حدیث کساء: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

واقعه «کساء» از وقایع معروفی است که علمای [[شیعه]] و [[سنی]] آن را تأیید و [[اخبار]] این رویداد را به صورت متواتر اما با اقوالی ناقص و با اختلافی اندک [[نقل]] کرده‌اند. با توجه به ناقص‌ بودن [[احادیث]] [[نقل]] شده در این باره و اشاره به بخشی از این واقعه در این [[روایات]]، بجاست با بهره‌گیری از این [[روایات]] پراکنده و ناقص، تصویر نسبتاً جامع و کاملی از این رویداد [[تاریخی]] ارائه شود"<ref>ر.ک: [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[اهل بیت و آل کساء (مقاله)|اهل بیت و آل کساء]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۷۸-۱۸۰.</ref>.

روزی [[رسول خدا]] {{صل}} به منزل [[همسر]] خود، [[ام سلمه]] وارد شد؛ آن روز، دخترش، [[فاطمه]] {{س}} غذایی (کاچی یا حریره) در دیگ کوچکی برای پدرش تهیه کرده بود و آن را در طبقی گذارد و راهی خانه پدر شد<ref>فضل بن حسن طبرسی، جوامع الجامع، ج ۳، ص ۳۱۴؛ فضل بن حسن طبرسی، مجمع البیان، ج ۸، ص ۵۵۹؛ احمد بن حنبل، مسند احمد، ج ۶، ص ۲۹۲ و الطبرانی، المعجم الکبیر، ج ۳، ص ۵۴.</ref>. وقتی ایشان به حضور [[پیامبر]] {{صل}} رسید. [[رسول خدا]] {{صل}} از ایشان خواست [[همسر]] و دو فرزندش را نیز به آنجا بخواند<ref>مجمع البیان، ج ۸، ص ۵۵۹؛ مسند احمد، ج ۶، ص ۲۹۲؛ محمد بن جریر طبری، جامع البیان، ص ۷؛ جوامع الجامع، ص ۳۱۴ و صالحی دمشقی، سبل الهدی و الرشاد، ج ۱۱، ص ۱۲.</ref>. ایشان بی‌درنگ به خانه بازگشت و از [[همسر]] و دو فرزندش خواست که خواست [[رسول اکرم]] {{صل}} را [[اجابت]] کنند<ref>مسند احمد، ج ۶، ص ۲۹۲؛ جوامع الجامع، ص ۳۱۴؛ ابن ابی حاتم، تفسیر القرآن العظیم، ج ۱، ص ۳۱۳۳؛ جامع البیان، ص ۷ و المعجم الکبیر، ج ۳، ص ۵۴.</ref> و طولی نکشید که ایشان همراه شوهر و دو [[فرزند]] خردسالش به خانه پدر وارد شد. وقتی سفره پهن می‌شد، با اینکه عادت [[پیامبر]] {{صل}} این بود که بدون همسرش غذا نمی‌خورد؛ اما آن روز از همسرش برای خوردن غذا، [[دعوت]] نکرد. ‌

در هنگام خوردن غذا، [[جبرئیل]] این [[آیه]] را به امر [[خدا]] نازل کرد: {{متن قرآن|...إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>«جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>. پس [[رسول خدا]] {{صل}}، [[علی]] {{ع}} را روبه‌رو و [[حسن]] و [[حسین]] {{عم}} را سمت راست و چپش و [[فاطمه]] {{س}} را پشت سرش نشاند و سپس عبای خیبری<ref>فرات بن ابراهیم کوفی، تفسیر فرات الکوفی، ص ۳۳۳.</ref> یا کساء سیاه پشمینی را که نقش جهاز شتر بر آن بود<ref>مسلم نیشابوری، صحیح، ج ۷، ص ۱۳۰؛ البیهقی، السنن الکبری، ج ۲، ص ۱۴۹؛ حسکانی، شواهد التنزیل، ج ۲، ص ۵۶ و سید بن طاوس، الطرائف، ج ۱، ص ۱۲۹.</ref>، بر سر آنها انداخت و سپس، در حالی که با دست چپش گوشه‌های عبا یا کساء را گرفته بود، دست راستش را از عبا بیرون آورد و به سوی [[آسمان]] دراز کرد و سه بار فرمود<ref>تفسیر فرات کوفی، ص ۳۳۴ و تفسیر القرآن العظیم، ص ۳۱۳۳ و مجمع البیان، ص ۵۵۹.</ref>: {{متن حدیث| اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَيْتِي وَ خَاصَّتِي فَأَذْهِبْ‌ عَنْهُمُ‌ الرِّجْسَ‌ وَ طَهِّرْهُمْ تَطْهِيراً}}<ref>خدایا! فقط اینان، [[اهل بیت]] من‌اند؛ پس هر گونه [[پلیدی]] را از آنها دور کن و آنها را کاملاً [[پاک]] فرما!؛ ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ج ۲، ص ۲۲۶؛ ابن بطریق، العمده، ص ۳۹؛ الطرائف، ج ۱، ص ۱۲۵؛ شواهد التنزیل، ج ۲، ص ۹۹ و تفسیر فرات، ص ۳۴۱.</ref>.

