الله در قرآن: تفاوت میان نسخهها
←منابع
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←منابع) |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
# '''نخست مرتبهای''' است که از آن به [[هویت]] غیبیه و مقام {{عربی|لا إسم له و لا رسم}} تعبیر میکنند. کسی را در این مرتبه یارای هیچگونه سخن و وصفی نیست: {{متن قرآن|وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ...}}<ref>"و خداوند را سزاوار ارجمندی وی ارج ننهادند..." سوره انعام، آیه ۹۱؛ سوره حج، آیه ۷۴؛ سوره زمر، آیه ۶۷.</ref>، جز آنکه به اصل تحقق آن اعتراف کند؛ ولی نسبت به اینکه کُنه ذاتش چیست و چه اوصافی دارد ابزار [[شهود]] و [[ادراک]] کارآیی ندارد: {{متن قرآن|وَلَا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْمًا}}<ref>"و آنان بر او در دانش احاطه ندارند" سوره طه، آیه ۱۱۰.</ref>، چنانکه [[خداوند]] از روی [[رأفت]] و [[عطوفت]] [[بندگان]] خود را از نزدیک شدن به این مرتبه بر حذر داشته است تا اینکه آنان [[عمر]] خود را در چیزی که تحصیل آن ممکن نیست تباه نکنند<ref>شرح فصوص الحکم، ص۱۷.</ref>: {{متن قرآن|وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَاد}}<ref>"و خداوند شما را از خویش پروا میدهد و خداوند به بندگان مهربان است" سوره آل عمران، آیه ۳۰.</ref>. | # '''نخست مرتبهای''' است که از آن به [[هویت]] غیبیه و مقام {{عربی|لا إسم له و لا رسم}} تعبیر میکنند. کسی را در این مرتبه یارای هیچگونه سخن و وصفی نیست: {{متن قرآن|وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ...}}<ref>"و خداوند را سزاوار ارجمندی وی ارج ننهادند..." سوره انعام، آیه ۹۱؛ سوره حج، آیه ۷۴؛ سوره زمر، آیه ۶۷.</ref>، جز آنکه به اصل تحقق آن اعتراف کند؛ ولی نسبت به اینکه کُنه ذاتش چیست و چه اوصافی دارد ابزار [[شهود]] و [[ادراک]] کارآیی ندارد: {{متن قرآن|وَلَا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْمًا}}<ref>"و آنان بر او در دانش احاطه ندارند" سوره طه، آیه ۱۱۰.</ref>، چنانکه [[خداوند]] از روی [[رأفت]] و [[عطوفت]] [[بندگان]] خود را از نزدیک شدن به این مرتبه بر حذر داشته است تا اینکه آنان [[عمر]] خود را در چیزی که تحصیل آن ممکن نیست تباه نکنند<ref>شرح فصوص الحکم، ص۱۷.</ref>: {{متن قرآن|وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَاد}}<ref>"و خداوند شما را از خویش پروا میدهد و خداوند به بندگان مهربان است" سوره آل عمران، آیه ۳۰.</ref>. | ||
# '''مرتبه بعد''' که از آن به مقام "اَحَدیت" تعبیر میشود آن است که [[عارف]] خداوند را به عنوان حقیقتی یکپارچه و عاری از هرگونه کثرت میبیند؛ ولی در عین حال هنوز نمیتواند برای آن هیچ اسم و وصفی تصور کند؛ جز آنکه بگوید او خدای [[احد]] است: {{متن قرآن|قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد}}<ref>"بگو او خداوند یگانه است" سوره اخلاص، آیه ۱.</ref>[[احد]] در این [[آیه]] به حضرت [[احدیت]] که از آن به مرتبه جمع الجمع، حقیقة الحقایق، [[برزخ]] البرازخ، مقام أو أدنی و... نیز تعبیر میشود اشاره دارد، همانگونه که [[الله]] در عبارت مذکور الله ذاتی<ref>شرح فصوص الحكم، ص۷۰۴ ـ ۷۰۵؛ توحيد ربانى، ص۲۸.</ref> است و بر ظهور ذات برای ذات دلالت میکند. | # '''مرتبه بعد''' که از آن به مقام "اَحَدیت" تعبیر میشود آن است که [[عارف]] خداوند را به عنوان حقیقتی یکپارچه و عاری از هرگونه کثرت میبیند؛ ولی در عین حال هنوز نمیتواند برای آن هیچ اسم و وصفی تصور کند؛ جز آنکه بگوید او خدای [[احد]] است: {{متن قرآن|قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد}}<ref>"بگو او خداوند یگانه است" سوره اخلاص، آیه ۱.</ref>[[احد]] در این [[آیه]] به حضرت [[احدیت]] که از آن به مرتبه جمع الجمع، حقیقة الحقایق، [[برزخ]] البرازخ، مقام أو أدنی و... نیز تعبیر میشود اشاره دارد، همانگونه که [[الله]] در عبارت مذکور الله ذاتی<ref>شرح فصوص الحكم، ص۷۰۴ ـ ۷۰۵؛ توحيد ربانى، ص۲۸.</ref> است و بر ظهور ذات برای ذات دلالت میکند. | ||
# '''مرتبه سوم''' که از آن به مرتبه واحدیت یاد میشود آن است که عارف [[خدا]] را به اوصاف کمال چون [[علم]]، [[حیات]]، [[قدرت]]، [[اراده]]، [[خلق]]، [[رزق]] و... وصف میکند، از اینرو این مرتبه را حضرت اسما و صفات مینامند، از اینرو خداوند در [[سوره توحید]] بعد از آنکه فرمود: {{متن قرآن|قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد}} دوباره کلمه "الله" را به معنای دیگری که الله وصفی باشد<ref> توحيد ربانى، ص۲۸.</ref> ذکر کرده و فرموده است: {{متن قرآن|اللَّهُ الصَّمَد}}. الله وصفی به ظهور ذات به صور اسما و صفات اشاره دارد<ref>شرح فصوص الحكم، ص۲۲ | # '''مرتبه سوم''' که از آن به مرتبه واحدیت یاد میشود آن است که عارف [[خدا]] را به اوصاف کمال چون [[علم]]، [[حیات]]، [[قدرت]]، [[اراده]]، [[خلق]]، [[رزق]] و... وصف میکند، از اینرو این مرتبه را حضرت اسما و صفات مینامند، از اینرو خداوند در [[سوره توحید]] بعد از آنکه فرمود: {{متن قرآن|قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد}} دوباره کلمه "الله" را به معنای دیگری که الله وصفی باشد<ref> توحيد ربانى، ص۲۸.</ref> ذکر کرده و فرموده است: {{متن قرآن|اللَّهُ الصَّمَد}}. الله وصفی به ظهور ذات به صور اسما و صفات اشاره دارد<ref>شرح فصوص الحكم، ص۲۲.</ref>.<ref>[[رضا رمضانی|رمضانی، رضا]]، [[اللّه (مقاله)|مقاله «الله»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴]]، ص ۱۸۷ ـ ۱۸۸.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:000055.jpg|22px]] [[رضا رمضانی|رمضانی، رضا]]، [[اللّه (مقاله)|مقاله «الله»]]،[[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴''']] | # [[پرونده:000055.jpg|22px]] [[رضا رمضانی|رمضانی، رضا]]، [[اللّه (مقاله)|مقاله «الله»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۴''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||