طیبات در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط = طیبات

}}

== مقدمه ==

منظور آن دسته از آیاتی است که [[فلسفه نبوت]] را در [[حیات]] [[معنوی]] بیان می‌کند و مرزبندی برای بهره‌گیری از نعمات و [[لذت‌ها]] مانند خوردن، [[آشامیدن]] و منزل گزیدن و مانند آن معین می‌کند و افزون بر اینکه جهت [[معنوی]] به [[زندگی]] می‌دهد، معیار هم [[تعیین]] می‌کند و آن استفاده از طیبات است. طرح طیب در [[رسالت]] [[نبی]]، نوعی [[جهان‌بینی دینی]] و [[معنوی]]، حتی شیوه بیان است. “طیب” در لغت به معنای [[پاک]]، نظیف و [[طاهر]] معقول است که به تعبیری از آن متناسب به آنچه در [[دنیا]] و [[طبیعت]] وجود دارد، استفاده شود، مانند [[شهر]] [[پاک]]، هوای [[پاک]]، محیط [[پاک]]، [[جامعه]] [[پاک]] و [[رزق]] [[پاک]] و غذای [[پاک]]، [[سخن]] [[پاک]]، [[سلام]] [[پاک]]، [[همسران]] [[پاک]]، و [[فرزندان]] [[پاک]] و طیب. به همین [[دلیل]] در معیار کلی می‌فرماید: {{متن قرآن|وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ}}<ref>«و چیزهای پاکیزه را بر آنان حلال» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref>. اما در برخی [[آیات]] مصادیق و موارد آن را [[تعیین]] می‌کند. اما مهم این است کسی که به [[تعالیم دین]] [[حنیف]] عمل می‌کند، برخوردار از [[حیات]] طیب می‌شود.

# [[خداوند]] می‌‌فرماید: ای [[مردم]] از آنچه در [[زمین]] است [[حلال]] و [[پاکیزه]] بخورید {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا}} و از گام‌های [[شیطان]] [[پیروی]] نکنید، که او [[دشمن]] آشکار شما است {{متن قرآن|وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}}[[حلال]] مقابل [[حرام]] چیزی است که [[حریم]] منع ندارد و [[تصرف]] و ورود در آن [[آزاد]] است. از حل مقابل [[عقد]]: آن‌چه باز و آماده شده و یا در مزاج [[انسانی]] جذب می‌شود و تحلیل می‌رود چون غذای طبیعی [[انسان]] موادی است که پس از فعل و انفعال‌ها و ترکیب‌ها قابل جذب و تحلیل می‌گردد. طیب آن است که بیش از قابلیت تحلیل طعم و بوی آن مطبوع باشد. پس این دو وصف چون تعلیل و مقیاسی از برای غذای طبیعی [[آدمی]] است: هر چه حل نشود یا ذائقه و شامه‌ای که مانند بازرس اولی [[غذا]] می‌باشند آن را نپذیرند خوردنش طبیعتاً [[حرام]] شده. و همچنین آنچه در [[نظام اجتماعی]] و [[روحی]] از جهت تعلق [[حق]] دیگری و [[غصب]] نامطلوب می‌باشد. این ندای تنبیهی که پس از چگونگی و [[عاقبت]] اتخاذ انداد - گرفتن شریک برای [[خدا]] - آمده پیش از بیان اصل حلیت گویا برای بستن راه پیدایش اندادی است - شریکانی برای [[خدا]] - که از طریق [[تشریع احکام]] و [[نفوذ]] در [[زندگی]] و [[تغذیه]] [[مردم]] می‌خواهند خود را متبوع و [[حاکم]] گردانند و به هوای خود مرزهای [[حلال و حرام]] آنها را [[تعیین]] نمایند آن سان که [[کاهنان]] [[عرب]] گوشت بعضی شتران - بحیره، سائبه، هام - را و [[کاهنان]] [[یهودی]] و [[مسیحی]] بعضی از گوشت حیوانات [[حلال]] گوشت را و [[کاهنان]] [[بودایی]] و [[برهمایی]] هر گونه گوشت حیوانات را [[تحریم]] کرده‌اند:[[پیروی]] از اینها [[پیروی]] از گام‌های [[شیطانی]] است {{متن قرآن|وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}} خطوات الشیطان [[تمثیل]] و تشبیهی برای نمایاندن روش [[شیطانی]] برای [[اغواء]] مردمی است که به [[رشد]] و [[دریافت دین]] رسیده و جویای آئین [[زندگی]] می‌باشند. [[سایه]] [[وسوسه]] و اوهام [[شیطانی]] در مسیر این‌گونه [[مردم]] نمایان می‌شود و آنها را سایه به سایه و گام به گام به دنبال خود می‌کشاند آن چنان که ما وراء آن سایه را نبینند و از منتهای مسیر خود [[غافل]] مانند - و همین که او را به بیابان [[حیرت]] رساند و در تشخیص [[خیر و شر]] و [[مصلحت]] و [[مسئولیت]] گیج نمود و راه [[رشد]] را به رویش بست رهایش می‌نماید: همین که جلوی دید را می‌بندد و از [[عاقبت اندیشی]] باز می‌دارد [[دلیل]] آشکاری بر [[دشمنی]] او می‌باشد: {{متن قرآن|إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}}<ref>پرتوی از قرآن، ج۲، ص۴۰.</ref>.  

