←آیات امر و دلالت بر حصر حاکمیت
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
واژه «امر» و مشتقات آن در [[آیات]] فراوانی به [[خداوند]] نسبت داده شده است و مضمون آن نیز از آیاتی پرشمار که مشتمل بر این واژه و مشتقات آن نیست استفاده میشود. این [[آیات]] گاهی با واژههایی دیگر مانند "[[حکم]]" و "[[قضاء]]" و گاهی با صیغه و [[هیئت]] امر، به [[امر الهی]] پرداختهاند. یکی از [[اسمای الهی]] که در برخی از [[دعاها]] وارد شده "آمر" است؛ مانند: "یا آمر"<ref>بحارالانوار، ج ۹۱، ص ۳۹۵.</ref>، "یا آمرا بکلّ خیر"<ref>بحارالانوار، ج ۹۱، ج ۸۸، ص ۳۷۰.</ref>، "یا آمرا بالطّاعة"<ref>المقام الاسنی، ص ۸۶.</ref> و در دعایی صفت "ذی القدرة والأمر" به [[خداوند]] نسبت داده شده است <ref> بحارالانوار، ج ۸۸، ص ۱۹۴.</ref>. در روایاتی نیز به [[امر الهی]] اشاره شده است<ref>الکافی، ج ۱، ص ۲۱۶ و ج ۸، ص ۸.</ref>.<ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]].</ref> | واژه «امر» و مشتقات آن در [[آیات]] فراوانی به [[خداوند]] نسبت داده شده است و مضمون آن نیز از آیاتی پرشمار که مشتمل بر این واژه و مشتقات آن نیست استفاده میشود. این [[آیات]] گاهی با واژههایی دیگر مانند "[[حکم]]" و "[[قضاء]]" و گاهی با صیغه و [[هیئت]] امر، به [[امر الهی]] پرداختهاند. یکی از [[اسمای الهی]] که در برخی از [[دعاها]] وارد شده "آمر" است؛ مانند: "یا آمر"<ref>بحارالانوار، ج ۹۱، ص ۳۹۵.</ref>، "یا آمرا بکلّ خیر"<ref>بحارالانوار، ج ۹۱، ج ۸۸، ص ۳۷۰.</ref>، "یا آمرا بالطّاعة"<ref>المقام الاسنی، ص ۸۶.</ref> و در دعایی صفت "ذی القدرة والأمر" به [[خداوند]] نسبت داده شده است <ref> بحارالانوار، ج ۸۸، ص ۱۹۴.</ref>. در روایاتی نیز به [[امر الهی]] اشاره شده است<ref>الکافی، ج ۱، ص ۲۱۶ و ج ۸، ص ۸.</ref>.<ref>[[احمد جمالیزاده|جمالیزاده، احمد]]، [[امر الهی (مقاله)| امر الهی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]].</ref> | ||
== | == آیات امر و دلالت بر حصر حاکمیت== | ||
{{اصلی|توحید در حاکمیت|حصر حاکمیت}} | |||
از جمله واژگانی که در [[قرآن]] برای دلالت بر [[حصر حاکمیت]] در [[ذات خدای متعال]] به کار رفته، واژه "امر" است. واژه "امر" که در زبان فارسی معادل "[[فرمان]]" است، به معنای طلب الزامی است که از خصوصیات کسی است که [[حق حاکمیت]] و [[فرمانروایی]] دارد. [[امر و نهی]] از ویژگیهای [[حاکمیت]] است، و تنها [[حاکم]] است که [[حق]] دارد طلب الزامی کند، و طلب الزامی خود را در قالب "امر یا [[نهی]]" بیان کند. | از جمله واژگانی که در [[قرآن]] برای دلالت بر [[حصر حاکمیت]] در [[ذات خدای متعال]] به کار رفته، واژه "امر" است. واژه "امر" که در زبان فارسی معادل "[[فرمان]]" است، به معنای طلب الزامی است که از خصوصیات کسی است که [[حق حاکمیت]] و [[فرمانروایی]] دارد. [[امر و نهی]] از ویژگیهای [[حاکمیت]] است، و تنها [[حاکم]] است که [[حق]] دارد طلب الزامی کند، و طلب الزامی خود را در قالب "امر یا [[نهی]]" بیان کند. | ||
بنابراین، [[حصر]] [[حق]] "امر" در [[خدای متعال]] به معنای | بنابراین، [[حصر]] [[حق]] "امر" در [[خدای متعال]] به معنای حصر حق حاکمیت در ذات اقدس اوست که در [[آیات]] متعدد [[قرآن کریم]] مورد بیان صریح قرار گرفته است. در ذیل به تعدادی از این [[آیات]] اشاره میکنیم: | ||
