حقوق شهروندی: تفاوت میان نسخه‌ها

البته در بحث حقوق، افزون بر [[حقوق شهروندی]] هر [[انسانی]] بلکه حتی موجودات دیگر در [[محیط زیست]] بشری <ref>{{متن قرآن|قُلْ أَئِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُونَ لَهُ أَنْدَادًا ذَلِكَ رَبُّ الْعَالَمِينَ}}«بگو آیا شما به کسی کفر می‌ورزید و برای او همتایانی می‌آورید که زمین را دو روزه آفریده است؟ او پروردگار جهانیان است» سوره فصلت، آیه ۹. {{متن قرآن|وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبَارَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاءً لِلسَّائِلِينَ}} «و بر روی آن کوه‌هایی استوار پدید آورد و در آن خجستگی نهاد و در چهار روز  روزی‌هایش را در آن برای خواهندگان یکسان اندازه‌گیری کرد» سوره فصلت، آیه ۱۰، {{متن قرآن|وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ}} «و هیچ جنبنده‌ای در زمین نیست مگر که روزی‌اش بر خداوند است و (خداوند) آرامشگاه  و ودیعه‌گاه  او را می‌داند؛ (این) همه در کتابی روشن (آمده) است» سوره هود، آیه ۶.  {{متن قرآن|وَكَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لَا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُهَا وَإِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}} «و چه بسیار جنبندگانی که روزی خویش را بر نمی‌توانند داشت؛ خداوند آنها و شما را روزی می‌دهد و او شنوای داناست» سوره عنکبوت، آیه ۶۰.</ref> از حقوق برخوردارند که [[تکلیف]] و وظیفه‌ای برای [[نظام سیاسی]] ولایی ثابت می‌‌کند.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[حقوق شهروندی در نظام سیاسی ولایی (مقاله)|حقوق شهروندی در نظام سیاسی ولایی]].</ref>

حقوق، جمع «[[حق]]» به معنای درست، [[درستی]]، سزاوار است.<ref>نثر طوبی، ص‌۱۸۱.</ref> اصل حق به معنای ثبوت همراه با [[مطابقت با واقع]] است<ref>التّحقیق، ج‌۲، ص‌۲۶۲، «حق»</ref> و در اصطلاح، قدرتی است که از طرف [[قانون]] به شخصی داده شده است‌؛<ref>ترمینولوژی حقوق، ص‌۲۱۶، «حق».</ref> [[قدرت]] یا امتیازی که کسی یا جمعی سزاوار برخورداری از آن است، به ویژه قدرت یا امتیازی که به موجب قانون یا عرف مقرّر شده باشد. اساساً افراد [[جامعه]] بر اثر روابط و مناسبات خود یک رشته [[اختیارات]] و امتیازات به دست می‌آورند که مجموعه آن را حقوق می‌نامند و مشتمل بر اختیارات [[مدنی]]، [[اجتماعی]]، [[سیاسی]] و همه مزایا و سلطه‌هایی است که از قانون ناشی می‌شود.<ref>فرهنگ علوم سیاسی، مرکز اطّلاعات و مدارک علمی ایران، ص۳۷۲ – ۳۷۳.</ref> در این مدخل معنای اصطلاحی آن مقصود است و از واژه «[[حقّ]]» و آنچه رساننده معنای حق است استفاده شده است.