Ali در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۱۸

2023-02-27T19:18:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۲:۴۸
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~اعلام~~]]		[[رده:یحیی بن یعمر بصری]]

Wasity: جایگزینی متن - ' ه. ق ' به 'ه‍.ق '

2023-01-04T11:41:08Z

جایگزینی متن - ' ه. ق ' به 'ه‍.ق '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۱۱
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	حجاج گفت: تو اکنون [[آزاد]] هستی، چون دلیل روشن آوردی. به [[خدا]] چندین بار این [[آیه]] را خوانده‌ام ولی توجهی به این نکته پیدا نکرده بودم<ref>طبقات مفسران شیعه، ج۱، ص۳۸۵.</ref>.		حجاج گفت: تو اکنون [[آزاد]] هستی، چون دلیل روشن آوردی. به [[خدا]] چندین بار این [[آیه]] را خوانده‌ام ولی توجهی به این نکته پیدا نکرده بودم<ref>طبقات مفسران شیعه، ج۱، ص۳۸۵.</ref>.

	یحیی در سال ~~۱۲۹ ه~~. ق در گذشت.<ref>[[سید حسن قریشی\|قریشی، سید حسن]]، [[اصحاب ایرانی ائمه اطهار (کتاب)\|اصحاب ایرانی ائمه اطهار]]، ص 107 - 108.</ref>		یحیی در سال ۱۲۹ه‍.ق در گذشت.<ref>[[سید حسن قریشی\|قریشی، سید حسن]]، [[اصحاب ایرانی ائمه اطهار (کتاب)\|اصحاب ایرانی ائمه اطهار]]، ص 107 - 108.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = یحیی بن یعمر بصری| عنوان مدخل = یحیی بن یعمر بصری| مداخل مرتبط = یحیی بن یعمر بصری در علوم قرآنی-یحیی بن یعمر بصری در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ابوسلیمان یحیی بن یعمر وشقی عدوانی در اهواز مت...» ایجاد کرد

2023-01-04T09:36:15Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = یحیی بن یعمر بصری| عنوان مدخل = یحیی بن یعمر بصری| مداخل مرتبط = یحیی بن یعمر بصری در علوم قرآنی-یحیی بن یعمر بصری در تاریخ اسلامی| پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ابوسلیمان یحیی بن یعمر وشقی عدوانی در اهواز مت...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = یحیی بن یعمر بصری| عنوان مدخل = یحیی بن یعمر بصری| مداخل مرتبط = [[یحیی بن یعمر بصری در علوم قرآنی]]-[[یحیی بن یعمر بصری در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط = }}
== آشنایی اجمالی ==
[[ابوسلیمان یحیی بن یعمر وشقی عدوانی]] در [[اهواز]] متولد و در [[بصره]] ساکن شد. او اصلاً [[ایرانی]] و [[شیعه]] بود<ref>وفیات الاعیان، ج۷۲، ص۲۲۶؛ زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۷۷.</ref>. او از علمای [[تابعین]]، [[عارف]] بر [[حدیث]]، [[فقه]] و لغات [[عرب]] و از نویسندگان نامه‌های دیوانی بود.

وی نخستین فردی است که [[قرآن]] را نقطه‌گذاری کرد. او برخی [[صحابه]] را [[درک]] کرد. لغت را از پدرش و نحو را از [[ابوالاسود دوئلی]] آموخت. او شیعه بود و از [[اهل بیت]]{{عم}} [[پیروی]] می‌کرد<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۷۷؛ زبیدی، طبقات النحویین، ص۲۲۵؛ مرأة الجنان، ص۲۷۱.</ref>.<ref>[[سید حسن قریشی|قریشی، سید حسن]]، [[اصحاب ایرانی ائمه اطهار (کتاب)|اصحاب ایرانی ائمه اطهار]]، ص105- 106.</ref>

==خدمات==
یحیی] یکی از [[قاریان بصره]] و نخستین کسی بود که قرآن را نقطه‌گذاری کرد<ref>المصاحف، ص۱۴۱؛ الحکم، ص۵؛ الاتقان، ج۲، ص۱۷۱؛ محمود رامیار، تاریخ قرآن، ص۵۳۶.</ref>.

او در [[ادبیات]]، لغت‌شناسی و قرائت [[مهارت]] داشته و اواخر [[زندگی]] [[ابن عباس]] را درک کرده است.

[[ابن خلکان]] او را از علمای بزرگ [[علم تفسیر]] و از [[مشایخ]] [[عبدالله بن اسحاق]] و از [[شیعیان]] قائل به [[امامت اهل بیت]]{{عم}} شمرده است<ref>تأسیس الشیعه، ص۶۵.</ref>.

[[ابن سعد]] در طبقات می‌نویسد: اور دانشمند نحوی و عالم به [[علوم]] [[عربی]] و قرآن بود. به [[حکومت]] [[مرو]] [[منصوب]] شد و در [[یمن]] نیز [[قضاوت]] کرده بود. او از [[فصحا]] و [[دانشمندان]] [[الفت]]، در عصر خود بود. با [[ورع]] بود و تقوای شدیدی داشت. او و رفیقش [[نصر بن عاصم]] نزد ابوالاسود دوئلی [[علوم قرآنی]] را فرا گرفته‌اند<ref>طبقات اکبری، ابن سعد، ج۷، ص۴۸.</ref>.<ref>[[سید حسن قریشی|قریشی، سید حسن]]، [[اصحاب ایرانی ائمه اطهار (کتاب)|اصحاب ایرانی ائمه اطهار]]، ص 106.</ref>

==[[مبارزات سیاسی]]==
یحیی، معاصر [[حجاج بن یوسف ثقفی]] - [[حاکم ستمگر]] [[کوفه]] و بصره - بود. وی [[شیعیان علی]]{{ع}} را به کوچک‌ترین بهانه‌ای، [[شهید]] یا [[تبعید]] و [[زندانی]] می‌کرد.