[[ام سلمه]] جلو رفت تا او هم از این فضای [[معنوی]] بهره‌مند شود. او گوشه عبا را بلند کرده، سرش را داخل در کساء کرد و گفت: {{عربی|مَا أَنَا مِنْ‌ أَهْلِ‌ الْبَيْتِ؟‌}}<ref>مسند احمد، ج ۶، ص ۲۹۲؛ المعجم الکبیر، ج ۲، ص ۵۴؛ تفسیر فرات، ص ۳۳۴؛ و جامع البیان، ص ۷ و شیخ طوسی، الامالی، ص ۵۶۵.</ref>، "ای [[رسول خدا]] {{صل}}! من هم از اهل بیتم؟"‌ حضرت {{صل}} کساء را از دست او کشید و مانع از ورود او به جمع اهل بیتش شده<ref>مسند احمد، ج ۶، ص ۲۹۲؛ المعجم الکبیر، ص ۵۴ و محمد بن احمد دولابی، الذریة الطاهره، ص ۱۵۰،</ref>، فرمود: "تو مقام خودت را داری؛ تو بر خیر هستی<ref>المعجم الکبیر، ص ۵۴؛ شیخ طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، ج۸، ص۳۳۹-۳۴۰؛ تفسیر القرآن العظیم، ج ۹، ص ۳۱۳۳؛ تقی الدین مقریزی، امتاع الاسماع، ص۳۸۳ و کلینی، الکافی، ج۱، ص۲۸۷.</ref>؛ تو از [[همسران]] [[رسول]] خدایی؛ اما [[اهل بیت]] من اینان‌اند"<ref>تفسیر فرات، ص ۳۳۴.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[اهل بیت و آل کساء (مقاله)|اهل بیت و آل کساء]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۷۸-۱۸۰.</ref>

این ماجرا که دربارۀ این [[پنج تن]] [[معصوم]] به‌طور خلاصه یاد شد، سبب شده که آنان را [[اصحاب کساء]] و آن روز را [[یوم]] العباء و [[یوم]] الکساء گویند. نیز [[آل عبا]] و [[پنج تن آل عبا]] هم گفته می‌شود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۷۸.</ref>.

== سند [[حدیث کساء]] ==

[[حدیث کساء]] از حیث سند، قطعی و تردید ناپذیر است و محدثان و راویان بسیاری در کتب معتبر خویش از آن یاد کرده‌اند؛ به گونه‌ای که [[نقل]] آن به [[حد]] تواتر است. قرائن بسیاری نیز بر درستی این [[حدیث]] دلالت دارد؛ به گونه‌ای که نمی‌توان در وقوع این رویداد، تردیدی به خود راه داد. بسیاری از [[مفسران]] بزرگ مانند [[طبری]] در جامع البیان<ref>جامع البیان، ص ۵-۷.</ref>، ابن ابی حاتم در [[تفسیر قرآن]] العظیم<ref>تفسیر القرآن العظیم، ج ۹، ص ۳۱۳۱ -۳۱۳۳.</ref>، [[فرات]] کوفی در [[تفسیر]] کوفی<ref>تفسیر فرات، ص ۳۳۲ - ۳۴۰.</ref>، حسکانی در شواهد التنزیل<ref>شواهد التنزیل، ج ۲، ص ۱۸ - ۴۷.</ref> و [[سیوطی]] در درّالمنثور <ref>الدر المنثور، ص ۱۹۸.</ref>، [[شیخ طوسی]] در تبیان<ref>التبیان، ص ۳۳۹ - ۳۴۰.</ref> و دیگر [[مفسران]]، در کتاب‌های [[تفسیر]] خود [[روایات]] فراوانی را در این باره [[نقل]] کرده‌اند؛ این [[حدیث]] حتی از [[همسران پیامبر]] {{صل}} مانند [[عایشه]] نیز [[نقل]] شده است<ref>امتاع الاسماع، ج۵، ص ۳۸۳ - ۳۸۴؛ جامع البیان، ص ۵، صحیح مسلم، ج ۷، ص ۱۳۰ و حاکم نیشابوری، المستدرک، ‌ ج۳، ص۱۴۷.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[اهل بیت و آل کساء (مقاله)|اهل بیت و آل کساء]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۸۰-۱۸۱.</ref>

 

 

 

[[علی]] {{ع}} در جواب کسی که از ایشان درباره معنای قول [[رسول خدا]] {{صل}} درباره "[[ثقلین]]" پرسید، در [[تبیین]] معنای [[عترت پیامبر]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث| أَنَا وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ الْأَئِمَّةُ التِّسْعَةُ مِنْ‌ وُلْدِ الْحُسَيْنِ‌ تَاسِعُهُمْ‌ مَهْدِيُّهُمْ‌ وَ قَائِمُهُمْ‌ لَا يُفَارِقُونَ‌ كِتَابَ‌ اللَّهِ‌ وَ لَا يُفَارِقُهُمْ‌ حَتَّى يَرِدُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ {{صل}} حَوْضَهُ}}<ref>شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا {{ع}}، ج ۱، ص ۵۷؛ قطب الدین راوندی، قصص الانبیاء، ص ۳۶۰، کمال‌الدین، ص ۲۴۰ و معانی الاخبار، ص ۹۰ - ۹۱.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[اهل بیت و آل کساء (مقاله)|اهل بیت و آل کساء]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۱۸۴-۱۸۵.</ref>

# [[پرونده:152259.jpg|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[اهل بیت و آل کساء (مقاله)|اهل بیت و آل کساء]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']]