرایی سیاسی - کثرت‌گرایی در فقه سیاسی - کثرت‌گرایی رفتاری | پرسش مرتبط = }} == معناشناسی == واژۀ "پلورال" به معنای جمع و کثیر و "پلورالیسم" یعنی پذیرفتن کثرت یا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[کثرت‌گرایی دینی]] - [[کثرت‌گرایی سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی در فقه سیاسی]] - [[کثرت‌گرایی رفتاری]] | پرسش مرتبط = }}

== معناشناسی ==
واژۀ "پلورال" به معنای جمع و کثیر و "پلورالیسم" یعنی پذیرفتن کثرت یا [[گرایش]] به تعدد و کثرت است. نظریه پلورالیستی در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدت‌گرایی است.

در عرصه‌های مختلف [[زندگی اجتماعی]] با این پرسش مواجه هستیم که کار در انحصار یک فرد یا یک گروه باشد و یا در [[اختیار]] چند فرد یا چند گروه؟ اگر ما چند گروه را برای انجام کاری پذیرفتیم یعنی قائل به پلورالیسم شدیم و در مقابل اگر یک فرد یا یک گروه را پذیرفتیم [[معتقد]] به [[وحدت]] گرائی و مونیسم شده‌ایم.

این اصطلاح از [[فرهنگ]] غربی، متولد شد و در [[مناصب]] کلیسایی (چند [[منصب]] داشتن در [[کلیسا]]) شروع به [[رشد]] و نمو کرد. امروزه در عرصۀ [[فرهنگی]] کلمۀ پلورالیسم یعنی کسانی که در عرصۀ [[فکری]] اعم از مذهبی و [[دینی]]، [[سیاسی]]، هنری، [[معتقد]] باشند نه تنها یک نظر، یک [[تئوری]] و یک [[مذهب]] می‌‌تواند صحیح باشد، بلکه روش‌ها و [[مذاهب]] گوناگونی می‌‌تواند بدون درگیری مورد قبول باشد؛ بنابراین این نوع نگاه به امور [[فرهنگی]] را پلورالیسم می‌‌گویند<ref>مصاحبه کیهان هوایی با آیت الله مصباح یزدی، ۱۲/۰۴/۱۳۷۶؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی؛ [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>.

در گذشته که [[جوامع]] از هم جدا بودند و ارتباط بین آنها کم بود، نیازی به این نبود که پلورالیسم مطرح بشود و معمولاً در هر [[جامعه]] ای یک [[مذهب]]، یک نوع [[فلسفه]] و یک نوع [[تفکر]] [[حاکم]] بود و [[اکثریت]] قریب به اتفاق آن [[جامعه]] هم آن را می‌‌پذیرفتند و به آن عمل می‌‌کردند. ولی هر [[قدر]] ارتباط بین [[جوامع]] بیشتر شد، [[نیاز]] به اینکه از فرهنگ‌های دیگر هم اطلاع پیدا کنند و فرهنگ‌های دیگر را بپذیرند بیشتر شد؛ مخصوصاً بعد از جنگ‌های [[جدید]] فرقه‌ای و مذهبی در عالم، نظیر [[جنگ‌های صلیبی]] بین [[مسلمانان]] و [[مسیحیان]] و جنگ‌های مذهبی دیگری مثل [[جنگ]] کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها که در خیلی جاها از جمله ایرلند آثار شومی در [[جامعه]] گذاشت و موجب این شد این [[تفکر]] تقویت شود که باید [[مذاهب]] دیگر به حساب آورده شوند و با آنها از درِ [[آشتی]] [[گفتگو]] کرد.

بنابراین آثار شومی که جنگ‌های قومی و مذهبی به بار آورد، موجب شد [[اندیشمندان]] به این [[فکر]] بیفتند که نوعی [[سازش]] بین [[ادیان]] یعنی پلورالیسم در بین [[جوامع]] نهادینه شود تا زمینه [[جنگ‌ها]] مقداری کمتر شود<ref>ر.ک: مصاحبه کیهان هوایی با مصباح یزدی؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی.</ref>.

== قالب‌های پلورالیسم ==
پلورالیسم در عرصه‌های گوناگونی وجود دارد؛ اما گونه‌هایی مختلف پلورالیسم، فقط در قالب‌های پلورالیسم عملی و نظری ـ عملی مطرح می‌‌شود.