# [[خداوند]] می‌‌فرماید از آن‌چه به شما روزی داده است [[حلال]] و [[پاکیزه]] بخورید {{متن قرآن|وَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّبًا}} تنها شرط آن این است که رعایت [[اعتدال]] و [[تقوا]] و [[پرهیزگاری]] در بهره‌گیری از این مواهب را فراموش نکنید، لذا می‌گوید: {{متن قرآن|وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي أَنْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ}} یعنی [[ایمان]] شما به [[خدا]] ایجاب می‌کند که همه [[دستورات]] او را محترم بشمرید، هم بهره گرفتن و هم رعایت [[اعتدال]] و [[تقوی]].

# [[خداوند]] خطاب به موءمنین می‌‌فرماید: از آن‌چه [[خدا]] روزیتان کرده بخورید در حالی که [[حلال]] و طیب باشد، {{متن قرآن|فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّبًا...}} یعنی شما [[ممنوع]] از آن نیستید، بدون دلواپسی بخورید ولی [[شکر]] [[خدا]] را به جای آورید، {{متن قرآن|... وَاشْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ}} اگر او را می‌پرستید. {{متن قرآن|...إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ...}} [[اسلام]] برای [[غذا]] دو شرط اساسی قرار داده است. الف) شرط [[حقوقی]]؛ یعنی [[حلال]] باشد و از [[طریق صحیح]] به دست آمده باشد و غصبی - [[مال]] [[مردم]] - نباشد. ب) شرط بهداشتی؛ یعنی [[پاک]] و [[پاکیزه]] باشد تا موافق طبع [[انسان]] قرار گیرد و سبب [[بیماری جسمی]] و [[روحی]] او نگردد. و [[سپاس]] [[نعمت‌های خدا]] گاهی به زبانی و با گفتن کلماتی هم‌چون “شکرا لله” است و گاهی عملی است، یعنی استفاده کردن از [[نعمت‌ها]] درجهت [[زندگی]] برای کمال با [[میانه‌روی]] و [[تعادل]] و دوری از [[اسراف]] و چون [[عبادت]] انواعی دارد که یکی از آنها این است [[انسان]] به [[یاد خدا]] باشید و در [[نعمت‌ها]] [[سپاس]] او را به زبان بیاورد و با [[احساس]] [[وجدان]] خود را [[در محضر خدا]] بداند. [[نعمت‌ها]] را کاربردی کردن در جهت نفع [[مردم]] و استفاده کردن بهینه از آن [[شکر نعمت]] است خود یک نوع [[عبادت]] {{متن قرآن|...إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ...}}<ref>«اگر تنها او را می‌پرستید» سوره بقره، آیه ۱۷۲.</ref> همان‌گونه که [[کفر به خدا]] [[کفران]] [[نعمت‌ها]] است در زبان و عمل<ref>من وحی القرآن ج۱۳، ص۳۱۳.</ref>.  

== منابع ==

{{منابع}}

{{پایان منابع}}

== پانویس ==

{{پانویس}}