۱. {{متن قرآن|إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«همانا پروردگار شما خداوند است که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید سپس بر تخت فرمانروایی و تدبیر استوار گردید روز را با شب میپوشاند و روز در پی شب به شتاب روانه است، و خورشید و ماه و ستارگان با دستور او به تسخیر درآمدهاند، همانا آفرینش و فرمان مخصوص اوست بزرگ است پروردگار جهانیان» سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>. در این [[آیه]]، پس از بیان [[آفرینش]] [[آسمانها]] و [[زمین]] و سپس [[تدبیر]] آنها با دست توانای [[خداوند]] (جل ذکره) بر انحصار "[[خلق]]" و "امر" در [[ذات اقدس حق تعالی]] تصریح و تأکید شده است: {{متن قرآن|أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ}}. [[خلق]] به معنای [[آفرینش]] است و امر به معنای "[[فرمان]]" که کار [[فرمانروایان]] است. [[خدای متعال]] با جمله {{متن قرآن|لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ}} [[حصر]] [[خالقیت]] و نیز [[حاکمیت]] و [[فرمانروایی]] را در ذات | ۱. {{متن قرآن|إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«همانا پروردگار شما خداوند است که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید سپس بر تخت فرمانروایی و تدبیر استوار گردید روز را با شب میپوشاند و روز در پی شب به شتاب روانه است، و خورشید و ماه و ستارگان با دستور او به تسخیر درآمدهاند، همانا آفرینش و فرمان مخصوص اوست بزرگ است پروردگار جهانیان» سوره اعراف، آیه ۵۴.</ref>. در این [[آیه]]، پس از بیان [[آفرینش]] [[آسمانها]] و [[زمین]] و سپس [[تدبیر]] آنها با دست توانای [[خداوند]] (جل ذکره) بر انحصار "[[خلق]]" و "امر" در [[ذات اقدس حق تعالی]] تصریح و تأکید شده است: {{متن قرآن|أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ}}. [[خلق]] به معنای [[آفرینش]] است و امر به معنای "[[فرمان]]" که کار [[فرمانروایان]] است. [[خدای متعال]] با جمله {{متن قرآن|لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ}} [[حصر]] [[خالقیت]] و نیز [[حاکمیت]] و [[فرمانروایی]] را در ذات اقدس خویش اعلام کرده است. دلالت "امر" بر [[حاکمیت]] و [[فرمانروایی]] معلوم است، دلالت [[آیه]] بر "[[حصر]]" این "امر" که به معنای [[حاکمیت]] و [[فرمانروایی]] است، در [[ذات اقدس حق تعالی]] نیز با تقدیم جار و مجرور روشن است؛ زیرا تقدیم جار و مجرور بر متعلق، مفید حصر است. | ||
۲. {{متن قرآن|وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ * أَمْرًا مِّنْ عِندِنَا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ}}<ref>«سوگند به کتاب روشنگر * همانا ما آن را در شب مبارکی فروفرستادیم، ما هشدار دهنده بودیم * در آن شب هر فرمان حکیمانه جدا کننده حق از باطل صادر میشود * فرمانی از ما که فرستنده رسولانیم» سوره دخان، آیه ۲-۵.</ref>. | ۲. {{متن قرآن|وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ * أَمْرًا مِّنْ عِندِنَا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ}}<ref>«سوگند به کتاب روشنگر * همانا ما آن را در شب مبارکی فروفرستادیم، ما هشدار دهنده بودیم * در آن شب هر فرمان حکیمانه جدا کننده حق از باطل صادر میشود * فرمانی از ما که فرستنده رسولانیم» سوره دخان، آیه ۲-۵.</ref>. | ||