دوستی برای خدا: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[دوستی برای خدا در قرآن]] - [[دوستی برای خدا در حدیث]] - [[دوستی برای خدا در معارف دعا و زیارات]] - [[دوستی برای خدا در اخلاق اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}

* این مقدّمه، مهمترین مقدّمات تحصیل حبّ [[حضرت حق]] است. از این‌روست که در شماری از [[آیات قرآن کریم]] و [[روایات]] و [[ادعیه]] [[معصومین]] {{عم}}، ضمن برشمردن نام‌های او - جلّ وعلا! - به زیبائی آنها اشاره شده؛ تا [[آدمی]] بیشتر به آنها علاقه یافته به بهره‌برداری از آنها بپردازد<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۲۴۱.</ref>.

* این مطلب، در شمار ثمرات و فوائد [[قرائت قرآن]] و [[ادعیه]]، به‌ویژه دعای [[مباهله]]- نامبردار به دعاء [[سحر]] - می‌‌باشد. از این‌رو در اینجا با توصیه سالکان به مداومت بر [[خواندن]] دعای [[سحر]] در تمامی اوقات - و به‌ویژه در سحرگاهان [[ماه رمضان]] - به [[نقل]] [[آیات]] پیشگفته می‌‌پردازیم؛ تا از [[برکت]] بی‌مانند آن استفاده نمائیم: {{متن قرآن|سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَهُوَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ }}<ref>«آنچه در آسمان‌ها و زمین است خداوند را به پاکی می‌ستاید و او پیروزمند فرزانه است فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین از آن اوست، زنده می‌گرداند و می‌میراند و او بر هر کاری تواناست او، آغاز و انجام و آشکار و نهان است و به هر چیزی داناست اوست که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید سپس بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا یافت؛ آنچه به زمین درون می‌رود یا از آن برون می‌آید و آنچه از آسمان فرود می‌آید یا به آن فرا می‌رود می‌داند و هر جا باشید او با شماست و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین از آن اوست و کارها به سوی او باز گردانده می‌شود از شب می‌کاهد و به روز می‌افزاید و از روز می‌کاهد و به شب می‌افزاید و او به اندیشه‌ها داناست» سوره حدید، آیه ۱-۶.</ref> و {{متن قرآن|هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref>«اوست خداوندی که خدایی جز او نیست، داننده پنهان و آشکار است، او بخشنده بخشاینده است اوست خداوندی که هیچ خدایی جز او نیست، فرمانفرمای بسیار پاک بی‌عیب، ایمنی‌بخش، گواه راستین، پیروز کام‌شکن بزرگ منش؛ پاکاکه خداوند است از آنچه (بدو) شرک می‌ورزند اوست خداوند آفریننده پدیدآور نگارگر، نام‌های نکوتر او راست؛ هر چه در آسمان‌ها و زمین است او را به پاکی می‌ستایند و او پیروزمند فرزانه است» سوره حشر، آیه ۲۲-۲۴.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۲۴۱-۲۴۲.</ref>.

* برخی از [[آیات قرآن کریم]] در این زمینه یگانه و منحصر به فرد است!؛ به این [[آیه]] - که از نظر [[لطافت]] هیج نمونه‌ای ندارد- بنگرید {{متن قرآن|وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُواْ لِي وَلْيُؤْمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ }}<ref> و چون بندگانم درباره من از تو پرسند من نزدیکم، دعاکننده چون مرا بخواند دعا (ی او) را پاسخ می‌دهم؛ پس باید دعوت مرا پاسخ دهند و به من ایمان آورند باشد که راهیاب شوند؛ سوره بقره، آیه: ۱۸۶.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۲۴۴.</ref>.