به عبارت دیگر پلورالیسم گاهی به معنای پذیرش کثرت و نظرات مختلف در [[مقام عمل]] است، به این معنا که [[انسان‌ها]] با هم دیگر همزیستی مسالمت‌آمیز داشته باشند و به نظر یکدیگر [[احترام]] بگذارند و گاهی دیگر پلورالیسم قائل به صحت همۀ عقیده‌های مختلف در عرصۀ [[سیاست]] یا [[فرهنگ]] یا [[اقتصاد]] یا [[دین]] است، به بیانی دیگر پلورالیسم در بخش نظری ـ عملی، [[معتقد]] است همۀ نظرها، بخشی از [[حقیقت]] را تشکیل می‌‌دهد و این‌چنین نیست که یک نظریۀ [[حق]] محض و [[خالص]] باشد و دیگری [[باطل]] و نادرست<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>.

در بین پلورالیسم‌های که در حوزه‌های مختلف وجود دارد سه نوع پلورالیسم بیشتر از پلورالیسم‌های دیگر مطرح است [[پلورالیسم دینی]]؛ [[پلورالیسم سیاسی]]، و [[پلورالیسم رفتاری]]<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰؛ گنجینه معارف استاد مصباح یزدی و پلورالیزم دینی.</ref>:

=== [[پلورالیسم دینی]] ===
[[پلورالیسم دینی]] به معنای [[حقانیت]] [[ادیان]] متعدد است، توضیح این نوع عبارت است از:
# هیچ [[دینی]] [[باطل]] محض و یا [[حق]] مطلق نیست، بلکه هر [[دینی]] دارای آموزه‌های صحیح و آموزه‌های نادرست است؛
# [[حق]] و [[حقیقت]] [[واحد]] است و هر یک از [[ادیان]] راهی به سوی آن [[حق]] [[واحد]] دارند؛
# قضایای [[دینی]] گزاره‌های غیر حسی‌اند و این گزاره‌ها یا اصولاً بی‌معنا هستند و یا اگر هم معنایی داشته باشند قابل اثبات نیستند، بنابراین همه در یک ردیف‌اند و هر فردی هر [[دینی]] را پسندید می‌‌تواند آن را [[انتخاب]] کند<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۵۱، ۲۵۲، ۲۵۳، ۲۵۴.</ref>.

=== [[پلورالیسم سیاسی]] ===
یعنی در عرصه [[سیاست]]، [[احزاب]] مختلف به اصولی معتقدند و از آن [[دفاع]] می‌‌کنند ولی در عمل با هم درگیر نمی‌شوند بلکه این احزاب با [[رأی]] دادن، یک [[حکومت]] دموکراتیک برقرار کرده و [[اختلافات]] را از بین برند<ref>ر.ک: مصاحبه کیهان هوایی با مصباح یزدی.</ref>.

=== [[پلورالیسم رفتاری]] ===
[[پلورالیسم رفتاری]]، [[پلورالیسم هنجاری|هنجاری]] یا [[پلورالیسم اخلاقی|اخلاقی]] که کم‌چالش‌ترین گونۀ پلورالیسم است؛ به این معناست که [[پیروان]] همه [[ادیان]] می‌‌تواند در کنار هم، به صورت مسالمت‌آمیز [[زندگی]] کنند<ref>ر.ک: رضوانی، علی اصغر، اسلام‌شناسی و پاسخ به شبهات، ص۲۲. </ref>.

== نتیجه گیری ==
[[نظریه]] پلورالیسم در مقابل نظریۀ مونیستی و وحدت‌گرایی است، به عبارت دیگر پلورالیسم یعنی اگر [[معتقد]] به تعدد گروه برای انجام کاری شدیم یعنی این [[مکتب]] را پذیرفتیم و در مقابل اگر برای انجام عملی، یک فرد یا گروهی را پذیرفتیم یعنی [[معتقد]] به مونیسم و [[وحدت]] گرائی شدیم<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ج ۱ ـ ۵، صفحات ۲۴۹ ـ ۲۵۰.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1379205.jpg|22px]] [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[اسلام‌شناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|'''اسلام‌شناسی و پاسخ به شبهات''']]
# [[پرونده:9030760879.jpg|22px]] [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|'''مشکات، پرسش‌ها و پاسخ‌ها''']]
{{پایان منابع}}

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[دین]]
* [[رستگاری]]
* [[کثرت‌گرایی دینی]]
* [[کثرت‌گرایی سیاسی]]
* [[کثرت‌گرایی رفتاری]] ([[کثرت‌گرایی هنجاری]])
{{پایان مدخل‌ وابسته}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اصطلاحات سیاسی]]