رضایت
رضایت از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: رضایت در قرآن - رضایت در نهج البلاغه - رضایت در فقه سیاسی - رضایت در اخلاق اسلامی - رضایت در عرفان اسلامی - رضایت در روانشناسی اسلامی - رضایت در سیره معصوم - رضایت در معارف و سیره نبوی - رضایت در معارف و سیره رضوی - رضایت در معارف مهدویت - رضایت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط نداردمعناشناسی
رضا به معنای خشنودی و موافقت میل است با آنچه برای شخص اتفاق میافتد و با آن روبهرو میشود[۱] و مقابل آن سخط است[۲]. در اصطلاح علم اخلاق به معنای ترک اعتراض به مقدرات الهی[۳] و ترک ناخشنودی از خداوند در باطن و ظاهر و قول و فعل[۴] است[۵].
پیشینه
ادیان الهی به صفت رضا توجه کرده و رضایت خداوند را سبب حیات[۶] و از صفات خائفان[۷] ذکر کردهاند؛ همچنین رضایت خداوند را بدون ایمان محال شمردهاند[۸]. قرآن کریم رضایت را صفت اهل خشیت[۹] و صدق معرفی کرده که خداوند از دارندگان آن راضی است[۱۰]. برخی مجامع روایی نیز به رضا توجه کرده و باب مستقلی به آن اختصاص دادهاند[۱۱] امیرالمؤمنین(ع) یکی از ارکان ایمان را رضا به قضای الهی شمرده است[۱۲]. امام صادق(ع) اساس اطاعت از خداوند و رأس بندگی او را صبر و رضایت و خشنودی از خداوند متعال دانسته است[۱۳].
متکلمان اسلامی در آثار خود درباره رضا به قضای الهی و مباحث مرتبط با آن مانند رضا به کفر و بغضِ اهل کفر به بحث و بررسی پرداختهاند[۱۴]. حکمای اسلامی نیز از مقام رضا و رضا به قضای الهی سخن به میان آوردهاند[۱۵]. عالمان اخلاق مقام رضا را ازجمله مقامات در سلوک منازل دین شمردهاند که بالاتر از مقام صبر[۱۶] و پایینتر از مقام محبت میباشد[۱۷].[۱۸]
آثار رضا
برخی روایات برای مقام رضا آثاری برشمردهاند، از جمله: آرامش و رضایت از زیادی و کمی زندگی[۱۹] و رضایت خداوند از کسی که راضی به قضای اوست[۲۰]. اندیشمندان اسلامی نیز مقام رضا را سبب آرامش[۲۱] و شکر[۲۲] میدانند[۲۳].
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ راغب، مفردات الفاظ القرآن، ۳۵۶؛ دهخدا، لغتنامه دهخدا، ۷/۱۰۶۶۲؛ مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ۴/۱۵۲.
- ↑ ابنمنظور، لسان العرب، ۱۴/۳۲۳؛ فیومی، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، ۲۲۹.
- ↑ نراقی، احمد، جامع السعادات، ۷۶۷.
- ↑ نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۳/۲۰۲.
- ↑ زاهد غروی، محمد هادی، مقاله «رضا»، دانشنامه امام خمینی ج۵، ص۶۳۲ – ۶۳۸.
- ↑ کتاب مقدس، مزامیر، ب۳۰، ۵.
- ↑ کتاب مقدس، مزامیر، ب۱۴۷، ۱۱.
- ↑ کتاب مقدس، عبرانیان، ب۱۱، ۶.
- ↑ سوره بینه، آیه ۸.
- ↑ سوره بینه، آیه ۸؛ سوره مائده، آیه ۱۱۹.
- ↑ کلینی، الکافی، ۲/۶۰؛ حر عاملی، وسائل الشیعه، ۳/۲۵۰.
- ↑ کلینی، الکافی، ۲/۵۶.
- ↑ کلینی، الکافی، ۲/۶۰.
- ↑ قاضیعبدالجبار، شرح الاصول الخمسه، ۵۲۳؛ غزالی، الاربعین، ۱۶۱؛ تفتازانی، شرح العقائد النسفیه، ۵۶؛ دوانی، التعلیقات علی شرح عقائد العضدیه، ۸۶.
- ↑ اخوانالصفاء، رسائل اخوان الصفاء و خلان الوفاء، ۴/۷۳؛ خواجهنصیر، شرح الاشارات، ۳/۳۹۱؛ ملاصدرا، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعه، ۶/۳۸۰؛ سبزواری، شرح المنظومه، ۵/۴۰۸.
- ↑ فیض کاشانی، المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ۷/۱۲۰.
- ↑ نراقی، مهدی، جامع السعادات، ۳/۲۸۳.
- ↑ زاهد غروی، محمد هادی، مقاله «رضا»، دانشنامه امام خمینی ج۵، ص۶۳۲ – ۶۳۸.
- ↑ کلینی، الکافی، ۲/۵۷ و ۶۰.
- ↑ حر عاملی، الجواهر السنیه، ۷۷.
- ↑ خواجهنصیر، اوصاف الاشراف، ۸۸.
- ↑ محاسبی، الوصایا، ۲۷۷.
- ↑ زاهد غروی، محمد هادی، مقاله «رضا»، دانشنامه امام خمینی ج۵، ص۶۳۲ – ۶۳۸.