[[حاکم]] در [[تاریخ]] [[نیشابور]] آورده است که وقتی [[حجاج]]، [[شهر]] واسط را بنا کرد، از [[مردم]] خواست که [[عیب]] و ایراد آن را باز گویند. همگی گفتند: ما عیب و ایرادی نمی‌شناسیم تا بگوییم ولی شما را به کسی [[راهنمایی]] می‌کنیم که عیب [[حقیقی]] آن را بازگوید و او یحیی بن یعمر است. به سراغ او رفتند. وقتی حجاج از [[عیب]] بنا پرسید. پاسخ داد: تنها عیبش این است که آن را از [[مال]] خودت نساخته‌ای و تنها [[فرزندان]] و [[اهل]] و عیال خودت در آن سکونت دارند. حجاج از شنیدن این سخن [[خشمناک]] شد و از او پرسید: چه عاملی تو را واداشت که چنین حرفی بزنی؟ یحیی گفت: [[خداوند]] از [[علما]] و [[دانشمندان]] [[پیمان]] گرفته است که [[علم]] خود را از [[مردم]] [[کتمان]] نکنند.

حجاج بر اثر این [[جسارت]] و [[گستاخی]] او را به [[خراسان]] [[تبعید]] کرد.

[[قتیبة بن مسلم]] - [[حاکم]] آن [[روز]] خراسان - او را به سمت [[قضا]] [[منصوب]] کرد. وی بیشتر در شهرهای [[نیشابور]] و [[هرات]] [[قضاوت]] می‌نموده است<ref>وسائل الشیعه، ص۶۷.</ref>.

در الروض الزهراء از [[شعبی]] نقل شده است: یحیی در خراسان [[زندگی]] می‌کرد هنگامی که به حجاج بن یوسف خبر رسید که یحیی [[معتقد]] است که حسن و حسین{{عم}} [[فرزندان پیامبر]] [[خدا]] هستند. حجاج به قتیبة بن مسلم نوشت که یحیی را به [[کوفه]] بفرستد.

وقتی یحیی بر حجاج وارد شد، حجاج گفت: شنیدم تو [[گمان]] می‌کنی که حسن و حسین{{عم}} فرزندان پیامبر خدا{{صل}} هستند. یحیی گفت: آری! ای حجاج!.

حجاج گفت: به خدا قسم! اگر از این [[عقیده]] بیرون نشوی یا یک دلیل روشن از [[قرآن]] جز [[آیه مباهله]] نیاوری تو را قطعه قطعه می‌کنم به گونه‌ای که بزرگ‌ترین قطعه بدنت به اندازه دانه جو باشد.

یحیی گفت: اگر [[بینه]] و دلیلی از قرآن، جز آن [[آیه]] فوق بیاورم، در [[امان]] هستم. حجاج گفت: آری. یحیی شروع به خواندن این [[آیه شریفه]] کرد: {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ * وَزَكَرِيَّا وَيَحْيَى وَعِيسَى وَإِلْيَاسَ كُلٌّ مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه را راهنمایی کردیم- نوح را پیش‌تر راهنمایی کرده بودیم- و داود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را که از فرزندزادگان وی بودند (نیز راهنمایی کردیم)؛ و این چنین نیکوکاران را پاداش می‌دهیم * و زکریا و یحیی و عیسی و الیاس را (نیز)؛ آنان همه از شایستگان بودند سوره انعام، آیه ۸۴-۸۵.</ref>

او خطاب به [[حجاج]] گفت: [[پدر عیسی]] چه کسی بود، در حالی که [[خداوند]] او را از [[نسل ابراهیم]] دانسته است. فاصله [[ابراهیم]] و [[عیسی]] خیلی بیشتر از فاصله بین [[حسنین]] و [[پیامبر اعظم]]{{صل}} است؛ در صورتی که خداوند به ابراهیم لاحق ساخته است.

حجاج گفت: تو اکنون [[آزاد]] هستی، چون دلیل روشن آوردی. به [[خدا]] چندین بار این [[آیه]] را خوانده‌ام ولی توجهی به این نکته پیدا نکرده بودم<ref>طبقات مفسران شیعه، ج۱، ص۳۸۵.</ref>.

یحیی در سال ۱۲۹ ه. ق در گذشت.<ref>[[سید حسن قریشی|قریشی، سید حسن]]، [[اصحاب ایرانی ائمه اطهار (کتاب)|اصحاب ایرانی ائمه اطهار]]، ص 107 - 108.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100366.jpg|22px]] [[سید حسن قریشی|قریشی، سید حسن]]، [[اصحاب ایرانی ائمه اطهار (کتاب)|'''اصحاب ایرانی ائمه اطهار''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]

یحیی بن یعمر بصری در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ali در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۱۸

Wasity: جایگزینی متن - ' ه. ق ' به 'ه‍.ق '