* [[اهل دل]]، [[نماز]] را سیر به‌سوی [[حضرت حق]] و در [[حضرت حق]] و از [[حضرت حق]] می‌دانند؛ از این‌رو [[نماز]] را [[معراج]] کامل [[انسان]] [[مسلمان]] دانسته‌اند. با [[تکبیر]] سیر به سوی [[خداوند]] آغاز می‌‌شود، و با قرائت [[بنده]] با [[حضرت حق]] و در محضر او خواهد بود - چه در این هنگام صدای او را می‌‌شنود- و با اذکاری که می‌‌خواند، با او - جلّ و علا! - سخن خواهد داشت. از این‌رو از ابتدای [[نماز]] تا انتهای آن، سیر فی اللّه خواهد بود؛ و با [[سلام]] [[نماز]]، از [[حضرت حق]] به سوی دیگران بازخواهد گشت؛ با این [[اراده]] که در این سیر [[جدید]] - یعنی سیر من الحقّ إلی الخلق و فی الخلق - خویشتن را از تمامی حجاب‌های ظلمانی و [[نورانی]] بازدارد، و هیچ رذیلتای را بر [[صحیفه]] [[نفس]] ننشاند<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۲۴۶.</ref>.

* بدین ترتیب معنای [[حدیث قدسی]] "من شنوائی او می‌‌شوم که بدان می‌‌شنود"، آشکار می‌گردد؛ و به همین ترتیب بقیّه مشاعر بواسطه [[نور]] او و [[تدبیر]] او ادارک می‌‌نمایند، که خود [[حضرت حق]] فرمود: "پس برای [[بهشت]] آماده‌اش می‌کنیم". محقّق [[طوسی]] نیز فرمود: "عارف چون از [[نفس]] خود منقطع و بحضرت [[حق]] متّصل گردد، تمامی قدرتها را در [[قدرت]] او مستغرق و نابود می‌‌بیند، و تمامی دانشها را در [[علم]] او ۔ که هیچ چیزی از آن پوشیده نیست - محو می‌‌یابد؛ و همه اراده‌ها را در [[اراده]] او که هیچ چیزی را [[توان]] [[مخالفت]] با آن نیست - مستهلک می‌‌یابد؛ بلکه تمام وجود و هر [[کمال وجودی]] را صادر از او و جوشان از [[ناحیه]] او می‌‌یابد. در این حال [[حضرت حق]] بینائی او که بدان می‌‌بیند، و شنوائی او که بدان می‌‌شنود، و [[قدرت]] او که بدان انجام می‌‌دهد، و [[دانش]] او که بدان می‌‌یابد، و [[بخشش]] او که بدان می‌‌بخشد، می‌گردد؛ در این حالت، عارف متخلّق به [[اخلاق]] [[خداوند]] شده است"<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۲۵۰.</ref>.

# '''تحصیل [[خلوص]]:''' به‌دست آوردن [[خلوص]] نیز تنها از این راه ممکن است. [[خلوص]] را [[قدر]] و منزلتی است که تنها اهل ا«از آن آگاهند؛ در این راستا همین بس که [[خلوص]]، معیار پذیرش تمامی [[کارها]] است؛ و هر عملی از آن رنگ نپذیرد، هرچند به ظاهر بزرگ باشد ارزشی نخواهد داشت. از آنجا که [[محبت]] را مراتب و درجاتی چند است- و برخی از [[عارفان]]، مراتب آن را بیش از ده مرتبه دانسته‌اند - از این‌رو مراتب [[اخلاص]] نیز به همین صورت بوده هر اندازه [[محبت]] اضافه شود، به [[خلوص]] نیز اضافه می‌شود؛ تا آنجا که [[بنده]] به مقامی رسد که بتواند [[اخلاص]] را در بالاترین مراتب آن به‌دست آورد. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} در همین [[مقام]] فرموده‌اند: "تو را از سر [[ترس]] از [[آتش]] و یا از سر [[طمع]] در [[بهشت]] [[عبادت]] نمی‌کنم، بلکه یافتمت که [[شایسته]] عبادتی از این‌رو به [[عبادت]] تو پرداختم"<ref>{{متن حدیث|" قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ :‏ مَا عَبَدْتُكَ‏ خَوْفاً مِنْ‏ نَارِكَ‏ وَ لَا طَمَعاً فِي جَنَّتِكَ وَ لَكِنْ وَجَدْتُكَ أَهْلًا لِلْعِبَادَةِ فَعَبَدْتُك‏‏‏ ‏"}}</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۱ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۱، ص ۲۵۴.</ref>.