بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
نیرویی که [[خداوند]] در [[انسان]] [[آفریده]] تا به وسيله آن [[حقایق]] را [[درک]] کند. این نیرو [[عقل]] [[فطری]] یا طبیعی نامیده میشود و در [[روایات]] با عنوان | نیرویی که [[خداوند]] در [[انسان]] [[آفریده]] تا به وسيله آن [[حقایق]] را [[درک]] کند. این نیرو [[عقل]] [[فطری]] یا طبیعی نامیده میشود و در [[روایات]] با عنوان عقل مطبوع از آن یاد شده است. | ||
[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[کلامی]] موزون، عقل طبیعی را به چشم و عقل تجربی را به [[نور]] [[خورشید]] تشبیه کرده است. میفرماید: "من عقل را بر دو گونه یافتم عقل طبیعی و عقل شنیدنی عقل شنیدنی نفعی ندارد اگر عقل طبیعی نباشد چنان که نور خورشید نفعی ندارد اگر نور دیده بسته باشد"<ref>حسن بن على سقاف، مصحیح شرح العقیدة الطحاویة ص۱۹۵.</ref>. | [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[کلامی]] موزون، عقل طبیعی را به چشم و عقل تجربی را به [[نور]] [[خورشید]] تشبیه کرده است. میفرماید: "من عقل را بر دو گونه یافتم عقل طبیعی و عقل شنیدنی عقل شنیدنی نفعی ندارد اگر عقل طبیعی نباشد چنان که نور خورشید نفعی ندارد اگر نور دیده بسته باشد"<ref>حسن بن على سقاف، مصحیح شرح العقیدة الطحاویة ص۱۹۵.</ref>. | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
طبق این [[کلام]] [[شریف]]، درک حقایق همانند دیدن اشیای خارجی است، همان طور که دیدن اشیا از طرفی منوط به [[بینایی]] و از طرفی منوط به نور خورشید است، درک حقایق نیز از طرفی محتاج [[تجربه]] و از طرفی منوط به قوه مدركه انسان است و همان طور که نور خورشید نمیتواند نابینایی [[انسان]] را جبران کند و به تنهایی دیدن اشیا را باعث شود، [[آموزش]] و کسب تجربه هرچند پیوسته و [[قوی]] نمیتواند کمبود درک و فهم انسان را جبران کند. | طبق این [[کلام]] [[شریف]]، درک حقایق همانند دیدن اشیای خارجی است، همان طور که دیدن اشیا از طرفی منوط به [[بینایی]] و از طرفی منوط به نور خورشید است، درک حقایق نیز از طرفی محتاج [[تجربه]] و از طرفی منوط به قوه مدركه انسان است و همان طور که نور خورشید نمیتواند نابینایی [[انسان]] را جبران کند و به تنهایی دیدن اشیا را باعث شود، [[آموزش]] و کسب تجربه هرچند پیوسته و [[قوی]] نمیتواند کمبود درک و فهم انسان را جبران کند. | ||
در روایتی از [[رسول خدا]]{{ع}} آمده است: "خداوند چیزی [[برتر]] از عقل بین [[بندگان]] خویش قسمت نکرده است"<ref>{{متن حدیث|مَا قَسَمَ اَللَّهُ لِلْعِبَادِ شَيْئاً أَفْضَلَ مِنَ اَلْعَقْلِ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۱۲.</ref> و میفرماید: "خداوند چیزی گرامیتر از عقل نیافریده است"<ref>{{متن حدیث|ما خلق الله خلقا اكوم عليه من العقل}}؛ محمودی، نهج السعادة، ۸، ص۱۷۴.</ref>. منظور از عقل در این دو [[حدیث شریف]]، عقل طبیعی است<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق | در روایتی از [[رسول خدا]]{{ع}} آمده است: "خداوند چیزی [[برتر]] از عقل بین [[بندگان]] خویش قسمت نکرده است"<ref>{{متن حدیث|مَا قَسَمَ اَللَّهُ لِلْعِبَادِ شَيْئاً أَفْضَلَ مِنَ اَلْعَقْلِ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۱۲.</ref> و میفرماید: "خداوند چیزی گرامیتر از عقل نیافریده است"<ref>{{متن حدیث|ما خلق الله خلقا اكوم عليه من العقل}}؛ محمودی، نهج السعادة، ۸، ص۱۷۴.</ref>. منظور از عقل در این دو [[حدیث شریف]]، عقل طبیعی است<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی ج۱]]، ص۱۶۹-۱۷۰.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||